07-03 Transcript Raadsvergadering 3 juli 2025

TRANSCRIPT VAN DE RAADSVERGADERING KADERNOTA VAN GEMEENTE HAARLEM d.d. 3 juli 2025 3. Heropening vergadering De voorzitter: Dames en heren, leden van de raad, goed u weer te zien. We gaan verder waar we gebleven waren. Midden in het debat over de Kadernota. Bij deze vervolgvergadering moet ik melden dat de heer Van Leeuwen in ieder geval later komt. Hij probeert om … Raadslid, de anderen zitten hier gewoon alive en kicking. Maar raadslid Van Leeuwen van de Actiepartij die wil graag nog komen, maar hij is in ieder geval later. En hij heeft laten weten dat motie 14 door de fractie van Actiepartij is ingetrokken, na de toelichting door de wethouder in eerste termijn. Dan weet u dat in ieder geval. Motie 14 die vervalt. De heer Procee komt later. Hij is er inderdaad nog niet, zie ik. En gisteren zijn de preadviezen van het college op moties en amendementen aan de raad verzonden en de brief over de Meicirculaire. Dus u bent wat dat betreft helemaal bij. Dan gaan we verder met de Kadernota behandeling 2026, de voortgangsrapportage 2025 en de MPG. En we gaan in dezelfde volgorde als de eerste termijn, de tweede termijn doen. Dus ik kijk richting VVD, de heer Blokpoel. Tweede termijn raad - algemene beschouwingen De heer Blokpoel: Dank u wel, voorzitter. Twee termijn, maandag een vruchtbare avond gehad, waar we met elkaar het goede debat hebben gevoerd.

En nu gaan we vrolijk verder, want we hebben de wethouder en het college gehoord. En dat zet toch soms vraagtekens, want we hebben jaren gevraagd om mogelijkheden tot bezuinigingen en dat was allemaal niet nodig, want we stonden er goed voor, staan er goed voor, maar nu komen we dus toch uit op een tekort als 100 miljoen onttrokken wordt uit de reserve voor de structurele uitgaven. Want dan moeten we alsnog 4 miljoen per jaar ruim in een nieuwe pot stoppen, om dat risico af te kunnen dekken en dat doen we vooralsnog niet. Uw voorstel zorgt er dus voor dat we geen tegenvallers meer op kunnen vangen. En laat zich deze dagen nu net een forse tegenvaller zich presenteren, de Verweyhal. Als het vet van de botten is en er komt dan een deksel op de neus in de vorm van de vloer in de Verweyhal en alle risico's en kosten die daarbij komen kijken, dan wordt dat dus nu al een lastig verhaal die risicoparagraaf. Twee vragen. Denkt u nog altijd dat het een verstandige keus is om die 100 miljoen uit de algemene reserve te trekken? Twee, hoe gaat u het proces van de Verweyhal aanvliegen en in de begroting meenemen? Als u dit nog altijd door wilt zetten, dan zorgt dit ervoor dat de nieuwe raad komend jaar hard aan de slag moet om toch ombuigingen te verzinnen als het ergste beetje gaat tegenvallen.

Maar dan, daar kwam gisteren ook de meicirculaire, althans kwam deze week toch de Meicirculaire, die werd bekend en dat laat meevallers zien voor Haarlem, grote meevallers. En daarmee zegt de wethouder waarschijnlijk: zie je wel, we hoeven niet bezuinigen en we hebben de boel goed op orde. Want kijk, we houden heel veel geld over. Ik zie al een grote glimlach en dat was te voorspellen. De VVD zegt daarop natuurlijk: met het geld van de Meicirculaire laat het nog sterker zien dat het niet meer nodig is en wenselijk is om de spaarpot te plunderen. Laat het geld staan, behoud de reserve voor bangere tijden, want het is niet nodig. Dat laat de Meicirculaire ook zien. Wat ons overigens verbaast, is dat het aantal moties waarbij met gemak uit de algemene reserve geld wordt gehaald, 5 ton hier, coördinator daar, gelijkheid zus en subsidie zo. Minimaal zes moties die putten uit de algemene reserve. Die is er dus straks niet meer, want die wordt mogelijk geplunderd. Gaan partijen die moties die daar incidenteel geld voor nodig hebben dan ook voor ons amendement stemmen om die 100 miljoen niet te onttrekken? Zo niet, dan ontbreekt sowieso de dekking voor al die voorstellen. Dan nog even een korte terugblik op enkele zaken die ons opvielen. Het groenonderhoud. De wethouder begreep ons niet helemaal, kwamen we achter die avond.

Het gaat ons niet om de misvatting als gevolg van ecologisch beheer, maar om

1

het feit dat voetpaden, fietspaden en wegen slechter begaanbaar worden, omdat ze overwoekerd raken van het Groen. Het hindert mensen en dan kunt u zeggen: het is ecologisch beheer, prachtig, maar het hindert mensen en daar gaat het ons om. We zijn enerzijds druk met het weghalen van parkeerplaatsen om de stoepen begaanbaar te maken en overal 2 meter brede fietspaden in te tekenen, maar doen er niets tegen als deze paden vervolgens door het ecologisch beheer slecht begaanbaar worden. Uit de reactie van het college op het amendement zijn we slechts, verbaast ons helemaal en is op zijn zachtst gezegd vreemd te noemen en uit één koker geschreven. Want het blijkt dat het college naar ons idee de verkeerde keuzes maakt. Want u schrijft daar wel een regentonsubsidie, maar geen nachtcultuur. Wel een boomfeestdag, maar geen inzet voor wonen boven winkels. U schrijft wel geld naar een groene markt, maar niet naar laadinfrastructuur. U geeft hiermee, wat de VVD betreft, een verkeerd signaal af. Dan de afvalstoffenheffing, 2026 blijft onder de 100 procent, 99 procent wel te verstaan. U ontraadt daarmee het amendement, want anders is het rondpompen van geld. Dividend is geen structureel geld en moet je dus niet terug laten vloeien in de afvalstoffenheffing. Zei u maandag.

Maar naar mening van de VVD kan dit wel, want juist als er dividend komt over afgelopen jaar, kan dat dienen als een demping van de afvalstoffenheffing voor komend jaar. Dus daarmee laten we dat ook staan en kunt u alsnog dat amendement steunen. De Rioolheefing. Fijn dat de wethouder of het college daar maandag zei: we gaan geen wijzigingen aanbrengen in het systeem van de Rioolheffing. Fijn, want daarmee is dus voor ondernemers ook de onzekerheid weg dat die kosten explosief stijgen. 01 BIS Motie Verrijk de Cronjé met speels gemak De heer Blokpoel: Dan nog even de motie 1 Verrijk de Cronjé met speels gemak. De door ons gebruikte dekking vanuit het programma spelen die bleek al helemaal uitgeput, ondanks eerdere vragen dat maar een kleine reservering liet zien. Maar goed, gereserveerd betekent niet uitgegeven. En dat vraagt wordt dus om de keus van de raad. Daarom is het dictum wel aangepast en dit luidt nu: dit plan toe te voegen en te dekken uit het programma spelen en daartoe een maximale investering toe te voegen met als dekking, jawel, de algemene reserve. Graag horen we van de wethouder of dat leidt tot een ander advies om het bewonersinitiatief waaruit dit voortvloeit, toch te ondersteunen. En deze motie wordt overigens ondersteund door de Actiepartij en Hart voor Haarlem.

38 Motie C2000 en stevige veiligheid is een must, maar wel met een logische dekking De heer Blokpoel: Als afsluiting hebben we nog een soort van quizvraag voor de raad van wat heeft C2000 het communicatiesysteem voor hulpdiensten te maken met parkeren? De burgemeester weet het. Wat ons betreft niets, inderdaad. Maar toch wordt er voorgesteld om een ton die nodig is voor C1000 te onttrekken bij de parkeerbaten of de parkeerbaten daarvoor op te laten draaien. De VVD staat natuurlijk voor een veilige stad met een goed functionerend C2000-netwerk. Handhavers en politie moeten hierop kunnen vertrouwen. Deze cruciale lifeline dekken uit meer opbrengsten uit parkeerbaten, is alleen voor ons geen structurele oplossing en helemaal niet passend. Daarom dient VVD de motie in C2000 en stevige veiligheid is een must, maar wel met een passende dekking. Hiermee roepen we het college op richting de begroting 2026 met een passende dekking te komen binnen het cluster Burger en Bestuur, waarbij de kosten van het C2000-netwerk structureel gedekt gaan worden, maar niet uit parkeerbaten. Deze motie is mede ingediend door Hart voor Haarlem, Actiepartij, SP. Jouw Haarlem, OPHaarlem en Forum voor Democratie. Overigens, al onze moties en amendementen worden mede ingediend door onze liberale vriendin mevrouw Van Zetten van Hart voor Haarlem. Waarvoor dank.

En dan nog een andere ondersteuning van de Actiepartij voor motie 35. Tot zover. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we naar de heer Wiedemeijer. Wilt u eerst interrumperen nog? Nee, dan krijgt u het woord.

2

De heer Wiedemeijer: Voorzitter, mijn collega had het net over een quiz en daar moest ik ook aan denken toen ik het verslag van maandag las, want het leek net een quiz over de vraag of u het verschil weet tussen een spaarpot, reserves, investeringen en uitgaven. Het leek net een examen economie, maar ik heb voor mijn collega's goed nieuws, als u de antwoorden daar niet op weet, telt vanavond uw stem net zo goed als degenen die het verschil weten. Dat is het mooie van een democratie ten opzichte van een technocratie. Onze stemmen zijn allemaal evenveel waard. En of het verslag van deze avond daarmee wel of niet klopt of uw moties of amendementen daarmee wel of niet kloppen, doen in principe niet ter zake. We maken namelijk een politieke afweging. En als ik nu kijk wat er allemaal voorligt, dan gaan die er allemaal mooi aan bijdragen om deze stad nog socialer en duurzamer te maken. Dus mijn fractie is tevreden met de afdronk van deze week. Ik kan u wel vast verklappen, aan het eind van de avond zullen wij ieder onze eigen afweging maken of wij voortaan hier in deze hitte willen vergaderen of buiten in de open lucht. Dus ik heb mij van mijn van mijn meest flexibele kant laten zien en iedereen hier mag zijn eigen afweging maken. Dat is toch wel een noviteit. GroenLinks ook? Zo zie je, dat gaat alweer de goede kant op. Dat leidt dan al tot een vraag. De voorzitter: De heer Aynan.

De heer Aynan: Ja, je verwacht hem niet. De heer Wiedemeijer: U mag ook stemmen wat u wilt. De heer Aynan: Laten we het daar maar niet over hebben, voorzitter. Laat de PvdA nu de fractiediscipline varen? De heer Wiedemeijer: Ja kijk, want het gaat deze week al zoveel over verschillen. Dan moet ik dat ook maar een beetje faciliteren. Als ik nu zoveel verschillen organiseer, is dat ook geen nieuws meer. Dus dat is mijn nieuwe strategie eigenlijk. Voorzitter, buiten dat dit natuurlijk allemaal erg jolig is, zijn wij ook serieuze dingen aan het doen. En wij proberen ook een aantal voorstellen te steunen. Wij zien wat minder de financiële beperkingen, maar wel wat meer de beperkingen in kunnen wij allerlei mooie ideeën uitvoeren? Dus dat zal meer de knellende kracht zijn. En daarmee rond ik in principe af, maar wil ik de voorzitter verzoeken om ons jaarlijkse rondje door de fractie te doen, omdat mijn collega en de heer Heinis hun gewijzigde motie dan even tekstueel kunnen toelichten. Dus mocht u mij nog inhoudelijk willen interrumperen, is dit een beetje de laatste kans. Ik weet niet of dat nog iets oproept. Anders gaan we terug naar de voorzitter. De voorzitter: Dat is eigenlijk toch jammer. Mensen rekenen daar niet op en dan gaat het leukste van de hele raad, gaat zo aan ons voorbij. Maar goed, daar komt hij. De heer Visser.

De heer Visser: Ik hoorde net een interessant pleidooi van de VVD over de reserves en zou de PvdA daarop kunnen reflecteren? De heer Wiedemeijer: Nee, ik houd liever het geld in mijn spaarpot, wat eigenlijk niet echt een spaarpot is, maar wel voor investeringen die eigenlijk ook niet echt uitgaven zijn. Om het dan weer deze week weer helemaal onbegrijpelijk te beëindigen. Dus dan ga ik weer terug naar de burgemeester. De voorzitter: Dank u wel. Dan ga ik naar de heer Abbasi.

3

23 BIS Motie Vergroenen Marsmanplein in samenhang met wijkaanpak Delftplein De heer Abbasi: Dank u wel, voorzitter. Wij hebben naar aanleiding van de collegereactie op motie Marsmanplein de dekking aangepast. Dat is motie 23. En de dekking is nu als volgt. We gaan namelijk de vergoeding mede financieren, dat is het derde bulletpoint in het dictum, met 150.000 euro vanuit, let op, de algemene reserves. En de andere twee punten die blijven hetzelfde. En deze gewijzigde motie is nu ook mede ingediend door Partij voor de Dieren, mevrouw Moedt, Jouw Haarlem mevrouw Scholten en SP Haarlem, door de heer Kuin. En de andere indieners die waren al in de eerste versie bekend. De voorzitter: Dank u wel. De heer Heinis. 22 BIS Motie Comeback van de verhuisvergoeding De heer Heinis: Dank u wel, voorzitter. Dan nog een wijziging, in motie 22 over de verhuisvergoeding daar hebben we ook het dictum aangepast naar aanleiding van de collegereactie. En het nieuwe dictum is, we vragen het college om in de programmabegroting 2026, 2027 en 2028 een bedrag van 62.500 euro op te nemen voor de verhuisvergoeding en deze kosten te dekken uit de algemene middelen, de vergoeding te verhogen naar tenminste 1.250 euro om na evaluatie de raad een keuze voor te leggen om de verhuisvergoeding structureel te begroten.

Ook een verhuisservice of een zorgpakket te verkennen met daarin onderdelen zoals de inzet van een verhuiscoach, verhuisbedrijf en of klusteam. Misschien nog een laatste ding. Het stond vandaag in de krant en ik kreeg best wel veel reacties daarop, ook veel vragen over hoe zit het nu precies? Is het alleen die verhuisvergoeding. Heel veel mensen wisten niet dat er ook een huurbehoud in de regeling was. Dus ik denk ook dat er nog wel een klus ligt om mensen daar goed over voor te lichten. Dat wilde ik nog even noemen. De voorzitter: Dank u wel. U heeft een interruptie van de heer Aynan. De heer Aynan: Dank u wel, voorzitter. We hebben hier een paar maanden geleden een cursus, wat is het? Dekking zoeken gehad en algemene middelen was gewoon echt not done. Was u daarbij of heb ik iets gemist? De heer Heinis: Volgens mij gaat het gaat het best oké, kunnen we dat best doen uit de algemene middelen. Zeker als je kijkt naar hoe we ervoor staan. Het gaat goed. Heeft ook een meerderheid gevonden, zo lijkt het. Dus veel vertrouwen in. De voorzitter: De heer Aynan. De heer Aynan: Voorzitter, we mogen natuurlijk niet reppen over de politieke kleur van onze ambtenaren. Maar concern control is wel rood aan het worden, zie ik. Ik weet niet of dat … Graag een reactie erop of een dekking uit de algemene middelen ...

De voorzitter: Het kan allemaal redenen hebben waarom mensen rood worden, blozen. Maar goed, die zit hier niet in het debat. De heer Dreijer. De heer Dreijer: Dank, voorzitter. De heer Abbasi zei over motie 23 dat die dekking wilde zoeken in de algemene reserve, maar ook hier staat in de motie algemene middelen. Dus misschien is het ook fijn als de wethouder financiën even kan uitleggen wat het verschil is tussen die twee en welke de beste is om uit te halen.

4

De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan wij naar de bijdrage van de Partij voor de Dieren, mevrouw Van den Broek. 29 Motie Maak van elke wijk een groene proefwijk Mevrouw Van den Broek: Voorzitter, deze week werden weer hitterecords verbroken. En het zal niet de laatste keer zijn. Klimaatverandering kost levens en geld. Alle hens aan dek zou je dus denken. Maar dit college denkt toch vaak in onmogelijkheden in plaats van mogelijkheden. En dat vindt de Partij voor de Dieren jammer. Voor onze motie 29 ten aanzien van de groene proefwijken, antwoordt het college dat er geen capaciteit is. Ik hoor het college in ieder geval niet zeggen dat ze het geen goed idee vinden en dat stemt dan weer positief. En we gaan bijna voor 2 miljoen extra vergroenen in 2026 en 2027. Daar moet zeker iets qua capaciteit te regelen zijn. Er staan talloze groene stadsmakers in de startblokken om ons hierbij te helpen. En wethouder, laat ons u hierbij helpen middels deze motie. Als u net als de Partij voor de Dieren van mening bent dat we een been bij moeten trekken om onze wijken samen met inwoners groen en klimaatadaptief te maken, dan gaan we hier gewoon voor. 26 Motie De groene tuinen van Haarlem Mevrouw Van den Broek: Voor de groene tuinenmotie, nummer 26, willen we nogmaals benadrukken dat 70 procent van Haarlem particulier terrein is. Dat is geen klein bier. We zien dat er het nodige gebeurt.

Maar zolang twee derde van die tuinen zwaar versteend is, moeten we in een hogere versnelling. Zeker als dat kan op basis van goede data van Steenbreek, data gericht werken, daar zijn we van geloof ik. Net zoals we doen met de energietransitie, een wijkaanpak, dat zouden we hier ook kunnen en moeten doen. En organisaties zoals de Woonbond, woningcorporaties, natuur en milieu en talloze natuur-en milieueducatiecentra onderschrijven dit. En zijn onder andere in de Haarlemmermeer wijkgericht bezig via het initiatief huurders op groen. Dus ook voor deze motie zeggen wij: gewoon doen. 30 Motie Op naar 100% gifvrije en biologische inkoop van nieuw Haarlems stadsgroen Mevrouw Van den Broek: Dan gaan we door naar de 100 procent gifvrije biologische inkoop. Voorzitter de natuur kan zonder de mens, maar de mens kan niet zonder de natuur. Het groen dat we inkopen, zou geen schade mogen berokkenen aan onze gezondheid of aan die van insecten, vogels en andere dieren. Vanochtend kopte het nieuws dat wij allemaal, van baby tot oma, PFAS in ons lichaam hebben, met alle mogelijke gezondheidsschade van dien. En organisaties, zoals de Bijen- en vlinderstichting, luiden de noodklok vanwege de massale insectensterfte door pesticiden. Het is heel goed dat al onze bollen al 100 procent biologisch zijn, maar dat geldt voor bomen, struiken en heesters nog lang niet.

Beste college, het keurmerk On the way to planetproof legt geen enkele belemmering op aan het gebruik van bestrijdingsmiddelen. Sterker nog, in de Nederlandse landbouw worden maar liefst 107 middelen gebruikt waarin PFAS zit en die worden ook gebruikt in de sierteelt en in de struiken- en bomenteelt. Met andere woorden, laat u niet in de luren leggen door een keurmerk dat geen enkele garantie geeft op onze gezondheid. Nogmaals, motie 30 vraagt om een onderzoek om versnelling en opschaling om daarna vervolgens als college en raad keuzes te maken. Dat betekent dus niet dat we ondertussen geen bomen meer kunnen kopen, zoals het college leek te denken. Het geeft opvolging aan wat we in de breed gesteunde motie over bloemencorso hebben uitgesproken, namelijk dat we de reguliere sierteeltsector perspectief moeten bieden om te schakelen en de motie is naast D66 nu ook door OPH en Actiepartij ingediend.

5

31 BIS Motie Westelijk Tuinbouwgebied een mooie toekomst in het verschiet Mevrouw Van den Broek: En dat brengt ons op de volgende motie 31 BIS, waar we graag nog iets over willen zeggen. Het westelijk tuinbouwgebied. De provincie heeft 200 miljoen vrijgemaakt om de binnenduinrand klaar te maken voor de toekomst en aan de wettelijke eisen voor onder andere waterkwaliteit en natuur te gaan voldoen. En de provincie werkt hierbij heel graag samen met gemeenten. En dat is waar deze motie om vraagt. En ook voor de woningbouw is deze motie van belang, want bijvoorbeeld de ontwikkelzone Zuidwest kan in de knel komen wegens stikstof. De natuur in het westelijk tuinbouwgebied versterken, zorgt dat er meer stikstofruimte vrijkomt voor woningbouw. We hebben een aantal aanpassingen in het dictum gedaan om deze motie uitvoerbaarder te maken. En dictum van deze BIS-versie luidt: Westelijk tuinbouwgebied een mooie toekomst in het verschiet, ingediend door D66, Actiepartij en het CDA: we vragen het college om voor het westelijk tuinbouwgebied gelijk op te trekken met de provincie door een plan te maken, waarbij de gemeente Haarlem maximaal inzet op het versterken van de natuur en het verbeteren van de water, bodem en luchtkwaliteit in het westelijk tuinbouwgebied. En uiterlijk bij de Kadernota 2027 een voorstel te doen voor dit proces, met de daarbij benodigde financiële dekking.

28 Motie Lokale democratie in beweging Mevrouw Van Den Broek: Dan voorzitter, bij de Lokale democratie in beweging, , motie nummer 28, refereert het college naar de Participatieraad. Maar het verschil hierbij is natuurlijk wel dat hier geen loting heeft plaatsgevonden en je niet zeker kunt stellen of je hiermee een representatieve afspiegeling van je bevolking hebt. En bovendien richt de Participatieraad zich voornamelijk op het sociaal domein. Het college schrijft dat ze met een handboek bezig is voor burgerberaden en dat daarin ook de toekomst van het instrument wordt meegenomen. Een concrete vraag hierover. Is dat dan juist niet het moment om bij dat handboek de verkenning van een permanent Burgerberaad op te nemen. Dat is namelijk waar de motie om vraagt, een verkenning, niet dat we het morgen gaan implementeren. En als dat zo is, kan ik dat dan toch als een positief advies op de motie interpreteren? 27 Motie Dieren zijn medebewoners Mevrouw Van den Broek: Voorzitter, we gaan even door naar de ratten. Het was weer raak in deze krant. Geen mooiere rat, dan een dode rat, was de kop van het artikel dit keer. Echt een staaltje mens, centraal en speciësistisch denken.

U kent het wel, speciësisme, dat we discrimineren op basis van soort in plaats dat we ervoor zorgen dat mensen hun afval beter kwijt kunnen en de huizen dichtmaken, worden de ratten verzopen door rattenbestrijders. De rattenbestrijder die aan het woord is noemt de smartvallen overigens symptoombestrijding. We lezen dat het college intussen de huisaansluiting al wel meeneemt bij projecten. Mooi zo. Maar wethouder, wordt er ook proactief gevraagd of bewoners een probleem met ratten hebben? Wordt er een Rookproef gedaan? Worden huiseigenaren actief erop gewezen dat nu de straat toch open ligt, het plaatsen van een rattenscherm op eigen kosten een noodzakelijke toevoeging is. De voorzitter: U heeft een interruptie van de heer Rademaker. De heer Rademaker: Dank u wel, voorzitter. Ik vroeg me af, ik hoorde iets of de bewoners problemen hebben met ratten, maar denkt Partij voor de Dieren dat er echt een Haarlemmer is die overlast heeft van ratten, die denkt: o nou, op zich wel gezellig zo'n kleine vriend?

6

Mevrouw Van den Broek: Ik denk dat er verschil is tussen een keer iets horen lopen en ritselen tot elke nacht wakker liggen. Dus ik geloof dat er nog wel verschil inzit. Ik heb ook weleens een keer een rat en een muis gehad. Dat is niet, ik heb daar niet enorm van wakker gelegen. Voorzitter, ratten moeten natuurlijk niet in je huis komen. Vandaar dat we vragen om extra maatregelen in de motie rat, maar ze hebben ook een nuttige rol in het ecosysteem. Ze eten bijvoorbeeld vetresten uit het riool en zijn een voedselbron voor vrij levende dieren, zoals de steenmarter. Daarom pleiten wij voor meer bewustwording, 32 Motie Betrek de raad proactief bij de verdeling van mee- en tegenvallers bij de Kadernota en begroting Mevrouw Van den Broek: Tot slot, ten aanzien onze motie nummer 32, over het proactief meenemen van financiële mee- en tegenvallers, vonden we de reactie van het college een beetje flauw, dat je altijd van tevoren mag meepraten. De enige keer dat we dat echt hebben gedaan in deze periode was bij de Kadernota 2024. En dat is volgens mij iedereen in deze zaal goed bevallen. En wij vragen, omdat als er in de toekomst weer financiële mee- en tegenvallers zijn, dat weer zo proactief met de raad op te pakken. Niet heel ingewikkeld. Tot slot, voorzitter, ik rond af. Zoals altijd wil de Partij voor de Dieren ook Haarlem met deze Kadernota diervriendelijker en groener maken.

We danken onze mederaadsleden, het college en de mensen van de ambtelijke organisatie voor de fijne samenwerking dit politieke jaar. En dank natuurlijk ook aan de bodes en de mensen van de catering. Fijne zomer. De voorzitter: Dank u wel. We hebben overigens nog een vergadering. Voordat u dat vergeet. Goed, dan gaan wij verder met GroenLinks, de heer Drost. De heer Drost: Dank u wel, voorzitter. GroenLinks heeft in de eerste termijn, naast natuurlijk de algemene beschouwingen, ook een aantal vragen gesteld aan het college. En we hebben natuurlijk een aantal moties ingediend, waarop we gisteren een reactie hebben gehad. Allereerst hebben we een aantal vragen gesteld rond het meenemen van circulariteit in onze schoolgebouwopgave. Wat bleek? Er waren maar liefst drie wethouders enthousiast, dus we denken dat dit voortvarend opgepakt zal gaan worden. We hebben het natuurlijk ook voor de kerstmarkt gehad. We zien ook een reactie terug op het amendement. Nou we bespreken het heel graag deze markt bij de Opinienota en we gaan ervan uit dat het ook spoedig wordt opgepikt, zodat volgend jaar in 2026 er gewoon echt op een andere manier wordt gevierd, in ieder geval een andere organisatie. Dat we gewoon heel duidelijk richting kunnen geven in die Opinienota. Voordat ik naar de moties ga.

Ik schrijf altijd een beetje mijn tweede termijn met een aantal opmerkingen, een beetje lopende de week. En ik had hier eigenlijk allemaal, een aantal complimenten staan. Onder andere er was toch iemand die en moties op tijd had ingediend en ook nog allemaal voorzien van een dekking. Ik heb hier eerder ooit een begrotingshavik uitgereikt, de Lifetime Achievement Award voor de gevlogen havik, de heer Smit. En ik dacht eigenlijk ook zoiets deze keer voor de heer Van den Raadt te doen. Maar wat schept mijn teleurstelling toch wel, dat er half zes nog een hele trits moties zijn ingediend. Dus we hebben snel weer het plan moeten skippen, maar wellicht voor een volgende keer. Wat in het vat zit, verzuurt niet. Kunnen we toch die Achievement Award uitdelen. Dan ga ik rustig aan naar de moties. We hebben een viertal moties ingediend. Daar is een reactie vanuit het college op gekomen. Dank daarvoor. 17 Motie Een impuls voor achterstallig onderhoud speeltuinen De heer Drost: Wat betreft de speeltuinen. Allereerst worden die ook, motie 17 Een impuls voor achterstallig onderhoud, ingediend door Jouw Arnhem en de SP.

7

20 BIS Motie Structurele oplossing – speel geen spelletje met de speeltuinen De heer Drost: Motie 20, een structurele oplossing ook door Jouw Haarlem, SP en door D66. Het belangrijkste was, volgens mij werd de eerste versies werden iets te rigide ervaren door het college van geef ons nou wat meer ruimte om wat meer opties te onderzoeken. Bij sommige speeltuinverenigingen gaat het best goed, maar bij een groot aantal niet. Mijn woordvoerders, mevrouw Lammertse en mevrouw Barten die zijn ook nog even een fietsroute vandaag gedaan, onder andere bij de Eenhoorn. Het bleek echt wel dat nood hier en daar hoog is en dat er echt wel wat moet gebeuren. Dus we gaan ze alsnog indienen, maar we hebben dus wat meer ruimte gelaten aan het college, dus daarom ook een BIS-versie. Misschien is die wel goed om even op te noemen. Bij de structurele wordt voor eind 2025 met een nieuw eenduidig speeltuinbeleid te komen, waarbij aan elk van de speeltuinverenigingen een aantal opties wordt geboden om tot heldere afspraken over de verantwoordelijkheden te komen. Dus dat is die structurele motie 20. 19 BIS Motie Gelijke ondersteuning voor kinderen ook via Stichting Leergeld De heer Drost: Motie 19 hebben we ook een kleine aanpassing aan gedaan op basis van input vanuit het college.

En dat is eigenlijk waar 2027 stond, wordt 2026 en deze wordt ook door de SP en Jouw Haarlem ingediend of tenminste hij was natuurlijk al ingediend door de SP, Jouw Haarlem en doen we het met elkaar. Leuk dat hij deze keer een meerderheid heeft. Precies, ik hoor positieve geluiden uit de andere kant van de zaal. Fijn om te horen. 18 BIS Motie opname project Koudenhorn in het investeringsplan De heer Drost: Motie 18, over Koudenhorn hebben we ook een aanpassing Allereerst wat betreft de logo, Partij voor de Dieren dient hem ook mee in en we hebben een kleine wijziging. Het blijkt dat het onderhoud van de kademuren voor 2031 gepland staat. We Hebben het over Donkere Spaarne en ook het Koudenhorn. We hebben eigenlijk dat jaartal toegevoegd. Het is logisch dat we dan ook gelijk de openbare ruimte meepakken. Dus eigenlijk eerst waar we geen jaartal zeiden, daar staat dan nu 2031. Stop de tijd. De voorzitter: Dank u wel. U bent klaar of u verwacht een reactie? U kijkt zo rond zo van wie heeft er nou nog wat te zeggen? Maar gewoon de volgende spreker waarschijnlijk en dat is de vertegenwoordiger van de SP. De heer Kuin. De heer Kuin: Als we zo zou doorgaan, wordt het 20:00 uur klaar, denk ik. Ik houd het wel kort. Voor zover onze bijdrage in de eerste termijn de indruk heeft gewekt dat Haarlem weinig tot niets doet op het sociale vlak, dan is dat een verkeerd beeld.

Er gebeurt veel, soms zelfs meer dan in een andere gemeenten, maar dat wil niet zeggen dat het genoeg is. Er moet en er kan nog meer gebeuren. En dat is een kwestie van keuzes maken. Als het over dekking van kapitaallasten gaat weet misschien niet iedereen waar het over gaat, maar de rekening voor de dekking wordt niet betwist. Voor de helderheid, met kapitaallasten hebben we het over vooral rente en afschrijving op investeringen. Geld dat nodig is voor verbetering, instandhouding of vervanging van de investeringen. En die rekening wordt niet betwist, omdat het een duidelijke rekening is, omdat het zichtbaar is, maar achter de wachtlijsten geldt een andere rekening. Een onzichtbare. Die van de gezinnen die geen betaalbare woningen kunnen krijgen. Die van jongeren die gedwongen thuis moeten blijven wonen. Die van de kinderen die opgroeien in armoede en die van de jeugdigen die op wachtlijsten staan voor de jeugdzorg, 44 procent van de kinderen geeft aan dat het slechter met hen gaat als gevolg van het wachten. Ze voelen zich gestrest en bestaande problemen worden erger, 98 procent van de hulpverleners ziet de lange wachttijden als een groot probleem. Ze zien dat het slechter gaat op school en dat de spanningen thuis

8

toenemen. De gemeente heeft nog steeds geen zicht in de wachttijden bij perceel 2, de enkelvoudige jeugdzorg, maar wel in de wachttijden voor perceel 1, de complexe jeugdhulp. En deze bedraagt voor de begeleiding ambulante van 400 dagen tot 700 dagen. Van de begeleiding van groep van 200 dagen tot 235 dagen. Van behandeling individueel van 300 dagen tot 500 dagen. Ggz specialistisch 300 dagen, 400 dagen. Ggz basis 672 dagen. Kinderen uit de knel, ik zei het maandag al, 821 dagen. Het wachten op hulp kan bestaande problemen verergeren, zoals psychische klachten, gedragsproblemen en problemen thuis. Het kan leiden tot terugtrekken en vereenzamen, tot angst, somberheid en een gevoel van onveiligheid. Het kan daardoor de ontwikkeling van kinderen negatief beïnvloeden. En hun kansen op een goede toekomst beperken. Maar laten we duidelijk zijn, hoe onzichtbaar de rekening ook is, het heeft voor al deze kinderen op de wachtlijst consequenties voor hun schoolprestaties. Als ze al naar school gaan. En dus consequenties voor hun toekomstkansen. Dat geldt ook voor kinderen die opgroeien in armoede, het kan leiden tot lagere schoolprestaties en een grotere kans op het verlaten van de school zonder diploma. En dat geeft een lagere kans op een goedbetaalde baan en een verhoogd risico op armoede in de volgende generatie.

Wat we met kapitaallasten wel doen, afschrijven, moeten we met de kinderen niet doen, niet afschrijven. We moeten kinderen niet afschrijven. Dat betekent wat ons betreft onder andere extra investeren in de wachtlijsten, extra investeren in het bestrijden van kinderarmoede en het aanjagen van sociale woningbouw. Door te investeren, in noem het sociaal onderhoud, voorkomen we extra kinderlasten. En daarom pleiten wij de 100 miljoen aan te wenden voor zowel dekking van kapitaallasten, maar ook voor sociaal onderhoud. We moeten kinderen niet afschrijven. De reactie van het college is typerend, puur financieel en niet over de onzichtbare rekening. Collega Arjan zal straks nog nader ingaan op het financiële deel. De voorzitter: Goed, dank u wel. Is ook mooi dat er een financiële specialist in de fractie is. Wij gaan naar de volgende spreker en dat is D66, mevrouw Çimen. Mevrouw Çimen: Dank u wel, voorzitter. En dank aan het college voor de beantwoording van onze vragen afgelopen maandag en de schriftelijke reactie op de moties en de amendementen. Ik moet eerlijk bekennen, her en der hebben wij ons wel verbaasd over de collegereactie op die lijst, zoals bij onze C- en Gcoachesmotie. Want we vragen in die motie het college om bij de begrotingsbehandeling met een voorstel te komen voor meerjarige, dan wel structurele financiering.

Het college geeft aan dit inhoud te steunen, maar komt pas bij de begroting met een voorstel voor meerjarige structurele financiering. Conclusie: ontraden motie. Ja, oké. Die snapten wij niet helemaal. Maar goed, de optie oordeel raad bestaat ook, wil ik ook maar meegeven dan. Voorzitter, we gaan onze moties allemaal in stemming brengen. En zeker ook de motie meer zekerheid voor toegankelijkheid, structureel aandacht voor toegankelijkheid is pure noodzaak binnen onze organisatie. Laten we onszelf ook niet denken dat we een toegankelijkheidscoördinator hebben voor twee jaar, waarvan het derde jaar nog niet eens financieel is ingevuld en dat het dan wel helemaal 100 procent is geïnternaliseerd. We zien bij andere gemeenten dat hier ook structureel iemand voor is aangesteld. Dat zien we ook op andere beleidsterreinen, dat er structureel mensen worden aangesteld. Dus dat zouden we hiervoor toch ook alsnog in stemming willen brengen en daar ook aandacht voor blijven vragen en dat bovenaan het prioriteitenlijstje houden. Naar aanleiding van de college reactie hebben we het dictum van twee moties wel aangepast. En die ga ik dan nu ook voorlezen. 09 BIS Motie Voltooi de vergroening van Haarlemse schoolpleinen Mevrouw Çimen: Als eerste motie nummer 9, voltooi de vergroening van de Haarlemse schoolpleinen.

Dat wordt: we verzoeken het college bij de begroting voor 2026 een voorstel te doen om de subsidieregeling subsidiëring voor groene schoolpleinen Haarlem te verlengen. Afhankelijk van de uitkomst van de

9

inventarisatie en om het benodigde bedrag te dekken uit de algemene middelen. En gaat over tot de orde van de dag. 11 BIS Motie Als de gemeente faciliteert, is die fiets zo geparkeerd Mevrouw Çimen: En dan de motie als de gemeente faciliteert, is die fiets zo geparkeerd, nummer 11, volgens mij. We vragen het college om maximaal maatwerk te leveren wanneer pandeigenaren zelf met oplossingen komen voor fietsparkeren via een achterom, in achtertuinen, leegstaande winkelpanden of ander nabijgelegen locaties. Initiatiefnemers van wonen boven winkels in de binnenstad actief en gericht te informeren over de concrete mogelijkheden in de directe omgeving en de gemeenteraad bij de begroting inzicht te geven in welke concrete locaties en situaties het college maatwerk heeft toegepast. En gaat over tot de orde van de dag. Voorzitter, mijn laatste punt. Vorige week en afgelopen maandag is uitgebreid gesproken over het belang van de SUS-teams. En dat we dat eigenlijk in een raadsbrede samenstelling, volgens mij, zouden willen doorzetten. Nou ja, niet raadsbreed overigens, er waren wel een aantal mensen die het niet nodig vonden of het anders zagen. Maar voor D66 blijft het wel van belang dat daar een cofinanciering van gemeente en de horecasector blijft.

De burgemeester heeft daar ook meer ruimte voor gekregen voor in de verdere gesprekken en er wordt in deze Kadernota ook door het college extra geld vrijgemaakt voor dit doel. We hebben de reactie van het college gezien op het VVD-amendement en geeft eigenlijk aan dat dit amendement, dat gesprek dan eigenlijk niet helpt of wellicht in de wielen rijdt. We volgen de lijn van het college voor nu, maar we zouden wel graag een toezegging van de burgemeester willen vragen, dat hij ons voor de begrotingsbehandeling van november informeert over de voortgang van de gesprekken en eventuele resultaten. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Aynan. De heer Aynan: Dank u wel, voorzitter. Het gaat inderdaad heel snel. Voorzitter, de reactie van het college op ons voorstel om 50 van de 100 miljoen van de reserve kapitaallasten om te buigen naar een sociaal fonds voor jeugd, sociale woningbouw en armoedebestrijding, vinden we eerlijk gezegd een beetje karig en een tikkeltje krakkemikkig. Zelf geeft het college namelijk toe dat er op de korte termijn niets verandert aan de begroting, als je ons voorstel zou aannemen. En wie even terugbladert naar de Kadernota leest op pagina 26 dat ruim de helft van de hogere kostenraming wordt veroorzaakt door het uitbreiden van de scope of het verhogen van de ambitie.

Oftewel, als we gewoon uitvoeren wat al gepland was, zijn de financiële gevolgen minimaal. Dan is ons amendement eerder een uitnodiging tot zelfbeheersing dan een bezuiniging. Geen blanco cheque voor aannemers dus, maar gewoon budgetdiscipline. Bovendien, voorzitter, het is al eerder gezegd: de Meicirculaire is zo gunstig dat je er spontaan van gaat fluiten. Tot en met 2029 staan we ruim 47 miljoen in de plus, geen tegenvallers, geen financiële rampspoed. En dan zegt het college dat we met ons amendement in 2029 een tekort van maar liefst, voorzitter, een ton creëren. Voorzitter, dat is zulk klein bier, dat het al verdampt is voordat je het hebt ingeschonken. En laten we eerlijk zijn, we hebben de afgelopen jaren miljoenen overgehouden, ieder jaar weer opnieuw. En politiek is niet alleen sturen op overschrijdingen, maar ook keuzes durven maken voor wat echt belangrijk is. En daarom zeggen we: doe het nou fiftyfifty. Achterstallig onderhoud en bruggen en gebouwen is zichtbaar. Maar zoals collega Kuin net zei: sociaal onderhoud is vaak onzichtbaar. Maar net als bij bruggen en gebouwen, als je dat niet op tijd onderhoudt, dan wordt het vanzelf zichtbaar in kansarme jongeren, in vastgelopen gezinnen, in uitzichtloze armoede, in dakloosheid. En als het college toch per se die 4 miljoen per jaar wil reserveren voor kapitaallasten, smeer dan onze 50 miljoen gewoon uit over 12 jaar.

Dan ben je er ook. Zo simpel is het. Voorzitter, ik zei het net al: politiek is keuzes maken. Het college en blijkbaar dus de coalitie ook, kiezen voor 100 miljoen naar de kapitaallasten. Wij kiezen ergens anders voor. Wij kiezen voor kinderen uit de wachtlijsten te halen, gezinnen uit de kleine woningen te halen en perspectief te bieden aan mensen die elke maand moeten kiezen tussen de

10

huur of de boodschappen te betalen. Voorzitter, het was een mooie maandag. Mooi om te zien dat veel van onze … Sorry. De voorzitter: U heeft een interruptie van de heer Wiedemeijer. De heer Wiedemeijer: Voorzitter, ik was het met mijn collega helemaal eens geweest als hij Tweede Kamerlid was, want dan kon je namelijk de koopkracht van mensen daadwerkelijk verbeteren. Maar uw amendement zorgt er dus voor dat mensen straks en de huur en de boodschappen kunnen betalen? Want dat heb ik niet echt begrepen uit uw voorstel. De heer Aynan: Voorzitter, als je je geld ... Laten we zeggen: onze minimaregelingen die zorgen ervoor dat je inderdaad geld kunt overhouden dat je aan huur kunt besteden. Dus via een omweg doen we dat inderdaad, zodat mensen de huur kunnen betalen. Voorzitter, het was een mooie dag maandag, mooie avond en mooi om te zien dat veel van onze idee inmiddels ook zijn geland bij het college en de coalitie. Zoals, ik noem er paar, het inzetten van de algemene reserve structurele dekking, mijnheer Roduner. De verhoging van de schoolkostenvergoeding en de verhuiskostenregeling voor mensen die willen doorstromen. Hartstikke goed. Dat waarderen we. En voorzitter, dat is echt niet cynisch bedoeld. Goede ideeën verdienen het om uitgevoerd te worden. Dan nog een paar korte punten, voorzitter. Voor Noord Akendam is 3 miljoen gereserveerd voor 2026 en 2027. Dat is mooi.

Complimenten daarvoor. Maar de boerderij staat nu op instorten. Kan het college aangeven of herstel versneld kan worden, zodat we straks niet naar een ruïne staan te kijken. En dan de brief van de kleine C, ik weet niet of het college die ook ontvangen heeft. Wat ons betreft hebben ze terechte zorgen, bijvoorbeeld over het bedrag dat nog steeds is toegekend aan De Schuur. Kan het college hier kort op reageren? Wordt de eerdere toezegging alsnog nagekomen? Tot slot voorzitter, iets persoonlijks. Mijnheer Wiedemeijer deed aan zelfreflectie en vertelde waar hij spijt van heeft. Nou, daar is bij mij uiteraard geen sprake van. Maar hij vroeg ook om advies over partijfusies en daar wil ik kort op terugkomen. De afgelopen maanden hebben Jouw Haarlem, SP en OPH intensief samengewerkt. We hielden gezamenlijke fractievergaderingen hier achter u in de antichambre, waardoor het ook meteen iets spannends en conspiratiefs had. We deelden onze zorgen en idealen. Het was intens, leerzaam, spannend en ja, ook gewoon leuk. Uiteindelijk bracht het niet wat we gehoopt hadden, maar ik wil iedereen die eraan meewerkte oprecht bedanken. Arwen Scholten, mijn collega aan de overkant Ruud Kuin, Siebel Özogul en in het bijzonder Joyce Jacobsz en Geert-Jan Procee. We wensen ze echt alle succes toe, waar de weg ook naartoe mag gaan. Onze hand blijft uitgestoken voor een socialer en rechtvaardiger Haarlem.

Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. En dan is het woord aan de fractie van het CDA, de heer Dreijer. De heer Dreijer: Dank u wel, voorzitter. Na een lange warme, maandagavond kunnen we de behandeling gelukkig van de Kadernota voortzetten in een iets koelere setting. Maar ik ben wel verkouden geworden, moet ik zeggen door die warmte. Vandaar mijn stem een beetje. Het CDA wil ingaan op een aantal amendementen en moties. En het college is positief op de motie helpt starters aan een woning. Er wordt aan gewerkt om in ieder geval het budget voor de starterslening weer snel op peil te krijgen. En ik beschouw het dus dat het college de motie overneemt. Dan ga ik even naar de volgende. Dat is het amendement 04 van de laatste klepelloodjes. Het besluit om de klepelmaaier te gaan vervangen is vorig jaar al genomen. En het bedrag dat gevraagd wordt, is volgens het college toereikend en relatief laag. Wat het CDA betreft, moeten we nu doorpakken en die laatste machine maar gaan vervangen. En CDA zal voor dit amendement gaan stemmen. Amendement 03, leuk verlicht, maar ook ontwricht, ga voor een kerstmarkt in evenwicht. De boodschap van de kerstmarkt onderschrijven we. En wij onderschrijven de boodschap dat er inderdaad veel subsidiegeld naartoe gaat en dat een onderzoek van 100.000 euro wel erg veel geld is. Tegelijkertijd groeit wel de

11

populariteit van deze markt. Het evenement wordt door velen gewaardeerd en als zelfs Duitsers naar de kerstmarkt in Haarlem komen, dan zegt het wel iets. In de reactie van het college staat dat er na de zomer een Opinienota komt ter spreken in de commissie. En we hopen dat de indieners eigenlijk bereid zijn om te willen wachten, afwachten en het amendement eventueel bij de begroting in te dienen. Motie 10, meer zekerheid voor toegankelijkheid. Deze motie dienen we mede in. We zien dat er op het gebied van toegankelijkheid in de openbare ruimte nog veel werk te doen is. Dat betreft zowel als achterstallig onderhoud als fouten in de nieuwe aanleg. In 2026 wordt de functie van de toegankelijkheidscoördinator geëvalueerd. En wat het CDA betreft, is dat een mooi moment om te kijken of de rol van de coördinator bijgesteld dient te worden. Dat zij meer doorzettingskracht krijgt en wellicht meer doorzettingsmacht en deze rol beter kan gaan vervullen. Motie 18, opname project Koudenhorn in het investeringsplan. Deze motie zullen we niet steunen. En dan met name vanwege de eerste bullet, waar besloten wordt om doorgaand verkeer van Noord naar Zuid langs het Spaarne onmogelijk te maken. In het Coalitieakkoord hadden we het volgende afgesproken. We onderzoeken hoe de westkant van Spaarne tussen Damstraat en Gedempte Oude Gracht meer Autoluw kan worden gemaakt.

Dat onderzoek moet volgens het CDA eerst plaatsvinden en niet nu al per motie doorgaand verkeer onmogelijk maken. De overige punten, zoals het vervangen van asfalt en groen, het versmallen van de rijbaan en een aantrekkelijke wandelroute maken en het verbeteren van de verkeersveiligheid rond met name de Appelaar. Die juichen we van harte toe, maar doorgaan verkeer blokkeren, dat vinden we een hele slechte zet. Tenminste, op dit moment. Motie 22, comeback van de verhuisvergoeding. Ook deze motie zullen wij niet steunen. Volgens het CDA is het veel effectiever om de regeling Ouder worden, prettig wonen beter onder de aandacht te brengen bij de doelgroep. Heel toevallig kwam ik zelf deze regeling op het spoor toen ik op zoek was voor mogelijkheden voor mijn ouders. En ik heb zelf ervaren hoe goed deze regeling uitpakt en hoe die alle zorgen wegneemt. En in veel gevallen kan men dan de oude huur behouden bij een duurdere woning. En dat is nu precies wat veel mensen niet weten. En daarom terughoudend zijn om te verhuizen. Dus zet meer daarop in en dat levert veel meer geld op dan die 1.250 verhuisvergoeding. 03 BIS Mantelzorgers verdienen een compliment De heer Dreijer: Voorzitter, we hebben het dictum van motie 3, mantelzorgers verdien een compliment aangepast. En die ga ik nu voorlezen.

Deze luidt: verzoekt het college om vanaf 2026 elke twee jaar iedere geregistreerde mantelzorger een mantelzorgcompliment van 50 euro te geven, dit te dekken door het evenement op de dag van de mantelzorger, niet meer jaarlijks, maar tweejaarlijks te organiseren. In samenwerking met lokale welzijnsorganisaties mantelzorgers actief te informeren en te stimuleren zich te registreren. En de gemeenteraad te informeren over het aantal verstrekte mantelzorgcomplimenten. Bij enkele andere moties zullen we nog wel een korte stemverklaring geven, maar dan heb ik nu alvast bij de grote moties dit gedaan. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Dan ga ik naar OPHaarlem, mevrouw Jacobsz. Mevrouw Jacobsz: Dank u wel, voorzitter. Geachte raad, meekijkende Haarlemmers, geacht college. Graag kom ik terug op de reactie van de heer Roduner en mevrouw Van Loenen op mijn vragen. De antwoorden of reacties die ik kreeg, voelden aan of ik het bos ingestuurd werd. Het is interessant dat de heer Roduner de term druk uitoefenen geen fijne uitdrukking vindt. Dat is wellicht begrijpelijk, want druk uitoefenen op de corporaties is niet eenvoudig, als je als gemeente zelf ook veroorzaker bent van de problemen. Volgens OPHaarlem krijgen huurders vaak het gevoel dat ze van het kastje naar de muur gestuurd worden en dat de gemeenten en de corporaties naar elkaar wijzen.

En in die constellatie is het, zoals al stelde, moeilijk om druk op de ander uit te kunnen oefenen. Wethouder Roduner stelt dat er verenigingen van huurdersbelangen en bewonerscommissies bij dialoog met corporaties en of de gemeenten betrokken zijn, maar die voelen zich niet

12

gelijkwaardig. Van deze mensen krijgt OPHaarlem de signalen dat ze er bij de wooncorporaties niet doorheen komen. Daar de zorgen groot zijn en de nood hoog is, zijn we samen met deze huurderscommissies met spandoeken de straat opgegaan met de treurige kreet: help ons. Helpt het de heer Roduner als ik u vraag de wooncoöperaties op zelf reflecterende wijze de vraag te stellen om de huurders niet alleen als huurder te zien, maar ook als mensen die voor hun huur woongenot en een schoon, heel veilig en gezond huis verwachten. Mevrouw Van Loenen, de gemeente gaat een groot beroep doen op de wooncorporaties bij het beschikbaar stellen van woningen voor kwetsbare groepen. De gemeente lijkt minimaal en of zo kort mogelijk maatwerk te gaan leveren bij de begeleiding van deze kwetsbare mensen. De wijkagent die de wijkraad bezocht, vertelt over burn-out bij collega's, omdat 80 tot 90 procent van het werk bestaat uit het ingrijpen bij personen met verward gedrag, waardoor het werk waar de politie voor bedoeld is, zwaar onder druk komt te staan. Mevrouw Van Loenen, u bent blij met het rapportcijfer uit het klantentevredenheidsonderzoek, KTO. Daar zitten volgens ons niet of nauwelijks de mensen bij die ontevreden zijn, want die mensen hebben geen klantentevredenheidsonderzoek ontvangen.

Hoe denkt u ervoor te zorgen dat de werkdruk bij de politie afneemt, doordat door goede begeleiding er minder mensen zijn met verward gedrag? Terugkomend op de twee keer 50 miljoen uit de algemene reserves voor het investeringsplan, citeer ik uit de uitgangspunten voor de Kadernota, vastgesteld door uw college op 1 april. Met betrekking tot investeringen, schrijft uw college: de nieuwe investeringsbedragen dienen te worden aangeleverd met het prijspeil van het jaar waarvoor ze worden opgevoerd. De al eerder geraamde investeringsbedragen worden niet centraal geïndexeerd. Haarlem kent namelijk een meerjarenraming in constante prijzen, waarbij investeringen in beginsel al met het juiste prijspeil begroot moeten worden. Die opdracht van uw college klinkt wat cryptisch en heeft wellicht bij onze ambtenaren ook geleid tot verwarring, want nu blijkt dat het juiste prijspeil er 100 miljoen naast zit. Waar er nog niet zo lang geleden door het college verontwaardigd werd geblazen, toen Jouw Haarlem, OPHaarlem en de SP voorstellen indienden om knelpunten op te lossen met dekking uit de algemene reserve, wordt nu voor dit nieuwe knelpunt 100 miljoen op tafel gelegd. En de coalitie en het college doen alsof het een kleinigheid is, want er zijn toch voldoende reserves. De 100 miljoen heeft zelfs geen nog geen onderbouwing.

Vraag aan het college: kunt u de raad de onderbouwing van 100 miljoen aanreiken en daarmee bevestigen dat het bedrag correct is? Straks zal bij de amendementen en moties met en zonder stemverklaringen zichtbaar worden welk amendementen en moties OPHaarlem steunt. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan wij naar Hart voor Haarlem, mevrouw Van Zetten. Mevrouw Van Zetten: Voorzitter, zoals gewoonlijk zijn de teksten van het college in de eerste termijn nogal omfloerst. En dat betreuren wij. Ook vragen wij ons af of de burgemeester de op ons afkomende bedreigingen, anders dan de stijging van de zeespiegel en de klimaattrends van het KNMI, wel serieus neemt. Nogmaals stellen wij de vraag: welke maatregelen kunnen wij verwachten bij een reële dreiging van een langdurige stroomuitval? Wordt er al nagedacht over enige organisatie per buurt, stadsdeel, EHBO? Ik noem maar wat. Bescherming bevolking. En dat is niet om de boel op te hitsen, maar gewoon slim vooruit te denken. En ik verwacht nu wel een antwoord van de burgemeester. Vannacht al, maar dit is een kleinigheidje, maar vannacht was er toch al 3,5 uur stroomuitval in en bij onze afdeling in Schalkwijk. Gisteren storing in het centrum. Dus dat zijn netcongestie problemen, maar uiteindelijk is de zorg natuurlijk voor een veel langduriger stroomuitval. En dan nog even voor Wethouder de Raadt.

Zij zorgt al tijden voor een ernstige congestie op talloze dossiers. Neem nu de Verweyhal, waarvan de rechter onlangs vond dat u en dan vergeet ik echt niet uw voorganger, de heer Botter, de Verweyhal een rijksmonument liet verslonzen en dat al zeven jaar lang. Niets doen is geen oplossing, want de gemeente had in zijn rol als overheidsorgaan nooit zo lang mogen wachten, volgens de rechter. We zijn wettelijk gehouden om wat aan de vloer te doen en een waarschuwingsbordje daar op de vloer, zoals er al jaren stond, dat is uiteindelijk natuurlijk onvoldoende.

13

Volgens mij heeft u nog zeven weken de tijd om de boel in orde te brengen. En de vraag is dan: heeft u al werkmannen paraat om daarnaartoe te sturen en de boel op te knappen? En dan noem ik een andere zeer ernstige congestie. Dat is natuurlijk de Egelantier. De vraag is ook of dit niet hetzelfde geldt voor de voortschrijdende verkrotting van ons rijksmonument de Egelantier, inmiddels toch ook al 10 jaar lang. En we hebben al eerder de vraag gesteld: bent u bezig met onderhoud? Nou, dat was allemaal niet bijzonder, maar nu zitten we al met achterstallig onderhoud van zeker 1,5 miljoen. En de vraag is, daar heb ik vorige keer ook al naar gevraagd: is er al een oplossing? Voorkomt u een rechtszaak of gaan we er weer vol in? Dus daar wil ik graag ook een antwoord op of wat ons nu daar te wachten staat. En ik heb ook een compliment. Het compliment dat gaat eigenlijk weer over de heer Roduner, want die heeft toch geld voor de aankoop en de restauratie van de boerderij Noord Akendam, een andere ruïne in onze gemeente. En de vraag is dan: is het mogelijk dat de restauratie dit jaar al start om verdere neergang te voorkomen? Wat betreft het advies van het college, wil ik toch ook even, dat heeft me toch wel een beetje verbaasd over het Integraal Verkeerscirculatieplan. Want ik heb toch een beetje het idee dat er een beetje expres verkeerd begrepen wordt.

Want dan beginnen we weer over een technische sessie en over voetgangers en fietsers, maar het gaat natuurlijk om vooral om die voorlopige ontwerpen, om bepaalde gebieden opnieuw in te richten, wat gevolgen heeft voor verkeersstromen. Dan heb ik het natuurlijk over de auto, want wij zijn de autopartij. Hoe die gaan rijden en of niet andere wegen extreem of tenminste extreem, veel meer belast gaan worden? En mensen weten helemaal van niets, omdat ... De voorzitter: Mevrouw Van Zetten, u bent door uw tijd heen. Ik dacht, ik laat u nog even één zin afronden. Ik dacht, dat is een fantastische afronding met uw verklaring dat u de autopartij bent, maar u bent door uw tijd heen. Mevrouw Van Zetten: Wat flauw. De voorzitter: Ik vind het ook onbegrijpelijk. Het is zo. Mevrouw Van Zetten: Onbegrijpelijk, ik wil toch even een punt van orde kunnen maken. Dat ik tijdens de eerste behandeling mijn tekst gewoon gestoord werd door een, hoe noem je dat? Een schorsing. Volgens mij geheel ten onrechte en dat heeft mij gewoon echt tekst en tijd gekost. Maar ik was eigenlijk toch al klaar, dus ik houd het hierbij. De voorzitter: Ik dank u hartelijk voor uw coöperatieve instelling. En dan gaan wij naar Trots Haarlem. Nee, dat gaan we niet, want Trots Haarlem heeft ook geen spreektijd meer. De heer Van den Raadt: Een puntje van orde, voorzitter. De voorzitter: Een punt van orde.

De heer Van den Raadt: Ik hoorde net dat ik een hele rits moties en dingen had ingediend, maar die waren allemaal al aangekondigd. Maar ik heb nog meer goed nieuws, dus ik kom waarschijnlijk toch in aanmerking voor die Award, want de motie over meer voorrang voor Haarlemmers die vervalt. De motie over Ask Angela of Alice … De voorzitter: Heeft u een nummer? De heer Van den Raadt: Nee, ik heb geen nummer. Ik houd niet van nummers. Die vervalt.

14

De voorzitter: We gaan zoeken. De heer Van den Raadt: En nog meer goed nieuws. Er zijn wel drie amendementen ingediend, eentje over niet bouwen in het groen park of plantsoen, een amendement over het afschaffen van de hondenbelasting en dan de dekking uit de algemene middelen, want iedereen mag dat doen. Maar dat blijkt ook dat we al 575 jaar honderden 115 miljoen hebben gestort als hondenbelasting. De voorzitter: Dit is niet meer een verhaal van de orde. De heer Van den Raadt: Het goede nieuws is dat u het dictum voor mag lezen, want ik heb geen tijd meer. De voorzitter: Dat gaan we doen. Ik doe dat aan het eind. Dan kan ik me voorbereiden. Dan gaan we naar de ChristenUnie, de heer Visser. De heer Visser: Dank u wel, voorzitter. In eerdere jaren heb ik er een punt van gemaakt dat de gemeente Haarlem subsidies liet liggen. Onder andere miljoenen voor verkeersveiligheid. Dit college heeft het een stuk beter gedaan en veel subsidies binnengehaald. Complimenten. 41 Motie Intelligente Verkeersregelinstallaties voor beter doorstroming De heer Visser: Toch heb ik deze week weer een casus ontdekt waarin we subsidie hebben laten liggen. Het betreft het intelligent maken van onze verkeersregelinstallaties. Inmiddels is in Nederland bijna 30 procent van alle verkeerslichten intelligent. Grote gemeenten, kleine gemeenten.

En die intelligente verkeerslichten helpen om de doorstroom van al het verkeer te verbeteren en in Haarlem geen enkele van onze verkeerslichten is intelligent. Hoe komt dat? Er zou nieuw beleid komen in 2018. Dit is uitgesteld, 2018 mensen, uitgesteld tot 2026 inmiddels. Nu weet ik dat deze coalitie niet van beleid is, maar van actie. Prima, maar waarom is er dan niet een kort briefje naar de raad gekomen? Beste raad, ons nieuwe beleid is overal intelligente verkeerslichten. We kunnen daar ook nog eens 50 procent subsidie voor krijgen. Bent u akkoord? Fijn, dank u wel. Beleid van één A4’tje, actie. Maar dat hebben we niet gedaan? We hebben die subsidie gewoon laten liggen. Ondertussen zal het huidige systeem om bussen in Haarlem voorrang te geven bij verkeerslichten rond 2030 gaan verdwijnen. We zullen dus wel moeten investeren of we willen of niet. Hopelijk is er toch nog ergens een subsidiepotje hiervoor over, maar anders heel erg zonde dat we dit hebben laten lopen. En daarom heb ik een motie, mede ingediend door de Actiepartij. En die zal ik nu even voorlezen, voorzitter. De motie verzoekt het college het nieuwe VRI-beleid nu eindelijk te laten doorstromen en voor 1 juli 2026 te presenteren, hierin een plan op te nemen voor de uitrol van intelligente verkeersregelinstallaties in Haarlem, inclusief het daarvoor benodigde budget.

Als onderdeel van dit plant te onderzoeken of in Haarlem na introductie van die intelligente verkeersregelinstallaties fietsers bij regen extra voorrang kunnen krijgen. En voor de behandeling van de Programmabegroting 2026 te bezien of voor deze uitrol nog subsidie mogelijk is, bijvoorbeeld bij de provincie en of de eerste stappen van de uitrol reeds voor 1 juli 2026 mogelijk zijn. Bijvoorbeeld met de hiervoor gereserveerde middelen in de gemeenschappelijke regelingen. Gaat over tot de orde van de dag. Voorzitter, de ChristenUnie blijft van mening dat het besluit over de tweede 50 miljoen nu nog niet moet worden genomen. Juist nu er meevallers zitten in de Meicirculaire, die ik echt nog rustig moet gaan lezen, vind ik nu een snel besluit over die 50 miljoen niet nodig, want het gat is al gedekt door de Meicirculaire. Verder blijf ik het lastig vinden dat verschillende moties nu oproepen geld uit de algemene reserve te halen. Kunnen we dat niet anders doen? Ik weet dat andere gemeenten op de begroting een soort Raadsinitiatievenfonds hebben, voor kleine zaken tot een maximumbedrag. Dat dwingt ons ook bij initiatieven uit de raad, waarvan er vanavond heel veel goede initiatieven zijn, om tot keuzes te komen, want

15

ook dat budget is gewoon een keertje op. Ik zal hier vanavond geen motie over indienen, maar ik ben wel benieuwd naar de reacties van de raad, want volgens mij kunnen we dit proces echt verbeteren en kunnen we leren van andere gemeenteraden. En ik ben ook eigenlijk wel benieuwd naar de reactie van de wethouder van financiën, gezien alle voorstellen die er nu liggen, waarvan ook best wel veel een meerderheid lijkt te krijgen. Voorzitter, dan de motie over de riolen en de ratten, met name. In het antwoord op mijn motie geeft het college aan dat de rioolaansluitingen al worden vervangen als het riool wordt vervangen. Voorzitter, dat is logisch. Een riool zonder aansluitingen, dat kan niet functioneren. Het ging mij echt om wegherinrichting, zoals de Paul Krugerkade binnenkort, waar het riool juist niet wordt vervangen. Als je dan de weg openmaakt en weet dat er problemen zijn met de rioolaansluitingen, dan is het toch logisch om wel met die aansluiting aan de slag te gaan? Het is de verantwoordelijkheid van bewoners, daar wijzig ik met mijn motie niets aan. Maar het gaat de ChristenUnie, de Partij voor de Dieren en inmiddels ook de Actiepartij erom dat er een servicegericht aanbod vanuit de overheid wordt gedaan. Dat we als gemeente onze inwoners ontzorgen. We hebben ook een gemeentelijk belang in verbande met de volksgezondheid.

En nogmaals, de eigenaar die houdt de vrije keuze of hij dan meedoet of niet. Is voor hem wel aantrekkelijk, want het is goedkoper, omdat in een keer dat voor heel veel mensen tegelijkertijd wordt gedaan. Ik vergelijk het met de brieven die bewoners nu en dan ontvangen over zonnepanelen en isolatie met een collectief aanbod. Ook ondersteund door de gemeente, want we vinden het belangrijk dat mensen isoleren en zonnepanelen plaatsen. Dus waarom daar wel en bij de rioolaansluitingen niet? Is mijn vraag aan de wethouder. Dus ik hoop een brede steun van de motie. Dan nog een korte … De voorzitter: Nee, want u bent door uw tijd heen. Wilt u heel kort afronden? De heer Visser: Voorzitter, alleen een motie over kleine bouwprojecten van VVD, nummer 35. Het college verwijst daarvoor van kleine bouwprojecten kunnen door met een Omgevingsvergunning. Daar gaat het die motie helemaal niet om. Het gaat juist om projecten die niet passen binnen het Omgevingsplan, maar die wel veel woningen in Haarlem toevoegen. En het kan niet zo zijn dat dat soort projecten zes jaar op medewerking van het college moeten wachten. We willen daar echt ander beleid. We steunen dan van harte het voorstel van de VVD. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Wij gaan naar BVNL. De heer Rademaker: Dank u wel, voorzitter. In de eerste termijn had ik twee moties aangekondigd. Daar moet ik de dictum nog van voorlezen.