1. Vaststellen toetsingscriteria Flitsbezorging

Collegebesluit

Onderwerp Vaststellen toetsingscriteria flitsbezorging Nummer 2022/1729167 Portefeuillehouder Berkhout, R.A.H. / Roduner, F.J. Programma/beleidsveld 4.2 Economie, toerisme en cultuur / 4.1 Duurzame Stedelijke Ontwikkeling Afdeling OMB, ECDW, VTH, BBOR Auteur Jong, J.C. de Telefoonnummer 023-5113623 Email jcdejong@haarlem.nl Kernboodschap Het college besluit de toetsingscriteria voor de vestiging van flitsbezorgdiensten in Haarlem vast te stellen. Sinds een jaar zijn er flitsbezorgers gevestigd in Haarlem. Aan de ene kant zijn er Haarlemmers die gebruik maken van de diensten van dit nieuwe concept, maar aan de andere kant leveren de flitsbezorgers ook vormen van overlast op. In de Gemeente Haarlem geldt daarom sinds 19 oktober 2022 een vergunningplicht voor flitsbezorging. Om deze vergunningen te kunnen toetsen moeten er duidelijke toetsingscriteria worden vastgesteld. Het is de bedoeling om hiermee mogelijke overlast zoveel mogelijk te voorkomen. De toetsingscriteria hebben 6 weken ter inzage gelegen. Alle Haarlemmers, wijkraden en actieve flitsbezorgdiensten zijn in de gelegenheid gesteld om te reageren. Naar aanleiding van de binnengekomen reacties zijn de criteria aangescherpt. Nadat de definitieve toetsingscriteria zijn vastgesteld, vormen deze het kader voor de beoordeling van aanvragen voor een omgevingsvergunning voor het vestigen van flitsbezorging binnen de gemeente.

Met deze toetsingscriteria zal de gemeente sturen op een goede inpassing van flitsbezorgdiensten in de stad en wordt overlast in de openbare ruimte zoveel mogelijk voorkomen. Dit betekent dat nieuwe en bestaande vestigingen van flitsbezorgingen onder de loep worden genomen en moeten voldoen aan de gestelde criteria. Behandelvoorstel voor commissie

Dit besluit stuurt het college ter informatie naar de Commissie Ontwikkeling.

Relevante eerdere besluiten

- Informatienota ‘Ontwikkeling van flitsbezorgdiensten in Haarlem’ (2022/497260) in commissie Ontwikkeling van 14 april 2022 - Voorbereidingsbesluit Flitsbezorging Het college van burgemeester en wethouder

Besluit College d.d. 20 december 2022

Kenmerk: 2022/1729167

1/5

Besluit: 1. 1. De toetsingscriteria flitsbezorging vast te stellen en deze met onmiddellijke ingang toe te passen op nieuwe en bestaande locaties. de secretaris,

de burgemeester,

1. Inleiding Sinds anderhalf jaar zijn er flitsbezorgdiensten gevestigd in Haarlem. Aan de ene kant zijn er Haarlemmers die gebruik maken van de diensten van dit nieuwe concept, maar aan de andere kant leveren de flitsbezorgdiensten ook vormen van overlast op. In het voorjaar van 2022 is met de flitsbezorgdiensten gesproken. Hierbij hebben de flitsbezorgdiensten toegezegd hun overlast te willen verminderen en is afgesproken dat er voor nieuwe vestigingen voortaan een vergunning wordt aangevraagd. Deze afspraak is sinds 19 oktober 2022 juridisch-planologisch geborgd doordat de gemeente een voorbereidingsbesluit heeft genomen en flitsbezorgdiensten voortaan een omgevingsvergunning moeten aanvragen. Om een goede afweging te kunnen maken bij de beoordeling van dergelijke aanvragen is het wenselijk om toetsingscriteria vast te stellen zodat de gemeente kan afwegen of er sprake is van een goede ruimtelijke ordening. 2. Besluitpunten college 1. De toetsingscriteria flitsbezorging vast te stellen en deze met onmiddellijke ingang toe te passen op nieuwe en bestaande locaties. 3. Beoogd resultaat De vastgestelde toetsingscriteria gebruikt de gemeente voor de beoordeling van aanvragen omgevingsvergunning van flitsbezorgdiensten.

Met deze toetsingscriteria stuurt de gemeente op een goede inpassing van flitsbezorgdiensten in de stad en wordt overlast voor omwonenden en in de openbare ruimte zoveel mogelijk voorkomen. Daarnaast zullen de criteria worden gebruikt bij de beoordeling van al bestaande locaties, die zonder vergunning en in strijd met het bestemmingsplan zijn gerealiseerd. 4. Argumenten 1. Het vaststellen van de toetsingscriteria sluit aan op de huidige constructieve koers die we hebben ingezet richting flitsbezorgdiensten. Als stad staan we open voor nieuwe concepten zoals flitsbezorgdiensten, maar we stellen wel heldere voorwaarden en eisen aan de inpassing in de stad. Het concept van flitsbezorging paste naar mening van de gemeente niet in de Haarlemse bestemmingsplannen. Met het voorbereidingsbesluit

Kenmerk: 2022/1729167

2/5

is dit nu ook juridisch-planologisch geborgd en moeten flitsbezorgdiensten voortaan een omgevingsvergunning aanvragen. Deze aanvragen worden getoetst aan de criteria. We maken flitsbezorging dus niet onmogelijk, maar kijken wel kritisch naar de inpassing. Flitsbezorgdiensten hebben er ook belang bij om op goede plekken te zitten waar zij snel en veilig hun klandizie kunnen bedienen en minimale overlast veroorzaken voor de omgeving. Een aantal criteria zijn niet wettelijk afdwingbaar, hier maken we dan ook afspraken over met de betreffende flitsbezorgdiensten. 2. Met de toetsingscriteria kan de gemeente sturen op geschikte locaties voor vestigingen van flitsbezorgdiensten en heeft de gemeente meer grip op de ruimtelijke impact op de omgeving. Niet elke locatie of omgeving is geschikt voor flitsbezorgdiensten. Denk bijvoorbeeld aan de kernwinkelstraten of midden in woonwijken. De toetsingscriteria helpen om de functie op de juiste plek te faciliteren. Met de toetsingscriteria kunnen we de impact op de openbare ruimte beperken, bijvoorbeeld door eisen te stellen aan de bereikbaarheid, het stallen van fietsen en beperkingen op te leggen aan de bevoorrading. Hierdoor wordt een aanzienlijk deel van de ervaren overlast verminderd.

Ook voor flitsbezorgdiensten is het prettig om vooraf inzicht te hebben in de elementen waarop zij getoetst worden, dit kan hun helpen in de zoektocht naar een geschikte locatie. 4. Duurzaamheidsparagraaf Haarlem wil in 2040 aardgasvrij, in 2040 circulair en in 2050 klimaatbestendig zijn. De toetsingscriteria zijn specifiek bedoeld om nieuwe vestigingen van flitsbezorgdiensten op de juiste plekken te faciliteren en overlast te voorkomen. De impact op de duurzaamheidsambities is hierbij minimaal. De flitsbezorgdiensten bezorgen hun producten emissieloos met (elektrische) fietsen en elektrische scooters. Als wens bij de toetsingscriteria is nu opgenomen dat de bevoorrading van de vestingen ook emissieloos gebeurd, maar de gemeente kan dit (nog) niet afdwingen. 5. Financiën Voor het toepassen van de criteria bij de beoordeling van aanvragen omgevingsvergunning is geen extra dekking nodig, dit wordt immers gedekt vanuit de leges. 6 Participatie en inspraak De toetsingscriteria zijn onder andere opgesteld op basis van de binnengekomen klachten en signalen van inwoners en stakeholders, maar ook op basis van de gevoerde gesprekken met flitsbezorgdiensten. De ontwerp-toetsingscriteria zijn aan de inwoners, wijkraden, stakeholders en flitsbezorgdiensten voorgelegd. In totaal zijn er 29 reacties binnengekomen vanuit inwoners, wijkraden en flitsbezorgdiensten.

Ongeveer de helft van de reacties heeft betrekking op de recent geopende vestiging van Flink aan de Rijksstraatweg 67-71 en bevat niet direct concrete suggesties of op- en aanmerkingen op de criteria, maar bevatten hoofdzakelijk zorgen over (potentiële) overlast. Evengoed hebben we vanuit deze reacties ook aanscherpingen op de criteria weten af te leiden. Verder spreekt een aantal inwoners zich in hun reactie uit tegen het gehele concept van flitsbezorging, zonder verder op- of aanmerkingen te hebben op de criteria.

Kenmerk: 2022/1729167

3/5

Inhoudelijk hebben de meeste reacties betrekking op de verkeersveiligheid en het laden en lossen. Inwoners en wijkraden benoemen de snelheidsverschillen tussen elektrische (flits)bezorgers en andere fietsers in de bestaande infrastructuur als onwenselijk en gevaarlijk. Ook ervaren inwoners en wijkraden dat (flits)bezorgers verkeersovertredingen begaan zoals tegen de richting in fietsen, op de stoep fietsen of ander asociaal verkeersgedrag vertonen. De voorgaande punten zijn moeilijk te vatten in de criteria die met name bestaan uit vestigingsvoorwaarden. Uiteindelijk is de weggebruiker zelf verantwoordelijk voor het naleven van de verkeersregels en zijn of haar gedrag in het verkeer. Bij overtreding dient dit beboet te worden door handhaving en / of politie. Verder ervaren inwoners, met name rondom Flink aan de Rijksstraatweg, overlast van laden en lossen vroeg in de ochtend of nachts. Ook blijkt uit meerdere reacties dat laden en lossen de doorstroom op de Rijksstraatweg belemmerd. Verder vragen inwoners aandacht voor het beperken van openingstijden, verbieden van rokende bezorgers voor de deur, goede geluidsisolatie, betere handhaving en de impact van flitsbezorgdiensten op de achterburen qua geluidsoverlast. Naar aanleiding van deze opmerkingen zijn de criteria op deze punten aangescherpt.

Twee van de drie actieve flitsbezorgdiensten in Haarlem hebben gereageerd op de ontwerp-criteria. Beiden geven aan dat zij andere bezorgtijden hanteren dan de criteria toestaan (tot 24.00 i.p.v. tot 23.00) en vragen de gemeente hier rekening mee te houden, waarbij beiden aangeven zoveel mogelijk geluidsoverlast te willen voorkomen. Verder geeft één van de twee flitsbezorgdiensten aan bereid te zijn om afspraken te maken over laad- en losfrequentie en tijden, verkeerstrainingen en vooroverleg over potentiële locaties. Vanuit de gemeente is het wenselijker om dit soort afspraken waar mogelijk te borgen in een vergunning. Een deel van de criteria zijn randvoorwaardelijk en wettelijk afdwingbaar, bijvoorbeeld via het bestemmingsplan of de APV. Een deel van de criteria zijn meer eisen en wensen en daardoor minder hard. Dit betekent dat we over deze criteria nadere afspraken zullen maken met de flitsbezorgdiensten. Op die manier zijn zij wel aanspreekbaar wanneer afspraken niet worden nagekomen. Hierover gaan we in gesprek met de flitsbezorgdiensten, waarbij tenminste één van de drie heeft aangegeven open te staan voor het maken van dergelijke afspraken. Met name de wijkraden hebben hun twijfels over de naleving en handhaving op de criteria.

Ze verwachten dat de flitsbezorgdiensten de gemaakte afspraken niet zullen nakomen en hebben weinig vertrouwen in de handhavingscapaciteit van de gemeente. Meerdere wijkraden zien dit als een risico en vragen zich daarom af of dit zinvol is. De toetsingscriteria zijn naar aanleiding van de binnengekomen inspraakreacties getoetst en verder aangescherpt. Ook is er contact geweest met, en gekeken naar, voorbeelden van andere gemeenten bij het opstellen en aanscherpen van de criteria. 5. Risico’s en kanttekeningen

Kenmerk: 2022/1729167

4/5

1. Naleving toetsingscriteria Het kan zijn dat een vergunning wordt verleend op basis van de toetsingscriteria, maar dat deze in de praktijk niet goed worden opgevolgd. Zoals aangegeven zijn een deel van de toetsingscriteria niet wettelijk afdwingbaar. Hier is de gemeente dus afhankelijk van het maken van goede afspraken met de flitsbezorgdiensten. Op het moment dat de flitsbezorgdiensten de afspraken niet nakomen kan de gemeente hier niet goed op handhaven. Om die reden is het wenselijk de aanvullende criteria vast te leggen zodat zij in ieder geval aanspreekbaar zijn. Indien afspraken niet nagekomen worden, kan dit betekenen dat het gemeentelijk beleid aangescherpt wordt. Het gemeentebestuur kan in dat geval bijvoorbeeld overwegen om nieuwe vestigingen in de gehele stad te verbieden. 6. Uitvoering Met dit besluit worden de toetsingscriteria vastgesteld. Na vaststelling door het college publiceren we de toetsingscriteria. Aangezien er sinds 19 oktober 2022 een voorbereidingsbesluit in werking is, zijn flitsbezorgdiensten verplicht om een vergunning aan te vragen voor nieuwe vestigingen. Vervolgens hanteren we de definitieve criteria bij de beoordeling van deze vergunningaanvragen. Nadat de toetsingscriteria definitief zijn vastgesteld, heeft de gemeente ook een kader waaraan de bestaande flitsbezorgdiensten kunnen worden getoetst.

Op dat moment zal dan ook worden beoordeeld of de bestaande locaties aan de eisen voldoen en voor vergunningverlening in aanmerking komen. Indien onverhoopt blijkt dat een bestaande locatie niet kan worden vergund, wordt een handhavingsprocedure gestart. Volledigheidshalve merken wij op dat er naast ruimtelijke eisen ook andere wettelijke eisen van toepassing zijn op de flitsbezorgdiensten. Zoals de verkeersregelgeving, de regels uit de Algemene Plaatselijke Verordening en het Activiteitenbesluit. Deze wettelijke eisen blijven vanzelfsprekend van kracht naast de ruimtelijke eisen. 7. Bijlagen 1. Toetsingscriteria flitsbezorging 2. Verwerking inspraakreacties

Kenmerk: 2022/1729167

5/5