1. Update Haarlemse Routekaart Duurzaamheid

Raadsstuk

Onderwerp Update Haarlemse Routekaart Duurzaamheid - Route voor CO2-reductie Nummer Portefeuillehouder Programma/beleidsveld Afdeling Auteur Telefoonnummer Email Kernboodschap

2022/1782261 Berkhout, R.A.H. 4.1 Duurzame stedelijke ontwikkeling ECDW Klaren, J.N. 023-5115608 hklaren@haarlem.nl Op 10 maart 2022 is in de commissie Beheer de informatienota Haarlemse Routekaart Duurzaamheid -Route voor CO2-reductie- besproken. Naar aanleiding van het Coalitieakkoord is er een update gemaakt voor de lokale doelstellingen en een bijstelling gemaakt van de verwachte realisatie. Met dit Raadsstuk stellen we de CO2-reductiedoelstelling vast op 60% in 2030 ten opzichte van 2017 én spreken we af dat we uitgaan van het streefdoel van 65%. De duurzaamheidsbegroting wordt ingezet om de effecten van deze, en andere ontwikkelingen, zichtbaar te maken. We maken jaarlijks inzichtelijk wat de werkelijke CO2-uitstoot is en vergelijken deze met de tussendoelen. Ook de tussendoelen stellen we met dit Raadsstuk vast, waarmee we de motie “ga niet af op gevoel, maar geef een tussendoel” afdoen. De Routekaart laat in transitiepaden de opgave voor CO2-reductie zien én laat zien wat er nodig is aan activiteiten om de doelstelling te bereiken. In 2021 stonden we op 14% reductie ten opzichte van dat doel. De verwachting is dat als we ons beleid op de terreinen Wonen, Werken en Mobiliteit uitvoeren én het Rijk haar doelstellingen behaalt op de verschoning van elektriciteit en gas, we onze doelen gaan halen. Dat vraagt veel van de gemeente de komende jaren.

Behandelvoorstel voor commissie Relevante eerdere besluiten

De commissie Beheer van 9 maart wordt verzocht advies te geven aan de raad over het voorstel van het college in paragraaf 2 en over de wijze van agendering van het raadsstuk in de raadsvergadering. - Duurzaamheidsbegroting - Haarlemse Transitievisie Warmte (definitief), Gemeenteraad 1 juli 2021 (2021/254262) - Informatienota Haarlemse Routekaart Duurzaamheid (2021/430881), commissie Beheer 10 maart 2022

Kenmerk: 2022/1782261

1/6

-

Besluit College d.d. 21 februari 2023

Motie 2BIS Ga niet af op gevoel, maar geef een tussendoel (2022/ 1617741) 1. Het college stelt het voorstel aan de raad vast. de secretaris,

Besluit Raad d.d. ………. (wordt ingevuld door de griffie)

de burgemeester,

De raad der gemeente Haarlem, Gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders, Besluit: 1. CO2-reductiedoelstelling voor gemeente Haarlem in 2030 ten opzichte van 2017 vast te stellen op 60%; 2. Naar 65% CO2-reductie in 2030 te streven om bij tegenvallers de minimale doelstelling van 60% te kunnen behalen; 3. De tussendoelen van CO2-uitstoot per transitiepad vast te stellen zoals opgenomen in dit Raadsstuk 4. de Motie 2BIS, “Ga niet af op gevoel, maar geef een tussendoel” (2022/ 1617741), met het vaststellen van de tussendoelen af te doen; 5. De doelstelling en tussendoelen te monitoren met de Duurzaamheidsbegroting. de griffier,

de voorzitter,

1. Inleiding Het klimaat verandert snel. Ook in Haarlem merken we steeds meer van de gevolgen. Deze klimaatverandering heeft een grote impact op de natuur en de wereld waarin we leven. Daarom moeten we anders omgaan met verschillende weersomstandigheden, de manier waarop we onze huizen verwarmen en hoe we ons geld verdienen. Internationaal, nationaal, maar ook lokaal. Het stadsbestuur van Haarlem heeft daarom de klimaatcrisis uitgeroepen. Er is afgesproken dat duurzaamheid de hoogste prioriteit heeft in de stad. Haarlem wil in 2040 van het gas af, in 2040 circulair en in 2050 klimaatbestendig zijn. De opwarming van de aarde wordt veroorzaakt door te hoge uitstoot van broeikasgassen, waar CO2 het grootste aandeel in heeft. Met de informatienota Haarlemse Routekaart Duurzaamheid “Route

Kenmerk: 2022/1782261

2/6

voor CO2-reductie” (hierna Routekaart) uit maart 2022 is voor het eerst concreet en duidelijk wat we moeten doen om de CO2-uitstoot terug te dringen. We hebben in beeld gebracht wat en wie er verantwoordelijk is voor de CO2-uitstoot in Haarlem en welke acties en maatregelen nodig zijn om de uitstoot te verminderen. Dat vraagt veel van onze gemeente, maar we zijn ook afhankelijk van de doelstellingen die het Rijk daarin moet behalen. In de vorige routekaart zijn een aantal van de activiteiten nog gepresenteerd als aanvullende plannen en bijbehorende begroting. Inmiddels zijn alle activiteiten in gang gezet en kunnen ze, met het beschikbaar komen van de artikel 2 middelen vanuit het Rijk, ook worden uitgevoerd. Met deze activiteiten en het beschikbaar komen van deze middelen haalt Haarlem eigen duurzaamheid doelstellingen en daarmee ook die van het Rijk. Voor wat betreft de activiteiten als gevolg van de Transitievisie Warmte betekent dit een versnelling en verbreding om de geambieerde CO2-reductie te behalen. Voor al het beleid geldt dat wanneer wordt geschoven in de uitvoering dit effect kan hebben op de te behalen reductie. In het Coalitieakkoord is afgesproken door te gaan met de Routekaart en de CO2-reductiedoelstelling vast te stellen.

Met de update van de Routekaart willen we de aangescherpte doelstelling voor 2030 vaststellen, de tussendoelen vaststellen en een update geven van de verwachte CO2 reductie (de prognose) van de verschillende activiteiten die daarvoor nodig zijn. De update van de doelstelling en de prognose De doelstelling uit de vorige Routekaart was nog gebaseerd op het Klimaatakkoord waarin de doelstelling van 49% was opgenomen. In de update van de Routekaart zijn de bijgestelde sectorale streefdoelstellingen van het Rijk, net zoals de vorige Routekaart, vertaald naar de Haarlemse Transitiepaden. De doorrekening van de in het regeerakkoord opgenomen CO2 reductie doelstelling (60%) resulteert in de Haarlemse doelstelling van 65%. Dit is echter inclusief de 5% marge die het rijk ook incalculeert. De geactualiseerde doelstelling komt daarmee op 60% CO2 reductie ten opzichte van 2017 voor Haarlem. De update van de prognose van 2030 is het gevolg van een aantal ontwikkelingen: een nieuw regeerakkoord, wijzigingen in projecten/activiteiten én er is een nieuwe Klimaat en Energie Verkenning gepubliceerd (KEV 2022 van het Planbureau voor de Leefomgeving). Per saldo leiden deze mutaties tot een bijstelling van de vorige routekaart van 50% naar een reductie percentage van de update naar 65%. Hiermee komen we boven de minimale doelstelling van 60% uit.

Kenmerk: 2022/1782261

3/6

Bij het transitiepad Wonen, dat gaat over het reduceren van gasverbruik, is extra inspanning nodig om het streefdoel te halen. Transitiepad Werken bereikt bijna haar streefdoel. Dit pad is deels afhankelijk van ontwikkelingen waar we niet direct invloed op hebben. Mobiliteit presteert naar verwachting beter dan het streven. Elektriciteit en opwek komt uit op het streefdoel. In onderstaande grafiek is te zien dat we volgens de prognose het minimale doel van 60% in 2030 behalen.

2. Voorstel aan de raad Het college stelt de raad voor: 1. CO2-reductiedoelstelling voor gemeente Haarlem in 2030 ten opzichte van 2017 vast te stellen op 60%; 2. Naar 65% CO2-reductie in 2030 te streven om bij tegenvallers de minimale doelstelling van 60% te kunnen behalen;

Kenmerk: 2022/1782261

4/6

3. 4. 5.

De tussendoelen van CO2-uitstoot per transitiepad vast te stellen zoals opgenomen in dit Raadsstuk De Motie 2BIS, “Ga niet af op gevoel, maar geef een tussendoel” (2022/ 1617741), met het vaststellen van de tussendoelen af te doen; De Duurzaamheidsbegroting te gebruiken als meet- en sturingsinstrument.

3. Beoogd resultaat Met de vaststelling van de Routekaart en de doelstellingen, het verder door ontwikkelen van de duurzaamheidsbegroting, hebben we instrumenten in handen die er voor zorgen dat we transparant verantwoording kunnen afleggen over de voortgang en realisatie in relatie tot de doelstelling. 4. Argumenten Sturing op een CO2-reductie doelstelling maakt effectieve en efficiënte keuzes inzichtelijk Met de routekaart brengt Haarlem de eigen CO2-reductie doelstelling in beeld. Een goede doelstelling geeft houvast op de weg ernaartoe. Door te sturen op CO2-reductie kunnen we effectieve en efficiënte maatregelen in beeld brengen en de juiste keuzes maken. Met het vaststellen van de minimale doelstelling van 60% CO2-reductie ten opzichte van 2017 levert Haarlem haar bijdrage. Om bij tegenvallende resultaten de doelstelling te behalen streven we naar 65% CO2-reductie Om tegenvallers bij deze activiteiten op te vangen, houden we net als het Rijk rekening met een veiligheidsmarge van 5%. Om de minimale doelstelling van 60% te behalen streven we naar 65% CO2-reductie. Tussendoelstellingen zijn afgestemd op de verwachte realisatie van activiteiten De tussendoelen per transitiepad zijn bepaald door de verwachte reductie per activiteit over de jaren te verdelen. De verwachte realisatie van warmtenetten heeft een lange aanlooptijd en zijn daarom in de laatste jaren opgenomen.

De verwachte realisatie van isolerende maatregelen en het verschonen van mobiliteit loopt langer en is met een stijgende lijn opgenomen. Tussendoelen CO2uitstoot (in kton)

2021

2022

2023

2024

2025

2026

2027

2028

2029

2030

Wonen

160

159

155

151

145

136

124

109

89

67

Werken

82

80

78

76

74

70

65

58

51

39

Mobiliteit

112

111

109

107

104

101

97

92

85

76

Elektriciteit

204

190

176

161

145

128

107

87

60

32

Totaal

558

539

519

495

468

435

393

345

285

213

Kenmerk: 2022/1782261

5/6

Tussendoelen in Tj (Terrajoule) Opwek

2021

2022

2023

2024

2025

2026

2027

2028

2029

2030

108

148

193

253

328

408

488

573

658

750

We rapporteren over onze klimaatimpact in de duurzaamheidsbegroting en ontwikkelen deze door Om wendbaar te blijven en de meest effectieve maatregelen te blijven doen, is het nodig de werkelijke CO2-uitstoot te monitoren en de prognose zo realistisch mogelijk te houden. Daarin zijn we afhankelijk van de tijdigheid, beschikbaarheid en juistheid van de CO2-uitstoot gegevens. De duurzaamheidsbegroting wordt doorontwikkeld naar een sturingsinstrument waarin zowel de realisatie als de raming wordt opgenomen. Bij zowel de realisatie als prognose wordt zo goed als mogelijk aangegeven welke externe factoren van invloed zijn en welke het gevolg zijn van eigen beleid. Hierbij worden ook voorstellen tot bijsturing gedaan als blijkt dat er vertraging is bij het realiseren van de doelstellingen. Eventuele financiële consequenties worden via de P&C cyclus aangevraagd of bijgesteld. 5. Risico’s en kanttekeningen Door tegenvallende resultaten kan de doelstelling buiten bereik komen Door zowel lokale, nationale als mondiale invloeden kunnen resultaten worden beïnvloed. In zowel positieve als negatieve zin. Ook kunnen deze invloeden effect hebben op zowel de financiële als de personele capaciteit. Om bijtijds te kunnen sturen en de meest effectieve maatregelen te blijven doen, is het nodig de werkelijke CO2-uitstoot te monitoren en de prognose/raming zo realistisch mogelijk te houden.

De duurzaamheidsbegroting wordt doorontwikkeld naar een sturingsinstrument waarin zowel de realisatie als de raming wordt opgenomen. Daarin zijn we afhankelijk van de tijdigheid en beschikbaarheid van de CO2-uitstoot gegevens. 6. Uitvoering De activiteiten zoals opgesomd in de Routekaart worden uitgevoerd. We rapporteren over onze klimaatimpact in de duurzaamheidsbegroting en ontwikkelen deze door tot een effectiever sturingsinstrument. Daarbij is het de intentie om bij de jaarrekening de realisatie weer te geven en bij de programmabegroting de prognose/raming op te nemen. 7. Bijlagen Bijlage 1: Update Routekaart Duurzaamheid ‘Route voor CO2-reductie’ Bijlage 2: Memo activiteiten Actieplan Schone Energie en versterkersbudget zon op dak

Kenmerk: 2022/1782261

6/6