11-02 Transcript Commissie Bestuur

15

is enorm. Maar het wordt nu naar december wordt het weggeduwd. Ik zou graag voor deze begroting om ook te voorkomen dat ik de hele begroting moet belasten met dit onderwerp. Er zijn honderd andere dingen die ik ook wil bespreken. Zou ik graag op die vraag die ik net gesteld heb zou ik willen vragen of daar gewoon even schriftelijk dan alsnog een reactie kan komen. Ik wil ze ook nog wel aanleveren, vind ik ook geen probleem. Want anders moet ik er tijdens de begroting heel veel tijd aan geven. De voorzitter: Uw vraag is duidelijk. De heer Roduner. Wethouder Roduner: Volgens mij is het technische vragenloket wel gesloten. Dus dit is op zich als u zegt, ik wil weten wat er in dit risico zit en hoe het risico is opgebouwd. Welke aannames ... dat lijkt me op zich prima technische vragen. Ik wil best kijken wat we daar nog in kunnen betekenen, maar dat zijn op zich denk ik ook gewoon vragen die u technisch had kunnen stellen. Laat ik het dan even zo zeggen. De voorzitter: De heer Van den Raadt, Trots. De heer Van den Raadt: Dan maak ik er maar geen technische vraag van. Maar de wethouder zegt net die drieen-een-half miljoen dat is niet binnen drie weken op komen poppen. Begrijp ik dan als Trots Haarlem eruit dat u al eerder dit wist, ,maar nu op het laatste moment het aan ons vertelt? De voorzitter: De heer Roduner.

Wethouder Roduner: Nee, ik heb u volgens mij net verteld dat er in juni een sessie is geweest met de organisatie. U wordt via de begroting op reguliere wijze geïnformeerd over de risico's die er in onze organisatie zijn. Zo werkt het. De voorzitter: De heer Van den Raadt. De heer Van den Raadt: Dan mag u deze technische vraag wél toevoegen. Wanneer wist u dan precies van dit bedrag en van die zeventig procent? Want het lijkt een beetje koud op ons dak te vallen. De voorzitter: De heer Roduner. Wethouder Roduner: Op het moment dat wij met elkaar de begroting gaan bespreken in het college. Uiteindelijk wordt hij vastgesteld en aan u aangeleverd. De voorzitter: Gaat u verder. Wethouder Roduner: GroenLinks vraagt nog over indicatoren en over vergroenen. Volgens mij hebben we net een hele sessie gehad over doelen en indicatoren. Laten we die niet opendoen. Volgens mij is het altijd wel lastig, soms behoorlijk met vergoedingsindicatoren. Volgens mij eentje gaat over het aantal groen in de openbare ruimte. Dat is natuurlijk in een versteende stad als Haarlem ontzettend lastig om die écht omhoog te krikken. Dus we hebben niet meer openbare ruimte, de openbare ruimte is ontzettend compact benut. Het is niet zomaar dat je er heel veel asfalt uithaalt. Maar ik denk dat we ook op projectbasis moeten kijken, maken wij gewoon op projectbasis op straat, op straat, op straatniveau.

Dus staat een stukje groener en beter. De voorzitter: U heeft een vraag van de heer Drost GroenLinks. De heer Drost: Klopt. Ik pikte even specifiek de indicator rond groen eruit, maar ik denk dat het meer een algemeen beeld is in de begroting dat deze coalitie, het college ambities heeft op een aantal zaken. Die kan je niet terugzien in de indicatoren. Dus daar vroeg ik meer reflectie op, niet zozeer op groen, dat snap ik. Maar

16

meer hoe kunnen we de ambities die we hebben als stad wat meer in lijn brengen met de indicatoren die er ook zijn in de toekomst. Hoe kijkt het college daar naar? De voorzitter: De heer Roduner. Wethouder Roduner: Dat lokt wel weer een hele discussie uit of dit dan de juiste indicatoren zijn. Maar ik vind juist die groenindicator wel interessant. Aan de ene kant hebben we met elkaar gezegd er moet ambitie om de stad te vergroenen. De andere kant de stad wordt niet groter. Als we daar dan ook met elkaar meer woningen bij willen hebben en we willen ruimte hebben om ook goede fietspaden aan te leggen. Dan is het natuurlijk lastig om te zeggen dan ga ik grote stukken groen maken. Ik denk dan de indicatoren als bomen is dan misschien nog een betere, omdat die gewoon makkelijker te tellen zijn. Ik denk nogmaals, volgens mij proberen we natuurlijk op projectbasis gewoon te zorgen dat de voor- en na-situatie beter is. Dus dat is misschien dan een betere richting dan dat de begroting dat als een indicator meegeeft. De Partij van de Arbeid heeft het nog ... rekenen we ons niet arm? Volgens mij hebben we dus al een kleine afslag genomen op het realisatievermogen. Maar we kijken denk ik richting de kadernota, is goed om nog een keer naar het IP te kijken en of dat inderdaad iets uitmaakt.

Het kan ook een manier zijn natuurlijk, moet even opletten of dat niet kunstmatig wordt, maar het kan ook een manier zijn om je begroting wat beter in balans te brengen. De Actiepartij vraagt nog over de geamendeerde stukken. Dat is volgens mij een motie geweest. Die ligt volgens mij de deels bij de organisatie en ook bij de griffie om te kijken hoe we dat doen. Voor de begroting zijn we nog even aan puzzelen of we tot de volledig geamendeerde begroting komen. Er is eigenlijk geen andere gemeente die dat bij de toezichthouder zo aanlevert. U kunt zich voorstellen dat als u één getal wijzigt in de begroting dat dat doorwerkt in alle tabellen. Dus daarvan is het nog even de zoektocht of dat wel de juiste oplossing is of dat we het gewoon doen zoals we het tot nog toe hebben gedaan. De voorzitter: De heer Trompetter Actiepartij. De heer Trompetter: Dank u wel. Voorzitter, het punt was natuurlijk dat die links soms niet naar de juist stukken verwijzen. Het gaat niet zozeer om de begroting zelf, maar het gaat meer om de links naar de niet geamendeerde stukken. Dat is echt wel een probleem. Is ook gebleken bij het parkeerreferendum en andere zaken. Dat zijn gewoon de stukken, de geamendeerde stukken zijn de stukken. Dus mijn vraag is gewoon op welke termijn is dat dan gewoon geregeld dat de juiste stukken op de site staan? De voorzitter: De heer Roduner.

Wethouder Roduner: Daarvan zeg ik dat dat een project is wat loopt tussen de organisatie en de griffie ook. Want het is volgens mij ook de griffie die daar een rol in kan pakken. Maar het is volgens mij nog niet zover dat alle stukken automatisch geamendeerd … dus dat ook de amendementen in de stukken zelf worden verwerkt en dat dat de stukken zijn. Dus we kunnen ook op dit moment nog niet linken naar die definitieve eindsituatie, maar daar wordt wel aan gewerkt. De voorzitter: Dank u wel. Dan kijk ik even rond. Dan zijn de vragen uit de eerst termijn beantwoord. U heeft nog een vraag aan de wethouder? Mag ook tweede termijn zijn, maar ga uw gang. De heer Van Kessel: Het zijn twee onbeantwoorde vragen uit de eerste termijn. Ik weet dat ik geen tijd meer heb, maar ik heb de vraag wel gesteld. Maar ter herinnering, in ieder geval kan de wethouder uitleggen hoe zorgvuldig hij de raad gaat meenemen bij het pakket aan maatregelingen richting de kadernota. Dan hoor ik graag echt even inhoudelijk een proces. Net als bijvoorbeeld de vorige keer met die zeventien miljoen die te verdelen was. Bijvoorbeeld in januari een notitie erover zodat we als raad daar wat mee kunnen. Dat is één. Ook graag toegezegd, anders moet ik hem in de begroting als motie indienen.

De andere vraag wat is er nu veranderd in die investeringen? Realistisch plannen, vervolgens het jaar daarna weer realistisch plannen. Dan

17

eigenlijk per jaar vijftig miljoen verschil in die investeringen, dat zijn echt tegen enorme bedragen. Gewoon om het te begrijpen, wat gebeurt er dan in die organisatie? De voorzitter: De heer Roduner. Wethouder Roduner: Die eerste vraag heb ik in mijn beleving wel beantwoord, maar misschien nog niet zoals u hoopt. Kijk volgens mij gaan we hier niks extra's voor doen. We hebben in het stuk opgeschreven dat wij als college gaan kijken hoe we bij de kadernota met voorstellen kunnen komen om de begroting weer structureel beter in balans te brengen. De kadernota is dan volgens mij ook het moment dat we dat met u gaan bespreken. Zo simpel doen we het altijd en dat is volgens mij ook de plek waar u nu heeft. Dan is dat het kader wat we met elkaar vaststellen en dan krijgt het college weer de opdracht om dat uit te werken richting de begroting. Zo houden we het proces volgens mij met elkaar goed. Wij hebben het vorige keer dat incidenteel gedaan. Ik sta open voor bezuinigingsvoorstellen vanuit deze commissie hoor. Als u die heeft, dan wil ik daar prima een keer tijd voor maken om met elkaar uw suggesties te horen waar u denkt dat bezuinigd kan worden. Zo hebben we het ook met de investeringen gedaan. ‘…’ ben ik ook bij u langsgekomen om te horen wat u belangrijk vond. Dus dat kan ook.

Mijn ervaring is wel dat ik denk dat dat meestal tot minder positieve resultaten leidt dan als ik hier u vraag om iets extra geld uit te geven. Dus even mijn wat cynische kijk. Wat is er gebeurd? Eigenlijk volgens mij niet veel anders dan we met elkaar ieder al hebben toegezegd. We hebben gezegd bij de eerste begroting, nee eerste kadernota hebben we gezegd we gaan werken aan een proces om ons IP beter te krijgen. We hebben volgens mij daar steeds elke keer een stapje in gezet. We hebben gezegd die tienjaarstermijn van het IP geeft ons ook de ruimte om uiteindelijk de investeringen beter in de tijd te zetten. Bij de kadernota hebben we ook het besluit genomen een aantal investeringen toe te voegen, de onderwijshuisvesting. Maar er zijn er ook een aantal uitgegaan. Die ziet u uiteindelijk allemaal weer terug in de begroting. Dus volgens mij komen in mijn beleving steeds dichterbij een heel erg realistisch IP. Maar dat daar af en toe wat uitvalt of wordt doorgeschoven, dat is wel de consequentie daarvan. Ik weet niet of we er helemaal zijn. Sommige partijen zijn ook al wat kritisch over gaan we dat dan allemaal halen? Ik deel uw voorzichtig optimisme of voorzichtig negativisme. Maar dus dat zijn de stappen die we met elkaar zetten. Volgens mij moeten we daar stapsgewijs beter in worden. De voorzitter: Dank u wel. Dan kijk ik even rond.

Is nog er behoefte aan een tweede termijn na deze beantwoording? De heer Van den Raadt, Trots. De heer Van den Raadt: Voor de Grootouders voor het Milieu geloof ik die nu thuis mee zitten te kijken. Die hadden natuurlijk de vraag over dat het vorige college eigenlijk niet genoeg voor het klimaat deed. Bijzonder want toen was GroenLinks het grootste, nu hebben we PvdA en GroenLinks heel groot. Dan zeggen ze, ze gaan het weer niet halen. Hoe ziet u dat namens het college? Wilt u nog extra stappen gaan doen, of vindt u het wel prima zo? De voorzitter: Ik kijk nog even rond of er nog andere vragen in tweede termijn zijn. De heer Van den Raadt: Nog een tweede vraag. Vond u het ook niet een goed voorstel van het CDA als de inflatie 3,9 is om die OZB ook gewoon op 3,9 te houden en niet naar die vijf procent te gaan verhogen? Want wat zegt u dan tegen die polimedewerker die er dan honderd euro bij heeft gekregen, waar hij precies de benzinetank mee kan betalen. Maar voor de rest niks, maar wel in een eigen woning woont. Dus verpleegkundigen, onderwijzers, die dus wel weer extra gestraft worden omdat ze in een koophuis zitten. Vindt u niet dat die gewoon dat we dan beter naar die 3,9 kunnen blijven zitten in plaats van weer extra vooruit te lopen en juist dat soort mensen keihard te gaan raken? De voorzitter: Dank u wel.

Nog anderen in tweede termijn? Geen vragen, dan gaan we nog eventjes naar de wethouder.

18

Wethouder Roduner: De OZB heb ik net ook al wat over gezegd. Wat ik dan zeg is dat we de inflatie proberen te houden op het niveau waarin ook over het algemeen de lonen op dit moment stijgen. Dat we vorig jaar ook hun hebben kunnen ontzien ten laste van de gemeentebelastingen. Ik denk dat dat ook het eerlijke verhaal, volgens mij ook een op zich een positief verhaal is om ook te vertellen. Ten aanzien van de inspreekbijdrage ook. In deze begroting zie ik niet een aanleiding om te veronderstellen dat we het doel niet gaan halen. Er zit een best wel uitgebreide duurzaamheidsbegroting in, met ook de doorrekeningen van de routekaart. Die bestaat deels uit gewoon autonome ontwikkeling waardoor ons CO2 uitstoot daalt. Deels Rijksbeleid waardoor de CO2 uitstoot naar verwachting gaat dalen en voorgenomen gemeentebeleid waardoor het nog verder daalt. Als je dat ziet, dan zie je dat we op 65 procent zouden uitkomen met alle voorgenomen en reeds ingezette maatregelen. Ik snap dat er zorgen zijn over gaat het allemaal lukken? Die heb ik als wethouder Wonen ook ten aanzien van de verduurzaming van de corporaties. Maar dat zijn wel de afspraken waarmee we werken. We gaan ervan uit dat de afspraak dat de corporaties hun wettelijke afspraken na gaan komen. Dus ik heb eigenlijk geen inhoudelijke reden nog gehoord waarom die 65 procent niet zou lukken.

Dus ik snap de zorg heel erg en ik zie ook wel heel erg de uitdaging. Maar ik heb nog niet de inhoudelijke reden gehoord dit gebeurt niet of zo. Dat moet je dan wel hebben om ook dat concreet te maken dat het niet zou lukken. De voorzitter: De heer Van den Raadt. De heer Van den Raadt: Even een vervolgvraag. Hoor ik nu wel een opening dat u zegt die inflatie daar willen we kijken wat de mensen ongeveer qua loon erbij gekregen hebben. Wilt u dan kijken naar het nettobedrag wat mensen erbij hebben gekregen? Het besteedbaar inkomen. De voorzitter: De heer Roduner. Wethouder Roduner: De gemeentebelastingen zitten volgens mij uiteindelijk ook in wat resteert aan besteed bij inkomen. Dus het is volgens mij een beetje een ingewikkelde vraag om op deze manier te stellen. Alles wordt duurder, ‘…’ wordt duurder, helaas alles wat de gemeente doet wordt helaas ook duurder. Andere kant profiteren we daar ook met zijn allen van. De voorzitter: Mijnheer Van den Raadt u heeft nog tien seconden. Ga uw gang. De heer Van den Raadt: Met deze redenatie, mensen die in het ziekenhuis werken die in schaal tachtig zitten, die verdienen meer als een wethouder hier. Maar degene die op een poli werken die verdienen 1500 netto in de maand. Dus dan kunt u wel zeggen ze hebben allemaal vijftien procent erbij gekregen, dus we gaan de OZB met vijftien procent verhogen.

Maar dan raakt u natuurlijk wel de gewone werknemer. Ik dacht dat daar sommige partijen voor waren, voor de gewone werknemer. Maar bent u daar ook als college nog bereid voor om speciaal daar naar te kijken? De voorzitter: De heer Roduner en mijnheer Van den Raadt ik constateer wel dat u door uw tijd heen bent. Wethouder Roduner: We hebben het niet over vijftien procent, maar we hebben het over vijf procent. Dat is volgens mij minder dan de gemiddelde CAO-loonstijging zoals we de afgelopen jaar hebben gekend. Dus dan gaan mensen er netto op vooruit. Kijk over het algemeen is het zo dat onze gemeentelijke lasten met de inflatie stijgen en dat is onder de gemiddelde loonstijging. Dus over het algemeen worden mensen over de lange termijn rijker. Alleen hebben gezien dat er een zwaar jaar is geweest en ik zeg nogmaals, alles is duurder geworden vorig jaar. Alles is tien procent duurder geworden. Dat heeft deels geleid tot hogere lonen van tien procent, maar de gemeentebelasting toen niet. De voorzitter: Dank u wel. Dan denk ik dat we hiermee aan het eind van het tweede termijn zijn geweest. Er waren dus vooral vragen voor de wethouder. Ik heb vooral ook instemming gehoord voor de aanbevelingen

19

van de Duisbergmethode. Er was nog één opmerking over de doelenboom. Ik vraag even aan mevrouw Klazinga wilt u nog reageren op wat er hier gezegd is? Ja? Ga uw gang. Mevrouw Klazinga: Dank u wel voorzitter een hele korte reactie. Ik wil alle partijen die de rapporteurs volgen in de aanbevelingen daarvoor bedanken. Even een opmerking over de ene inderdaad opmerking van de PvdA over de doelenboom conferentie. In de aanbevelingen van het college wordt gerefereerd aan de suggestie die daarvoor gedaan is in de commissie Bestuur. Dat was de suggestie van de rapporteurs zelf om dat bij de volgende periode te doen en niet tijdens de huidige periode. Dus dat daar geen misverstand over bestaat. De voorzitter: Dank u wel. Dan rest ons nog om te bepalen hoe deze … hoe we dit sorry? Hamer, nee dat wilde ik voorstellen. Gaan we dit voor de verandering als een hamerstuk naar de raad brengen? Maar ik heb volgens mij ook wel gehoord dat er moties aankomen. Dus ik vraag even de begroting gaat door als bespreekpunt. Dan wel even over het advies van de aanbevelingen van de opvolging van de Duisenbergaanbevelingen gaat dat als hamerstuk, hamerstuk met stemverklaring of als bespreekpunt? Hoe kijkt u eraan? De heer Van Kessel ga uw gang.

De heer Van Kessel: Eerlijk gezegd hebben volgens mij besloten dat we de begroting zó belangrijk vinden en ook de aanbevelingen dat wij daar een extra vergaderdag voor hebben ingepland. Op maandag gaan we vergaderen, op donderdag gaan we vergaderen. Dus mijn voorstel zou het gewoon zijn dat we dit als bespreekpunt naar maandag en donderdag brengen. De voorzitter: Dank u wel. De heer Van den Raadt ook geen tijd meer maar ga uw gang. De heer Van den Raadt: Maar dit is een punt van de orde. Ik vind het niet behandelingsrijp. We stellen net vast dat het volgende kabinet alle plannen anders zal maken. Dus we kunnen beter even twee maanden uitstellen. De voorzitter: Waarvan notie. Goed we gaan het hiermee afsluiten en ze gaan als bespreekpunt naar de raad. Pauze We hebben nu pauze. Even kijken hoor, het is halfzeven. Ik verwacht u om zeven uur weer terug voor de verdere vergadering. Dank u wel. Overige punten ter bespreking 7.

Nieuwe legesverordening

De voorzitter: Goed, geachte commissieleden en mensen op de tribune en iedereen die hier is. Welkom weer bij het tweede deel van deze vergadering. We gaan verder met agendapunt 7. De overige punten ook zijn allemaal punten ter bespreking. Punt 7 gaat over de nieuwe legesverordening en daarom is wethouder Roduner hier ook weer, weer of nog steeds aanwezig. Voor dit onderwerp is dertig minuten een halfuur gepland. Er hebben zich geen insprekers gemeld over dit onderwerp. Er zijn technische vragen gesteld door het CDA en de ChristenUnie. De beantwoording daarvan is aan de agenda toegevoegd die heeft u kunnen zien. Waar gaat het over? Haarlem krijgt een nieuwe legesverordening met aangepaste tarieven en een berekenings- en verantwoordingsmethodiek die voor meerdere jaren gebruikt kan worden. Aanpassingen waren nodig als gevolg van de Omgevingswet. De aanbevelingen in het 213a-onderzoek naar legessystematiek en kostendekkendheid en de benodigde capaciteit voor de werkzaamheden voor vergunningverlening, toezicht en handhaving. Hiermee is het werkpakket voor 2024 en daarmee de hoogte van de legestarieven voor toekomstige jaren beter te voorspellen. Het gedeelte van de verordening over burgerzaken wordt hier niet in genoemd. Wat gaan we doen? Het college legt de informatienota ter bespreking voor aan de commissie

20

Bestuur zodat de commissie actief kennis kan nemen van de wijziging in de legesverordening. We gaan dit bespreken en wie wil een eerste termijn? Wie kan ik het woord geven? De heer Klaver CDA ga uw gang. De heer Klaver: Ik voorzie dat we het half uur niet nodig gaan hebben. Het CDA heeft geen opmerking over de wijzigingen. Dank u wel. Dank u wel. We gaan kijken of u dat goed voorziet. Zijn er anderen? De heer Trompetter Actiepartij ga uw gang. De heer Trompetter: Dank u wel voorzitter. Logisch dat er aanpassingen moeten worden gedaan vanwege de Omgevingswet. Een aantal leges wordt verlaagd en een aantal wordt verhoogd. Wat ons betreft een evenwichtig besluit wat hier voorligt. De voorzitter: Dank u wel. De heer Linder ChristenUnie. De heer Linder: Ik vind het prima dat die leges geactualiseerd worden. Wel zit ik met een punt voor veel bouwvergunningen. Die kosten tien tot vijftien keer zoveel als ze er eigenlijk wel … zo zeggen minder dan ze eigenlijk kosten. Ik kan me voorstellen dat je niet er niet de volle kosten voor rekent, want anders wordt een dakkapel wel heel erg duur. Maar de vraag is of niet background of daar niet gewoon ook minder werkzaamheden uitgevoerd kunnen worden? Want ik kan me voorstellen dat bij sommige dingen gewoon het risico ook niet zo hoog is.

Dat dingen verkeerd gaan of dingen waardoor je zou kunnen zeggen laten we daar iets minder werk aan uitoefenen waardoor we dat weer een beetje kunnen rechttrekken. Dat we er toch ook het weer enigszins richting kostendekkend krijgen. Dan nog over binnenplanse activiteiten en buitenplanse activiteiten zijn nu even duur geworden. Terwijl ik denk kan me voorstellen dat de binnenplanse activiteiten toch goedkoper zijn, zouden moeten zijn dan uiteindelijk de buitenplanse activiteiten. Of dat dan nog echt zo is. Dus de vraag kan daar niet een verschil in gemaakt worden van het hoogte van het bedrag? Of hoe het zit. De voorzitter: Dank u wel. Dan kijk ik even rond, nog anderen die een vraag hebben in de eerste termijn? Geen? Dan ga ik direct door naar de wethouder ga uw gang. Wethouder Roduner: Ik had hier meer debat over verwacht maar ... geen tijd. Heb ik nog tijd? Dit is gewoon werk die we met elkaar doen en ik heb niet de indicatie dat wij onzorgvuldig of te veel werk doen. Ik vind dan zelf misschien niet de dakkapel, maar ik vind altijd de boomverordening wel een leuke. Want een kapvergunning kost 250 euro of zo, vragen we 250 euro voor. Maar de hoeveelheid werkzaamheden die wij moeten doen, inclusief naar de bomen gaan kijken, onderzoek doen, uiteindelijk controleren of de herplantplicht is gedaan. Dus er zitten heel veel activiteiten in.

Zie je in dit overzicht dat dat die hoeveelheid werk tweeduizend is. Dat is uiteindelijk natuurlijk wat je met elkaar dan ook besluit. Dat je zegt ik vind het toch belangrijk dat we die kap vergunningsplichtig maken. Maar ik heb niet een automatische knop om die kosten heel erg omlaag te draaien. De voorzitter: U heeft een interruptie van mevrouw Van Zetten Hart voor Haarlem. Mevrouw Van Zetten: Het is wel leuk dat u het noemt want mijn ervaring is je vraagt een kapvergunning aan van een gezonde boom. Dan komt er iemand die zegt dat ding is ziek, kap maar om omdat het natuurlijk tijd bespaart. Dus in die zin worden er ook veel bomen gekapt die uiteindelijk best hadden kunnen blijven staan. Ik geef het u maar even mee. De voorzitter: De heer Roduner.

21

Wethouder Roduner: Dank u wel. Alles wat je vergunningsplichtig maakt, zullen er altijd mensen zijn trek ik me niks van aan ik doe het stiekem toch. Daar hebben dan uiteindelijk ook handhaving voor waar we dan ook in de vorige kadernota ook hebben gezegd daar moeten we onze handhaving ook wat op intensiveren. Dus die capaciteit moeten we ook wel beschikbaar maken. Maar uiteindelijk moeten ook alle kleine aanvragen moeten verwerkt worden bijvoorbeeld in de omgevingsplannen. Dus uiteindelijk ook in al onze systemen, dat is gewoon toch veel werk. Soms dingen die langs de ARK moeten. U heeft een keer een motie aangenomen over de regulering. Hebben we die regels überhaupt wel nodig? Dat maakt niet dat wij minder werk gaan hebben voor dingen die vergunningsplichtig zijn, maar dat is meer de discussie die je hebt dan is deze vergunning verstrekken überhaupt wel nodig? Dus moeten wij überhaupt dit wel vergunningsplichtig maken? Dat zit natuurlijk op het dereguleringsvraagstuk, maar daar komen we op terug. U heeft nog de vraag of, de tweede vraag ben ik even … ‘…’ (reactie buiten de microfoon). O ja binnenplanse … daarvan hebben we gezegd dat weten we nu nog niet. Komen we dan op terug om te kijken of daar dan ook een verschil zit. Op dit moment weten we nog niet zo goed hoe dat anders geprijsd moet worden de uitgebreide procedure.

Maar dit is denk ik voor ons ook komend jaar even wennen. In ieder geval halverwege het jaar komen we ook terug voor het vooroverleg. Dus dat geeft ook weer de kans om de verordening aan te passen en de tarieven indien nodig tussentijds bij te stellen. Het zal even ook afwachten zijn hoe de Omgevingswet zich uitpakt. Als hij van start gaat, weet ik niet. Als laatste weer een motie of toch moest worden uitgesteld. De voorzitter: Dank u wel. Dan komen we bij de tweede termijn en kijk ik nog een keer rond. Zijn er vragen in tweede termijn? Geen vragen dus ook geen beantwoording. Dan kunnen we vaststellen dat het stuk voldoende besproken is. Het gaat niet door naar de raad. In december wordt de nieuwe legesverordening ter vaststelling aangeboden aan de raad. Dit bevat dan ook het gedeelte over burgerzaken. U komt er halverwege de termijn op terug. Wat u net zei over het dereguleringsverschil. Dan kunnen we het hierbij afronden. 8.

Raadsjaaragenda 2024

De voorzitter: Dan gaan we naar agendapunt 8. Dat is de Raadsjaaragenda 2024 en daarvoor blijft de heer Roduner even aanwezig. Het volgende onderwerp is dus de Raadsjaaragenda voor 2024. Hiervoor is twintig minuten gepland. We gaan vlot door de tijd. Het is een instrument van de raad zelf en er is geen specifieke portefeuillehouder aan verbonden, maar het is fijn dat u even hier blijft. De concept Raadsjaaragenda 2024 betreft alleen nieuwe punten voor de jaarplanning 2024. Aan het stuk is ook een uittreksel van de concept Raadsjaaragenda bijgevoegd bij de stukken die op de agenda van de commissie Bestuur komen. Aan u als commissie wordt gevraagd om aan te geven of u nog onderwerpen wil toevoegen in 2024 vanuit de organisatie die hiernaartoe komen. Ook wordt aan u gevraagd of er belangrijke kaderstellende onderwerpen zijn waarvoor eerst een startnotitie gewenst is. Na deze eventuele toevoegingen wordt het stuk voor advies voorgelegd in de commissievergadering van 7 december en voor vaststelling in de Raad van 21 december. De behandeling wil ik eigenlijk voorstellen dat we het zo doen dat we gewoon in eerste termijn een rondje maken heeft u voorstellen om toe te voegen aan de agenda. Mogelijk nog een toelichting door de wethouder.

Dat we in tweede termijn even gewoon maar gaan stemmen over vindt de hele commissie dat iets toegevoegd moet worden of is daar nog verschil van mening over. Dan kunnen wij uiteindelijk vaststellen wat er toegevoegd gaat worden. Dus wie kan ik in eerste termijn het woord geven? Mevrouw Van Zetten Hart voor Haarlem ga uw gang. Mevrouw Van Zetten: Gaat mij niet om een toevoeging, maar om een opmerking. Namelijk bij 6.3 openbare orde en veiligheid afdeling VTH jaarlijkse evaluatie, plus uitvoeringstaken de komende tijd. Dat staat ter kennisname geagendeerd en mijn voorstel is om het actief te agenderen. Omdat we heleboel problemen op dit moment hebben met die fatbike erbij, toch het gevoel van veiligheid in de stad. Ook het voorstel, of tenminste de ingang met werken met een wapenstok. Dat dit het moment is om het gewoon actief te agenderen en niet ter kennisname dat we ons mislopen. Ik vind ook wel dat de griffie wat actiever hier naar

22

kan kijken. Want heel veel stukken onderwerpen staan ter kennisname en dan komt hij er gewoon maar bij. Je kan nu al aan het voorportaal zeggen daar willen we misschien toch wel over praten, laten we het maar actief agenderen. De voorzitter: Dank u wel. De heer Trompetter Actiepartij. De heer Trompetter: Dank u wel voorzitter. Ik had exact ook hetzelfde punt bij die onderwerpen. Ik zou het ook heel fijn dat het ter kennisname wordt gestuurd en niet actief op de agenda staat, zoals actieprogramma veiligheid en handhaving en het evaluatie- en uitvoeringsprogramma. Zou het ook graag zeg maar als actief geagendeerd willen zien. Het plan van aanpak 213a onderzoeken 2025 is ook ter kennisname. Moeten we dat gewoon uit de agenda halen, om dat dan eventueel als we het zouden willen toch te agenderen. Maar het belangrijkste punt is veiligheid een handhaving. De voorzitter: Dank u wel. De heer Klaver CDA. De heer Klaver: Ik vind het best een lastig stuk in die zin dat, misschien lees ik het niet goed, maar in de afgelopen tijd zijn best wel onderwerpen voorbijgekomen die nog terugkomen maar die ik dan niet op die Raadsjaaragenda zie staan. Het voerde mij wat te ver om dat allemaal uit te gaan zitten pluizen. Maar om een voorbeeld te noemen, aan het begin van de vergadering en met regelmaat de Islamitische begraafplaats. Die is nog niet hier besproken, die moet nog komen.

Dat gaat in 2024 toch wel gebeuren denk ik. Volgens mij staat hij niet op die Raadsjaaragenda. Althans, ik heb hem niet gevonden. Datzelfde geldt ook voor het evenementenbeleid. Besproken zie ik niet op de Raadsjaaragenda. Volgens mij zijn er vragen gesteld over het vlaggenprotocol. Ik heb het niet helemaal gevolgd vragenuurtje, maar dat is volgens mij ook een onderwerp wat hier terug moet komen. Dus ik heb het niet tot in extend zo allemaal nagekeken maar ik denk dat op dit punt nog wat huiswerk te doen is. De voorzitter: Nog anderen die hier toevoegingen bij hebben? Nee, wilt u toelichting geven? Wethouder Roduner: Ik snap het punt van de heer Klaver heel goed. Maar volgens mij is dat precies hoe de Raadsjaaragenda werkt. Dat het nu alleen gaat over nieuwe punten. Dus dingen die al lopen zoals een Islamitische begraafplaats, deze discussie hebben we afgelopen dinsdag met het presidium ook gehad. Dat dit nu gaat over de nieuwe punten en niet over de punten die al in onze systemen zitten. Dus dat verklaart waarom dan … maar ik dat u … De voorzitter: De heer Klaver CDA. De heer Klaver: Wat ik dan toch ingewikkeld vind, ik zie die Raadsjaaragenda vol staan met onderwerpen die met regelmaat terugkomen. Geregeld terugkomen, waar je op kunt rekenen. Dan denk ik dit zijn juist onderwerpen die je met elkaar in de gaten wil houden of die je wil volgen.

Waarvan ik dacht die moeten juist op die agenda komen want die andere stukken die komen evengoed wel. De voorzitter: Dank u wel. Daar wilt u op reageren. Wethouder Roduner: Er is veiligheid, we hebben de afdeling Veiligheid & Handhaving, dat is het actieprogramma. Volgens mij refereerde mevrouw Van Zetten aan het Evaluatie- of het Uitvoeringsprogramma van vergunningen, toezicht en handhaving. Dat is natuurlijk net een iets andere … het gaat niet over de boa’s, maar dat gaat over de vergunningen en de handhaving op de vergunningen en zo. Dus even kijken wat u dan geagendeerd wil hebben. Mevrouw Van Zetten: Veiligheid.

23

De voorzitter: Mevrouw Van Zetten. Wethouder Roduner: Dus dat is volgens mij het Actieprogramma V&H denk ik. Zit daar net eentje onder. De voorzitter: De griffie kijkt eventjes. Mevrouw …: Je hebt Evaluatie- en Uitvoeringsprogramma VTH en Actieprogramma V&H. Want die gaat over veiligheid. De voorzitter: Maar u heeft het over VTH mevrouw Van Zetten. Mevrouw Van Zetten: Sorry voorzitter. Wij hebben het hier inderdaad regelmatig over. Dit zijn dingen die hier spelen en dan is het heel erg vervelend als wij telkens actief iets moeten agenderen wat gewoon een lopende discussie is en waar mensen echt gewoon op zitten te wachten wat gaat er gebeuren in de stad? Dus dat is mijn voorstel om actiever te agenderen. Vrij simpel eigenlijk. De voorzitter: Dank u wel. De heer Trompetter wil nog iets toevoegen begreep ik. De heer Trompetter: Ook over dit punt zeg maar dat ik denk dat de Evaluatie- en Uitvoeringsprogramma 2024 VTH wat nu ter kennisname staat ook bij het beleidsplan bij bespreking samengevoegd zou kunnen worden bijvoorbeeld. Om het gewoon in één ‘…’ te bekijken, want er valt ook best nog wel wat te vragen. Over handhaving op bouwactiviteiten, bouwzaken, allemaal zaken waar we niet zo vaak over praten, maar die wel belangrijk zijn. Die ook raken aan de leges.

Wordt er wel gecontroleerd wat de bouwkosten zijn als mensen leges betalen? Ik dat dat niet altijd het geval is, dus het lijkt me wel handig om dat toch in zijn geheel dan te bespreken. De voorzitter: Dank u wel. De heer Alberts Forum voor Democratie. De heer Alberts: Voorzitter graag. Actiepartij en Hart voor Haarlem steunen daarvoor en ook om het eventueel samen te voegen kunnen wij ons helemaal in vinden. De voorzitter: Dank u wel. Nog anderen die iets willen opmerken? Er zijn dus een aantal voorstellen gedaan en ik had gezegd laten we kijken steunt iedereen dat? Ik hoor van de heer Alberts steun voor de voorstellen. Steunen anderen dit ook? Wat er aan voorstellen is gedaan om op de agenda te plaatsen. Overigens stond in de toelichting inderdaad, wat de wethouder ook al zei dat het hier echt gaat om nieuwe stukken. Het is inderdaad logisch dat de griffie bijhoudt welke stukken geagendeerd moeten worden, maar dan was de lijst veel langer geworden dan wat er nu is meegestuurd. Het is ook nog zo bedacht, we moeten erop letten, maar ter kennisname stukken kunnen altijd via een agenderingverzoek opgewaardeerd worden. Maar het is wel zo dat we moeten kijken wat moet er direct geagendeerd worden. Dus de vraag is nu eventjes, de voorstellen die er net zijn gedaan … wacht even de griffier heeft een toevoeging.

Mevrouw …: Even voor de helderheid dat is het Actieprogramma V&H die naar bespreekstuk en dat is de Evaluatie 2023 en Uitvoeringsprogramma 2024 van de VTH ook als bespreekpunt. Dat zijn de twee punten die ik gehoord heb. De voorzitter: Gaat iedereen daarmee akkoord? Dan worden die dus toegevoegd en dan is hiermee dus dit ook voldoende besproken. Dan komt het dus terug in de aangepaste lijst komt terug in de commissie van 7 december en daarna 21 december ter vaststelling in de raad.

24

9.

Beantwoording artikel 32 vragen SP artikel Algemeen Dagblad ‘Leefde in angst, heb 18 jaar niet gelachen’

De voorzitter: Dan zijn we al aangekomen bij agendapunt 9. Dank ik de wethouder dat u ook nog even gebleven bent. Dan is de volgende portefeuillehouder de heer Wienen en die zou hier om tien over half acht zijn. Dus ik schors heel even, dan gaan we vragen of hij in de andere commissie ook klaar is zodat hij hiernaartoe kan komen. Moment. We gaan weer verder met de vergadering, ik heropen na een schorsing. Welkom portefeuillehouder de heer Wienen voor agendapunt 9. Dat is het laatste bespreekpunt van deze avond. De beantwoording van artikel 32 vragen van de SP over het artikel in het Algemeen Dagblad Leefde in angst, heb achttien jaar niet gelachen. De beantwoording was ter kennisname naar de commissie Bestuur gestuurd en op verzoek van de commissie van 12 oktober wordt dit stuk nu besproken. Tevens zijn op verzoek van de commissie ook woordvoerder commissie Samenleving uitgenodigd. Ik had alleen begrepen dat mevrouw Otten van Hart voor Haarlem ook zou komen maar die is er nog niet. Er heeft zich één inspreker gemeld, mevrouw Musa namens Femmes voor Freedom. Welkom mevrouw Musa u was al een tijdje aanwezig. Voor de bespreking is twintig minuten gepland. De portefeuillehouder is inmiddels aanwezig.

De fractie van de SP heeft om agendering gevraagd omdat sinds de invoering van de wet BRP er in Haarlem ruim negenduizend meisjes en vrouwen zijn vertrokken en hiervan is soms de reden van vertrek niet bekend. De vraag aan de andere fracties is of wij als gemeente andere mogelijkheden hebben om ze tegen achterlating en gedwongen huwelijken te beschermen. Voor we dit gaan bespreken, voor we overgaan tot behandeling, wil ik eerst onze inspreker het woord geven. U kunt daar inderdaad plaatsnemen bij de microfoon. Welkom, u heeft drie minuten de tijd om in te spreken. De tijd loopt denk ik niet, maar wij zullen aangeven als de drie minuten voorbij zijn. Na die tijd is er voor de commissieleden een mogelijkheid om nog aanvullende vragen te stellen ter verduidelijking. Als u zover bent dan kunt u de rechterknop indrukken van de microfoon en dan mag u van start gaan. Ga uw gang. Mevrouw Musa: Dank u wel voorzitter. Haarlem is voor mij niet alleen de stad van Kenau, maar ook van de Haarlemse Sara. Toen zij in groep zeven en acht van de lagere school zat, moest ze werkstukken maken. Ze had thuis geen computer en ging naar school naar de bibliotheek. Haar familie dacht dat ze naar haar vriendje ging en dat ze geen maagd meer was. Om deze redenen werd ze uitgehuwelijkt aan een lelijke oude man en achtergelaten in Somalië. Het lukte ons om haar naar Nederland te halen.

Zij deed haar verhaal bij een Haarlemse journaliste van de Volkskrant en dit leidde tot de oprichting van het Landelijk Knooppunt Huwelijksdwang en Achterlating. Dit is het krantenartikel, hij kan ook op onze website gedownload en gelezen worden. Ik moet zeggen dat ik het woord huwelijksdwang echt haat. Het is seksueel geweld en niets anders. Sara en Nadia, de dame in het Algemeen Dagblad zijn helaas niet de enigen. Alle bi-culturele mensen in deze raad die kennen iemand die dit onrecht is overkomen. Ik heb natuurlijk ook de beantwoording van de raadsvragen gelezen waarin staat dat de gemeente geen zorgplicht heeft. Hoezo niet? Op de website van de VNG staat klip en klaar dat de gemeente maatregelen moet nemen om geweld tegen vrouwen en meisjes tegen te gaan, omdat we internationale verdragen hebben geratificeerd. Haarlem kan de volgende praktische maatregelen nemen. Voorlichting op lagere, middelbare scholen en Roc's voor docenten en scholieren en schoolmaatschappelijk werk. Bij centra voor jeugd en gezin, wijkteams, zelforganisaties en religieuze instellingen. We hebben ook een pakket gemaakt Beslissen over je eigen leven, voor taal- en inburgeringsscholen. Dit pakket is in opdracht van SZW gemaakt en aan gemeenten aangeboden. Om te voorkomen dat huwelijksdwang en achterlating plaatsvindt, kun je posters met noodnummers drukken en verspreiden bij de genoemde instellingen.

En abri's, zoals ze dat in het Verenigd Koninkrijk doen. Om de verdwenen vrouwen te vinden kan je natuurlijk ook een campagne starten. We mogen niet wegkijken, maar moeten samen opstaan voor de Haarlemse burgeressen. De stad van Kenau moet het doen en kan het doen. Als Haarlem ons aan tafel wil Femmes for Freedom dan weet u ons te vinden. Dank u wel.

25

De voorzitter: Dank u wel voor uw vlammende betoog. Zijn er nu raadsleden die een vraag hebben? Ik wil even bij zeggen er zijn ook raadsleden die geen spreektijd meer hebben, maar voor verduidelijkende vragen wil ik eventjes gelegenheid geven. Ga uw gang de heer Van Kessel van de VVD. De heer Van Kessel: Dank u wel voorzitter. Allereerst enorm bedankt aan de SP voor het stellen van vragen en het agenderen van het onderwerp. Ook veel dank aan de inspreekster en blijf vooral zitten. De voorzitter: U mag even blijven zitten voor de beantwoording van de vragen. Gaat u nog even zitten. De heer Van Kessel: Fijn, en uw boodschap is ontzettend duidelijk. Ik verwacht dat veel mensen ook in onze raad behoefte hebben om hier wat mee te doen, ook met het pakket wat u zei. Binnenkort komt er de begroting aan en dan moeten we vaak ook, dat is een beetje banaal, maar moeten we daar een getal opplakken. Dus hoeveel geld is daarvoor nodig? Dus mijn vraag is eigenlijk en nogmaals ontzettend fijn dat dit verhaal heeft verteld, maar om het te laten werken hier in de raad is er ook geld voor nodig. Waar moeten we aan denken? Wat is een bedrag waar wij in Haarlem dit leed kunnen voorkomen of tegengaan? Mevrouw Musa: Mijn collega die er niet is, die heeft meer verstand van getallen en begrotingen. In Rotterdam hebben wij ooit een Rotterdamse postercampagne uitgevoerd. Dat hangt ervan af.

Kijk, wij kunnen ook bellen met abri's. Ik ben vooral heel goed om met weinig geld dingen te doen. Dan kunnen ze ook abri's gratis beschikbaar stellen. Voor het maken van een poster, je kan het zo duur of zo goedkoop maken als je wilt. Ik denk niet al te veel. Ik denk met anderhalf ton kan je denk ik een eind komen, anderhalf à twee ton. Maar het kan natuurlijk ook veel minder. Er zijn al pakketten, die kunnen uitgerold worden. Er kan voorlichting gegeven worden op scholen, trainingen en nog heel veel meer. Want als je het hebt over huwelijksdwang en achterlating. Het meisje Sara die kwam terug naar Nederland, maar ze bleef nog steeds getrouwd. Dan is er sprake van huwelijksgevangenschap. Dat hangt er echt vanaf van wat men wil. De voorzitter: Dank u wel. Zijn er nog anderen die vragen hebben? De heer Van den Raadt van Trots. De heer Van den Raadt: De vraag en u zegt dat ook heel goed, huwelijksdwang dat is gewoon mishandeling. Dan zegt u dat de gemeente Haarlem tegen u zei daar hebben wij geen rol in. Dat u zei maar hoe bedoelt u geen rol? Want van de Verenigde Naties heeft gewoon dat iedereen … De voorzitter: Wat wordt uw vraag mijnheer Van den Raadt? De heer Van den Raadt: Dat de gemeente Haarlem zegt hier hebben wij geen rol in. Dat u dus terecht zegt daar heeft u wel een rol in.

Maar wat is dan de reactie van de gemeente Haarlem als u dat zegt? De voorzitter: ‘…’ (reactie buiten de microfoon). De heer Van den Raadt: Ik wil even horen wat deze mevrouw te horen heeft gekregen. Mevrouw Musa: Er zijn raadsvragen gesteld en in de beantwoording is heel duidelijk gezegd dat de gemeente geen zorgplicht heeft. De gemeente heeft wél een zorgplicht. De Rijksoverheid vindt ook dat dat zij een zorgplicht hebben. Dus geweld tegen vrouwen is gewoon een openbare ordekwestie ook. Ook als het in de privésfeer plaatsvindt en daar hebben vrouwen in de jaren 70 voor gestreden en wij strijden er nu voor. Om ook geweld tegen bi-culturele vrouwen, zoals huwelijksdwang, maar ook vrouwelijke genitale verminking, polygamie, achterlating, om dat ook op de agenda te krijgen. Want ook dit is de zorgplicht. Deze vormen van geweld vormen ook de zorgplicht. Het is niet leuk, echt ik kan dat weten. Maar het is een realiteit dat deze dingen plaatsvinden. De samenleving is veranderd, dus dan moeten we ook voor deze nieuwe burgers nieuwe instrumenten bedenken en inzetten.

26

De voorzitter: Dank u wel. Nog een vraag van de heer Klaver CDA. De heer Klaver: Ik heb gezien dat de Partij van de Arbeid soortgelijke vragen heeft gesteld in de Tweede Kamer als de SP. Zo te zien bent u daar bekend mee. Wat is uw verwachting van de Rijksoverheid? Verwacht u maatregelen? Verwacht u hulp om deze problematiek te verkleinen? Wat is uw beeld daarvan? Mevrouw Musa: Ik ben ook heel blij met de Kamervragen die gesteld zijn door de PvdA. Daar hebben we hebben ook heel goed contact met de Kamerleden van de PvdA. Als wij kijken naar de hulpverlening, de landelijke hulpverlening en de hulpverlening in het buitenland. Wij hebben gezien dat dat ook niet altijd werkt zoals is afgesproken in de Kamer. Meiden die te maken hebben met … De voorzitter: Ik ga u toch heel even onderbreken. U gaat goede toelichting geven, maar we hebben ook de agenda's omgedraaid van Beheer en Bestuur voor de beantwoording ook in deze vergadering van vragen hierover. Maar u moet nog terug naar Beheer ook. Dus ik wil wel vragen om iets korter antwoord te geven. Mevrouw Musa: Ik zal het heel kort houden. Wet- en regelgeving moet verder verscherpt worden. De Rijkswet op het Nederlanderschap zegt dat als je langer dan dertien jaar buiten Nederland bent geweest dan verlies je Nederlanderschap. Het maakt niet uit of je vrijwillig of onvrijwillig in het buitenland bent.

Dus daar kijkt de landelijke overheid nu naar en ook de politiek. Er is ook een internetconsultatie gaande. Als het aan mij ligt, gaan we ook naar de Vreemdelingenwet kijken. Want meiden die in de jaren 80 zijn achtergelaten … De voorzitter: Ik ga u toch even onderbreken, want het wordt te lang dan. Ik zag nog één vraag en dan gaan we … nog twee. De heer Aynan van Jouw Haarlem ga uw gang. De heer Aynan: Dank u wel en dank voor uw verhaal. Kunt u een inschatting maken want we zien dat het om bijna 10.000 uitschrijvingen gaat. Kunt u een inschatting maken in een percentage om hoeveel, laten we zeggen gevallen dan om huwelijksdwang of welke term u eraan wilt geven. We tasten wat dat betreft nu ook in het duister. Mevrouw Musa: Kan ik helaas niet doen. Dat kunnen ook mensen zijn die voor Shell zijn gaan werken. Dus ik zou dat echt niet weten. Daar zou ook nader onderzoek gedaan moeten worden. De voorzitter: Dank u wel. De heer Trompetter Actiepartij. De heer Trompetter: Ook namens onze fractie dank voor het inspreken en ook aan de SP dank voor het agenderen, we zitten hier het liefst erg bovenop. Ik heb een vraag dan zeg maar, want u zegt dat u ook zeg maar af en toe naar het buitenland gaat om mensen proberen terug te halen.

Bent u gefinancierd? Wordt u landelijk gesubsidieerd of via VNG? Of hoe doet u dat? Of is het echt allemaal particulier? Inclusief de organisaties die u noemde, tegen huwelijksdwang en achterlating. Mevrouw Musa: Dank u wel. Wij worden door particuliere fondsen gesteund en wij gaan niet zelf naar het buitenland. Maar we weten hier met politieke druk achter de schermen en juridische druk weten we dingen voor elkaar te krijgen dat mensen wel hierheen kunnen komen. Dat is de aanvulling op de bestaande hulpverlening. De voorzitter: Dank u wel mevrouw Van Zetten Hart voor Haarlem. Mevrouw Van Zetten: Het gaat natuurlijk hier in deze over huwelijksdwang en achterlating. Maar ik dacht ook, maar u heeft zelf ook gezegd dat genitale verminking er uiteindelijk natuurlijk ook dat we dat meenemen. De voorzitter: Dank u wel.

27

Mevrouw Musa: Zeker. De voorzitter: Goed, ik denk dat dat er veel vragen zijn gesteld en dat we nu eventjes over kunnen gaan. Dank u wel mevrouw. Goede reis terug ook naar Rotterdam. Dank voor uw komst hier naar Haarlem. Dan gaan we over naar de behandeling. Mevrouw Özogul u heeft het onderwerp geagendeerd, dus ik wil u als eerste het woord geven. We zitten even met de spreektijden. U heeft nog drieënhalf minuut en er zijn ook hier leden aanwezig die geen spreektijd meer hebben. Maar gezien de tijd wil ik gewoon nu eventjes gaan behandelen. Als het nodig is om toch nog één minuut op te plussen zou dat kunnen. Maar het wordt wel krap met … we gaan gewoon, nee precies. Gaat u dan nu leidt u het in, eerste termijn. Mevrouw Özogul-Özen: Dank u wel voorzitter. Ik heb hem geagendeerd omdat ik inderdaad ook las dat wij in Haarlem vinden dat we geen zorgplicht hebben. Mevrouw Musa heeft het net heel goed verwoord. Het gaat om onze Haarlemse meisjes die verdwijnen zonder dat wij weten, zoals het bij de beantwoording ook staat, om welke reden ze zijn vertrokken. Ruim negenduizend en hier kunnen dus inderdaad ook meisjes tussen zitten die ook gedwongen meegenomen zijn, uitgehuwelijkt zijn, achtergelaten zijn. Ik zal een kort voorbeeld geven. In 2016 toen ik de problemen in de vrouwenopvang aangekaart heb, heb ik ook heel veel dames gesproken.

Eén van die dames heeft mij verteld dat zij zestien was. Zij was opstandig, leefde niet volgens de waarden en normen van de ouders. De ouders konden haar niet aan, ze is meegenomen uitgehuwelijkt op haar zestiende. Ik durf het bijna niet te noemen, verkracht en achtergelaten. Deze dame is op eigen kracht teruggekeerd. Opnieuw getrouwd en het gevolg is dat ze uiteindelijk in de vrouwenopvang terechtgekomen is met alle problemen eromheen. Het is dus niet iets wat niet gebeurt. Het gebeurt alleen wij weten niet met wie en hoeveel dat er zijn. Ik lees ook dat we bijvoorbeeld zeggen we gaan in contact met Veilig Thuis met de wijkteams en met de politie. Ik zal een voorbeeld geven. We hebben een gesprek gehad met Veilig Thuis. Die zeggen zelf op het moment dat er hulpverleners betrokken zijn doet eigenlijk Veilig Thuis heel weinig. Ik heb ook een beetje navraag gedaan bij medewerkers van Buurt dus bij sociale wijkteams. Die zeggen tegen mij, op het moment dat wij een casus krijgen dan gaan we bellen en nog een keer bellen. We gaan mailen, we gaan langs. Als er geen gehoor is, dan sluiten we op een gegeven moment de casus. Dus de beantwoording zoals het staat, geeft mij niet het vertrouwen dat wij ook daadwerkelijk echt iets mee doen. Van de politie heb ik helaas niet de tijd gehad om te kijken wat zij allemaal doen. Maar dat er wat meer gedaan moet worden dat is duidelijk.

Eén van de dingen noemde mevrouw Musa ook, dat is inderdaad voorlichting. Deze meiden weten in ieder geval, als er zoiets gebeurt bij wie en waar ze kunnen aankloppen. Het kan zijn een telefoonnummer, het kan zijn op scholen waar voorlichting gewoon gegeven wordt. Kan zijn inderdaad mevrouw Musa noemde het, we hebben heel veel zelforganisaties. Moskeeën, waar dan ook kan daar gewoon aandacht aan gegeven worden. Volgens mij hoeft dit in ieder geval niet zoveel te kosten. Ik ben benieuwd wat de burgemeester hierop te zeggen heeft. Voor zover mijn eerste termijn. De voorzitter: Dank u wel. De heer Trompetter Actiepartij. De heer Trompetter: Dank u wel voorzitter. Ik sluit me geheel bij het betoog van de SP. Ik ben heel erg benieuwd hoe de burgemeester aankijkt tegen de VNG-maatregel. Het zijn zaken die net allemaal genoemd zijn. De voorlichting op scholen, het Centrum voor Jeugd en Gezin, posters met noodnummers et cetera. Ik ben toch de mening toegedaan dat mijn fractie denkt dat gemeente Haarlem hier wel taak heeft. Als dit wettelijk geen verplichte taak is, dan zou ik toch zeker vinden dat wij die taak moeten oppakken. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel en ook u bent door uw tijd. De heer Aynan Jouw Haarlem ga uw gang. De heer Aynan: Dank u wel voorzitter, dank aan de SP voor het stellen van de vragen.

Toen ik het las voorzitter schrok ik eerlijk gezegd ontzettend van de cijfers. Het is bijna tienduizend meisjes en vrouwen die eenzijdig uitgeschreven zijn. Dat betekent dat gewoon een vader of wie dan ook besluit die schrijf ik uit, uit de gemeente. 9.823 sinds 2019, dat is meer dan duizend uitschrijvingen per jaar. Ik vroeg net aan mevrouw Musa

28

kunt u een inschatting maken? Maar als het maar één procent betreft, hebben we het over honderd vrouwen. Die dan inderdaad met geweld, verplichte uithuwelijking of wat dan ook. Ik vind het eerlijk, ik schrik daar ontzettend van. Dat in ons ontwikkelde democratische land met recht voor vrouwen. Als ik dan naar de antwoorden kijk, dan zegt de gemeente we informeren. Als er dan niks gebeurt, als ze geen antwoord geven, of als ze niet komen opdagen, dan kunnen we niks. Dat verwacht je niet van een gemeente als Haarlem. Zo'n antwoord verwacht je ook niet in de politieke context waarin we volgend jaar bijvoorbeeld hier, ik geloof unaniem de motie femicide hebben aangenomen. We zijn gewoon tegen geweld, tegen sorry? Tegen geweld tegen vrouwen zeker. Dus ik vind die beantwoording eerlijk gezegd ook te makkelijk. Ga erop af. Wat zijn de mogelijkheden voorzitter? Welke instrumenten hebben we wél om in te grijpen? Kunnen we bijvoorbeeld zoals de burgemeester bij die fatbikers zei als je bang bent om aangifte te doen, doe het dan anoniem. Is er bijvoorbeeld een anoniem telefoon mogelijk voor dit soort zaken? Want ik kan me inderdaad voorstellen, want er wordt gezegd voorlichting bij zelforganisaties en er worden religieuze instellingen genoemd. Sorry, maar soms zijn religieuze instellingen onderdeel van het probleem.

Hoe maken we dat bespreekbaar? Hoe maken we de drempel zo laag mogelijk? Dan voor de zomervakanties want we weten dat er een groter risico is op inderdaad achterlating en dat paspoorten worden ingenomen. Als ik dan inderdaad naar die antwoorden kijk, ik vind dat teleurstellend voorzitter. Dus ik wil ook daar graag een reflectie van onze burgemeester op. Maar ik schrok er echt ontzettend van. Duizend uitschrijvingen, als het dus één procent al betreft dan hebben we gewoon een gigantisch probleem. Is dit de top van de ijsberg? De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Van Zetten Hart voor Haarlem ga uw gang. Mevrouw Van Zetten: Dat is landelijk natuurlijk al gesignaleerd dit probleem. Er zijn mensen allemaal mee bezig en daarom verbaast me inderdaad toch een beetje de lamlendige beantwoording van die vragen. Ik ben er eigenlijk nooit zoveel voor om alle problemen van de samenleving af te wenden op scholen. Maar als het om jonge meisjes gaat, die ineens uit de klas verdwijnen, dan zou je toch verwachten van onderwijzend personeel van een school dat men daar alerter op gaat toezien wat er gebeurt? Die achterlating, die genitale verminking dat is ook toch een algemeen bekend probleem. We zullen merken en naarmate we meer niet westerse immigranten hier krijgen, meer statushouders die toch wel heel erg sociaal misschien geïsoleerd zijn, maar wel in deze samenleving mee moeten draaien.

Dat we natuurlijk wel zien dat vrouwen daar vaak, of jonge meisjes daar vaak de dupe van worden. Ik denk dat daar toch wel een taak ligt voor de gemeente om daar eens even met een plan te komen. De voorzitter: Dank u wel. Nog anderen in de eerste termijn? Dan gaan we naar beantwoording door de burgemeester. Ga uw gang. Burgemeester Wienen: Ik denk dat de afschuw over eventuele dwang en seksuele misdaden tegen meisjes en vrouwen dat we dat delen met elkaar. Alleen ik heb ook het gevoel dat de brief gewoon helemaal niet goed gelezen is. Er worden gewoon een aantal vragen gesteld hoe zit dat en daar krijgt u antwoord op. Er wordt gevraagd kunt u als iemand naar het buitenland gaat, kunt u dan daar zelf nog actie op ondernemen? A. daar is een verschil tussen voor en na 6 januari 2014. Dat wordt in de brief duidelijk aangegeven. De vraag was moet de overheid niet uitzoeken waar mensen zijn? Nee, dat is geen zorgplicht van de overheid. Als u vindt dat dat wél de taak is om te zeggen overal waar wij niet meer weten waar mensen zijn, moeten wij gaan zoeken. Het gaat dus over twintigduizend als het om mannen en vrouwen gaat, vermoed ik. Ik denk dat het ongeveer half om half zal zijn, die weer naar het buitenland gaan. Dus er zijn er zijn veel mensen over zo’n periode, die ook weer vertrekken. Er komen mensen en er gaan mensen.

Dat zijn niet de mensen waar iets mee is, maar gewoon mensen die weer vertrekken. Dat houden wij niet bij. Wij doen wat we moeten doen, namelijk registreren. Op het moment dat we het gevoel hebben wacht even, wij hebben hier vraagtekens over of de betrokkene is er zelf niet bij. Dat staat er, bij twijfel of vermoeden van huwelijksdwang gaan we in gesprek. Wordt Veilig Thuis ingeschakeld, wordt de politie ingeschakeld, wordt het sociaal wijkteam ingeschakeld. Ik weet helemaal niet wat u verder nog voor ideeën hebt wat er nog meer zou moeten

29

gebeuren. Misschien moeten we … maar goed ik denk in ieder geval wat er gebeurt, dat is precies wat je moet doen. Dat gebeurt heel zorgvuldig. De voorzitter: U heeft een interruptie van de heer Aynan ga uw gang. De heer Aynan: Voorzitter dit is volgens mij niet hoe we dit moeten bespreken. Bijna tienduizend gevallen van eenzijdige uitschrijving … Burgemeester Wienen: Van uitschrijving. De heer Aynan: Ja van uitschrijving. Burgemeester Wienen: Van uitschrijving, niet van eenzijdige uitschrijving. Uitschrijving. De heer Aynan: Van uitschrijving, ook goed voorzitter. Natuurlijk zijn dat niet allemaal problematische gevallen. Daarom zeg ik, als het al één procent is, dan doe ik het nog voorzichtig. Dan hebben we met honderd gevallen te maken. Dat is toch ... en als u zegt van … Burgemeester Wienen: Hoe komt u op één procent? Dat is ook volstrekt willekeur. Waar het om gaat is ... De heer Aynan: Weet u de cijfers dan? Deel die dan met ons. Burgemeester Wienen: Nee wat ik zeg is dat er in álle gevallen gekeken wordt is er enige aanleiding of de persoon is er zelf niet bij, dan wordt er gezegd mensen moeten zelf verschijnen. In de tweede plaats er wordt bij enige twijfel wordt er politie, Veilig Thuis, sociaal wijkteam ingeschakeld. Dan ben ik gewoon benieuwd wat u dan denkt wat er dan nog meer zou moeten als je dat doet. De heer Aynan: Voorzitter ‘…’.

De voorzitter: Mijnheer Aynan, u wilt nog een vraag stellen en daarna … ga uw gang. De heer Aynan: Ik heb mijn tijd hiervoor bewaard. Achterlating … De voorzitter: De burgemeester is ook nog bezig met beantwoording. De heer Aynan: Gaat u nu … De voorzitter: Ga uw gang. De heer Aynan: Achterlating betekent dat de vrouw of het meisje in kwestie in een ander land achtergelaten is. Wat hebben we dan aan het sociaal wijkteam? De voorzitter: De heer Wienen. Burgemeester Wienen: Dan hebben we helemaal niks, want dan kunnen we niks. Dat is nu precies één van de dingen waarvan ik denk dat het gewoon goed is om met elkaar ons te realiseren, wij doen wat we kunnen doen. Maar wat we niet kunnen doen, we kunnen natuurlijk wel zeggen iemand zit in Saudi Arabië, dus we gaan daar een delegatie uit Haarlem heen sturen om dingen te doen. Daar hebben wij net zomin mogelijkheden als anderen. Dan hoop je dat de Nederlandse Staat mogelijkheden heeft, maar dat lukt je niet om als gemeente te zeggen wij gaan dat regelen.

30

De voorzitter: U heeft ook nog interruptie van mevrouw Özogul. Mevrouw Özogul-Özen: De burgemeester heeft waarschijnlijk niet gehoord wat ik net vertelde over Veilig Thuis en de wijkteams die dus bijna niks doen. Het tweede, misschien kunt u niks doen wanneer die meisjes eenmaal daar zitten. Maar ik hoor u niet wat u kunt doen voordat ze die kant op gaan. Ik heb het idee ook dat u het een beetje zo vertelt als we kunnen niks, maar we kunnen heel veel. Burgemeester Wienen: Soms vind ik dat zo lastig. Dat is absoluut niet wat ik zeg. U zeg dat ik u niet goed begrijp, ik heb u heel goed gehoord. Ik zeg wat er gebeurd is dat als er twijfels zijn, dan wordt dus Veilig Thuis en de politie en sociaal wijkteam ingeschakeld. Dan zegt u, stelt niks voor want die doen niks. Dat wordt een lastig verhaal. Dan vraag ik u wat had u dan gedacht? Moeten we een nieuwe instantie gaan oprichten? Ik wil best met die instanties nog eens praten geven jullie niet te snel op? Zou kunnen. U zegt op een gegeven moment wordt het account gesloten als er geen enkele reactie komt. Je kunt ook zeggen we sluiten de account niet. Maar op het moment dat er geen enkele reactie is en je komt ergens en er is niemand, dan ben je vrij, denk ik vrij machteloos.

Maar ik wil best het gesprek aan om te kijken kun je niet ergens misschien nog wat meer proberen te doen? Maar ik denk dat wij ook met elkaar onder ogen moeten zien als je die instanties gebruikt en je laat ze hun middelen inzetten, dan is dat wat de gemeente kan doen. De voorzitter: U heeft nog een vraag. We zijn echt bezig met de beantwoording en met interrupties. Heeft u nog één vraag? Ga uw gang. Mevrouw Özogul-Özen: De burgemeester zegt bij twijfel. Maar hoe kan je twijfel hebben op het moment dat een meisje op vakantie meegenomen wordt, daar achtergelaten wordt, uitgehuwelijkt is en vervolgens heb je geen respons. Wanneer gaan dan die belletjes rinkelen? De voorzitter: De heer Wienen. Burgemeester Wienen: Het ging over uitschrijven. Dat is niet als je op vakantie meegaat. Daar heb je helemaal geen toestemming voor nodig. Ik weet ook niet wat voor staat wij moeten gaan krijgen. Dit gaat over mensen, kinderen. Volgens mij zijn er echt duizenden die elk jaar met hun ouders meegaan op vakantie naar hun thuisland. Nu kunnen we zeggen dat mag niet meer. Wij hebben helemaal die bevoegdheid niet. Dat worden dan rechtszaken, dan winnen die ouders dat. Wat wilt u voor een samenleving? Wat wilt u van ons? Als ouders hun kinderen meenemen op vakantie, dan is dat niet iets wat wij kunnen tegenhouden. Wat wij wél zouden kunnen doen en dat gebeurt ook.

Dat is op het moment dat een kind wat gewoon op school staat ingeschreven en hier is ingeschreven. Als die niet op school verschijnt, dan wordt er gekeken jongens wat is er hier aan de hand? Dan gaan die instanties kijken wat is hier aan de hand? Zijn er aanwijzingen dat er iets niet goed zit? Als een kind wat in het buitenland op vakantie meegegaan is naar het buitenland en wordt uitgeschreven terwijl ze niet meer hier is, dan kijken wij wat we kunnen doen. Dat volgt de lijn die de wet ons biedt. Maar dat is wat we dan kunnen. Dan is dat kind dus niet meer hier maar die zit dan in het buitenland. Ik denk wat we dan nog kunnen doen dat is de ouders, als er twijfels zijn over wat hier aan de hand is. Via de instanties die daarvoor zijn daarop aanspreken en wellicht zelfs zeggen dat ze gedwongen worden om nadere verklaringen te geven over wat hier aan de hand is. Maar je dringt in in het persoonlijk leven. Ik snap waarom dat nodig is. Tegelijkertijd zullen we ons moeten houden aan de beperkingen die de wet ons stelt. Die begrijp ik ook, want dat is ook heel ingrijpend als je tegen ouders zegt je mag dit niet en je mag dat niet als het gaat over hun kinderen. Dus het is zoeken naar een goede manier om het aan te pakken. Ik heb de suggestie goed gehoord kun je iets met voorlichting? Daarvan denk ik het lijkt mij de moeite waard om eens te kijken wat zijn mogelijkheden.