07-06 Transcript Commissie Bestuur

TRANSCRIPT VAN DE COMMISSIE BESTUUR VAN GEMEENTE HAARLEM d.d. 6 juli 2023 1.

Opening en mededelingen voorzitter De voorzitter: Dames en heren. Mijnheer Smit. Ja, dit is toch wel … Dames en heren, goedemiddag, goedemiddag. De heer Smit is weer in ons midden, welkom. Welkom bij de vergadering van de Commissie Bestuur van donderdag 6 juli, de laatste voor het reces. Het is gelukkig weer, de storm is gaan liggen en we gaan hier in alle rust vergaderen vanavond, hoop ik. Ik heet de mensen thuis welkom, mensen op tribune, de commissie en wethouder De Raadt. We gaan beginnen met mededelingen. Op 18 juli is er een sessie voor raadsleden in het, over integriteit en dat wordt gehouden in het Van der Valk hotel van kwart voor zes tot negen uur, inclusief maaltijd. En tijdens deze bijeenkomst kunt u input geven op de gedragscodes voor raad en college, die door de raad uiteindelijk zullen worden vastgesteld. Nou, het is uiteraard van groot belang, dat wij als raadsleden en commissieleden hier gezamenlijk over nadenken. Dus een oproep om u in te schrijven en een lijst gaat daarvoor rond. Dan zijn op zaterdag 9 en zondag 10 september weer de jaarlijkse Open Monumentendagen. De raadzaal is dan ook open en ook voor beide dagen zoeken we van twaalf tot vijf raadsen commissieleden die de bezoekers in de raadszaal willen rondleiden en willen ontvangen. Ook daarvoor gaat een aanmeldlijst rond. Ik zie dat de heer Smit van OPH een vraag heeft, gaat uw gang.

De heer Smit: Mevrouw de voorzitter, letterlijk een puntje van, ja, letterlijk een puntje van orde. Op diezelfde dagen is ook het bezoek aan Anger voor de jumelage. Ik geef het ook even mee. Ook daar worden natuurlijk enthousiaste Haarlemmers, raadsleden voor gezocht. De voorzitter: Een hele goede aanvulling. U kunt u knopje weer even uit, want dan loopt de tijd niet door. Dank u wel voor deze aanvulling. Inderdaad gaan we dan, zijn we uitgenodigd in Anger en daar kunt u zich ook nog voor aanmelden. Ik begrijp, dat tot nu toe u zich heeft aangemeld en ik hoop dat er nog anderen ook meegaan. Dan hebben we bericht van verhindering van mevrouw Van Zetten, Hart voor Haarlem. Zijn er nog van andere commissieleden mededelingen of bericht van verhindering? Nee? De mensen die er zijn, zijn er.

2.

Vaststellen van de agenda De voorzitter: Dan gaan we over naar het vaststellen van de agenda. Er is zoals u heeft kunnen zien, een aanvullend verzoek ontvangen van de VVD en van andere fracties over de raadsinformatiebrief over de uitspraak voorlopige voorziening referendum besluit. De vraag is allereerst, kunt u zich vinden in dit agenderingsverzoek? En als we dat vinden, dan stel ik voor om toch te proberen de hele agenda vanavond te behandelen. Er zijn wat agendapunten die misschien iets sneller kunnen. En als we dus besluiten om dit agenderingsverzoek te honoreren, dan zou het agendapunt 10 worden en dan over de RKC wordt dan agendapunt 11. Daar kunt u zich in vinden. Gaan we even kijken of er voldoende steun is, of er voldoende steun is voor het agenderingsverzoek om de raadsinformatiebrief vanavond te bespreken in deze commissie. Mag ik handen zien? Even kijken hoor. We gaan even goed kijken. Even de handen omhoog. Zie ik PvdA ook? Ja? Ja, ook omhoog. Dan is het hierbij vastgesteld en dan wordt dit dus agendapunt 10. De heer Smit, OPH, gaat uw gang. De heer Smit: Mevrouw de voorzitter, waarom kan het niet punt één worden en de rest van de agenda door laten lopen?

1

De voorzitter: Dat is een terechte vraag. Maar dat heeft te maken met de portefeuillehouders die hiervoor beschikbaar moeten zijn. En daar hebben wij naar gekeken, dus vandaar dat web het op deze manier willen doen. De heer Smit. De heer Smit: Met dank, dat u constateert dat ik er was. Maar ik had niet de bedoeling om er de hele vergadering bij te zijn, dat is nog even te veel voor mij. Dus ik ben er bij dat punt dan helaas niet bij en ga zo wel weer weg. Excuses daarvoor. De voorzitter: Dank voor mededeling, spijtig. Nou, in ieder geval fijn, dat u het eerste deel hier bent. Dan gaan we even verder met een, oh nee, dat is de agenda voor de komende vergadering. Dus de agenda hebben we nu vastgesteld voor vandaag. 3.

Mededelingen commissieleden en wethouder(s) De voorzitter: Dan gaan we verder met mededelingen commissieleden en wethouder(s). Zijn er commissieleden die mededelingen hebben? Nee? Wethouder, geen mededelingen? Nee?

4.

Agenda komende vergadering(en), Jaarplanning en Actielijst De voorzitter: Dan gaan we naar de Agenda voor de komende vergadering, een Jaarplanning en Actielijst. De komende vergaderingen zijn na het reces op 7 en 21 september. Voor de september cyclus zijn er twee raadsstukken te advisering aangekondigd en twee ter bespreking stukken en er is een agenderingsverzoek van de heer Klaver ontvangen. Het verzoek gaat over de in de maak zijnde beleidskader wijkplatforms. Ik wil de heer Klaver vragen om dit even toe te lichten. De heer Klaver: Ja, dank u wel. Bij de stukken ter kennisname zit een informatienota over de wijk platforms, er wordt een beleidskader aangekondigd, er zijn, er is input opgehaald. Ik denk dat het wenselijk is, dat we voordat er een dichtgetimmerd beleidskader ligt, dat we met de commissie nog eens even goed de gedachten wisselen over de wek, wijkplatforms. Wat voor beelden hebben we ervan, wat voor verwachtingen hebben we ervan met de input die er nu ligt om te zorgen, dat de wijkplatform goede start gaan maken conform de wensen en verwachtingen van de raad. Dus daarom stel ik voor om de informatienota te agenderen, zo snel mogelijk na de zomer. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we nu kijken wie dit agenderingsverzoek wil steunen? Nou, daar is voldoende steun voor, dus dan zal het op een van de volgende vergaderingen geagendeerd worden. Dank u wel.

Dan gaan we verder naar, even kijken hoor. Dit was agendapunt vier.

5.

Transcript commissie d.d. 8,15 en 22 juni 2023 (alleen naar aanleiding van) De voorzitter: Dan het transcript van de commissie van 8, drie commissies zelfs, van 8, 15 en 22 juni. Heeft iemand opmerkingen of naar aanleiding van bij het transcript? De heer Klaver, CDA, gaat uw gang. De heer Klaver: Ja, mijnheer Van Kessel, die zegt altijd hele waardevolle dingen. Alleen wij worden in de transcript nog wel eens verward. Althans, ik zag het op een paar plekken voorkomen, dat wij door elkaar werden gehaald. Nou is dat denk ik, niet zo erg. Maar misschien kan er op gelet worden. Kan duiden waar het precies is, maar dat zal ik …

2

De voorzitter: Ik hoor dat de griffie hier even, ik hoor dat de griffie hier eventjes heel goed zal kijken. Dank voor uw opmerkzaamheid. Ter advisering aan de raad 6.

17:20 uur Kredietaanvraag IV bedrijfsmiddelen t.b.v. de implementatie van hybride werken (EdeRaadt) De voorzitter: Oké, dan gaan we nu naar agendapunt zes. Dat is een stuk ter advisering aan de raad en daarvoor is aangeschoven wethouder De Raadt, welkom. Het gaat over de kredietaanvraag vier bedrijfsmiddelen ten behoeve van de implementatie van hybride werken. Tijdens corona bleek, dat veel mensen door de ambtelijke organisatie ook thuis gedaan, dat veel werk door de ambtelijke organisatie ook thuis gedaan kon worden, maar dit miste wel de voordelen die werken op kantoor en in de samenleving biedt. Er is nu een gevraagd besluit voor een krediet van twee komma zeven miljoen vrij te geven voor aanschaf van de benodigde bedrijfsmiddelen in het kader van de implementatie van hybride werken. Met dit besluit als het doorgaat, wordt geld vrijgemaakt om de noodzakelijke bedrijfsmiddelen aan te schaffen om het hybride werken op een optimale en veilige manier te implementeren. Er hebben zich op dit onderwerp geen sprekers gemeld. Dit staat ter advisering op de agenda. Oh, moment. Ja. Nou, we schorsen even kort vanwege een technische storing. Maar ook dit zal niet verstaanbaar zijn ben ik bang, maar voor u wel. Ik zou zeggen, half zes weer hier. Als u, ja? Ja? Ja. Vijf minuten, oké. Nou ja, mensen staan gelijk op, maar graag half zes weer proberen klaar te zijn voor de vergadering.

Dank u wel. Schorsing De voorzitter: We gaan, goedemiddag, zou u weer deel willen gaan nemen aan de vergadering? Dank u wel. Welkom voor de mensen die thuis niet mee konden luisteren of het geluid in ieder geval niet hoorden. De vergadering, de, wat er mis was, is inmiddels hersteld. Als het goed is, heeft u geluid, kunt u het horen. En wat we inmiddels besloten hebben is om een agendapunt toe te voegen dat is agendapunt 10 en het gaat over de raadsinformatie brief over het parkeerbeleid. Daarnaast is er een agenderingsverzoek van het CDA toegestaan en dat zal in een van de volgende vergaderingen behandeld worden. En dan gaan we nu verder met agendapunt zes en dat gaat over de kredietaanvraag bedrijfsmiddelen ten behoeve van de implementatie van hybride werken. Daarvoor is aangeschoven wethouder De Raadt. Tijdens corona bleek, dat veel werk door de ambtelijke organisatie ook thuis gedaan kan worden, maar dit miste wel de voordeel die werken op kantoor en die de samenleving biedt. Er wordt nu een krediet gevraagd van twee komma zeven miljoen. Als dit geld wordt vrijgemaakt, dan is dat voor de noodzakelijke bedrijfsmiddelen die het hybride werken op een optimale en veilige manier kunnen implementeren, zodat het goed gaat lopen. Wie kan ik hier, er hebben zich geen insprekers gemeld voor zover ik me, nee, geen insprekers.

Wie kan ik in eerste termijn het woord geven? Ik zie de heer Van Kessel, VVD, gaat uw gang. De heer Van Kessel: Ja, dank wel voorzitter. Een investering in hybride werken voor twee punt zeven miljoen. Nou, het is uiteraard goed en aangenaam, dat mensen thuis gaan werken. En het leek de VVD vooral ook een goede mogelijkheid om besparingen door te voeren. Mensen die namelijk thuiswerken, die hebben geen kantoorplek nodig. Daar hoef je in ieder geval niet voor te betalen. Dat, die insteek staat echter niet in het stuk. Bij technische vragen heb ik daarover gesteld en dan blijkt, dat er wel besparingen zijn hierdoor, namelijk een besparing van drieënhalve ton. Mijn vraag aan de wethouder is: Waarom is dat niet vermeld in het stuk en gaat dat dan van de kredietaanvraag af? De vraag is ook ja, goh, waarom is een van de doelstellingen hier niet om ook daadwerkelijk minder kantoorruimtes aan te houden op het moment, dat vijftig procent van de ambtenaren thuis gaat werken? Nou, als ik dan vraag wat is dan het doel van het hybride werken, dan krijg je

3

daar eigenlijk uit terug, ja, goed, zaken zoals goed werkgeverschap en duurzaamheid. Op zich begrijp ik dat ook, maar dan is mijn vraag aan de wethouder, bij, wanneer is eigenlijk, zijn die doelen geslaagd? Dus bij welke lat, legt u bij goed werkgeverschap en duurzaamheid. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Wie kan ik nog meer het woord geven? De heer Alberts, Forum voor Democratie, gaat uw gang. De heer Alberts: Ja, voorzitter, dank u wel. Even om het debat scherp te krijgen. Werken op kantoor en in de samenleving lijkt ons de status quo. Dus het krediet dat nu wordt vrijgegeven, gaat met name om thuiswerken mogelijk te maken en die te verbinden met wat er op kantoor en de samenleving gebeurt. Wat een beetje ontbreekt in dit stuk is, of dit niet met maatwerk… Zijn er mensen, hoe groot is de omvang van mensen die het hybride werken daadwerkelijk zouden willen? Het is een heel fors krediet wat wordt gegeven en als argument wordt daar ook voor gegeven, de arbeidskrapte, beter werkgeverschap te hebben. Hoe verhoudt zich dat? Als het bijvoorbeeld misschien maar om enkelingen gaat die dit zouden willen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan mevrouw Çimen, D66, gaat uw gang. Mevrouw Çimen: Ja, dank u wel, voorzitter. Wij zijn heel positief.

Het is inderdaad een flink bedrag wat wordt gevraagd, maar ja, het gaat ook uitgegeven worden aan laptops en mobiele apparaten. En ja, er wordt gezegd, het is inderdaad ook om thuiswerken mogelijk te maken. Dus dat betekent ook minder mensen op de weg in de spits, eventueel mensen die wat vaker vanuit huis werken, ook wat verder weg van Haarlem zouden kunnen wonen, die ook gewoon voor ons kunnen inzetten. En ik denk ook op een dag als gisteren als half Haarlem gewoon plat ligt of heel Haarlem eigenlijk plat ligt, dat er gewoon netjes doorgewerkt kan worden voor degenen die dat prima kunnen met een laptop. Dus ik denk, dat dit wel noodzakelijk is om ook gewoon het werken in Haarlem duidelijk in de eenentwintigste eeuw te gaan krijgen. En volgens mij gaat het ook meer om dan alleen op kantoor en thuiswerken. Als je een keertje een afspraak hebt in Den Bosch en je sluit gewoon aan bij je overleg, dan kan dat gewoon digitaal. Ik merk, dat dat in mijn eigen werk ook zeer prettig is om dat zo te kunnen doen, dus volgens mij is het heel goed. Dus wij zijn positief. Wij zijn nog wel benieuwd naar de antwoorden op de vraag van de VVD over de eventuele besparingen die dit kan opleveren. De voorzitter: U heeft een vraag van mevrouw Oosterbroek. Niet? Oh, sorry, oh u wilde, sorry. U wilde in eerste termijn, gaat uw gang. Mevrouw Oosterbroek, GroenLinks.

Mevrouw Oosterbroek: Ja, nee, GroenLinks sluit zich aan bij D66 wat betreft de ja, wat betreft de bijdrage. Op, wij vinden het ook superfijn voor werknemers met kinderen die en die kunnen dan wat flexibeler zijn. En het is ook goed voor het verminderen van de CO2-uitstoot. Ja, ik denk, dat wij het niet nodig vinden om voorwaarden te hebben om kantoorplaatsen te verminderen, want we zijn op dit moment heel veel mensen aan het aannemen. We hebben arbeidskrachten, we willen meer mensen aannemen. Dus die capaciteit die vrij wordt gespeeld in onze bedrijfsgebouwen, die hebben we denk ik gewoon ontzettend nodig. Je ziet ook, dat daar volgens mij piekdagen zijn, dinsdag en donderdag, dan is het gewoon vol en dan moeten mensen ook gewoon de mogelijkheid hebben om naar kantoor te komen. De voorzitter: U heeft een vraag van de heer Van Kessel, VVD. De heer Van Kessel: Ja, dank u wel, voorzitter. Aan deze oud-rapporteur inmiddels Duisenberg methode, zou ik toch willen vragen hoe zij als Duisenberg rapporteur kijkt eigenlijk naar de aanbevelingen die zij heeft gedaan

4

en vervolgens hoe die dan terug te vinden zijn in dit stuk ten aanzien van bijvoorbeeld meetbare doelen? En de wijze waarop het geld wordt besteed. Is daar haar dat duidelijk als ze dat stuk heeft gelezen? De voorzitter: Mevrouw Oosterbroek, GroenLinks. Mevrouw Oosterbroek: Ja, vind jammer, dat de VVD de Duisenberg commissie, politiek maakt. En ja, en verder probeert hij gewoon volgens mij met tijd op te maken, omdat er straks nog een belangrijk referendumdebat is. De voorzitter: De heer Van Kessel. De heer Van Kessel: Ja, dank u wel, voorzitter. Nee, ik probeer juist het onderwerp goede financiële verantwoording, probeer ik politiek te maken. Het onderwerp wat zo meteen komt overigens, heb ik zelf aangevraagd en daar ben ik nu ook mijn spreektijd voor aan het verbruiken. Dus mijn vraag is echt daadwerkelijk, als rapporteur, vindt u het niet vreemd, dat de financiële verantwoording in dit stuk slecht is en dat niet goed duidelijk is welke doelen het zijn en in hoeverre die meetbaar zijn? Als Duisenberg rapporteur. Mevrouw Oosterbroek: Nou, wij willen juist … De voorzitter: Mevrouw Oosterbroek. Mevrouw Oosterbroek: Ja, ik, of met GroenLinks pleiten we natuurlijk om verduurzaming beter in de begroting te ja, concreter te maken. En daarin ja, de doelstelling van dit, deze verantwoording is verduurzaming en dat zien we. Dat is hartstikke goed om daar een investering op te doen.

De voorzitter: Dank u wel. Wie mag ik dan het woord geven? De heer Trompetter, Actiepartij. De heer Trompetter: Dank u wel, voorzitter. Ook wij zijn positief over deze aanvraag over het meer mogelijkheid, mogelijkheden van thuiswerken en goed werkgeverschap. Als ik het goed lees en goed begrijp, er zit in dit bedrag ook extra middelen om het veilig te doen, veilig thuis te werken. Kan de wethouder daar nog een reflectie op geven? Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. De heer Abassi, PvdA. De heer Klaver: Ja, voorzitter. Ook vanuit CDA steun voor deze investering. Het hybride werken gaat niet meer weg en dus is het goed, dat de organisatie daarop wordt aangepast. Eén vraag, ligt misschien in het verlengde van de vragen van de VVD. Je ziet veel organisaties die hybride werken en die dan teruggaan in het aantal vierkante meters. Ziet de wethouder mogelijkheden om terug te gaan in het aantal vierkante meters, om op die manier wat terug te verdienen van die investering? Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. En dan, de heer Abassi is inmiddels ingelogd. De heer Abassi: Ja, dank u wel. De voorzitter: PvdA. Gaat uw gang. De heer Abassi: Ja, ook wij staan heel positief hier tegenover, want uiteindelijk is hybride werken, is iets wat niet meer weggaat.

Ik zou wel eraan willen koppelen of in ieder geval heel duidelijk willen maken, dat hybride werken is niet verplicht thuiswerken hè? Dus als er mensen zijn die dat niet willen, kunnen ze gewoon vijf

5

dagen per week naar kantoor komen. Hybride werken betekent dus, dat je in principe kan en wil werken wanneer je wil. En als er dan mensen zijn die zeggen, ik heb geen behoefte aan thuiswerken, kunnen ze gewoon naar kantoor komen. De voorzitter: U heeft een vraag van de heer Alberts, Forum voor Democratie. De heer Alberts: Ja, voorzitter, dank u wel. Dan toch de vraag aan de PvdA. Want in het stuk wordt gesproken over een streven naar vijftig procent thuiswerken op moment, dat mensen daar niet toe gepusht worden. Hoe duidt de PvdA dat dan? En na de uitspraak die zojuist gedaan wordt, dat dat dan niet wordt afgedwongen in zekere zin. De voorzitter: De heer Abassi. De heer Abassi: Ja, ik denk dat die vijftig procent vooral mee te maken heeft met de investering. Dus hoeveel ga je investeren in thuiswerkplekken en hoeveel ga je uitgeven aan dit soort faciliteiten? Uiteindelijk is het geen verplichting. Nogmaals, hybride werken betekent ook, dat je zo vaak thuis kan werken wanneer je wil. Tenminste, zo vaak naar kantoor komen wanneer je wil en ook thuis kan werken. Maar tegelijkertijd wil ik ook benadrukken, dat de vragen van de VVD interessant zijn. Ik ben heel benieuwd ook wat voor effect dit heeft en hoe we dit meten en of het inderdaad mogelijk is om naar kantoorruimte te kijken? Tegelijkertijd weten we dat er inderdaad piekdagen zijn.

Dus ik ben ook benieuwd of dat nu daadwerkelijk kan. Maar ik hoor dat graag van de wethouder. De voorzitter: Dank u wel. Nog anderen in eerste termijn, die vragen hebben? De heer Van den Raadt, Trots Haarlem, gaat uw gang. De heer Van den Raadt: Ja, voorzitter. De enige branden, een brandende vraag die nog overblijft is, als we de kernboodschap lezen, dat voor alle medewerkers hybride werken mogelijk zal zijn. Betekent dit ook, dat de bodes straks thuis kunnen werken? En wat moeten wij dan in het lege raadhuis? Want dan raken we denk ik wel in paniek. Maar als dat wel zo is en het klopt, dat iedereen hybride kan werken, dan hoor ik dat graag. Als dat niet zo is, dan hoor ik graag welke groepen dan weer niet onder dit pretpakket vallen. En, er werd al gezegd daarnet dat dan op dinsdag en woensdag iedereen wel of niet aanwezig is. Dat klopt dat mensen natuurlijk altijd op maandag en vrijdag dan thuis willen werken omdat het weekend is. Hoe gaat u voorkomen, dat er op sommige dagen echt werkelijk niemand aanwezig is? Ook als u zegt, dat iedereen hybride mag werken, hoe gaat u het dan aanpakken met leidinggevenden? Die bijvoorbeeld, als ze bijvoorbeeld al vijftig procent arbeidscontracten hebben en ook nog vijftig procent thuis gaan werken, dat ze überhaupt nog personeel zien waar ze over de leidinggeven. Dank u. De voorzitter: Dank u wel.

Dan kijk ik even rond en ik zie geen vragen meer. Dan gaan we naar beantwoording door de wethouder. Gaat uw gang, mevrouw Van de, van, zeg ik het bijna fout. Mevrouw De Raadt, gaat uw gang. Wethouder De Raadt: Ja, dank u wel, voorzitter. Ja, deze middelen zijn inderdaad nodig om de landelijke trend van hybride werken verder te implementeren in onze gemeente. Zoals door een aantal van jullie al gezegd, het draagt bij aan een verduurzaming van onze bedrijfsvoering, het draagt bij aan minder reisbewegingen. Maar het is vooral heel erg noodzakelijk om als werkgever aantrekkelijk te blijven, vooral in deze huidige arbeidsmarkt. Er kan wel op dit moment al hybride gewerkt worden. Maar ja, verdere optimalisatie is echt nodig. En vandaar dus ook, dat ik bij u kom om dit krediet vrij te geven. Nog een aantal vragen, waar ze ook

6

beginnen. Nou, laat ik gewoon beginnen bij de VVD. Ja, u vraagt van, waarom is die besparing van drie ton? Is dat die we besparen op de telefonie, waarom is dat niet in het stuk gemeld? Dat is hier aan de orde geweest in een eerder stuk over de vaste telefonie. Dus toen hebben we ook afgesproken van die vaste telefonie, die is ook randvoorwaardelijk om dit hybride werken mogelijk te maken. En dat is ook door jullie in deze commissie besproken en vastgesteld in de raad. Dus daar is al krediet voor gegeven en die besparing, die slaat ook daarop terug. Dan zijn er nog wel een aantal andere kleinere besparingen. Ik geloof dat we nog wat, zestien, zeventien duizend euro besparen op glasvezel kabel door dat zelf aan te leggen, maar daar gaan we het, daar gaan we het bedrag niet mee terugverdienen. Laat ik dat maar zo zeggen. Dat moge denk ik ook wel duidelijk zijn, want dit is, het is ook geen bezuinigingsoperatie, dit. Dit is echt om gewoon een aantal van onze doelen, die verduurzaming en vooral dat goed werkgeverschap om dat te behalen. Daarom doen we dit, wordt in heel veel organisaties, wordt het natuurlijk ook al gedaan en ja, helaas zijn er ook een heel aantal die al wat verder zijn dan wij. Maar ik denk, dat we met dit krediet en deze middelen een mooie inhaalslag kunnen maken. Dan de FvD. Ja, hoe groot is de omvang.

De voorzitter: U heeft een vraag van de heer Van Kessel, gaat uw gang. De heer Van Kessel: Ja, dank u wel. Mevrouw de wethouder vraagt, geeft aan, dat ze met dit bedrag een mooie inhaalslag kan maken. Dat impliceert ook nog zal ik maar zeggen, dat er misschien niet helemaal duidelijk is of er nog vervolg kredietaanvragen gaan komen. Dus hoe verhoudt zich dat, deze twee punt zeven miljoen zich tot de opgave? Nogmaals, mijn opmerking, die ging al over dat dat lastig terug te zien is, van wanneer is deze operatie geslaagd? Maar kunt u daar dan nog wat, ook wat meer over zeggen? De voorzitter: Wethouder De Raadt. Wethouder De Raadt: Ja? Nou, ik weet niet of dat impliceert, dat er nog meer kredietaanvragen bij gaan komen. Volgens mij is er heel nauwkeurig naar gekeken. Wij hebben het ook zelfs in het stuk uitgesplitst nog naar verschillende apparatuur die noodzakelijk is, onder andere wat ICT-investeringen, maar ook gewoon in laptops, in mobiele telefoons. En op het moment dat… Er zijn op dit moment gewoon nog ambtenaren die werken met een desktop. Nou, dan kan je niet plaats ongebonden en tijds ongebonden werken. Nou, dat is een beetje de inhaalslag waar ik op doel, dus die gaan we omturnen naar laptop. Dan denk ik, dat we gewoon in zijn algemeenheid kunnen zeggen, dat er drie doelen zijn. De verduurzaming, zowel minder apparatuur in zijn totaliteit die we dan hebben.

Nu zie je toch, mensen hebben een desktop op het werk en ook nog een desktop of een laptop thuis. Nou, ook dat hoeft niet meer, vermindering van het aantal apparaten. Je hebt minder reisbewegingen. Het goed werkgeverschap is denk ik een heel belangrijk doel. Maar wat er ook bij zit en dat is het derde is ook, dat mensen gewoon hun werk beter en efficiënter kunnen gaan doen. De voorzitter: Een vraag van de heer Van Kessel, gaat uw gang. De heer Van Kessel: Mag ik hieruit concluderen, want dat is een hele hoop, dat we u deze collegeperiode niet meer terugzien met een aanvullend verzoek om een krediet te leveren, of sluit u dat niet uit? Wethouder de Raadt. Wethouder De Raadt: Ja, die vraag wordt natuurlijk altijd gesteld en in zijn algemeenheid, je kan nooit iets uitstellen, uitsluiten. Maar het is niet mijn intentie, anders had ik hier wel gezeten met een hoger kredietaanvraag. Terug naar de FvD. Hoe groot is de omvang? Ja, dat zijn geen enkelingen. Dit is echt wel een wens, die wordt gewoon breed gedeeld. En niet alleen binnen onze organisatie, maar eigenlijk binnen de, helemaal de nieuwe generatie werknemers. De Actiepartij over ja, zitten hier ook veiligheid, middelen voor

7

veiligheid bij? Nou, het grote voordeel op dit moment, als iedereen een zakelijke laptop heeft of een zakelijke telefoon, en een zakelijke telefoon die zijn op afstand ook bestuurbaar. Dus wij kunnen ze bijvoorbeeld dan op afstand blokkeren, wissen, et cetera. En dat is denk ik wel echt een veiligheidsaspect wat hier ook inzit inderdaad. Nou ja, dan nog een vraag over, is door een paar partijen gesteld, betekent dit dus ook minder werkplekken? Dat zijn we op dit moment aan het meten. Dus we hebben nu, metingen zijn we aan het doen, hoe goed worden welke plekken gebruikt? Waar zitten inderdaad de piekmomenten? Nou, die zitten vooral op dinsdag en de donderdag. Die melden we, merken we nu al. Maar we willen ook gewoon echt wel kijken naar, wat voor faciliteiten gebruiken mensen? We, zijn ook weer nieuwe vragen naar. Stille telefooncellen waar je even rustig kan bellen. Nou, en wat wordt er nou veel gebruikt, waar zitten mensen, welke afdeling et cetera? Dus dat zijn we allemaal nu in kaart aan het brengen, dus daar kan ik nu nog geen antwoord op geven. Maar kan tuurlijk op een later moment wel weer delen met de commissie. Dan de PvdA. Ja, die vroeg eigenlijk ook, stelde ook die vraag, ook over de piekdagen. Dat is net beantwoord. En Trots ja, kan iedereen thuiswerken en al zijn werk thuis doen doen? Nee, dat lijkt mij evident.

Ik denk ook niet, dat het woord iedereen in het stuk is terug te vinden. Kan me voorstellen, dat boa's als die dat vanuit hun eigen keukentafel doen, dat dat ook niet heel praktisch is. Maar in zijn algemeenheid denk ik wel, dat dit een hele mooie stap voorwaarts is voor een heleboel ambtenaren. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan kijk ik even rond of er in tweede termijn nog vragen zijn? De heer Alberts, Forum voor Democratie. De heer Alberts: Ja, onderzoek onder nieuwe generatie. Dat vind ik voor nu vrij karig als onderbouwing, van waarom het de arbeidskrapte zou verbeteren en beter werkgeverschap zou opleveren. Er zijn veel meer factoren die leiden tot die arbeidskrapte. Wat dat betreft zijn we het eens met wat er in het stuk staat, dat hybride of thuiswerken in ieder geval de voordelen mist die werk op kantoor en in de samenleving biedt. En dan is er weer dat duurzaamheidsargument, blijkbaar is die CO2-besparing dan belangrijker dan die voordelen. Dus wij zien het graag tegemoet als stemverklaring. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. De heer Van Kessel, VVD, gaat uw gang. De heer Van Kessel: Ja, dank u wel, voorzitter. Op dit moment wordt er dus een vervolgonderzoek gedaan naar minder kantoorruimte.

Wanneer kunnen we de uitkomst daarvan verwachten en is het mogelijk om de opdracht, al dan niet een ambtelijke opdracht die is verleend, om die even op papier te krijgen? Dat we kunnen zien op welke manier die is uitgezet. En geen antwoord gehad op de vraag daar, wanneer het, de invoering is geslaagd? Het lijkt wel alsof het invoeren van hybride werken een doel op zich is. Nou, wij zijn ook groot voorstander van hybride werken, dus dat begrijpen we. Maar de vraag is wel, welke doelen levert het op en hoe maak je die meetbaar? En daar zien we eigenlijk nog geen eerste stap. Ook daar zou ik willen vragen, kunt u iets duidelijker maken welke resultaten u wilt halen met deze slag richting hybride werken? De voorzitter: Dank u wel. Ik wil nog wel even op wijzen, dat uw eerste vragen mij meer klonken als technische vragen, een tweede vraag wat meer beleidsmatig. Ja? Dus of u daar alert op wil zijn. Dank u wel. Zijn er nog anderen in tweede termijn? De heer Van den Raadt, Trots Haarlem. De heer Van den Raadt: Ja, voorzitter. Ik hoor de wethouder zeggen, dat ze niet aanneemt dat erin staat dat alle medewerkers daartoe … Maar daar staat wel op bladzijde drie zes, op bladzijde drie, daar staat bij vier punt twee, door alle medewerkers te voorzien van een laptop en een smartphone zijn ze uitgerust om overal te kunnen werken en bruikbaar te zijn.

Dus het staat er wel, het staat ook nog in de kernboodschap, dus die vraag blijft staan. Kunt u een overzicht geven wie er dan uitvalt? De andere vraag was, hoe kunt u voorkomen,

8

dat op de dinsdag en de woensdag er helemaal niemand aanwezig is of de maandag en de vrijdag? En de andere vraag die nog steeds openstaat is, wat gaat u doen met leidinggevenden die vijftig procent werken en dan ook nog vijftig procent thuiswerken? Die dus helemaal hun personeel nooit meer tegenkomen, alleen misschien bij het jaargesprek. En ik had geloof ik nog een andere vraag, maar die komt dan in derde termijn. De voorzitter: Dank u wel. Dit lijken me heel wat vragen in tweede termijn, dus, even kijken hoor. Zijn er nog anderen die in tweede termijn een vraag hebben? U heeft nog een aanvullende vraag? De heer Van den Raadt: Nabrander voor mijn tweede termijn. Want daarnet werd gezegd, het is zo fantastisch, dat we dan die telefoons allemaal op afstand uit kunnen zetten en dat soort dingen. Hoe voorkomt, dat staat ook bij cao's, dat dat nooit gebruikt mag worden als volgsysteem van de werknemer om te kijken of ze wel daadwerkelijk aan het werk zijn. Dus hoe voorkomt u, dat apparatuur daarvoor gebruikt wordt? De voorzitter: Dank u wel. Dan … Ja, ik, het is een beetje flauw om dat weer te zeggen, maar het is gewoon een technische vraag. Dus dan moet u dat van tevoren even indienen en dan kan dat ook duidelijk beantwoord worden. Het komt nu misschien ter plekke op, maar u moet echt van tevoren even beter bedenken wanneer een technische vraag is. Oké.

Zijn er nog anderen in tweede termijn? Nee? Dan gaan we over naar beantwoording tweede termijn van wethouder De Raadt, gaat uw gang. Mevrouw De Raadt: Ja, dank u wel voorzitter. Ja, richting de FvD. Volgens mij heb ik ook niet gezegd, dat dit ervoor zorgt, dat de arbeidskrapte wordt verminderd. Ik zeg wel, dat we een aantrekkelijk werkgever blijven in tijden van arbeidskrapte. Ja, nog een hele hoop vragen van Trots ook, die heb ik niet allemaal kunnen noteren. Volgens mij waren er ook een heel aantal technische bij. De voorzitter: U heeft nog een interruptie van de heer Alberts, gaat uw gang. De heer Alberts: Ja, voorzitter. Het wordt met elkaar verbonden in het stuk, dus waarom wordt de arbeidskrapte er dan bij gehaald? De voorzitter: De wethouder, gaat uw gang. Wethouder De Raadt: Omdat er sprake is van arbeidskrapte, dat is in heel Nederland. En als je een goed werkgevers, goed werkgever bent, dan heb je in die zin een streepje voor en zullen mensen eerder voor jou kiezen dan voor een ander bedrijf, maar daarmee los je de arbeidskrapte in zijn totaliteit niet op. Maar je trekt wel meer mensen voor Haarlem, dus voor onze capaciteiten en voor onze uitvoering is het positief. En nu heb ik het twee keer uitgelegd, dus volgens mij is dat voldoende, voorzitter. Richting Trots.

Ja, u zegt van ja, hoe halen we, hoe kunnen we zicht hebben op mensen überhaupt nog wel hun werk doen als ze thuis zitten? Volgens mij zit dat er een beetje, een beetje achter uw vraag. Ja, deze organisatie wenst wel, werkt gewoon op basis van vertrouwen. Ik denk, dat dat een hele belangrijke is. En er wordt gestuurd op output, daar kun je op sturen door de managers en niet de koppen tellen van, wie is er allemaal aanwezig? Want je weet toch niet of ze op dat moment aan het werk zijn of iets anders aan het doen. Dus wij werken op basis van vertrouwen en tegelijkertijd wordt er door de leidinggevenden gestuurd op output. Ja, dan nog de VVD. Ja, ik moet zeggen, u wil een aantal een aantal doelen heel meetbaar maken en ik vraag me af, hoe meetbaar die zijn? En ook een beetje als je het afzet naar de hoeveelheid werk die dat kost, of dat gaat lukken. Een van de doelen waarvan ik aangaf is het onder andere het beter en het efficiënter werken. Nou, ik denk dat dat echt, we zouden het misschien kunnen meten in, om, door het aan werknemers te vragen van, nou, hoe bevalt het en gaat dit

9

beter en wat missen jullie? Nou, dat wordt wel eigenlijk gedurende de implementatie van dit hele programma gedaan, maar als u daar nog later over extra over geïnformeerd wil worden, dan kan dat natuurlijk. En de verduurzaming. Ja, wat leest het, wat levert het precies op met de verduurzaming? Minder aantal reisbewegingen. Ik denk, dat we ook gewoon even dat goed in kaart moeten gaan brengen. Maar dat zie ik dan ook wel echt als technische vraag, dus dat zou u nog technisch kunnen uitstellen, uitvragen en dan kunnen ze dat wellicht nader voor u berekenen. Ja, voorzitter, volgens mij oh ja, en het termijn waarop het onderzoek bekend is, wat we uitvoeren naar of naar de werk nou ja, naar het aantal arbeidsplekken wat we hebben. Het termijn waarop dat bekend is, is nog niet bekend. Helaas. De voorzitter: Dank u wel. Dan denk ik dat we het onderwerp hiermee voldoende besproken hebben in twee rondes en beantwoording door de wethouder. Ik wil gaan vragen hoe u dit stuk naar de raad wil brengen. Ik heb al gehoord met een stemverklaring, hamerstuk met stemverklaring. Ja? Dan beslissen we hamerstuk, u zegt hamerstuk, wordt stemverk… hamerstuk met stemverklaring is het verzoek, dan … De heer Van den Raadt: Niet behandelingsrijp, er zijn nog te veel vragen die niet beantwoord zijn. De voorzitter: Nou, dat heb ik, zo heb ik het niet gehoord. Nee.

De heer Van den Raadt: Ik stelde al drie vragen in de eerste termijn, die zelfs in de tweede termijn niet beantwoord zijn. Is het voor iedereen? Dat staat in het stuk, maar dat is waarschijnlijk niet zo. Het is geen technische vraag, dat kan al niet beantwoord worden. Hoe voorkom je dat iedereen weg is op dezelfde dag? Is er nog een streven van het college, dat leidinggevenden een bepaald aantal uren per jaar wel hun personeel zien? De voorzitter: Heb ik de wethouder horen zeggen, dat het output organisatie is en dat het ook op basis van vertrouwen gaat. Dus dat, daar zie ik wel, dat er antwoord is gegeven. Wethouder De Raadt: Ja, ik denk, dat er een verschil is. Volgens mij had u eerst de vraagstelling of iedereen thuis kan gaan werken. Nou, ik denk, dat daar wel een verschil zit. Niet iedereen zal al hun werk thuis kunnen gaan doen. Maar hybride werken, dus ook bijvoorbeeld af en toe naar Zandvoort gaan als je gewend bent op locatie in het dorp of als het gewoon handiger is om even naar een cliënt toe te gaan vanwege de WMO, die niet zo makkelijk naar kantoor kan komen. In die zin als we het zo hybride werken opvatten, dan denk ik, dat er voor elke werknemer hier ook gewoon een voordeel voor te, in te vinden is. De voorzitter: Oké, dank u wel voor deze aanvulling. Maar dan gaan we nu concluderen, dat het hamerstuk met stemverklaring wordt en dat het zo naar de raad gaat.

Dan zijn we keurig binnen de tijd en dan kan de volgende wethouder, wethouder Roduner even een seintje krijgen, dat ie hier wethouder De Raadt kan aflossen. Dank voor uw komst. 7.

18:00 uur Actualisatie nota risicomanagement (FR) De voorzitter: Dan kunnen we ja, dan kunnen we doorgaan met het agendapunt zeven. Het is in ieder geval fijn, dat wij hier allemaal live aanwezig zijn. Dat vergadert toch ook wel prettig. Wethouder De Raadt: Straks met het nieuwe apparatuur moet het ook mogelijk zijn, dat we de commissievergadering hybride …

10

De voorzitter: Oké, inmiddels schuift aan wethouder Roduner. Welkom bij deze vergadering. We zitten precies op ons tijdschema, ondanks een kleine storing, dus dat hebben we mooi ingelopen. Het agendapunt zeven gaat over de Actualisatie nota risicomanagement. Het hoofddoel van het actualiseren van deze nota is om uniformiteit te creëren bij het definiëren van risico’s naar de situatie van 2023. Ik hoop, dat het duidelijk is voor u en dat het u ook duidelijk wordt hoe, als het besproken wordt. En het, aan u wordt gevraagd om de geactualiseerde nota risicomanagement Haarlem 2023 vast te stellen. Er hebben zich geen insprekers gemeld voor dit onderwerp. En het staat er advisering op de agenda, dus u gaat zo bepalen hoe het naar de raad wordt doorgeleid. Wie kan ik in eerste termijn het woord geven? Mevrouw Çimen, D66, gaat uw gang. Mevrouw Çimen: Ja. Dank u wel, voorzitter en dank voor het toesturen van het stuk. Ik moest er wel even een paar keer doorheen lezen, maar ik denk dat ik hem snap. Volgens mij staan er heldere aanbevelingen in om de volgende stap naar volwassenheid ten aanzien van risicomanagement zeg maar, door te voeren in die organisatie.

Maar ik was eigenlijk wel een beetje benieuwd naar de afgelopen negen en half jaar want we zien nu dat de RKC, de Rekenkamercommissie in 2013 een onderzoek had gedaan op basis waarvan er dus risicomanagement beleid opgetuigd moest worden. Dat is in een nota in 2014 gebeurd. Nu hebben we een actualisatie van die nota uit 2014 en ik zie daar vervolgens weer nieuwe aanbevelingen in. Maar ik ben gewoon heel erg benieuwd, wat nou die geleerde lessen zijn van de afgelopen negen een half jaar? Kan de wethouder met voorbeelden aangeven wanneer het misging of bijna misging op bepaalde thema's of dossiers en hoe de organisatie zich daarop heeft aangepast? En zit dat ook verwerkt in deze actualisatie van deze nota? Want dat kan ik nu eigenlijk niet terugzien. En dan nog een tweede punt. Er staat ook een heel duidelijk overzicht in de nota, over de rollen die partijen hebben binnen de organisatie. En daar staat dus op pagina 14, de gemeenteraad is kadersteller en toezichthouder en bepaalt het beleid en de strategie. Hoe gaat de wethouder de raad ook goed in positie brengen in dit risicomanagement? Dus minder reactief en meer proactief, want dat lijkt me ook meer dan terecht in een meer volwassen risicomanagement beleid. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Wie kan ik dan het woord geven op dit onderwerp? De heer Klaver, CDA, gaat uw gang. De heer Klaver: Ja, voorzitter.

Prima stuk, alles staat goed weggeschreven. De opzet is oké. Ja, en nu gaat het om de werking. De werking in de praktijk hebben we natuurlijk iedere dag mee te maken. De vraag van het CDA is eigenlijk, hoe dynamisch is het? Hoe dynamisch is de risico inventarisatie? Worden natuurlijk ook werkende weg met risico's geconfronteerd. De voorziening van de rechter waar we het later over gaan hebben, is daar een voorbeeld van denk ik. Een gebeurtenis die ook impact heeft. Leidt dat dan tot een aanpassing van het risicoprofiel, hoe vaak doen we dat? Dus de kernvraag is eigenlijk, hoe dynamisch is de werking van het risicomanagement? Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan de heer Trompetter, Actiepartij, gaat uw gang. De heer Trompetter: Ook dank voor het stuk. Vanuit het college ziet het ernaar uit, dat Haarlem wel een verbeterslag aan het maken is qua risicomanagement. En de aanvulling van de extra ‘…’ zijn er ook mee verwerkt. Ik heb ook ergens begrepen want het stond hier niet zo in het stuk, dat de three lines of defence zeg maar, wel wat verbeterd zijn. En kan de wethouder dat bevestigen, dat dat ook zo is? Dat het wel een verbeterslag is geweest ten opzichte van opgerichte van jaren her. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Wie kan ik nog meer het woord geven? Mevrouw Oosterbroek, GroenLinks, gaat uw gang.

11

Mevrouw Oosterbroek: Bedankt, voorzitter. Ja, we vinden het een prima stuk qua proces. We vragen ons af hoe de risico's met betrekking tot klimaatveranderingen in het proces, of die goed zijn gewaarborgd en hoe de wethouder dat ziet? Want nou ja, in 2020 hebben wij bijvoorbeeld de motie Klimaatrisico's in kaart ja, ingediend en die is ook toen met meerderheid aangenomen. Daarin hebben we bijvoorbeeld ook benoemd het risico van omvallende bomen en afschrijving daarop. Nou, als we nu constateren dat er bijvoorbeeld gisteren driehonderd bomen zijn verloren gegaan en onze herplant ongeveer zesduizend euro per boom is. Is dan het risico van één komma acht miljoen, kunnen, hoe wordt dat gewaarborgd in dat risicomanagement en hebben we dat bijvoorbeeld ook verzekerd? De voorzitter: Dank u wel. De heer Abassi, PvdA, gaat uw gang. De heer Abassi: Dank u wel, voorzitter. Ja, ik kan heel kort zijn. Wij zijn akkoord met de drie aanbevelingen en dit stuk nog van ons als hamerstuk naar de raad. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Geen anderen? De heer Kessel, VVD. Van Kessel, sorry. De heer Van Kessel: Ja, dank u wel, voorzitter. Ja, risico's nemen hoort bij besturen en het is belangrijk om tijdig te onderkennen, dat er risico's zijn en zo mogelijk die te beheersen. Je kunt ze niet altijd vermijden, maar je moet ze in ieder geval beheersen.

Nou, die lijn, die steunt de VVD, die vinden we terug in het stuk. Paar complimentjes. Goed dat er bij andere gemeenten gekeken is hoe ze dat hebben gedaan. Ik zag onder andere een hele lijst van soorten risico's die bij de gemeente Amsterdam zijn overgenomen. Nou, dat is, daarvoor weet ik, dat dat goed in orde is daar. Dus dat is fijn, dat dat is overgenomen. Goede zaak. Het is ook heel fijn, dat eigenlijk in alle opleggers bij alle stukken die wij binnen de gemeente krijgen, dat er ook altijd goed de risico's in beeld worden gebracht. Hou dat ook zo, zijn we blij mee. In het stuk miste ik wel een stukje over cultuur. Dus daar graag dan een vraag over, hoe kijkt de wethouder tegen de cultuur van risicomanagement aan? En vooral ook, in hoeverre, hoe voorkom je nou eigenlijk, dat er vanuit een organisatie onmenselijke druk wordt uitgeoefend bij de risicomelder op het moment dat daar financiële gevolgen aanzitten? Dan zou er een nou, zou, dat zou, dat wil je voorkomen, dat die druk op dat soort mensen komt, want je wil die risico’s juist goed in zicht hebben. Dus hoe doet u dat? En in dat kader, ik zag eerste, tweede lijn werden goed benoemd, namelijk de risico eigenaar en beheersers en daarna de controleurs die bij Control zitten.

Maar ik miste eigenlijk in dit stuk ook de auditfunctie die plaatsvindt, terwijl die wel een wezenlijk onderdeel in je risicomanagement en je control zijn. Dus heeft u erover nagedacht om ook die auditfunctie te benoemen in het stuk? Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Nog anderen in eerste termijn die het woord willen voeren? Nee. Dan gaan we naar de wethouder. Wethouder Roduner, gaat uw gang. Wethouder Roduner: Ja, dank u wel. Nou, dank ook voor de in eerste, compliment van het stuk. U vraagt naar cultuur. Tenminste, de VVD maakte een opmerking over cultuur, maar dit is denk ik ook een stuk wat heel erg bedoeld is om ook een volwassen cultuur te stimuleren. Volgens mij het gesprek wat we moeten hebben in de organisatie, in de raad, binnen het college over nou, wat, welke besluiten nemen we, welke risico's hangen daaraan, hoe proberen we die zo goed mogelijk te beheersen? En daar, ik denk nou, dat het feit dat we zo'n stuk maken wat verspreid wordt in de organisatie, hebben ook mensen die zich ook bezighouden met het stimuleren van risicobewustzijn in organisaties. Dat helpt gewoon om dat op een goede volwassen manier te doen. Uiteindelijk gaat, leidt dat, moet dat ertoe leiden dat we ook, dat we uiteindelijk in de begroting en ik denk dat dat ook wel een belangrijke wijziging is, dus meer in de doelenboom, dat is nieuw.

Maar uiteindelijk natuurlijk ook in onze berekening van ons weerstandsvermogen en het dynamisch proces daarop, dus de

12

huidige weerstandsvermogen actualiseren we twee keer per jaar. Dus twee keer per jaar bekijken we die risico’s van, wat is geactualiseerd. Daar heeft natuurlijk ook onze controller, dus onze accountant ook een belangrijke rol in. Onder andere kijkt die altijd extra scherp ook naar de grondexploitaties, waar ik dan zelf bestuurlijk verantwoordelijk voor ben. Dat zijn denk ik, hele mooie manieren om even weer de pijlstok te steken in waar staan we met de risico's in deze, in, ja. En ook wat voor risicobereidheid hebben wij. Risico hè? Dus ik heb niet een volledige evaluatie van de afgelopen negen jaar, zeg ik richting D66. Als u mij dan vraagt om daarop te reflecteren denk ik, nou, ik denk dat heel goed is, dat we in alle besluiten die we nemen in ieder geval een paragraaf hebben waarin we met elkaar zeggen, dit zijn de risico's en kanttekeningen van het stuk. Dus daar, waarin we met elkaar in ieder geval zeggen van joh, we nemen dit besluit, dat snappen we. Daar horen ook minpunten bij, die willen we transparant en helder in kaart brengen en indien nodig al ook kwantificeren. Nou, het helpt, dat we een algemene reserve hebben die op dit moment prima risico's aan kan. Dus dat helpt ook wel weer natuurlijk om het gesprek te voeren van joh, je hoeft nu niet vanwege financiële redenen je risico even niet te melden. Kom ik bedoel, er kan gebufferd worden.

We kijken daar zorgvuldig naar. Om te kijken van nou ja, en dat passen we dan gewoon netjes in de, in onze reserve. Dus dat helpt denk ik wel die systematiek. Ja, het is natuurlijk altijd, ik denk, dat dat ook gewoon moeten we eerlijk in zijn, dat is ook de politieke dynamiek waar we met elkaar te maken hebben. Kijk, op het moment dat er heel weinig financiën zijn, er bezuinigd moet worden, mensen toch dingen politiek bestuurlijk heel belangrijk vinden, ja, dan zie je wel ongelukken gebeuren. Ik denk dan altijd aan grote projecten als voorbeeld de Noord/Zuidlijn, waarvan je zegt nou ja, dat, dan ja, dan is dat toch niet met volledige inzicht uiteindelijk richting, inzicht gegeven in alle overwegingen. Uiteindelijk ben je dan aan de achterkant duurder uit. Dat is niet iets wat je denk ik, helemaal kan voorkomen, maar het feit nou, dat we daar met elkaar bewust van zijn, helpt. En wat daarin denk ik ook helpt is, dat we sinds een aantal jaar natuurlijk ook op initiatief vanuit de raad de Regeling risicovolle projecten hebben. Dus dat we zeggen, we weten dat we een aantal, hebben een aantal keren miskleun gehad met volgens mij in het verleden de Waarderhaven. We weten dat grote risico, grote projecten nou, dat die nou, zijn niet per se risicovoller, maar als daar wat gebeurt, is de effect natuurlijk wel steviger.

Nou, wat voor systeem kunnen wij dan met elkaar optuigen om die projecten gedurende het proces in de gaten te houden en daar uiteindelijk ook meer grip op te voeren? De voorzitter: Ok, goed. Wethouder Roduner: Het gaat goed, geloof ik. De voorzitter: We kunnen door. Gaat u verder. Wethouder Roduner: Dank u wel. Dus aantal dingen hè? Wat ik zeg, volwassen, de organisatie groeit hier ook in. Ik denk, dat dat heel belangrijk is om te constateren. In onze stukken houden we er rekening mee. De besluiten zijn daarop geëntameerd. En ook dus die Regeling risicovolle projecten is volgens mij een hele sterke versterking van het systeem en daar heeft de raad ook een nadrukkelijke positie in. Dus als u het heeft over de positie van de raad, die zit in nou, bij de jaarstukken natuurlijk, die zit bij de belangrijke besluiten, maar die zit ook in die Regeling risicovolle projecten. Dus ja, het is een dynamische lijst. Twee keer per jaar bij ik geloof bij begroting een jaarafsluiting, kunnen we die weer updaten. Dan maken we ook de nou, dan inventariseren we welke risico's er zijn ook naar aanleiding van de fraude risicoscan en kunnen ook aanpassingen doen in het risico. Een van de belangrijkste risico's in onze begroting gaat vaak over de uitkering van het rijk. Afgelopen jaren ook over de tekorten binnen het sociaal domein.

Nou, dat zijn dingen die ook wel afhankelijk zijn van de dynamiek en veranderen. Volgens mij hebben we ook op het gebied van de three lines of defence afgelopen periode stappen gezet. Dus volgens mij ook de accountant nou, geeft daar ook volgens mij ook positieve

13

feedback op. Dat helpt ook. GroenLinks vraagt ja, terecht naar de klimaatverandering. Dus dat zijn, das natuurlijk wel een groot vraagstuk waar we eigenlijk nog denk ik, goed moeten met elkaar bepalen wat onze risico acceptatie ook is. Dus we hebben volgens mij, we waren een van de eerste gemeenten met eten stresskaarten geloof ik hè? Dus goed inzicht in wat voor, wat de effecten zijn voor klimaatverandering op onze gemeente. Ik denk, dat dat heel goed is. Ik geloof, dat we ook volgend jaar weer aan de slag gaan met een Waterplan, dus ook weer inzicht geven in nou, wat er gebeurt. Maar uiteindelijk moet daar ook een iets uitkomen van, wat zijn wij nou bereid als stad om te accepteren? Is het vervelend als eens in de zoveel jaar het water onze huizen instroomt bij een heftige regenbui? Of zeggen we nou, dat willen we allen kosten wat kost voorkomen en dat betekent, dat je meer maatregelen moet nemen in de openbare ruimte om die water, om dat water goed te doen. Ik denk dus, dus we focussen ons denk ik vooral ook even op onze eigen, op ons eigen vastgoed’…’, ons eigen areaal van de gemeente zelf. Dus we nemen niet een risico in onze begroting op voor het feit, dat iemand zijn parket dan niet meer bruikbaar is of het tapijt nat is geworden, dus dat is niet wat we doen. Ik denk dat die schade van klimaat ook vaak dus bij particulieren landt en niet zozeer bij de gemeente.

Maar het helpt wel om daarover na te denken. De voorzitter: U heeft een vraag van mevrouw Oosterbroek, gaat uw gang. Mevrouw Oosterbroek: Is het dan een idee, om dat in Commissie Bestuur nog een keertje uitgebreid te doen? De voorzitter: De heer Roduner. Wethouder Roduner: Nou ja, ik moet even kijken, want het is denk ik ook vooral een Commissie Beheer taak, dus ik denk, dat het watersysteem en het waterbeheer systeem natuurlijk ook vooral bij de wethouder Duurzaamheid en de openbare ruimte ligt. Ik weet om heel eerlijk te zijn niet precies waar we nu staan in het beleidsveld daarvan. Maar kan me goed voorstellen, dat het interessant is om, u heeft daar ook een motie over gediend, gediend. Die moeten we dan ook nog afdoen op een goede manier, denk ik dan. Dat is dan denk ik, aanleiding om dat gesprek verder met elkaar te voeren. De voorsteller: Nog een aanvullende vraag? Mevrouw Oosterbroek: Ja, nee, die motie, die is al wel in de eerste, het is een doorlopend gesprek natuurlijk, die klimaat risico's. Want gisteren zijn we daarachter gekomen wat het allemaal kan inhouden. En ja, dus het lijkt me goed om dat verder met de commissie gewoon te bespreken. Ik denk ook, dat het iets meer een bestuurstaak is dan een beheertaak.

Omdat ik vind, dat we daar ook ons weerstandsrisico op zouden moeten aanpassen en dat het dus ook echt financiële implicaties heeft in de begroting en dus dat we meer over de getallen gaan hebben. En de kosten en de risico's en hoeven die gaan afdekken. En wat vinden we dan, wat vinden we dan toelaatbaar? En minder over, welke maatregelen kunnen we doen en welke investering gaan we doen. De voorzitter: Heer Roduner. Wethouder Roduner: Nou, best interessant. Ik moet u het antwoord even schuldig blijven, blijken, dat merkt u al. Kijk, heel interessant om inderdaad met elkaar te kijken van, wat zijn de verwachte effecten van de klimaatverandering, wat betekent dat voor de nou ja, de gemeente? Welke kosten kunnen dan ook onverhoopt ons afkomen en wat betekent dat uiteindelijk voor het nou ja, voor het weerstandsvermogen bijvoorbeeld. Betekent dat wij iets extra's moeten doen. Dus het lijkt me heel goed om dat gesprek een keer te voeren, maar moeten even kijken wat dan een goed moment is. Maar dat lijkt me heel verstandig. U vraagt

14

concreet ook naar de bomen, want dat is ook zo'n, inderdaad zo'n interessant voor, voorbeeld. Ik, nou, er zijn inderdaad volgens mij, er zijn best wat bomen om gaat. Bij het vragenuur ging het al over misschien wel zeshonderd bomen, die in Haarlem zijn geveld afgelopen dag, gister eigenlijk. Ja, moet even kijken wat het proces is om die uiteindelijk weer terug te krijgen, want we willen wel dat onze stad gaat groeien, ook met het aantal bomen. Daar is natuurlijk budget voor. De vraag is ook even, is daar voldoende capaciteit voor, zijn er voldoende bomen even beschikbaar om ook te herplanten? Kun je ze ook dit jaar al herplanten of moet je even wachten tot de wortels ook wat minder grip hebben om die kluit eruit te halen? We hebben dit niet verzekerd. Dus het is niet, tenminste, we hebben geen verzekering voor dit iets. Dit is wel iets wat je nou ja, typisch gewijs zou kunnen verzekeren. Het is iets incidenteels waarvan je de nou, de effect, maar de oorzaak niet zelf in de hand hebt. Dus iets wat je overkomt. Maar het is, het heeft niet zo’n omvang, dat de gemeente het niet aankan in de begroting. Dus je, ik hoop, dat de mensen die gister een boom tegen hun huis hebben gehad, verzekerd zijn. Want het is hartstikke prijzig om opeens een nieuw dak te moeten betalen, dat heb je niet zomaar.

Maar deze één komma acht miljoen waar u het nu over heeft ja, dat kunnen we natuurlijk uiteindelijk opvangen in onze begroting. En dat zijn, dat is ook de reden, dat we zeggen nou, dit is niet zodanig groot dat ja, de rest van de activiteiten van Haarlem onder druk om te staan. Dus dat kan je gewoon prima opvangen. Misschien of binnen bestaande budgetten of in de eventuele reserves. En dan kunnen we die bomen uiteindelijk weer terug planten. Dus zo kijken we ook naar wel of niet verzekeren om een beetje inlicht, inzicht te geven. Ja, dat was hem, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Dan is dit een tweede termijn voor de heer Klaver, gaat uw gang, CDA. De heer Klaver: Ja, voorzitter. De wethouder had het over projecten die uit de klauwen lopen, noemde de Noord/Zuidlijn. We hebben in de afgelopen tijd niet in die orde van grootte, maar we hebben toch wel de nodige projecten voorbij zien komen waarbij er behoorlijke overschrijdingen zijn en er aanvullende kredieten worden gevraagd. Is dat ook iets waar u iets mee wil om te kijken of we dat kunnen voorkomen? Of zit dat ook in het risicoprofiel van de gemeente om daar rekening mee te houden? Hoe kijkt u daar tegenaan? De voorzitter: IK kijk nog even in tweede termijn of er meer vragen zijn? De heer Van Kessel, VVD, gaat uw gang. De heer Van Kessel: Misschien hat ik het gemist, omdat ik heel even weg was.

Maar ik had met de derde lijn gevraagd. ik had me uit de derde lijn gevraagd. De voorzitter: Die vraag was, staat nog open, denk ik. Nog anderen in tweede termijn? Nee? Dan gaan we weer naar de wethouder, gaat uw gang. Wethouder Roduner: Ja, dus volgens mij moet, is dat goed om onderscheid te maken tussen dingen die ja, je kan beheersen en niet... Dus dat is ook altijd even zoeken. We hebben een aantal keer afgelopen periode projecten duurde zien worden, onder andere omdat de prijs van staal een periode twee keer zo duur was. Dus dat zijn dingen die dan heel concreet zijn. Maar er zijn ook dingen waarvan je zegt ja, dat had je kunnen voorspellen, dus extra kosten omdat er geen goed onderzoeken gedaan is naar bommen bij wijze van spreken, onontplofte explosieven, van die dingen. Dus ik denk aan de ene kant, zie ik nu nou, als ik u daar antwoord op moet geven, drie dingen. Ene kant hebben we dus de Regeling risico grote projecten waar veel openbare ruimte projecten konden staan. Dus dat zijn projecten die natuurlijk een grote omvang hebben. Denk aan de knooppunt Nieuw Zuid, waarvan je zegt van nou, dat is een project van bijna vijfenzeventig miljoen. Dat is echt goed om daar met elkaar stapsgewijs te kijken, wat gebeurt daar, welke besluiten nemen? En als meer de verantwoordelijk wethouder zit ik erg ook op de van oké, maar hoe gaan we het uitvoeren dan? Prachtig deze

15

plaatjes, maar wat betekent het straks voor de uitvoering in de wetenschap, dat de uitvoering vaak ook het punt is waarop eens die dingen naar boven komen, die tegenvallers. Dus de Regeling risicovolle projecten geeft ons houvast. Bij onderwijs hebben we ook een beetje discussie gehad van, wat gebeurt daar precies? Nou, daar hebben wij als college gezegd, daar gaan we 2.13 A onderzoek doen om te kijken hoe die sturing ook zit op... Dus meer de verwachting, dat we misschien ook in de dynamiek tussen gemeente en onderwijs bestuur zitten. Hoe ziet de aansturing van die nieuwbouw erop? Maar dan helpt het ook, dat je aan de voorkant goed inzichtelijk hebt met een SAO. Dus dat zijn de dingen die we ook goed doen, laten we dat ook vooral vasthouden met elkaar, benoemen. En nog een voorbeeld is denk ik nou, we zien een grote woningbouw opgave op deze stad afkomen. In de Kadernota zit een voorstel om een specifieke reserve in te voeren die ook meer grip geeft op die, op de beheersen van de middelen. We hebben er best een hoop subsidie van gehad. Nou, van de accountant ook gehoord, we hebben allemaal extra CISA-regelingen in onze begroting, is ingewikkeld. Dit instrument is ook bedoeld om gewoon inzicht te houden per project in de financiële stromen. Dus dat we ook met elkaar kunnen zeggen, dit is de hoeveelheid geld die we hebben voor dit, deze ontwikkelzone.

Dit zijn de afspraken die we met het Rijk ook hebben gemaakt voor die subsidie, dat we ook niet het risico lopen. Zo houden we ook veel meer inzicht in plaats van een deeltje in exploitatie, een deeltje op een CISA-regeling en een deeltje in het IP zoals het op dit moment was. Dus het bundelen en inzicht verschaffen, dat is ook een goede manier denk ik om die risico’s doen. En de VVD zegt nog ja, de derde lijn. Nou, we hebben het al over de audit gehad, zullen we maar zeggen. Dus we hebben, dus nou ja, de accountant heeft, ik zeg we hebben ook elk jaar een gesprek met de accountant over de risico's en daar neemt u onder andere de grondexploitaties altijd extra onder de loep natuurlijk. Dus dat is, dat is natuurlijk ook een manier om uiteindelijk te kijken van, welke risico’s zitten in de begroting en is ons weerstandsvermogen dan ook op een goede manier berekend. Dus nou, zitten er daar nog bijzondere dingen in? Zit, dus grondexploitaties wordt ook altijd even vergeleken van, welke aannames zitten in onze grondexploitaties? Zijn die redelijk? Kloppen die een beetje met de ervaringen die we ook in andere gemeenten zien? Het zijn ook manieren waar ook die externe bril ons helpt om ons nou, om ons stelsel te verbeteren. De voorzitter: Dank u wel.

Nou, ik, volgens mij zijn alle vragen nu uit eerste en tweede mijn beantwoord en dan kunnen we gaan kijken, hoe wordt dit stuk doorgeleid naar de raad? Ik heb al hamerstuk gehoord. Kunt u daar allemaal mee instemmen? Ja? Mevrouw Oosterbroek wil nog iets zeggen. Mevrouw Oosterbroek: Ja, ik zou nog wel, een stemverklaring zou ik heel leuk vinden als de commissie me dat gunt. De voorzitter: Ik kijk de commissie rond en ze gunnen het u, mevrouw Oosterbroek. Dus we maken er hamerstuk met stemverklaring van. Dan kan ik constateren, dat we dit agendapunt heel vlot behandeld hebben. We gaan nu eten, van half zeven tot zeven staat er gepland. Maar ik zou eigenlijk willen voorstellen om echt uiterlijk vijf voor zeven hier terug te zijn. We gaan … Nou, daar, de portefeuillehouder de heer Wienen en die is er nog niet, dus vandaar. Maar hebben we, we hebben net gehoord, dat hij wel onderweg is. Dus hij zal hier misschien iets eerder, zou u even willen luisteren? Want ik ben iets aan het uitleggen op uw vraag. Hij probeert hier eerder te zijn dan zeven uur. Dus als we nu gaan eten en we zijn hier allemaal tien voor zeven weer terug, dan lopen we ietsje in zodat we het agen… het geagendeerde punt ook misschien goed kunnen behandelen. Dus tien voor zeven graag hier weer. Dank u wel. 18:30 uur - 19:00 uur Pauze

16

De voorzitter: Goedenavond allemaal. Ik heropen de vergadering van de Commissie Bestuur van donderdag 6 juli. We hebben net pauze gehad. Na de pauze is aangeschoven de heer Jos Wienen, de burgemeester, voor de volgende agendapunten. 8.

19:00 uur Benoeming twee leden referendumcommissie De voorzitter: We zijn aangekomen bij agendapunt 8beling twee leden referendumcommissie. In 2020 zijn drie leden van de referendumcommissie herbenoemd. De in 2022 vastgestelde referendumverordening geeft echter aan, dat de referendumcommissie uit vijf leden bestaat. Daarom wordt de referendumcommissie met twee personen uitgebreid en er is, wordt nu aan u een luit gevraagd op grond van artikel 3 van de referendumverordening de volgende personen te benoemen als lid van de referendumcommissie Jurian Corcelius, partner bij Bureau Wetgeving te Rotterdam en Charlotte Wagenaar, onderzoeker aan de Universiteit Tilburg. En wat willen we hiermee bereiken? Dat de referendumcommissie op volle sterkte komt. Er hebben zich voor dit onderwerp geen insprekers gemeld en het staat ter advisering op de agenda. Wie kan ik in eerste termijn een woord geven over dit onderwerp, de benoeming van twee referend… leden commissie, commissieleden? Mevrouw Çimen, D66. Mevrouw Çimen: Ja, dank u wel, voorzitter. Wij zijn heel erg blij met de voorgedragen personen als toevoeging aan de referendumcommissie. Wij hebben vorige periode ook best wel veel gehamerd ook in de Commissie Bestuur op in ieder geval het toevoegen van juristen aan de referendumcommissie. Dus we zijn ook blij, dat dat in ieder geval hiermee gaat gebeuren.