12-12 Transcript Commissie Ontwikkeling 12 december 2024

Voorzitter, Haarlem kampt met een enorme woningnood, maar dit is ook een kans om te laten zien dat we bereid zijn om er ook echt iets aan te doen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Aynan. Ik zag een vinger van de heer Amand.

16

De heer Amand: Interruptie op Jouw Haarlem. We zien in Haarlem dat pre-wonen Jacob Geelstraat een heel goed project wordt. Daar komen dus allemaal nieuwe woningen en dat wordt ook gestapeld, maar dan gaat de Haarlemmer en de buurt die gaat er op vooruit. En degenen die daar uit die buurt die gaan toch weer terug in die woningen dus dat is, vind ik, de wethouder toch wel een compliment waard. Dus we kunnen wel allemaal fitten, dus dat wou ik even gezegd hebben. Dus ik weet niet of de heer Aynan dat ook begrepen heeft. De voorzitter: Mijnheer Aynan. De heer Aynan: Ik zal de complimenten doorgeven aan de wethouder. De voorzitter: Waardevolle interruptie voor u, mijnheer Aynan. Mijnheer Heinis, Partij van de Arbeid, gaat uw gang. De heer Heinis: Dank u wel, voorzitter. Fijn dat we mogen meedenken al met deze startnotitie. En veel van wat we inhoudelijk willen met een volkshuisvestingsprogramma komt nog. We gaan iets meer in op wat we eigenlijk van een volkshuisvestingsprogramma willen. Allereerst zouden we heel graag een wat langere doorkijk willen dan wordt voorgesteld. Dat gaat nu om 2035. In het wetsvoorstel Versterking en Regie op volkshuisvesting, daar wordt de woonvisie uit de Woningwet overgeheveld naar de Omgevingswet. En wordt het dus ook vervangen naar een volkshuisvestingsprogramma. En dat vinden we een hele goede overheveling.

Ook om veel meer integraal te kijken naar de opgaven die we hebben. En laten we het dan ook wat meer koppelen aan onze omgevingsvisie. Want die loopt tot 2045. En dat lijkt ons dan ook een prima periode voor het volkshuisvestingsprogramma. We denken ook aan de VVD-motie over woningbouwlocaties na 2030. Laten we echt even goed vooruit kijken in ons volkshuisvestingsprogramma. Dus wel de lange lijnen en tegelijkertijd ook flexibel. Want de woonvisie, dat is echt een beleidsinstrument. En het volkshuisvestingsprogramma is meer gericht op uitvoering. En dat past ook heel goed bij ons coalitieakkoord. Want we willen actie. En wat je ook ziet bij een woonvisie, zeker de onze, we gaan hem weer helemaal aan het eind van de termijn vaststellen. En dan kan het best snel verouderd raken. Want er komt weer straks een nieuw coalitieakkoord. Maar we denken dat het best wel wat flexibeler kan. Bijvoorbeeld door een jaarlijkse update. En dat past ook denk ik bij zo'n uitvoeringsprogramma. En dat hoeft echt niet elk jaar door de raad vastgesteld te worden. Dat kan misschien gewoon nog één keer in de vier of vijf jaar waar het wat grondiger gaat. Maar we zouden veel meer een steeds vernieuwd stuk willen zien. Als laatste dan, al veel bijdragen gingen daarover, de bewonersbijeenkomsten en het participatieproces.

Voor ons zijn de woningzoekenden een enorm belangrijke groep om een hele goede stem te geven. En misschien niet alleen met bijeenkomsten, maar ook andere manieren van meedenken. En nog een laatste idee uit Arnhem. Daar hebben ze laatst bij, nog steeds die ouderwetse woonvisie, hadden ze de prijsvraag, het beste woonidee van Arnhem, uitgeschreven. Dat kwamen hele leuke ideeën uit. En uiteindelijk was de woningruilweek het winnende idee. En dit is dan ook opgenomen in die Arnhemse woonvisie. En wij denken, laten we dat ook gewoon in Haarlem doen. Want zo geef je iedereen de kans om actief mee te denken met het volkshuisvestingsprogramma. En misschien komen daar ontzettend leuke ideeën uit. En goede ideeën. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Heinis. Gaan we door naar mevrouw Oppenhuis, CDA. Mevrouw Oppenhuis: Dank u wel, voorzitter. De heer Aynan die zei, het is een vage startnotitie. Dat is dan wel weer gunstig, want zoals de startnotitie ervoor staat, kunnen wij zo akkoord gaan met het vaststellen van deze startnotitie. Dat scheelt dan weer. Laten we gewoon eventjes echt beginnen dan. De woningnood in Haarlem vraagt om een ambitieuze en rechtvaardige aanpak waarin betaalbaarheid, duurzaamheid en leefbaarheid centraal staat. Als CDA willen wij bijdragen aan een volkshuisvestingsprogramma dat recht doet aan de

17

behoeften van onze inwoners met specifieke aandacht voor starters, gezinnen en senioren. Het is goed om te lezen dat de genoemde ambities uit het coalitieprogramma blijven bestaan, zoals bijvoorbeeld het toevoegen van woningen van goede kwaliteit voor de diverse doelgroepen. Ook is het CDA blij om te lezen dat in de startnotitie wordt gesproken over houtbouw, want hoe meer houtbouw, hoe beter. Als CDA Haarlem staan wij voor een inclusieve en duurzame aanpak van volkshuisvesting. Dat is een woord om over te struikelen, merk ik. Door juist oog te hebben voor starters, gezinnen en senioren dragen wij aan bij een Haarlem waarin iedereen een thuis kan vinden. Dit wordt ook voor een groot deel genoemd in het actieprogramma Wonen en Zorg. Is dat alles? Jubel? Nee. Eigenlijk zijn die dingen al genoemd. Participatie, met name ook de inspreektijd waar VVD het over had en de voorzieningen, die zouden wij graag meer terugzien. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Oppenhuis. Anderen? Mevrouw Van den Broek, Partij voor de Dieren. Mevrouw Van den Broek: Dank u wel. Ik had als eerst even een vraag, het was me niet helemaal duidelijk. Wie stelt nou het uiteindelijke volkshuisvestigingsprogramma vast? College of raad? Het staat er allebei in. Bij punt 2 staat het collegebevoegdheid, bij punt 7 staat dat de raad het vaststelt. Dus ik snap het niet helemaal.

Als thema zouden wij graag demografie willen toevoegen. Waar staan we nu en hoe verwachten we dat de Haarlemse bevolking zich ontwikkelt, ten aanzien van vergrijzing, verjonging, gezinsvorming of juist meer alleenstaande, import vanuit andere steden, studenten, arbeidsmigratie, et cetera. Dus laten we plannen maken op basis van de cijfers. Voorzitter, ten aanzien van de duurzaamheidsparagraaf maakt de Partij voor de Dieren zich wel zorgen. De huidige minister van VRO wil regionale koppen ten aanzien van duurzaamheid afschaffen, haalt de hybride warmtepompverplichting eruit en laat het principe water bodemsturend los. En dat terwijl haar collega minister van Klimaat en Groene Groei al aangaf dat we de klimaatdoelen niet gaan halen als we niet meer gaan doen. Bovendien kregen wij de indruk uit een interview dat ze ruimtelijke planprocessen en procedures wil versimpelen, inkorten et cetera. Dat klinkt inderdaad stoer, maar hoe beïnvloedt dat de positie van de raad als ook de participatie? Tot slot zouden we in deze paragraaf graag een koppeling zien met de groenopgave die voortkomt uit nieuwe woningbouwplannen. Want het rapport van Natuur en Milieu dat deze week uitkwam maakte pijnlijk duidelijk dat de beschikbaarheid over publiek groen aan het afnemen is in Haarlem in plaats van meegroeit met de groei van de bevolking.

En ook moeten opgaven voor voorzieningen in kaart worden gebracht, inclusief hun ruimtebeslag, zoals ook andere fracties dat al aangaven. Dat was het even. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Van den Broek. Mijnheer Van Exter, Forum. De heer Van Exter: Dank u wel, voorzitter. Het eerste thema in het te vormen volkshuisvestingsprogramma is betaalbaarheid en beschikbaarheid. Betaalbaarheid betekent dat er voor iedere inkomensgroep een woning te krijgen is. Het is volkshuisvesting, dus we praten over minima, modaal, twee keer modaal, verder, dat waren eigenlijk. Zelf heb ik eind jaren tachtig een woning gekocht van 60 vierkante meter voor 64.000 gulden. Dat was ongeveer twee keer modaal, maar het was wel een tijd dat de woningen fors gedaald waren. Dus je kunt zeggen, voor drie keer modaal kon je toen een woning kopen. Modaal inkomen. Het modale inkomen wordt thans geschat op 44.000 euro. Drie keer modaal is dus 132.000 euro. De gemiddelde huizenprijs in Nederland is 432.000 euro, gegevens van Google. Er is iets fundamenteels fout gegaan in onze woningmarkt. En zolang dat niet onderkend wordt en niet onderzocht wordt, zodat we dit probleem niet structureel kunnen oplossen, zijn startnotities volgens mij gewoon mooischrijverij. Meer niet. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van Exter. Mevrouw Van Zetten, Hart voor Haarlem.

18

Mevrouw Van Zetten: Dank u, voorzitter. Wonen is meer dan alleen een huis. Het gaat natuurlijk ook om de omgeving en de voorzieningen, zoals D66 ook al zei. Want het moet natuurlijk wel prettig zijn. Je kan niet overal maar een flexwoninkje neerzetten en dan denken dat je er over tien jaar nog fijn woont. De startnotitie, er zijn een aantal hoofdthema's. Wat mij opvalt is dat doorstroming en scheef wonen blijkbaar geen onderdeel meer is van deze discussie. Want het gaat natuurlijk wel, heel veel mensen wonen gewoon in een sociale woning, kunnen zich veel meer veroorloven maar gaan er niet uit, omdat ze daar lekker zitten. En vooral lekker goedkoop. Ik heb het idee dat dat in het land is gewoon is opgegeven om daar iets aan te doen. En dat is jammer. Wat we verder zien, ik heb er eigenlijk niet zoveel over te zeggen, want er staat… De voorzitter: Mevrouw Van Zetten, u mag wel veel zeggen over de interruptie van de heer Heinis, Partij van de Arbeid. De heer Heinis: Vindt u niet dat heel veel mensen eruit zijn gejaagd uit hun betaalbare woning? Met hele hoge huurverhogingen bijvoorbeeld. Er zijn heel veel mensen met hoge inkomens zijn uit de sociale huur verdwenen. Wat ook weer tot hele eenzijdige wijken heeft geleid met lage inkomens. De voorzitter: Mevrouw Van Zetten. Mevrouw Van Zetten: Het is waarschijnlijk net maar wie je kent.

Ik hoor heel veel mensen die gewoon makkelijk meer kunnen betalen en gewoon fijn zitten. Of zogenaamd gescheiden en in één woning wonen en in de andere verhuurd. Ja, dat is gewoon zoals het ook gaat. De voorzitter: Gaat u verder, mevrouw Van Zetten. Mevrouw Van Zetten: Het gaat mij om ook verder, want ik vraag me af wat dan de woonakkoord van mevrouw Keijzer, de nieuwe minister, wat dat betekening krijgt voor Haarlem. We zien hier natuurlijk wel, als we dan specifiek naar Haarlem kijken, dat er nogal wat locaties zijn waar ongelooflijke vertraging optreedt vanwege de traagheid, of ik weet niet wat het is, van ambtenaren die er niet zijn of zo, dat projecten langdurig stilstaan waar al lang had worden gebouwd en dat lijkt me ook een grote zorg voor deze wethouder. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Van Zetten. Dan gaan we naar de heer Drost, GroenLinks. De heer Drost: Dank u wel, voorzitter. GroenLinks vindt volkshuisvestingsbeleid belangrijk. En vindt in die zin de vijf thema's die zijn genoemd herkenbaar. Stonden natuurlijk ook al in de huidige woonvisie, dus die herkenbaarheid is ook niet zo gek. Maar we vinden ook die vijf thema's ook belangrijk dat ze allemaal terugkomen. Het gaat inderdaad om een betaalbare woning. Het gaat erom dat je huis goed is geïsoleerd. Dat je een fijne plek hebt om je heen. Dus het gaat ook om de leefbaarheid.

Dus ook fijn dat die allemaal weer terugkomen. Ja, we gaan hier nog meerdere keren met elkaar over spreken komend jaar, na de kerstvakantie en dergelijke. We willen wel graag een aantal punten meegeven aan de wethouder. Want eigenlijk wat ons betreft zijn de visies en de ambities 2030 uit de huidige woonvisie grotendeels gewoon hartstikke prima. Principes zoals bouwen voor lage inkomens, het beter benutten van de bestaande voorraad, binnenstedelijk bouwen. Allemaal zaken die prima mee kunnen in het volkshuisversieprogramma, juist om die actie erin te houden, houdt die principes overeind. Dan kunnen we daarmee gewoon voortvarend mee door. We zien ook natuurinclusief bouwen. Het is genoemd, maar we zien dat ook graag goed prominent terugkomen in dit programma. Je kan er allemaal grappen over maken dat we hier in Haarlem wel stoer zijn om daar gewoon voortvarend mee door te gaan, want het is gewoon hartstikke belangrijk. Ook onder dat thema duurzaamheid wordt circulariteit genoemd. Belangrijk dat we natuurlijk met natuurlijke materialen veel meer aan de slag

19

gaan in onze bouwen. Het is een van de meest vervuilende onderdelen, de materialen die worden gebruikt bij woningbouw. Daarnaast zien we in het land ook dat er steeds meer gemeenten werken met een circulair sloopbeleid. Daar zien we denk ik ook wel kans voor in Haarlem. Er zijn ook best wel wat projecten geweest, Schalkwijk Midden, zo even uit mijn hoofd, waar daar ook al mee gewerkt is. We zien daar ook wel een opschaling graag in terug. Ik had hier staan, een kleine checkvraag, komt het thema splitsen nog terug? Volgens mij D66 ook al genoemd. Ik neem aan dat die terug gaat komen. Eventueel het thema netcongestie. Dat speelt natuurlijk ook best wel. Dat heeft ook zijn invloed op de huidige, niet de huidige woningvoorraad, maar wel op de toekomstige woningen. We zijn benieuwd hoe dat terug kan komen. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Drost. Gaan we door naar de heer Amand. De heer Amand: Dank u wel, voorzitter. Het is natuurlijk een heel langdurig probleem dit. En wij hebben toch een beetje de neiging dat we toch een heleboel mensen in de kou laten staan. Vooral ouderen die door willen stromen naar Knarrenhofjes. Want ik benadruk het steeds maar weer, dat moet toch eens een keer echt van de grond komen. Dan krijg je ook een beetje meer dat de jongeren ook weer de kans krijgen.

En natuurlijk ook nog de mensen in de Amelandstraat die in de woonwagens wonen natuurlijk, dat die ook meer ruimte gaan krijgen. De voorzitter: Mijnheer Amand, u heeft twee interrupties van de heer Aynan. De heer Aynan: Waarom doet u zo negatief? Er staan toch ook wel goede dingen in de nota? De voorzitter: Mijnheer Amand. De heer Amand: Ik doe nooit negatief, dat is uw interruptie, maar dat zijn uw woorden, niet de mijne. Dus ik ga nu verder eventjes. Het is natuurlijk wel zo, de bouwplannen gaan hartstikke goed, we zien het in de Merovingenstraat de plannen en de Hamelinkstraat, dus dat vinden wij hartstikke positief. Dan kunnen we natuurlijk iedereen er wel bij gaan halen, maar wethouder, ga zo door en houdt die woningbouwverenigingen een beetje onder de duim. De voorzitter: Dank u wel. Anderen nog? Niemand? Oh wel, mijnheer Visser, ChristenUnie. Gaat uw gang. De heer F. Visser: Voorzitter, het gaat hier vooral om een procesvoorstel, dus we wachten de input van alle partijen af. En we hebben vanavond ook al weer wat goede dingen gehoord. Maar we hebben wel zorgen bij de planning. En dat sluit een beetje aan bij de VVD, die ook vragen had over de planning. Want uiteindelijk gaan we dit voorstel dus uiteindelijk vaststellen vlak voor de verkiezingen. En tegelijkertijd hebben we nog een onzekerheid over het wetsvoorstel en welke eisen op ons af gaan komen.

En als ik die twee bij elkaar optel en denk van, dit is een belangrijk document. Kunnen we niet beter ervoor kiezen om de woonvisie met één of twee jaar te verlengen en dan wel te actualiseren, maar dan iets meer tijd te nemen voor dit nieuwe volkshuisvestingsprogramma. En dat lijkt me juist de ideale kick-off voor de nieuwe raad straks. En dan weten we ook iets meer van het wetsvoorstel. Dus zou de wethouder daarop kunnen reageren? En we zouden graag meer aandacht willen, en dat past ook bij een nieuwe raad, voor het aanwijzen van een aantal nieuwe ontwikkelzones in de stad voor de periode na 2035. De voorzitter: Mijnheer Visser, u heeft een interruptie van de heer Van Leeuwen, Actiepartij.

20

De heer Van Leeuwen: De heer Visser begon zijn betoog met, het is eigenlijk een procesvoorstel, meer dan het een inhoudelijk voorstel is. Dat ben ik op zich wel met hem eens. Alleen vindt de heer Visser niet ook met ons de wooncrisis te belangrijk, te diepgaand, te groot, te veelomvattend om te zeggen, ach, we tillen dat over de verkiezingen heen. De heer F. Visser: Ik vind de wooncrisis heel belangrijk, maar daarom zeg ik ook, als we kiezen voor verlenging van de woonvisie, dan moet dat geactualiseerd worden. We moeten vol gaan en dan heb ik eigenlijk liever dat we gaan zorgen dat we gaan bouwen, bouwen, bouwen, dan dat we gaan praten, praten, praten over allerlei visies. Dus wat mij betreft gewoon heel pragmatisch die woonvisie snel actualiseren. Maar ik zou het heel goed vinden als de nieuwe raad, als de wettelijke kaders ook duidelijk zijn, zo'n nieuw volkshuisvestingsprogramma, juist een heel ambitieus volkshuisvestingsprogramma vaststelt. En gebruiken we ook het komende jaar dit proces om ook nieuwe ontwikkelzones in de stad te gaan aanwijzen. En kan dan de nieuwe raad, binnen een jaar nadat de nieuwe raad gekozen is, de nieuwe ontwikkelzones aanwijzen, want na die 10.000 woningen zijn we nog niet klaar. Want de wooncrisis is gewoon te groot. Dus bouwen, bouwen, bouwen, maar dat vraagt juist misschien hiervoor net een iets langer proces.

De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Visser. Dat waren alle bijdragen. Gaan we naar de heer Roduner, gaat uw gang. Wethouder Roduner: Dank u wel. Toch denk ik dat ik wel het eens ben met de heer Van Leeuwen. Volgens mij is de wooncrisis zo groot dat we niet kunnen wachten, ook met nieuwe plannen maken voor de toekomst. Er is, volgens mij ook heel veel mensen zeggen, dat er tevredenheid is over de koers die we met elkaar varen, over de woonvisie. Maar volgens mij de afgelopen jaren zijn er ook heel veel nieuwe ontwikkelingen bij gekomen. Er is een initiatiefvoorstel geweest over Samen Beter Wonen. Er is een actieplan voor Wonen en Zorg. Er zijn veel verschillende ontwikkelingen. Er is een woondeal gesloten. Er is een woontop geweest, gisteren of eergisteren. Volgens mij heel veel van die onderdelen die we uiteindelijk ook toch echt een nieuwe plek moeten gaan geven in onze nieuwe woonvisie. De oude woonvisie loopt af. De prestatieafspraken lopen ook langzaam af. Dus er is volgens mij voldoende aanleiding om hier snel mee aan de slag te gaan. Het klopt inderdaad dat de Wet regie, die duurt wat langer. Dus we dachten eerst dat we echt moesten opleveren al eerder. Dit lijkt wat langer te duren. Maar de Wet regie lijkt ook wel weer vast te houden aan de deadline die gesteld is.

Dus ik denk dat er voldoende aanleiding is om snel en vlug door te gaan met dit volkshuisvestingsprogramma. En natuurlijk kan er dan altijd nog wel weer worden bijgestuurd. Qua periode waar wij naar kijken is in ieder geval natuurlijk de periode tot en met 2030. Volgens mij deze periode wordt ook heel erg gestuurd op 10.000 woningen tot 2030. Maar ik denk dat het wel goed is om na te denken over hoe de stad zich ook gaat ontwikkelen na 2030. En welke woningbouwgebieden we eventueel willen toevoegen. Volgens mij, VVD heeft daar naar gevraagd, in hoeverre het splitten van woningen daar ook een rol in kan spelen in het toevoegen van woningen. Dat zijn denk ik wel vraagstukken waar we ook niet te lang mee moeten wachten om ons daarover te buigen. Want het duurt gewoon heel lang. Als we het over nieuwe zones hebben, dan had je eigenlijk nu al gisteren moeten beginnen. Volgens mij gaan we straks ook ongeveer een nieuwe zone bespreken hoor. Dus volgens mij komt dat ook wel goed. Maar ik denk goed om dat even weer bij elkaar te pakken en met elkaar dat goed te doorleven. Ik heb een hele hoop opmerkingen gehoord. Misschien even over het proces. De participatie is inmiddels al gestart. De online participatie zal ook gebeuren. Richting het VVD zeg ik, daar worden ook bouwers, ontwikkelaars, et cetera, bij betrokken.

Ik zal even kijken wat er mogelijk is ook om, volgens mij de woningzoekenden ook meer een rol te geven. Maar gisteren bij de woontop is in ieder geval ook afgesproken dat gemeenten ook de woningzoekenden in de toekomst ook steeds meer een rol gaan geven. Ik denk dat dat een hele, hele goede ontwikkeling is. We kijken even wat er in

21

dit participatieproces mogelijk is. We zorgen dat de inspraak voldoende ook buiten de zomervakantie is. Dat is een staande afspraak. Gaan we netjes aan voldoen. En dan even ten aanzien van de vaststelling uiteindelijk door de gemeenteraad. Er is wat inderdaad discussie over. Als het nog een oude woonvisie is, dan is het een besluit van de gemeenteraad. Maar als inderdaad die Wet regie alsnog heel snel komt, dan is het een besluit van het college als een uitvoeringsprogramma van de omgevingsvisie. En wij hebben dan met elkaar de staande afspraak dat wij dat in een soort zware voorhang doen. Dus programma's die vallen onder de omgevingsvisie zijn in zware voorhang. En dat is misschien ook wel de koppeling die ik wil maken over de omgevingsvisie. PvdA zegt, koppel hem helemaal aan die nieuwe omgevingsvisie van 2045. Daar ben ik niet zo enthousiast over, omdat ik dan denk dat we echt te ver naar elkaar, vooruit aan het kijken zijn. Er zijn ook gewoon heel veel acute problemen, acute vraagstukken die we in zo'n woonvisie moeten behandelen. Doorstroming is genoemd. Maar ik was eergisteren ook weer met een vrijwilliger rondlopen door Haarlem, naar een aantal funderingsproblemen, wat in Haarlem ook echt nogal actueel is. Dus er zijn nog echt een hoop thema's die gewoon ook op korte termijn aandacht vragen.

Maar ik denk dat het vraagstuk over, hoe ontwikkelt de stad zich na 2030, dat dat ook een beetje uw grootste aandachtspunt is. Want we hebben inderdaad een tussenstap ingebouwd. Ik heb gezegd, er staat in het stuk, we komen met u terug met een opinienota. Als ik u zo een beetje hoor zal dat de aandacht van u toch vooral gaan ook over beschikbaarheid, betaalbaarheid. Dat thema, hoe ontwikkelt de woningvraag zich, en welke rol wil Haarlem daarin nemen. Ik denk dat dat een goed thema is om met zo'n opinienota te bespreken. Dan komt ook de motie terug die is aangenomen over, wat kan splitsen daarin betekenen. Ik weet niet of het verstandig is om nou echt hele nieuwe zones aan te gaan wijzen, maar we gaan het ook hebben over, zouden we inderdaad op zoek moeten naar grootschalige zones? Daar hebben we al een beetje een beeld van hoor, dus ik zal u zoveel mogelijk proberen daarin mee te nemen ook, wat daar ligt aan keuzes.

Ik denk dat dat heel goed is om met elkaar het gesprek aan te gaan, want daar is denk ik ook wel de politieke discussie die we met elkaar kunnen hebben van, hoeveel willen wij nog groeien? Voor welke woning, voor welke groepen bouwen wij en wat is nou onze favoriete vorm van het verdichten van deze stad? Doen we dat met de sloop nieuwbouw? Doen we dat met het optoppen van bestaande gebouwen? Doen we dat met het splitsen van bestaande gebouwen? Het heeft allemaal voor- en nadelen en ik denk dat het goed is dat we daar met elkaar echt even diepgaand het gesprek over aangaan, want het heeft nogal wat consequenties. Ik kan u dan niet helemaal inzicht geven in wat nodig is voor de voorziening. Dus ik daar verwijs ik toch ook echt terug naar gewoon de bestaande omgevingsvisie, die natuurlijk ook heel veel aangeeft hoe wij ons als stad willen ontwikkelen. De voorzitter: Mijnheer Roduner, u heeft de interruptie van de heer Amand. De heer Amand: Dank u wel voorzitter. Ik had één vraag aan de wethouder. In het land wordt er al gebouwd woningen op garages, hoe staat u daarin, het college? Wethouder Roduner: Daar zitten plussen en minnen aan. Kijk, het voordeel van optoppen is soms dat het lekker snel gaat. Je laat ook een bestaande omgeving heel goed bestaan. Dat is ook voor de herkenbaarheid van inwoners heel goed.

Maar het geeft je bijvoorbeeld niet de kans om een keer een goede parkeeroplossing te realiseren. Een ondergrondse parkeergarage of een aantal andere ambities uit de omgevingsvisie mee te nemen. Dus aanpassingen doen in de bestaande bouw, dat is wat u eigenlijk zegt, dat heeft voordelen, kan soms lekker snel gaan, maar het verbetert niet altijd de stedenbouwkundige structuur die slecht is. Dus er zijn voor- en nadelen en soms is het dan fijner om bijvoorbeeld toch wel te gaan voor sloop nieuwbouw, hangt ook af van de kwaliteit van de garagebox die u op het oog heeft. We hebben overigens voor Schalkwijk, zijn daar heel veel van zulk soort studies ook gedaan, hoe kan je binnen Schalkwijk optoppen, aanplakken aan plinten, garagebox. Maar er zijn ook nog steeds, je ziet ook zo'n Waddenbuurt wordt eigenlijk volledig

22

geherstructureerd. Dat heeft ook voordelen, want daar kan een prachtig mooi nieuw groen park ontstaan. Voor de voorzieningen, er zijn voorzieningenstudies gedaan, dus in de ontwikkelzones hebben we er ook richtlijnen mee genomen, dus dat is denk ik ook het voordeel van die grote gebiedsontwikkelingen. Dus we hebben best goed volgens mij uit het programma ‘…’ door waar welke behoeftes zijn voor voorzieningen. Dus we proberen denk ik ook gewoon gebiedsgericht, stadsdeelgericht. Dus daar ga ik niet iets nieuws voor opleveren, maar ik wil u toch echt verwijzen naar die studies die er zijn gedaan. En ik denk dat die merendeels ook wel goed al in de omgevingsvisie zijn meegenomen. De VVD had nog een specifieke vraag over, die samenwerking Zuid-Kennemerland, wat betekent dat voor onze beleidsvrijheid? In principe heeft u beleidsvrijheid…Dat was toch een vraag die u had? U kijkt me aan of ik iets…Dus beleidsvrijheid, binnenkort hebben we hier de gezamenlijke huisvestingsverordening, daar hebben we ook met elkaar het gesprek moeten hebben als wethouders van, het is een beetje geven en nemen. Maar wel met het idee van dat zeker op het gebied van de sociale woningbouw, waar we één woningregio zijn en we ook graag willen dat onze inwoners zich vrijelijk kunnen begeven door deze woonregio.

Dus ja, het beperkt ons een beetje, maar uiteindelijk als u zegt, wij als Haarlem willen het helemaal anders doen, u gaat over uw eigen gemeente, altijd. U vraagt over ouderenwoningen. Ja, die zullen terugkomen. Wonen boven winkels, parkeren, parkeernorm. Ja, dat is een leuk vraagstuk, daar heb ik al heel veel leuke sessies over gehad. Op dit moment zit wonen boven winkels een beetje vooral vast op de door u ingestelde, door ons ingestelde, fietsparkeernorm. Dus, nou ja, goed, ik heb al gezegd dat we van die autoparkeernorm dan misschien maar afscheid moeten nemen, ook al is die eigenlijk wel verplicht. Maar die fietsparkeernorm is op dit moment echt voor veel initiatiefnemers het ingewikkelde, die moet inpandig worden gerealiseerd, er moet ook ruimte zijn voor afwijkende fietsmaten, voor bezoekers. Dat is voor heel veel eigenaren lastig en ze hebben aandacht gevraagd om te kijken of het niet op afstand kan. Ik heb binnenkort een combi-staf met wethouder Berkhout en Van Leeuwen om te kijken van, wat vinden we daarin acceptabel en op welke manier kunnen we daarin ook iets betekenen of niet, en wat zijn de voor- en nadelen. Dat wordt vastgelegd door het college en dat zal denk ik in januari tot een besluit blijven. Actiepartij vraagt aandacht voor Housing First. Dat herken ik. Jouw Haarlem voor concreet maken.

Het onderzoek naar concentratie van kwetsbare doelgroepen, dat loopt nog, dus dat is iets wat bij de prestaties bij de corporaties ligt, en dat pakken zij op, maar dat is nog niet concreet. Had ik al gezegd, Partij voor de Dieren, maar ik denk uitgangspunt van ook de vraag van, hoe willen wij ons ontwikkelen na 2030 is natuurlijk ook gewoon de behoeftevraag en de demografische ontwikkeling. Daar is ook landelijk veel discussie over, maar we zijn nu aan het bouwen voor die demografische ontwikkeling, die behoeftevraag van Haarlem. We doen wat extra, omdat we zeggen, we willen ook die achtergelopen woningnood inlopen, dat is uiteindelijk de grondslag van die 10.000 woningen, 1200 per jaar. Ik denk dat we, met de kennis van, de beste kennis die wij als gemeente Haarlem hebben, een inschatting zullen proberen te maken van hoe die demografische ontwikkeling is na 2030, zodat we ongeveer weten wat de jaarlijkse behoefte is. En dan ook nog een discussie van, welk deel wil je doen, wil je meer of minder dan landelijk doen? En wat zijn de andere, ik zie ook bijvoorbeeld het Rijk heel erg naar andere delen van het land kijken in deze periode, naar het oosten en het noorden juist ook vooral. Dat komt terug bij de opinienota. Hart voor Haarlem heeft nog een vraag over het woonakkoord. Ik was dus bij de, ik was gisteren inderdaad bij die, bij de woontop.

En ik denk eigenlijk een hele hoop dingen die ervan staan is gewoon ook bevestiging van de koers die wij eigenlijk al een tijdje hebben ingezet. Namelijk dat we gaan voor betaalbaar bouwen. Dus dat we proberen dingen te standaardiseren. Dat is heel verstandig. Dat we op zoek zijn naar een goede samenwerking met ontwikkelaars, met corporaties. Dat we, we starten dan wel elk project met 40-40-20. Maar u ziet ook dat er gewoon wel gevarieerd wordt in projecten als dat echt niet anders kan. Open boeken is ook iets wat we met ontwikkelaars hebben. En ik ben blij ook dat het Rijk weer wat extra middelen beschikbaar gaat stellen om de woningbouw te stutten. Dus dat zijn denk ik goede dingen.

23

De voorzitter: Mevrouw Van Zetten, een interruptie. Mevrouw Van Zetten: Wat vindt u dan van maatregelen voorgesteld om vertraging te voorkomen door verplichte nestkastjes, weet ik veel wat voor duurzaamheid, op te heffen? Waar, staat u daar dan achter? De voorzitter: Mijnheer Roduner. Wethouder Roduner: Nee, dat vind ik eigenlijk onzin. Nee, dus ik ben heel erg voor, ik ben heel erg, dat proberen we in MRA ook te doen, uniformeren. Standaardiseren, ik denk dat als iedereen dezelfde standaard heeft, natuurlijk is dat voor een bouwer, ontwikkelaar makkelijk, dat snap ik heel goed. Alleen waar ik bang voor ben is dat we de lat daarin omlaag leggen, terwijl ik juist denk dat de lat omhoog moet. In kwaliteit, in duurzaamheid, in toekomstbestendigheid, ook op het gebied van betaalbaarheid denk ik dat de lat omhoog moet. Dus we weten nog niet precies hoe het zich gaat ontwikkelen, misschien dat de minister in deze ontwikkeling wel omhoog gaat, dat is mijn hoop. Maak me er wel zorgen over, ik denk wel, ik zie toch ook wel veel ontwikkelaars wel makkelijk dan even denken, oh dat doen we dan niet. Terwijl we allemaal weten, als de gemeente over een paar jaar alsnog een ingreep moet doen in het gebouw, nestkastjes ophangen, een dak waterbestendig maken, dan zijn we tegen dubbele kosten aan het oplopen. Dat zou je echt niet moeten willen. Dat was hem eigenlijk, voorzitter.

De voorzitter: Dat was hem voor u inderdaad. Is dat hem ook voor de commissie? Nee, mevrouw Oudshoorn, D66. Mevrouw Oudshoorn: Dank u wel, voorzitter. Ik hoorde de wethouder zeggen dat hij dan in deze nota niet meteen inzicht kan geven in wat dat allemaal betekent voor de groei van de voorzieningen. Nou willen wij de wethouder natuurlijk ook niet het onmogelijke vragen, maar het heet toch volkshuisvesting en dan denken wij, goede volkshuisvesting gaat verder dan woningen alleen. Dus misschien kan de wethouder ons toch een beetje helpen, wat voor soort besluit gaan we met deze nota nemen en hoe verhoudt dat zich dan tot de groei van de voorzieningen? Misschien om het nog even toe te lichten, waar wij bang voor zijn is dat we hier straks instemmen met plannen om de stad op een bepaalde manier te laten groeien qua aantal woningen. En dat we er dan te laat achter komen dat ofwel de ruimtelijke reserveringen ofwel de investeringen die daar nodig zijn voor de voorzieningen niet in dat plan zaten. Dus misschien kan de wethouder mijn angst wegnemen, dat scheelt een hoop zorgen. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Oudshoorn. Dan gaan we heel even een rondje maken, want de heer Van Leeuwen heeft ook een opmerking. Gaat uw gang, Actiepartij. De heer Van Leeuwen: Iets wat ik wel wil meegeven nog. Ik hoor de wethouder een aantal keren zeggen, er zijn voor- en nadelen van bepaalde keuzes.

Dat ben ik wel met hem eens. Maar daar worden we in deze periode ook wel mee geconfronteerd. Op het moment dat we het hebben over ontwikkelzones, dan hebben we een organisatie staan. Onze organisatie is erop ingericht en andere keuzes op het gebied volkshuisvesting kun je daardoor ook minder makkelijk maken. De kleinere initiatieven, het splitsen, het nieuwe dingen doen. Dus ik zou de wethouder wel willen vragen om de vertaalslag van wat we gaan doen in dat volkshuisvestingsprogramma ook los te laten op, wat betekent dat voor de organisatie? Dus ga je door met hetzelfde doen, dan hoef je niks te doen in de organisatie. Ga je nieuwe dingen doen, dingen anders doen, heb je daar dan meer personeel voor nodig, ander personeel voor nodig? Wat betekent dat? Dat hoor ik graag in dat product terug.

24

De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van Leeuwen. Anderen nog in de tweede termijn? Mijnheer Aynan, Jouw Haarlem. De heer Aynan: Meer procedureel, voorzitter. Want het is ter advisering, dus het gaat door naar de raad. Er is ontzettend veel gezegd door alle fracties. Is dat dan input? Krijgt alles wat hier gezegd is een plek in de volgende nota? Dat vraag ik me even af. Want ik hoor hier een halve aankondiging van een motie van D66. Gaan we over al onze punten moties indienen? Lijkt mij niet de bedoeling. Dus daar wel graag een antwoord op. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Aynan. Anderen nog? Nee? Dan denk ik dat de heer Roduner ook u, mijnheer Aynan als best een reflectie kan geven op de vraag die hij stelt. Wethouder Roduner: Ja, de ambtenaar heeft meegeluisterd, ik heb meegeluisterd. Volgens mij de punten die u onder andere benoemd heeft, concreetheid, aantal sociale huurwoningen, onderzoek naar de concentratie, voorrangvorming, dat komt allemaal terug. Dus daar kunt u gerust in zijn. Volgens mij het meeste wat ik hier gezegd heb, zult u terugzien. Dus volgens mij in ieder geval qua thema. Dus ik denk niet dat we daar heel veel zorgen over moeten hebben. En er komt dus in ieder geval nog een opinienota met name over dat stuk betaalbaarheid, beschikbaarheid. Dus dat gaat echt volgens mij waar ook veel van de discussie over zit, over die aantallen.

Dus ik hoop u daarmee gerust te stellen. En ik zal ook proberen D66 af te houden van een motie. Dus dan hopelijk lukt dat. Ja, kijk, de impact op de organisatie, ik denk dat dat een goed punt is. Kijk, in de omgevingsvisie hebben we niet voor niets opgeschreven dat we vooral voorstander zijn van wat grootschalige ontwikkelingen. Omdat dat gewoon veel efficiënter werken is voor de organisatie. Kijk, als ik een woningbouwblok heb van 800 woningen, zoals op de Schipholweg, dat is één vergunning. Als ik 800 splitsingsvergunningen moet afgeven, dat bedoel ik even, het tekort op vergunningsverlening is echt verschrikkelijk op dit moment. Dus dat zijn wel overwegingen die hebben meegespeeld in te zeggen, we gaan proberen die woningbouw in wat grotere ontwikkelingen te concentreren. Dat is efficiënt, dan kun je ook nadenken over de groei van voorzieningen, dat kun je ook nadenken over de mobiliteitsopgave, dan kun je ook nadenken, dat helpt, dan heb je één stedenbouwer nodig voor één plan, en natuurlijk moet die meer doen dan, maar dat is toch efficiënter dan dat een stedenbouwer tien plannetjes moet doen. Dat is de gedachte, maar goed, er zijn ook heel veel dingen die kleiner zijn en die juist heel erg waardevol zijn voor de stad, en daar moeten we ook wel oog voor blijven houden. En dan de voorzieningen, kijk, we hebben in ieder geval een SHO tot 2038.

Dus als het gaat over voorzieningen waar we gewoon wettelijk voor aan de lat staan, is scholenbouw, staat wat het college betreft, wel echt bovenaan, omdat het gewoon de wettelijke verplichting is. En we moeten nadenken over van, waar komen die woningen en wat betekent dat voor de scholen. Ik heb met wethouder Van Leeuwen, ook in het kader trouwens van die grote ruimtevraag, ook gesprekken over hoe ontwikkelt Schalkwijk zich, hoe zijn die basisscholen nu, is er voldoende capaciteit, zijn die ook nog wel goed verspreid over de wijk? Ik denk dat dat eigenlijk vooral bij Schalkwijk nu even het vraagstuk is. We weten vanuit ontwikkelzone Zuidwest dat er ook nog behoefte is om wat uitbreiding te hebben in Zuidwest, ook in Noord was er eerst vraag tot uitbreiding, uiteindelijk niet. Dus in die visie is dat allemaal meegenomen, maar het SHO is dus een hele goede. Mijn collega De Raadt is bezig met een nota over de sportvoorzieningen, binnensport, ook belangrijk. De voorzitter: Mijnheer Roduner, ik wil u eigenlijk niet onderbreken, maar uw tijd is op. Komt mede door de heer Berkhout. Iedereen is nogal breedsprakig vanavond, u ook. Dus wellicht kan het iets geserreerder. Wethouder Roduner: Klopt, we hebben ook gewoon, misschien is het ook wel te leuk. Dus sportvoorzieningen, onderwijsvoorzieningen en wethouder Berkhout heeft een studie gedaan naar economische behoeftes,

25

volgens mij moet er iets van 100.000 vierkante meter werkgelegenheid bij. Dus al die studies zijn volgens mij beschikbaar en we hebben ook een soort maatstaf dat we zeggen, bij grote gebiedsontwikkelingen, 15 procent stuwend, 10 procent verzorgende economie, dat is dan vaak de plint van een gebouw waarin dat goed in te passen is. Dus ik denk dat we eigenlijk best wel goed in het vizier hebben wat de behoefte is. Ook voor huisartsen, we weten ook hoeveel, 10.000 woningen is ongeveer 4 huisartsen erbij, dat zijn allemaal voorzieningen die we goed in het vizier hebben. En ook op mobiliteit weten we het ook, met andere dat we weten dat we knooppunt nu Zuid goed kunnen gebruiken om het mobiliteitssysteem van de stad draaiend te houd. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Oudshoorn wil daarop reageren. Mevrouw Oudshoorn: Het klinkt natuurlijk allemaal heel goed dat we dat allemaal in beeld hebben. Dat was natuurlijk niet helemaal de vraag. De vraag was of het getoetst kan worden aan de woningbouwplannen. Maar kan de wethouder dan op zijn minst toezeggen dat we geen besluiten gaan nemen in deze nota die het onmogelijk maken om vervolgens die voorzieningen ook nog te realiseren? De voorzitter: Mijnheer Roduner. Wethouder Roduner: Kijk, de gedachte van dit woningbouwprogramma is niet om echt op plekniveau al te besluiten waar de woningen moeten komen.

Het gaat over die groottes, het gaat over ongeveer omhang. We weten wel waar de plancapaciteit zit op dit moment. Dus ik denk niet dat we zover gaan om dingen te dwarsbomen. Ik zit hier even als wethouder Wonen voor het volkshuisvestingsprogramma, maar ik weet dat de wethouder RO zich heel erg bewust is van het feit dat alle beleidswensen in deze stad op een goede manier ingepast moeten worden. En ik denk dat de omgevingsvisie daar ook wel echt een hele goede basis voor heeft gegeven. De voorzitter: Mevrouw Oudshoorn, neemt u daar genoegen mee? Mevrouw Oudshoorn: Ik neem daar genoegen mee in de wetenschap dat de wethouder RO en de wethouder Wonen bij mijn weten toch één persoon zijn. De voorzitter: Misschien één persoon, maar wellicht een gespleten, maar goed. Ja, komt toch weer het woonthema splitsen ook om de hoek kijken. Is daarmee dit onderwerp genoeg besproken? Ik kan me voorstellen gezien uw breedsprakige bijdrage dat het een hamerstuk met stemverklaringen wordt. Dat u nog wel even kort daar…Ik hoor mensen, hamerstuk. Ik hoor hamerstuk. Perfect, dan gaan we dat zo doen. Hartstikke goed. Dat een hamerstuk en dan kunt u, mocht u toch iets willen zeggen, dan kunt u het altijd opwaarderen naar stemverklaring. Hartstikke goed. Dan zijn we…Mijnheer Amand, u kunt het opwaarderen naar een hamerstuk met stemverklaring als u dat wilt. Ja, hartstikke goed.

Dan blijft het een stemverklaring, of hamerstuk en dan kan het opgewaardeerd worden. Precies dezelfde conclusie. Dank u wel, mijnheer Amand. Dan was dat agendapunt 7. 8.

21.40 uur Afsluiten grondexploitaties Ripperda (complex 017), Azieweg (complex 042), Deliterrein (complex 079), Badmintonpad (complex 157), Centrum Schalkwijk fase 1 (complex 161) De voorzitter: Gaan we door naar agendapunt 8, afsluiten van een aantal grexen, oftewel grondexploitaties. Van de Ripperda, Azieweg, Deliterrein, Badmintonpad en Schalkwijk Centrum fase 1. Ik hoor nu al hamerstuk, ik ben nog niet eens uitgepraat. Maar als dat de conclusie is dan…Nee, ik zal even de introductie voor de

26

kijkers thuis, er zijn dus een aantal bouwplannen opgeleverd. Daarvoor is een grondexploitatie eerst geopend, natuurlijk bouwplan en vervolgens gesloten. Nu wordt dat afgesloten. Een aantal zijn positief, een aantal zijn iets minder positief dan wel negatief. En daar gaat de raad over beslissen of zij het daarmee eens zijn om het op deze wijze af te sluiten. Dat stelt het college ook aan de raad voor om dat op die wijze te doen. Wie mag ik hierover het woord geven? Mevrouw Verhoeff, Partij van de Arbeid. Mevrouw Verhoeff: Dank u wel, voorzitter. Ik heb als woordvoerder onze PvdA-fractie gewoon geadviseerd, ga gewoon akkoord. De verliezen, of de twee verliesgevende grondexploitaties die waren voorzien. En ons, als PvdA, is het het waard dat in Schalkwijk een goede leef- en werkomgeving wordt gecreëerd. En doelen realiseren kost nou eenmaal geld. Wat we wel nog even willen memoreren is dat, Deliterrein wordt afgesloten met een positief resultaat. Door mijn mentor Marceline Schopman ben ik ongelooflijk op mijn huid gezeten om heel fanatiek te pleiten voor sociale woningbouw in dit gebied. Er komen er 50 van de 142. Ik weet dat een ander raadslid hier zijn mentor daar nog steeds groen en geel van wordt, maar het is wel gelukt. En wethouder, complimenten dat ook positief is afgesloten. De voorzitter: Helder. Mijnheer Van Leeuwen, Actiepartij.

De heer Van Leeuwen: In aansluiting op de woorden van mevrouw Verhoeff, we hebben nu vanavond twee keer mevrouw Schopman genoemd trouwens in deze vergadering, ook leuk. Ik had wel even technische vragen nodig om even inzichtelijk te krijgen, die resultaten, positief of negatief, hoe hebben we daar nou in het verleden al over besloten? Was dat al bekend? Ja, dat was al bekend. Ik zou willen vragen, zet dat nou de volgende keer met een linkje naar die besluitvorming. Dan hoeven we niet te zoeken en dan weten we, het is precies zoals het van tevoren was bedacht. En dan zijn er geen vragen meer. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van Leeuwen. Anderen? Niemand. Mijnheer Roduner. Wethouder Roduner: Dank. Ik denk dat dat linkje een terecht punt is. De voorzitter: Helder, dank. Dan gaat dit als inderdaad hamerstuk door naar de gemeenteraad van volgende week. Dat was agendapunt 8. Overige punten ter bespreking 9.

22.00 uur Ter inzage leggen ontwerp-masterplan Centrum Schalkwijk De voorzitter: Agendapunt 9 stond om 10 uur gepland en het is exact 10 uur. Dus nou, dat is zeer nauwkeurig. Agendapunt 9, dat gaat over het ter inzage leggen van het ontwerp-masterplan van Centrum Schalkwijk. Dat lag eerst ter kennisname, maar is actief geagendeerd door het college zelf alsnog om het ter bespreking bij u aan te bieden. Want het is nogal een plan, het is nogal een verandering in Schalkwijk. Daar mag u uiteraard iets van vinden. Dat wordt meegenomen in de inspraak en uiteraard mogen de inwoners daar ook iets van vinden. En daarna wordt het verdere masterplan afgemaakt en komt het nog bij u terug ter vaststelling en de volgende fase uiteraard. De komende jaren transformeert dan ook Centrum Schalkwijk naar een monofunctioneel winkelcentrum, van een monofunctioneel winkelcentrum tot een gemengd stadsdeelcentrum. In de toekomst wordt hier gewinkeld, gerecreëerd, gewerkt en gewoond. Het huidige winkelcentrum maakt plaats voor een centrumgebied met volop redenen tot bezoek voor Haarlemmers van alle leeftijden en achtergronden. En natuurlijk ook voor niet-Haarlemmers. Van een eilandje tot een eigen wereld ontstaat een prachtig stadsdeelhart van ‘s ochtends, ‘s avonds, ‘s middags tot ‘s avonds waar volop

27

leven in zit. Alles wordt daar aangepakt, zowel de bebouwing als de openbare ruimte. Oftewel een compleet masterplan. Om te komen tot het masterplan is er diverse sessies gehouden en wordt er nu om uw mening gevraagd. En die mag u dan ook geven en dat telt mee als de inspraak. Wie mag ik hier het woord over geven? Mijnheer Terol, VVD. De heer Terol: Dank, voorzitter. In Schalkwijk gebeurt het. Schalkwijk is volop in ontwikkeling en dat is hard nodig. Het huidige winkelcentrum is al lange tijd niet meer wat het vroeger was en het heeft echt een impuls nodig. Met het voorliggende masterplan bieden we deze impuls en maken van het centrum een plek waar we als Haarlemmer, maar ook als Haarlemmers die er wellicht komen wonen, weer trots op kunnen zijn. Voorzitter, dit plan biedt ruimte voor de drie W's, wonen, werken en winkelen. Plus recreatie, maar dat zou de drie W's wat minder mooi maken. Maar die ben ik niet vergeten. Ik trap graag af met de eerste W, namelijk wonen. Het plan omvat ongeveer 1400 woningen. Woningen die hard nodig zijn tijdens de wooncrisis waar we toch wel in verkeren. Met een percentage van 40 procent middel dure woningen denk ik dat we dit plan ook echt aantrekkelijk maken voor starters. Na wonen komt de tweede W en dat is werken. Het voorliggende plan biedt ruimte voor ongeveer 1100 banen en biedt locaties voor verschillende ondernemers.

Komen we ook meteen bij de derde W en dat is winkelen. Van winkeliers tot lokale initiatieven en van horeca tot circulaire ondernemers. Voorzitter, ik heb het al eerder gezegd, het gebeurt allemaal in Schalkwijk. En tenslotte natuurlijk recreatie. Die ben ik niet vergeten en stipte ik ook al even aan in het begin. Ook daar is ruimte voor in dit plan. Of het nu gaat om een culturele instelling of om sport. Er komt een cultuurpodium in het centrum en een gecombineerd sportgebouw met een zwembad, met een sporthal en met sportzalen. Dus dat klinkt super. Deze faciliteiten zijn ook van groot belang voor de fysieke en ook de mentale gezondheid van de Haarlemmers die hier komen te wonen. Voorzitter, het plan ziet er goed uit. De VVD is er ook van overtuigd dat we van het centrum van Schalkwijk echt weer iets moois kunnen maken. Maar we zouden de VVD niet zijn als we geen vraag zouden stellen over parkeren. Dus daar komt hij, in het plan wordt parkeren gedeeld tussen bewoners, bezoekers en werknemers. Die piekmomenten die zouden kunnen overlappen. Bijvoorbeeld als bezoekers van de horeca in de avond dezelfde parkeerplaatsen nodig hebben als de bewoners. Dus mijn vraag aan de wethouder is dan ook, hoe wordt er voor gezorgd dat er altijd voldoende parkeerplek is? En met name ook voor die bewoners.

Voorzitter, we hechten veel waarde aan een goed participatieproces met aandacht voor diverse stakeholders als ondernemers en bewoners. We zijn ook erg benieuwd naar alle inspreekbijdragen die zullen volgen op het masterplan. Dank. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Terol. Mevrouw Van Zetten, Hart voor Haarlem, gaat uw gang. Mevrouw Van Zetten: Ik hoop dat het gaat gebeuren in Schalkwijk, want we zijn hier eigenlijk al heel erg lang mee bezig. En als je dit stuk leest, waar heel veel woorden in staan, dan zijn er wel hele hoge verwachtingen. En de vraag is of het allemaal gaat lukken. De hoop is er natuurlijk wel, dat spreekt voor zich. Ja, één punt, ik hoef er echt niet veel over te zeggen. Het valt me wel op, want het moet allemaal gaan gebeuren, het moet allemaal gaan swingen en betaald worden. En dan vraag ik me toch af of de verdeling 40-40-20 wel een juiste verdeling is gezien, het zijn natuurlijk allemaal afspraken, maar ik had liever gezien dat er meer aandacht was voor de middenklasse en dat de woningen daarop waren afgesteld. En dat de verdeling 20-60-20, wat in het verleden toch wel meer ideaal was voor Schalkenwijk, dat dat ook zo had moeten gebeuren. De voorzitter: Ik zie ook een interruptie van de heer Krouwels, D66.

De heer Krouwels: Ja, ik vind de toon van mevrouw Van Zetten misschien nog een beetje negatief, want dit is inderdaad een fase dat nog moet gebeuren, maar daaromheen, fase 1, fase 2, daar gebeurt toch ook allemaal, daar is het percentage ook al een stuk hoger van middel duur. Bent u niet een beetje negatief in uw toon?

28

Mevrouw Van Zetten: Ik heb natuurlijk ook goede hoop dat dat gebeurt, maar ik ken ook mensen die daar wonen. En als je ziet wat daar ook in de praktijk gebeurt, denk je, ik hoop dat het echt met al die nieuwe plannen, dat het echt een groot succes wordt. Dat is duidelijk. Maar ik vind als ik dit zo lees, denk ik, het zijn hooggespannen verwachtingen en misschien wat meer realiteitszin zou ik erin willen brengen. Is dat positief genoeg? De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Van Zetten. Mijnheer Heinis, Partij van de Arbeid. De heer Heinis: Dank u wel, voorzitter. Wij waren ook heel positief over het plan. Het zal sommige mensen misschien wel een beetje pijn doen, mij ook. Ik heb ook mooie herinneringen aan het winkelcentrum. Maar alles gaat plat. Maar er komt iets heel moois voor terug. We hebben het heel lang in de fractie gehad over dit punt. Maar allemaal van, dit zit er ook in en hebben jullie dat ook gezien. Het is gewoon een heel compleet plan en ook een fantastisch ontwerp, vinden we het eigenlijk. Het wordt een hele leuke plek om elkaar te ontmoeten. We vinden die kleine pleintjes waar je elkaar toevallig kan tegenkomen, we hebben daar heel veel vertrouwen in en denken dat dat heel fijn gaat worden. We waren heel erg blij met de technische sessie in het winkelcentrum. Daar kwam het echt wel tot leven.

Later ook nog een hele mooie pletterijavond, waar ook heel veel bewoners van Schalkwijk hele goede ideeën inbrachten. En we weten heel veel van de dingen die nu in het masterplan staan, er gaan vast nog dingen veranderen of moeten we nog een goede invulling voor verzinnen. Maar ik heb er heel veel vertrouwen in dat het wel heel goed gaat lukken. Als laatste ook die participatie. Het informatiepunt in het winkelcentrum vinden we sowieso echt een compliment waard. Dat je dat gewoon kan bezoeken en dat je daar die mooie maquette en al die andere plannen kan bekijken. Puntje van aandacht, de afstemming met de omgeving. We hebben natuurlijk ook die voorzieningenstrook in de Floris van Adrichemlaan. En we zien niet echt hoe ze nou samenhangen. We hoorden er wel iets over toen we er waren. Maar eigenlijk in het plan zie je het niet. En dan lijkt het wel twee projecten die helemaal los staan van elkaar. Terwijl ze eigenlijk heel dicht bij elkaar liggen. En ook op allebei de plekken komen heel veel voorzieningen. We hebben een avond over optoppen georganiseerd met nog een paar andere partijen in het ABC. Daar zag je ook dat er in de rand om het winkelcentrum heen eigenlijk, het centrumgebied, dat er ook kans voor optoppen, aanplakken, uitplinten. Dat zou ik ook heel leuk vinden als er daar wat meer aandacht voor zou komen.

Als het gaat om de voorzieningen dan zijn we heel blij dat het zo rijk is aan voorzieningen. Maar één voorziening, het hotel. We hebben toch een hotelstop in Haarlem? Voor ons hoeft die niet, het hotel. We kunnen er ook gewoon werkplekken of wat extra woningen van maken. Als laatste, we zijn wel heel erg benieuwd naar die ontwikkelstrategie. Want het is een mega ambitieus plan. En we zijn ook heel erg benieuwd, hoe gaan we het doen? We denken dat het een hele dure ontwikkeling gaat worden. Maar dat het ook een ontwikkeling is die ontzettend veel waard is. En eigenlijk niet alleen voor Schalkwijk, maar voor de hele stad dus. Maar we zijn wel heel erg benieuwd naar die ontwikkelstrategie straks. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Heinis. Mijnheer Krouwels, D66. De heer Krouwels: Na de heer Heinis kan ik het heel kort houden, want eigenlijk D66 heeft wel een beetje een zelfde lijn. We gaan akkoord, we hopen dat er zoveel mogelijk mensen bereikt worden, ook met zienswijzen. Maar er wordt echt keihard aan gewerkt, het loket in het centrum zelf. Ik had ook de pletterijdebat gezien. Dus zeker in deze buurt, je ziet bij de andere fases nog wel eens gebeuren dat er toch wat minder input uit de buurt komt dan bijvoorbeeld in Zuidwest. Daar wordt hard aan gewerkt, dus echt een compliment waard. Sluiten ons ook aan bij de opmerking over het hotel.

In het stuk staat dat de aanvraagpauze tot 2026, waarvan we toch verwachten dat we die gaan verlengen. En ik denk dat we hier toch ook al knopen gaan doorhakken

29

voor eind 2026. Dus dan de vraag in het stuk is, dan voldoet het gewoon niet aan ons huidige hotelbeleid. Nou goed, daar graag een reactie op, maar ga zo door. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Krouwels. Mevrouw Oppenhuis, CDA. Mevrouw Oppenhuis: Dank u wel, voorzitter. Het CDA Haarlem ziet het masterplan als een cruciale stap om betaalbare woningen voor iedereen te realiseren. Met nadruk op sociale huur, middel duur, dus wel, en koopwoningen voor starters en gezinnen. Een duurzame toekomst te bevorderen door circulaire bouw, vergroening en energie-efficiënte gebouwen. De leefbaarheid en veiligheid in Schalkwijk te vergroten door toegankelijke voorzieningen en versterking van sociale cohesie. En ruimte te bieden aan ondernemerschap en werkgelegenheid met aantrekkelijke winkel- en werkplekken. Hadden wij een aandachtspunt? Jawel, parkeren. Maar die heeft VVD al genoemd en eigenlijk met dezelfde punten die wij ook hadden. Dus daar kan ik het bij laten. Eigenlijk komt het er gewoon op neer dat het een veelbelovende stap is naar een levendig en duur stadsdeel. En het CDA ziet met dit masterplan een plan dat toekomstbestendig is en waar iedereen kan wonen, leven en werken. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Oppenhuis. Mevrouw Klazes, GroenLinks. Mevrouw Klazes: Dank u wel, voorzitter. 180 pagina's, 25 bijlagen, toch kunnen we er best wel kort over zijn.

Fase 3 van de transformatie van Schalkwijk ziet er goed uit wat ons betreft. Alles wat wij belangrijk vinden, meer groen, klimaatadaptief, natuurinclusief, circulair en duurzaam, dat zit erin. En daarbij is er ook nog aandacht voor de kwaliteit van de architectuur en de inrichting van de openbare ruimte, waarbij de menselijke maat centraal staat. Wij denken dat hier straks heel veel mensen met veel plezier zullen wonen, werken, winkelen, sporten en uitgaan. We hebben nog wel één vraag, we hebben toch nog wat gevonden om over te zeuren. Er staat dat er voor de uitvoering van de plannen voor 90 procent gebruik wordt gemaakt van gifvrije materialen in de bouwmaterialen. Ik verbaas me daar een beetje over, want wij weten inmiddels steeds meer over de effecten van giftig materiaal als PFAS en asbest en noem het allemaal maar op. En mijn vraag is dan ook, waarom streven we niet naar 100 procent gifvrije bouwmaterialen voor welke locatie dan ook in Haarlem? En verder zijn we heel erg benieuwd wat de inzage oplevert. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Klazes. Mevrouw Van den Broek, Partij voor de Dieren. Mevrouw Van den Broek: Ja, een nieuw hart voor Schalwijk dat nog decennia lang mee kan.

En nu we dan toch echt met die open hart operatie zijn gestart, moeten we er niet alleen ervoor zorgen dat tijdens de operatie geen complicaties optreden, maar vooral dat het hart straks een bruisend en actief leven kan gaan leiden. Er is al heel veel gezegd, kunnen we ons eigenlijk allemaal wel in vinden. Wij vinden soms wel dat die openbare ruimte wel heel compact is en daarmee ook de groene ruimte. Ja, er wordt goed gewerkt aan verbinding naar het buitengebied, maar dat had ik ook toen al bij de technische sessie en bij de maquette dat ik dacht, het voelt naar mijn gevoel toch wel een beetje krap. Wat ik positief vond, ecologische kansenkaart, hartstikke goed. Verder lezen we weliswaar over groene gevels en architectuur, maar ik ben heel erg benieuwd, krijgen we nou hier ook een echte Wonderwoods, zoals in Utrecht? Achter het station, je kent het wellicht wel bij het Jaarbeursplein, daar zijn twee hele hoge torens en daar staan gigantische bomen op de balkonnen. Echt fantastisch.

Dus ik heb nog steeds niet echt een goed voorbeeld van groene gevels van Haarlem, zullen we daar eens een keer een mooi voorbeeld voor zetten? En hoe mooi zou het zijn om dat in Schalkwijk te doen? En daarmee dus ook de vraag, we zien heel veel stukken over, wat kunnen we met architectuur, maar krijgt Schalkwijk ook in dit centrum echt een architectonisch icoon? Want dat kan ik nog niet echt helemaal erin

30

terugvinden en dat zou ik het toch wel heel erg graag gunnen. Daarna gaan we kijken wat er met de inspraak gaat gebeuren. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Van den Broek. Mijnheer Amand, Trots. De heer Amand: Voorzitter, als rasechte Schalkwijker van begin tot nu hoop ik dat het weer leefbaar wordt zoals het in de jaren zeventig en tachtig was. En dat is denk ik voor de Haarlemmer heel belangrijk. En dan hebben we natuurlijk ook een punt van de veiligheid. Dat is ook nogal een dingetje en daar wil ik niet in details gaan. En dat is toch wel een ding wat meespeelt. Wij willen natuurlijk toch weer zorgen dat er voor de jongeren, bijvoorbeeld dat de jongeren toch weer meer ruimte krijgen. Dus het radar, de meesten zeggen het niks, maar de jongeren in Schalkwijk weten precies wat ik bedoel. Jongeren die zijn toch een beetje geen plekje en dat is wel jammer, dat er daar even goed naar gekeken wordt. En ook voor de jongere dames, want die zoeken ook een plekje en dat wordt wel eens vergeten. Dus wij willen toch in het algemeen ouderen, jongeren en natuurlijk veel meer gevelgroen. Net als hier nou in de Jacobijnestraat. De voorzitter: Mijnheer Amand, uw tijd is op. De heer Amand: Oh, nou dat is ook voor het eerst. Dank u. De voorzitter: Voordat u over de Jacobijnestraat gaat beginnen. Dan gaan we door naar de heer Visser ChristenUnie. De heer F. Visser: Dank u wel, voorzitter.

Er ligt een mooi plan waar we flink de hoogte in gaan en dat kan op deze locatie ook. En dat het allemaal niet even hoog is, is ook mooi. Die verspringen, het ziet er erg afwisselend uit. Toch geeft ook juist die verspringingen het idee dat er best wel wat, daar hebben we het weer, opgetopt kan worden. En ik daag de wethouder uit, ik daag de wethouder uit, voeg nog 100 tot 200 woningen in dit gebied toe. De ChristenUnie heeft ook zorgen, en dat is misschien dan gelijk de oplossing die dat optoppen, over de financiële onderbouwing. Met name voor het autoparkeren. We hebben nog niks over financiën gehoord, dat vind ik ook zorgelijk, maar we wachten het af. Dan cultuur. Het nieuwe podium is ingetekend, maar hoeveel dit de gemeente kost, zowel qua investering als qua jaarlijkse exploitatie, dat is ook nog totaal onduidelijk. De conceptontwikkelingsstrategie wordt wel naar verwezen. Er wordt zelfs een expliciet paragraaf 3.6 gezegd, dus er is al iets op papier. Maar wij mogen het als raadsleden kennelijk nog niet lezen, we hebben nog niks ontvangen. De ChristenUnie snapt de wens voor een podium, maar het moet wel reëel zijn, voorzitter. Nu wordt ons gevraagd ja te zeggen tegen een masterplan dat vooral nog een lijst wensen lijkt. De ChristenUnie wil een solide financiële onderbouwing. En dan sport, het zwembad.

Ik zie hier in het masterplan nog niets over het voorstel van de ChristenUnie voor een iconische glijbaan, waar een raadsmeerderheid zich ook voor heeft uitgesproken. En juist als je zo'n glijbaan in dit gebied wil inpassen, dat vraagt een goede stedenbouwkundige inpassing. Het kan echt iets heel moois worden, iets iconisch, wat ik net de Partij voor de Dieren ook hoorde zeggen, geloof ik. Maar daar moeten we wel nu over nadenken en ik zie het in dit conceptplan nog niet. Want als je het nu niet doet, krijg je het niet ingepast. De voorzitter: Mijnheer Visser, u heeft een interruptie van de heer Krouwels, D66. De heer Krouwels: Ik wil heel even terug naar dat optoppen, want PvdA en D66 noemden het hotel misschien wegboenen. Daar is misschien ook een plek voor 200 woningen. U heeft het over 200 woningen. Als we dat dan gaan doen, gaan we dan geen optopmotie krijgen van de ChristenUnie?

31

De heer F. Visser: Ik vind het eigenlijk een heel goed idee. En wat fijn dat u ons zo aan de PvdA verbindt. Dus ja, dat klinkt interessant. Voorzitter, dan ten slotte mobiliteit. Ik mis een OV-route voor de toekomst richting de Prins Bernhardlaan. Dat is al vaker hier in de raad genoemd. Waarom houden we daar in dit plan niet rekening mee? En dan het fietsparkeren. Mooi dat er drie fietsstallingen zijn voorzien. Maar er wordt ook gesproken weer over die fietsvakken. En daar is de ChristenUnie nog steeds niet enthousiast over. Ik zie dan de chaosvormen die je nu al dagelijks ziet op het Hortusplein. En ik vrees dat Schalkwijk hier een kopie van wordt. Of beter gezegd, het nu al is. Kijk naar de enorme fietsparkeerdruk die is ontstaan bij de supermarkten uit fase 1. Wat leren we daarvan? En wat kunnen we nu nog bijsturen? Bedenk, fietsers komen niet alleen vanuit de Europaweg, maar ook uit de Boerhaavewijk en Meerwijk. En de ChristenUnie verwacht dat mensen die naar de supermarkt willen vanuit deze wijken niet voor de nieuwe stalling bij het busstation zullen kiezen. Want dat is te ver weg van de supermarkten. En dan blijf je dus toch de huidige chaos houden. Er zijn dus volgens ons meer fietsplekken nodig. Met name voor het korte fietsparkeren. En dan of in een vierde stalling, direct bij de supermarkten. Of in slim geplaatste rekken in de openbare ruimte.