07-01 Transcript Raad

17

het dan niet als een visie. Maar goed, we gaan weer aan de slag met dit station, dat is ook nodig. Er staan niet zoveel keuzes in, maar de uitgangspunten in algemene zin die zijn zo breed dat je er bijna niet op tegen kunt zijn. Dus daar gaan we zeker mee instemmen. Een les uit het verleden, ik wil toch vragen aan het college: kunt u een ding toezeggen. Voordat u besluit wat voor nieuwe stenen er komen op het stationsplein, raadpleegt u de raad daarvoor. De voorzitter: Dank u wel. Dat was het. Nee, mevrouw Van Zetten. Mevrouw Van Zetten: 12 jaar geleden, dat is nog niet zo lang geleden, hebben we ons in het avontuur stationsplein gestort. Met inderdaad het treurige resultaat zoals het er nu bijligt. Ik had toch wel gehoopt op enige reflectie van het college, misschien dat er nog ambtenaren rondscharrelen die er nog geheugen aan hebben, maar helemaal niks is minder waar. En mijn collega’s die zijn ook allemaal blij met een prettig verblijfsgebied, groen, fantastisch wonen en werken, nou, wat allemaal. Ik help het u hopen. Ik zal zeggen dat er een boom is gepland na al die prachtige plannen van de vorige keer. Dus ik mag hopen dat er nu echt een groen plein komt, maar zoals de ChristenUnie al heeft aangegeven, en dat amendement hebben we ook gesteund, dat de eerste plaats is natuurlijk het busstation.

En dan moeten we nog echt gaan kijken hoe die bussen moeten rijden en eventueel die tram. Maar daar hadden we het 12 jaar geleden ook al over. En dan hoop ik toch dat er beter over nagedacht wordt, want het was eigenlijk een groot fiasco. Dat kunnen we met zijn allen toch wel vaststellen. Ja, wat betreft die groene Herenstraat, daar zit natuurlijk een café waar John Oomkes vroeger veel kwam, dus ik begrijp wel zijn liefde voor die straat. Wat mij betreft zou die weg, dat is echt een treurig hol werkelijk van beton en steen, waarom wordt die niet groener? Dus wat dat betreft breiden we het uit. Ik ben ook eerlijk gezegd tegen dat er weer autoplekken moeten worden opgeofferd, want die hele binnenstad daar mag al niemand meer in. Dus waarom dan nog dat ene plekkie op de Lange Herenstraat ook nog eens afpikken van de mensen? Dus ik denk toch eigenlijk dat ik die motie niet ga steunen, als ik er zo gaandeweg over praat. En natuurlijk die Dolhuisbrug, dat is natuurlijk een giller dat die rode loper, die ellende, er eigenlijk weer in gefrommeld wordt door de ChristenUnie. Dus daar kan ik echt niet mee instemmen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Terwijl u aan het woord was dacht ik plotseling: verdraaid, dat weet ik nog, die ene boom waar u het over had. Die heeft u zelf gepland. Ja, ja. Oké, eens even kijken. Mevrouw Otten.

Mevrouw Otten: Ja, voor Liberaal Haarlem is het heel belangrijk dat de focus op het ov blijft. Ik lees ook weer allerlei leuke plannen, maar volgens mij is het maar een zeer kleine ruimte waar heel veel moet gebeuren, waar ook uitbreidingsmogelijkheden moeten zijn. Ik vind dat Frank Visser van de ChristenUnie enorm goed werk heeft verricht en ik steun hem daar ook in. Maar net als mijn voorgaande sprekers schrik ik wel van zijn rode loper en Dolhuisbrug. Dus daar moeten we hem wel in terug gaan fluiten. De voorzitter: Dank u wel. Dat was het. Dan gaan we naar het college. Wethouder Roduner. Wethouder Roduner: Ja, dank u wel, voorzitter. Ja, die stenen die kom ik persoonlijk bij u langsbrengen, meneer Bloem, als we dat nog een keer opnieuw gaan doen. Dan gaan we dat met elkaar lekker testen, daar gaan we op staan en een beetje op hameren en kijken hoe dat gaat. Volgens mij, ja, een visie, we gaan van grof naar fijn. Dus we beginnen met een visie in algemene zin, dan gaan we uiteindelijk gaan we steeds verder in onze planvorming. Om eerlijk te zijn was ik het wel een beetje eens met de VVD dat ik het amendement wat voorligt wel heel veel detail vindt. Ik denk ook niet per se nodig om dat nu al in zo’n groot detail vast te leggen. Ik wil denk ik wel even op twee inhoudelijke punten reageren, namelijk ten eerste het beeld alsof wij niet voldoende ruimte zouden reserveren voor ov.

Ik denk dat dat niet het geval is. We hebben heel bewust

18

gekeken van: hoeveel ruimte is er nu gebruikt voor het ov? Hoeveel ruimte moeten we daar in de toekomst voor reserveren? Kunnen we dat eventueel de inrichting hoe het nu is efficiënter doen, zodat er ook wat meer ruimte ontstaat voor goede perrons. Daar hebben we in het verleden ook over gesproken met elkaar. En het idee volgens mij de ruimte die we met elkaar gedefinieerd hebben biedt dus volgens mij voldoende plek om de bussen op een goede manier op te vangen, maar er ook wel meer van te maken dan een dood ov-plein. Het moet ook een plein zijn waar ook gewoon verblijfskwaliteit wordt toegevoegd en niet een soort bussenplein alleen maar, waar je wordt omver gereden door de bussen. Ja, de tram, we willen het wel tram ready maken. Kijk, het is niet zo dat wij volgend jaar hier die tram hebben rijden. De verwachting is dat de komende 10 jaar daar in ieder geval geen tram rijdt, misschien wel 20 jaar. Heeft ook te maken met de grote ontsluiting die er nodig is van eigenlijk vanaf Haarlem-Oost richting de stad, hoe pas je dat door je binnenstad heen. Nou, dat heeft ook te maken met de ov-toekomstbeeld. Dus om nu al te gaan ontwerpen alsof die tram er al rijdt, ik denk dat we dan ook wel moeten opletten dat we dan een periode misschien met een plein zitten waarvan we zeggen: ja, dat is een soort tram remise gebouwd waar we eigenlijk helemaal niet gelukkig mee zijn.

Dus volgens mij proberen we iets te creëren wat flexibel is, wat klaar is voor de tram, waar ook echt voldoende ruimte is voor de tram. Maar die rijdt er in ieder geval de eerste jaren waarschijnlijk nog niet. De hoeveelheid fietsenplekken die wordt gesuggereerd, ja, die 5000 is gebaseerd ook op studies van ProRail, die verwachten dat 5000 het maximale is wat we de komende jaren extra nodig gaan hebben. Met zelfs de verwachting dat het daarna weer wat gaat teruglopen. Dat zal waarschijnlijk te maken hebben met de demografische ontwikkelingen. Dus het is wel, we moeten denk ik wel oppassen dat we nu niet ook een fietsenkelder gaan maken die te groot is. We willen er gewoon eentje hebben die gewoon de juiste maat heeft. Misschien moeten we niet ten minste zeggen, maar ook niet maximaal. Maar dat we ongeveer uitgaan van 5000. De voorzitter: Interruptie van meneer Visser. De heer Visser: Ja, voorzitter. Ik heb nog de discussie meegemaakt over de fietsenkelder. En ik weet me nog helemaal te herinneren dat ik toen zei: jongens, deze fietsenkelder wordt te klein. En dat werd toen aan alle kanten ontkend. Dus volgens ons is het wel nodig, maar daar zien we natuurlijk gewoon de uitwerking van tegemoet. En met tram ready, natuurlijk gaan we geen tram remise bouwen.

Maar een tram niet onmogelijk maken, ja, dat kan wel zijn dat je dan uiteindelijk een heel niet gewenst ontwerp gaat krijgen en een onprettig ontwerp. Het gaat om heel erg rekening houden met en zo optimaal mogelijk. Maar dat betekent dat je de ruimte ondertussen heel anders kan invullen, natuurlijk. De voorzitter: Meneer Visser, de interruptie bouwt u uit, met meerdere onderwerpen. Dan wordt het bijna een tweede termijn, dus ik denk dat het punt gemaakt is. Wethouder Roduner. Wethouder Roduner: Ja, kijk, dat we het in het verleden verkeerd hebben ingeschat, dat betekent niet dat we het nu per definitie opnieuw verkeerd doen. Ik denk dat we gewoon echt moeten kijken: hoe ontwikkelt die fietsvraag zich en welke capaciteit willen we met elkaar doen? En laten we daar elkaar wat ruimte gunnen. En ik denk dat we met de tram heel erg moeten opletten. Het busvervoer heeft zich ook de afgelopen jaren op een andere manier ontwikkeld dan wij in het verleden dachten. De bussen zijn steeds beter en steeds prettiger geworden, ook elektrisch. Steeds betere manier van vervoer dus. Dus misschien komt die tram er wel nooit. En dan moeten we wel met elkaar ook rekenschap geven dat de ruimte die we dan hebben verzonnen voor die tram, omdat die er wel kan komen, dat die wel prettig is. En ik denk wel dat we een beetje flexibel moeten gaan ontwerpen.

Maar als we die ruimte met elkaar afspreken, dan is dat goed. Dus ik was niet positief over dit amendement. De voorzitter: U heeft een interruptie van mevrouw Oosterbroek.

19

Mevrouw Oosterbroek: Nou ja, een vraag. Want ik vraag me af wat meneer Roduner bedoelt met flexibel ontwerpen. Want wat we met het amendement vragen is gewoon dat het stationsplein wat we nu gaan ontwerpen, dat dat tram proof is. Dat we niet straks over 10 jaar zitten van: er is geen rekening gehouden met de tram. Bedoelt u dat met flexibel ontwerpen? Wethouder Roduner: Volgens mij, dat staat ook in de visie, willen we een stationsplein ontwerpen wat uiteindelijk geschikt kan zijn voor verschillende modaliteiten. Dus of bus of tram. Maar het maakt nogal uit als je nu al gaat ontwerpen voor iets wat er misschien nooit gaat komen. Kijk, op dit moment rijden er bussen, dat is een goed systeem. We weten met zijn allen dat het ook nog enorme investeringen gaat vragen in de stad om uiteindelijk die tram door de stad te krijgen. Volgens mij bedragen van meer dan een miljard. Nou, dat is er niet van vandaag op morgen. Dus het is heel erg van: welk startpunt neem je? Neem je de tram als startpunt voor iets wat er dus nooit gaat komen? Of ga je uit van: op dit moment gebruiken we bussen. En dat is even ons startpunt. En nou, volgens mij moet uiteindelijk het startpunt, daar hebben we nu de discussie over. En uiteindelijk moeten ook beide opties mogelijk zijn.

Over de andere amendementen, ik begrijp dat het op de een of andere manier … De voorzitter: U krijgt allemaal nog een kans op een tweede termijn. Maar goed. Meneer Blokpoel. De heer Blokpoel: Ja, ik ben toch wel benieuwd of de wethouder, ja, hoe die aankijkt tegen twee banen door de hele stad heen naast elkaar. En aparte trambanen, aparte busbaan, zodat zuid gewoon kan blijven rijden en de tram er ook ooit kan gaan komen. Wethouder Roduner: Dat is denk ik teveel detail ook voor de techniek. Dus volgens mij in het ov toekomstbeeld, ik hoop dat ik het goed zeg, is volgens mij ook wel eens nagedacht over inderdaad een tram naar de binnenstad van Haarlem. Maar dat zou dan in een vorm van een tunnel moeten zijn. En dan zit je gelijk aan enorme investeringen van meer dan een miljard te denken. Nou, dat zijn bedragen die we als Haarlem in ieder geval daar niet zomaar hebben. En er nog heel veel ov vervoer bij moet komen, om dat uiteindelijk ook economisch rendabel te maken. En daar zijn we gewoon nog niet. Het amendement van de rode loper. Nou, misschien goed om te vertellen dat er wel degelijk gewerkt wordt, ik kijk naar de Partij van de Arbeid, aan het verbeteren van de fietsbrug over de Kennemerbrug. Dat is een project wat inmiddels gestart is, inderdaad het verbreden van de fietspaden en de aanleg van de fietsstraat.

Nou, dus dat is denk ik, ik denk dat dit amendement verder niet nodig is. Ja, behalve als u echt nog serieus die Dolhuisbrug wil. Het amendement van de taxistandplaats, nou ja, ook daarvan, laten we nog even rust betrachten daarin. Ik denk niet dat dit op deze manier nu al nodig is om te besluiten. Laten we gewoon kijken hoe zich dat gaat ontwikkelen. Vooralsnog denken we dat vooral veel van het autoverkeer zich aan de noordkant gaat ontwikkelen. Natuurlijk moet ook de zuidkant goed bereikbaar zijn, maar het hoeft niet per se op twee plekken ook een Kiss & Ride en taxi’s et cetera. Dus dat ontraad ik ook. Dan de motie. Ik proef daar dat daar wel veel steun voor is. Kijk, in principe ontraden wij die, want er is geen dekking. Er is ook niet aangegeven hoe wij die dekking met elkaar moeten verzinnen en wat er dan uiteindelijk niet gedaan kan worden. Nou, het is wel de tweede keer dat er een motie ligt. Maar vanuit het college voordat we daarmee aan de slag gaan is het altijd goed om te weten, ook om met elkaar te besluiten wat we dan niet gaan doen. Want middelen en tijd zijn natuurlijk schaars. De voorzitter: Dank u wel. Ik stel voor dat we gezwind zijn. Die maaltijd is al klaar, maar laten we even eerst dit punt proberen af te ronden. Tweede termijn, wie heeft nog een punt? Mevrouw Oosterbroek.

Mevrouw Oosterbroek: GroenLinks komt tot de conclusie dat het echt nodig is dat we dit amendement indienen. Dat we aan de slag gaan met het stationsplein wat gewoon tram proof is. Want ik hoor dat het

20

college zegt dat het niet haalbaar is, dat er een tunnel voor nodig is. Terwijl vroeger heeft die tram gewoon door onze binnenstad gereden, door die straatjes. En natuurlijk hoef je niet alle straatjes daarvoor te bestemmen, maar we hoeven niet overal vijfbaans wegen neer te zetten om ook de tram operationeel te krijgen in Haarlem. Dus fijn dat we dit amendement indienen, wat ervoor gaat zorgen dat we echt rekening houden met die tram en geen ontwerpfouten maken. De voorzitter: Dank u wel. Ik kijk even of er nog anderen zijn. Iedereen heeft in de eerste termijn zijn verhaal voldoende … Ah, meneer Visser. De heer Visser: Ik wil alleen nog zeggen dat wij het voorstel van de PvdA gaan steunen. Het bedrag wat er in staat, daar plaatsen wij wel een kanttekening bij. Want wij denken dat vooral groene placemaking moet worden gedaan. Want als je het nu grootschalig gaat aanpakken en over een paar jaar ga je daar allemaal gebouwen slopen, dan gooi je waarschijnlijk ook geld weg. Maar je kan wel al eerste stappen zetten, juist om de mensen te laten zien dat deze omgeving echt de komende jaren een stuk beter gaat worden. De voorzitter: Dank u wel. Meneer Wiedemeijer. De heer Wiedemeijer: Ja, ik geef alvast een stemverklaring bij het amendement van dezelfde meneer Visser, D66 en GroenLinks.

Lastige van het amendement is dat die wel vrij letterlijk wordt aangenomen, maar wij zullen voorstemmen met de kanttekening dat die wel niet zo letterlijk geïnterpreteerd hoeft te worden. Dus we gaan inderdaad uit van, zoals meneer Roduner zei, het flexibele ontwerp. Zo mag er ook wel enigszins met het amendement worden omgegaan. De voorzitter: Ja, waarbij overigens, het is gewoon een raadsbesluit. En u geeft aan, maar het hoeft niet allemaal precies gevolgd te worden. Oké. Ik kijk even, tweede termijn. Even nog mensen, even nog. U mag straks eten. Meneer Van den Raadt. De heer Van den Raadt: Ja, voorzitter, even op wat de wethouder zei. Het blijft nog wel intrigerend, want hij zegt: ja, we zullen het niet opnieuw verkeerd inschatten bij hoe druk het gaat worden bij het station. Terwijl die bij het onderwerp ervoor zei u van: ja, de Schipholweg is veel drukker geworden als we hadden gedacht. Dus dat is dan altijd, dat vind ik grappige dingen. Want de ene keer weten we het niet, de andere keer weten we het 100% zeker. En als je dan zegt als wethouder: ja, we kunnen het niet zo breed maken, want misschien komt die tram er wel niet. Maar dan wel weer zeggen: we moeten meer vergroenen in de stad. Dus als je het nou wel gewoon ietsje breder maakt en daar dan nu groen inlegt, zodat daar naderhand de tram kan komen, dan lijkt Trots Haarlem dat een fantastische oplossing.

Maar kennelijk ziet de wethouder dat anders, klopt dat? De voorzitter: Dank u wel. We zullen het spoedig horen, maar eerst meneer Hulster. De heer Hulster: Dank u wel, voorzitter. Ja, ik schrik eerlijk gezegd wel van dat het college zegt dat een tram misschien niet nodig is hier in de stad. Als het college er al niet in gelooft, wie gaat er dan in geloven? Voorlopig weten we dat een frequentie van zes minuten wel een beetje het maximaal haalbare is. Ja, daar zitten we op heel veel lijnen zitten we daar al dik overheen en dan rijden er vaak ook nog meerdere lijnen door elkaar heen. Het kan gewoon niet dat er nog meer bussen gaan rijden in deze stad. En de Haarlemmers zijn het ook zat. Dus ik hoop toch dat u deze opgave wat serieuzer op uw verlanglijstje zet. De voorzitter: Dank u wel. Wethouder Roduner.

21

Wethouder Roduner: Ja, ten aanzien van het laatste. Ja, we hebben net het SPV voor Nieuw-Zuid vastgesteld, juist om daar ook een mooi stedelijk nieuw knooppunt voor te ontwikkelen. Dus dat kunt u ook niet los zien. Volgens mij de bussen, daar kunt u denk ik ook niet los zien van de stedelijkheid ambitie die we daar met elkaar hebben neergelegd in het SPV. Ja, ik ben blij met de flexibiliteit van Trots, die komt allemaal weer met mooie oplossingen. Nou, dat nemen we mee in het vervolg. De voorzitter: Dank u wel. Dan zijn we toe aan besluitvorming. We hebben vijf besluitpunten. We beginnen met de amendementen. En ik doe ze maar gewoon in volgorde. Dus eerst 16.1, stemverklaringen nog? Ja, dat is meneer Aynan. De heer Aynan: Ja, dank u wel, voorzitter. Uiteraard hoort ov een prioriteit te krijgen en daar hoort een tram bij. We zeggen wel van: als je hem dan mocht doortrekken, wat het college betwijfelt, naar noord, let dan alsjeblieft op de oversteekbaarheid op de Rijksstraatweg. Maar verder steun. De voorzitter: Dank u wel. Dat was al wat ruimer dan de stemverklaring. Dat blijft altijd lastig, maar goed. We gaan over naar de stemming. Wie is voor het amendement? Dat is de ChristenUnie, de Partij van de Arbeid, GroenLinks, OP Haarlem, D66, CDA, Trots Haarlem, Hart voor Haarlem, Liberaal Haarlem, SP, Actiepartij, Jouw Haarlem. Goed, dank u wel, hij is aangenomen.

Dan gaan we naar amendement 16.2, waar rolt de rode loper uit? En ik ben benieuwd, is er nog een stemverklaring? Ik ga gewoon een voorspelling, nee, ik ga geen voorspelling doen. Wie steunt dit amendement? Hé, de ChristenUnie. Het is niet aangenomen. Dan gaan we naar amendement nummer 4, dat wil zeggen het is het derde amendement, maar het heet 16.4. Behoudt de taxi op het stationsplein, van de Actiepartij. Nog stemverklaringen? Ja, meneer Van den Raadt. De heer Van den Raadt: Ja, er wordt nu al gewaarschuwd voor vervoersarmoede en dat heeft Trots Haarlem al eerder ingegeven. Tegen de tijd dat dit allemaal klaar is, is het verschil tussen de zuid- en de noordkant van het station waarschijnlijk al 20 euro in een taxi. Dus inderdaad, wij zijn helemaal voor om het ook aan de zuidkant te doen, zodat mensen in het prachtige Nieuw-Zuid of Schalkwijk Noord of Schalkwijk Zuid wonen wellicht ook nog met een taxi naar huis kunnen, zonder helemaal een dag extra te hoeven werken. De voorzitter: Dank u wel. O ja, mevrouw Van Zetten. Mevrouw Van Zetten: Ja, ik ben wel voor die taxi standplaats aan de zuidkant van het station, de zuidkant van Haarlem is vaak heel moeilijk te bereiken. Mijn oude moeder kreeg ik echt niet zonder auto naar mijn huis toe. Die is overleden, maar ik doe het natuurlijk voor al die andere oude mensen die het gewoon heel moeilijk hebben in deze stad.

De voorzitter: Dank u wel. Meneer Aynan. De heer Aynan: Ja, een prima amendement van de taxipartij, dus steun. De voorzitter: Dank u wel. We gaan stemmen. Wie is voor het amendement 16.4? Dat is de fractie van het CDA, Hart voor Haarlem, OP Haarlem, Trots Haarlem, Liberaal Haarlem, even kijken, Hart voor Haarlem, Jouw Haarlem, SP en de Actiepartij. Het is, nee, het is toch niet genoeg, nee. Oké, dan gaan we naar de integrale visie stationsgebied. Ja, is er iemand met een stemverklaring nog? Nee, dan gaan we stemmen. Wie is voor die integrale visie? Eens even kijken, als iedereen daar nou voor is, dan ga ik niet iedereen noemen. Iedereen is gewoon voor, het is aangenomen. En dan gaan wij vervolgens naar de motie, 16.3, op naar een groene Lange Herenstraat, het vervolg. Stemverklaring mevrouw Oosterbroek. O, dat dacht ik. Geen stemverklaring. Wie is

22

voor de motie? Dat is, eens even kijken, Partij van de Arbeid, GroenLinks, D66, OP Haarlem, Jouw Haarlem, ChristenUnie, SP, Actiepartij. Dat was het? Dan is die aangenomen. Dat is een mooi moment om te schorsen, iets later dan aangekondigd. Maar als het goed is dan is het eten warm gehouden. Voor het eten, ik stel voor dat we een poging doen om het in een ruim halfuur af te werken met elkaar. Ik zal u observeren, als ik het idee heb dat iedereen gegeten heeft, dan probeer ik u weer aan tafel te krijgen. Ik schors de vergadering en ik wens u smakelijk eten. En ik stel voor dat wij de vergadering gaan hervatten. We hebben al twee bespreekpunten gehad, dus het gaat lekker. Ik heropen de vergadering. 17. Nota gezondheidsbeleid en uitvoeringsplan De voorzitter: Aan de orde is agendapunt 17, de nota gezondheidsbeleid en uitvoeringsplan. Dat is weer een ander onderwerp. Wie wil het woord? Meneer Van Kessel, u heeft het woord. De heer Van Kessel: Ja, dank u wel, voorzitter. De VVD zal de nota gezondheidsbeleid steunen. Het uitvoeringsplan vonden wij minder geslaagd. De complimenten die gingen vooral naar de vormgeving, nou, dan weet je het wel. Op verzoek van de commissie heeft de wethouder meetbare effectindicatoren toegevoegd. Meetbare effectindicatoren toegevoegd aan het stuk, dus dank daarvoor aan de wethouder.

Het overzicht mist alleen nog concrete prestaties en prestatie-indicatoren. Dus de vraag aan de wethouder is of zij bereid is dat toe te voegen. En bij de toegevoegde effectindicatoren missen we in het overzicht de huidige waardes en de streefcijfers. En die hebben we nodig om volgend jaar te zien of Haarlem echt gezonder is geworden. Ook het verzoek, het tweede verzoek dus aan de wethouder, of ze die nog kan toevoegen. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Zijn er nog anderen die het woord willen voren over dit punt? Mevrouw Klazes. Mevrouw Klazes: Dank u wel, voorzitter. U hoorde mij al even, begreep ik. Mijn computer is helaas heeft het begeven, dus ik moet het allemaal uit mijn hoofd doen nu. Ja, en ik heb ook nog een ontstoken oog. En we gaan het hebben over de gezondheidsnota. Kijk maar even op de camera, die is het. Goed, dit geheel terzijde. Wij waren heel blij met deze nota. We vonden het echt een hele goede nota, waar een vorm van integraliteit aan bod kwam die wij nog niet eerder hadden ontwaard. En het is een integraliteit tussen leefomgeving, fysieke gezondheid, mentale omgeving, alles hangt tenslotte ook met elkaar samen. Dat vonden wij terug in deze nota. Dus we gaan hem sowieso ondersteunen, of in ieder geval, dat vinden we allemaal prima. Wij hebben nog wel een opmerking. Er wordt ook echt ingezet op preventie, dat vinden wij ook heel goed.

Nu hebben wij wel gemerkt dat ten tijde van corona dat er toch wel duidelijk een soort van tweedeling dreigt te ontstaan van mensen die het eigenlijk die het niet leuk vonden, maar er toch makkelijk mee om konden gaan met de veranderingen en met de beperkingen die werden opgelegd. En aan de andere kant stond een groep die daar niet goed mee om kon gaan en nu ook nog kampt met depressies en somberheid, waar we nog in de toekomst echt nog wel wat aan moeten gaan doen. Er is ingezet in deze nota op preventie, nogmaals, daar waren we heel blij mee. En wij zouden graag willen pleiten voor ook preventie op dit punt. We hebben een motie geschreven waarin wij vragen aan de wethouder of hij een gesprek zou willen aangaan met de scholen om te kijken of er misschien de mogelijkheid is om via een pilot te werken aan veerkracht. Ik bedoel, dat is echt iets anders dan weerbaarheid. Dus niet het opkomen voor jezelf zodat je niet gepest wordt, maar veerkracht het omgaan met teleurstellingen, dat je daar tegen kan. En ook het opbouwen van een netwerk, oftewel een vriendenkring, dat daar extra aandacht voor is in het curriculum. En we hopen dan dat die volgende vergadering, want ik kom nogal wat op de jeugd af op dit moment, hè, klimaatcrisis en misschien nog wel een keer een corona, je weet het niet.

In ieder geval, het zou mooi zijn als onze jeugd misschien iets steviger in de schoenen zou staan. En als dat op school meegegeven zou kunnen worden. Dus dat is de motie

23

die wij gaan indienen, hebben ingediend. En verder even kort uit mijn hoofd, 7.1 en 7.3 gaan wij steunen. Dank u wel, voorzitter. Dat was hem. De voorzitter: Mevrouw Klazes, ja, u hebt helemaal geen computer nodig. Het gaat zo even goed. Dus dank. Eens even kijken. Mijnheer Van Kessel, interruptie. De heer Van Kessel: Ja, dank u wel, voorzitter, al een tijdje. Mevrouw Klazes die gaat een motie indienen om de weerbaarheid van kinderen te vergroten of de veerkracht van kinderen te vergroten. Vindt u dan dat de leerkracht op dit moment hun werk niet goed doen? Mevrouw Klazes: Nee, zeker niet. Het ligt zeker niet aan de leerkrachten, integendeel zelfs meneer Van Kessel. Ik heb een aantal rapporten gelezen, landelijke rapporten, dat men hier al sinds 2002 mee bezig is om dit soort zaken toe te voegen aan het curriculum. Het lukt alsmaar niet, die onderzoeken onder andere van de Trimbus die spreken boekdelen. En ik denk dat dit wel een uitgelezen moment is om hier echt serieus mee aan het werk te gaan om eens te kijken of wij misschien hier dan regionaal een voorsprong in zouden kunnen nemen. Ik realiseer me ook trouwens dat de wethouder gaat natuurlijk niet over het onderwijs, het is dan ook een vriendelijk verzoek. Maar we gaan wel over jeugd en we gaan wel over gezondheid. En hier zie ik een onlosmakelijke integraliteit tussen deze twee dingen. De voorzitter: Dank u wel.

Dan gaan we naar meneer El Aichi. De heer El Aichi: Ja, dank u wel, voorzitter. Wat het CDA betreft kunnen wij de nota gezondheidsbeleid aan het uitvoeringsplan vaststellen. Wij hebben samen met de Actiepartij een motie aangekondigd tijdens de commissie samenleving, wij rekenen graag op uw steun. Alles wat kan bijdragen aan het voorkomen van eenzaamheid en het vergroten van veerkracht bij jongeren juichen wij als CDA toe. Daarom steunen wij de motie van GroenLinks. De tabak, drugs en alcohol is in Haarlem hoger dan het landelijk gemiddelde. Reden genoeg om ons zorgen te maken en te kiezen voor de IJslandse aanpak. Daarom steunen wij de motie van de ChristenUnie. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Meneer Hulster. De heer Hulster: Dank u wel, voorzitter. Wij zijn heel blij met dit integrale gezondheidsbeleid en uitvoeringsplan. Natuurlijk kan het uitvoeringsplan beter. We hebben ook gezien dat de budgetten echt heel beperkt zijn. En aangezien dit plan een en al integraliteit uitstraalt hebben we samen met CDA en ChristenUnie dient mede in een motie geschreven waarin we oproepen in de raadstukken op te nemen in hoeverre het raadsbesluit ook … Wie? En Trots ook. … een motie geschreven waarin we oproepen in de raadstukken op te nemen in hoeverre het beleid bijdraagt aan gezondheid in de stad Haarlem.

Wij zijn mede-indiener bij GroenLinks, jammer genoeg is dat niet doorgekomen, we hadden het wel gemeld. En wij zullen de motie van de ChristenUnie steunen, omdat het interessant is om te kijken wat er zo goed is aan wat die IJslanders op dit gebied doen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Het woord is aan meneer Visser, ChristenUnie. De heer Visser: Dank u wel, voorzitter. It takes a village to raise a child. En ik vond wat dat betreft dat GroenLinks het net heel mooi verwoorde toen het over veerkracht ging, maar ook over het netwerk rondom het kind. En dat is waar we naartoe moeten, naar preventie. En daarom hebben wij inderdaad, zullen we van harte het voorstel van GroenLinks steunen. En daarom hebben wij ook het voorstel van het IJslandse model

24

ingevoerd, omdat we daar op korte termijn een mogelijkheid hebben om aan te haken. Er zijn geloof ik al negen gemeentes in Nederland die daar heel goed mee bezig zijn en er start binnenkort een nieuwe ronde. En de resultaten zijn echt verbluffend. En dat heeft het college ook gezien gelukkig, want in de nota wordt ook verwezen naar het IJslandse model. Alleen wordt daar niet de consequentie uitgetrokken. Ja, en als je dan de feitelijke cijfers van Haarlem ziet, dat we zelfs boven het landelijk gemiddelde zitten en echt hoog, ja, dan moeten we wel wat gaan doen voor de volksgezondheid. En dan moeten we het zoeken in preventie, dus vandaar onze motie. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Çimen. Mevrouw Çimen: Ja, dank u wel, voorzitter. D66 stemt ook in met de nota gezondheidsbeleid. Wij hadden vooral veel vragen over de uitvoering. En D66 kijkt uiteraard ook uit naar de concrete uitwerking van onze gezondheidsambities. Dan de ingediende moties meteen. Als eerste de motie van de ChristenUnie over het IJslandse model. D66 is natuurlijk ook een voorstander van preventie, maar we vragen ons wel af of hier niet al over is nagedacht door het college. Aangezien dit IJslandse model ook al is genoemd in het stuk. Dus wij wachten graag even de reactie van het college af en wat het ook betekent voor de uitvoering en de implementatie van dit plan, van dit model.

Dan de motie van GroenLinks en dus ook de Actiepartij over mentaal kapitaal. Ja, onze scholen en onze leraren hebben in deze coronaperiode echt alle zeilen bijgezet om onze kinderen van goed onderwijs te voorzien, met alle extra uitdagingen van dien. En hoewel ik de bedoeling van de motie van GroenLinks ondersteun, maak ik me wel een beetje zorgen over wat we nog meer verwachten van onze leraren en van onze scholen. Zij kunnen simpelweg niet elk maatschappelijk probleem oplossen. Mochten scholen zelf wel de ruimte zien om dit thema steviger op te pakken juicht D66 dat natuurlijk ook toe. En ik ben dan ook heel benieuwd hoe het college hier naar kijkt naar deze motie en ik hoor dat graag. Dan de motie van de Actiepartij en het CDA over die gezondheidsscores. Deze zullen wij steunen, heel kort. Dank u wel, tot zover. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Kok. Mevrouw Kok: Dank u wel, voorzitter. OP Haarlem erkent de ambitie in de nota, maar het is ons niet duidelijk wie de beschikbare middelen waar en hoe precies gaat inzetten. Maar wij zeggen wel schoorvoetend ja tegen het uitvoeringsplan en we vragen aan de wethouder: mogen wij ervanuit gaan dat de raad in ieder geval halfjaarlijks wordt geïnformeerd over de status van de uitvoering en de resultaten? De motie 17.1, het IJslandse model van de ChristenUnie.

Ik sluit me aan bij de woorden van D66, ik ben benieuwd naar het antwoord van de wethouder. De motie van GroenLinks en de Actiepartij, ja, op de middelbare school waar ik werk is hier al ontzettend veel aandacht voor. Ja, wat kunnen leraren en scholen nog meer doen? Dus ik ben ook daar wel benieuwd naar de reactie van de wethouder. 17.3, motie van de Actiepartij en het CDA, die steunen wij. De voorzitter: Dank u wel. Zijn er nog anderen? Ja, meneer Yerden. De heer Yerden: Dank u wel, voorzitter. De PvdA fractie is zich ervan bewust dat deze nota’s een regionale en lokale vertaling zijn van het rijksbeleid. Instemmen met het collegevoorstel over het regionale en lokale beleidskader. Wat betreft de motie 17.1 ChristenUnie, IJslandse preventiemodel ook in Haarlem. En van GroenLinks, 17.2, motie mentaal kapitaal. Nou ja, wij wachten even reactie van het college af. En als de motie aangenomen is, wat zijn de gevolgen? Dat is onze vraag. En wat betreft de motie 17.3, Actiepartij en CDA, gezondheidsscore in raadstukken. Nou ja, wij stemmen tegen.

25

De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Van Zetten. Mevrouw Van Zetten: Ja, in Haarlem woont de hoogst opgeleide bevolking van Nederland zo’n beetje en de meeste mensen kunnen natuurlijk enorm goed voor zichzelf zorgen, zonder de betuttelende opmerkingen van de overheid en de politiek. Ik ben het wel eens dat er grote zorgen natuurlijk zijn met de mensen die achterblijven, dat hebben we al aangegeven. De bereidheid om te vaccineren, mensen te bereiken, is gewoon heel erg moeilijk. Ik vind eigenlijk de zorg moet al beginnen bij de consultatiebureaus. En de GGD moet echt alert zijn op jonge kinderen, meisjes vooral, waar echt veel problemen mee kunnen ontstaan. Dat we daar voorzichtig mee zijn en alert op zijn. Dat vind ik echt een taak voor de overheid. Verder zijn we akkoord met dit plan. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dat was het vanuit de raad. Wethouder Meijs. Wethouder Meijs: Dank u wel. Dank u wel voor de opmerkingen. We hebben al uitgebreid in de commissie over deze gezondheidsnota gesproken en ook gezien dat we regionaal, zowel lokaal als op wijkniveau, het een en ander hier hebben beschreven. Dat we hiermee natuurlijk de gezondheid in zijn algemeenheid proberen goed te monitoren, daarom hebben wij ook een aantal zaken toegevoegd zoals de VVD al aangaf. En dat we hiermee hopelijk de achterstanden en de verschillen in de gezondheidsverschillen kunnen beslechten.

Ik ga in op de moties zoals ze ingediend zijn. Dat is 17.1 van de ChristenUnie, met het verzoek om het IJslandse model als preventiemodel toe te voegen. Maar we hebben al in 2018 ons verdiept in dat IJslands model. Toen is er afgesproken om in ieder geval een aantal zaken wel over te nemen, maar zeker niet het hele model over te nemen. We hebben ook gekeken wat er toentertijd aan overmatig middelengebruik was. Vandaar dat we ons zeker hebben gericht op het preventiemodel richting het roken. Vlak na de zomer, na deze zomer, komen we met een monitor over de gezondheidsmonitor van de regio en ook van Haarlem. Daarin kunt u zien dat de cijfers wel positiever zijn. Dus ik vind het wat vroegtijdig om mee te gaan met uw idee om daar een heel IJslands preventiemodel aan toe te voegen. Maar ik besef me heel goed dat u die monitor en ik nog niet gezien hebben, maar daarin kunnen we in ieder geval wel zien dat het Haarlemse model met de integraliteit en de preventieve aanpak in ieder geval wel zijn vruchten afwerpen. We gaan, de VVD vraagt ook om nog een toevoeging van de resultaten van die indicatoren elk halfjaar. Dat is echt eigenlijk onmogelijk, omdat je natuurlijk voor de langere termijn de gezondheidsresultaten wil zien. Dus dat lijkt me overbodig. Maar nog even over het IJslandse preventiemodel, dat ontraden we dus.

We volgen de zes gemeentes of acht gemeentes … De voorzitter: U heeft een interruptie van meneer Van Kessel. De heer Van Kessel: Ja, volgens mij is er wat mis met de gezondheid van de wethouder als dit haar interpretatie van mijn twee vragen was. Wij hebben niet om een halfjaarlijkse analyse gevraagd. We hebben gevraagd om het toevoegen van prestaties, toevoegen van prestatie indicatoren. Bij de effectindicatoren die u heeft toegevoegd om daar waardes en streefwaardes bij toe te voegen. Het waren dus eigenlijk hele andere vragen dan waar u antwoord op gaf. Dus graag alsnog nu antwoord of in tweede termijn of schriftelijk, dat vind ik ook allemaal goed. Maar wel graag antwoord op mijn vraag. En het licht kan weer uit. De voorzitter: Wethouder. Ja, er is iets wonderlijks aan de hand met het licht. Maar goed, het brandt weer. Wethouder Meijs. Wethouder Meijs: Die concrete prestaties en die streefwaardes waar u om vraagt, dat is wel een lastige. Want we monitoren al het een en het ander in onze monitoren en die worden natuurlijk ook beïnvloed door andere

26

factoren dan alleen de prestaties die wij hierin hebben opgenomen. Dus dat is ook buiten het gezondheidsbeleid. We hebben daar ook te maken met economische factoren, met opleidingsfactoren. Dus ik denk dat de prestatieafspraken die u vraagt, dat dat een vrij ingewikkelde is. Ik zie een interruptie van de ChristenUnie. De voorzitter: Nou, u gaf gewoon nog antwoord op de interruptie. Maar u bent daarmee klaar? Wethouder Meijs: In ieder geval de antwoorden op de VVD. De voorzitter: Juist. Dan komt de interruptie van de ChristenUnie. De heer Visser: Ja, voorzitter, ik ben blij om te horen dat de Haarlemse cijfers inmiddels iets beter zijn. Maar de wethouder heeft geen cijfers genoemd, maar we zijn nog volgens mij heel ver af van het doel. En het IJslands model heeft dat doel wel bereikt, van 42% naar 5% procent. Nou, wij zaten in Haarlem op 23%. Nou, ik hoor de wethouder iets beter, maar volgens mij zijn we nog lang niet bij die 5%. En het is wel echt een serieus probleem. Ik vraag ook niet in deze motie om het in te voeren, zeg ik tegen de wethouder. Ik vraag om het te overwegen, want er ligt een voorstel vanuit de VNG en het Trimbos Instituut en daar kunt u gewoon bij de programmabegroting op terugkomen. En als u dan kunt aantonen dat wij op 5% zitten in Haarlem van het overmatig gebruik, dan onmiddellijk zeg ik nee.

Maar ik denk dat u zegt van: we zijn van 23 naar 20% gegaan en we hebben nog een hele lange weg te gaan. De voorzitter: Wethouder Meijs. Wethouder Meijs: Ja, ik heb vandaag nog nagevraagd over de behaalde resultaten bij die acht of zeven gemeentes die wel meedoen volgens dat model van IJsland. Ik kan u in ieder geval wel toezeggen dat ik zal uitzoeken of inderdaad daar de cijfers die wij behalen of die daar op de een of andere manier mee te vergelijken zijn. Want wij zetten hier in het Haarlemse model ook al volop in op de preventie. Dus het is naar mijn idee de kenmerken van dat IJslandse model om integraal aan te pakken, zowel vanuit scholen, zowel vanuit gezin, zowel vanuit omgeving. Volgens mij zijn dat de kenmerken die wij hier op het lokale niveau ook hebben. Als u kijkt bij de lokale wijkgerichte preventieakkoorden, dan kunt u zien hoeveel partijen daarbij betrokken zijn. Dus naar mijns inziens zijn al die preventieakkoorden al een vertaling van hetgeen wat het IJslandse model bedoelt. En ik ben twee keer in IJsland geweest, ik heb het gezien, ik weet dat op dat moment daar de akkoorden al of het model al heel lang geleden is ingevoerd. Maar dat de vergelijkingen van de gebruiksmiddelen niet te vergelijken is met het Haarlemse model. En dat is in 2018 de basis geweest om niet voor dat model hier te kiezen. De voorzitter: Dank u wel.

Er is een interruptie van meneer Van den Raadt. De heer Van den Raadt: Ja, voorzitter. Ik denk dat het licht aan en uit gaat, omdat we al te veel laadpalen in Haarlem hebben en dat het capaciteit belast is. Maar nee, oké. Ik vind het ook wel mooi om te horen dat de wethouder zegt van: ja, er zijn ook wel andere factoren. Want dat was eigenlijk onze vraag: hoe goed zijn al die modellen? Want we kunnen ook zeggen: het gaat beter in Haarlem omdat we allemaal dure mensen uit Amsterdam krijgen en iedereen met een normaal inkomen naar Beverwijk verhuist. Kan u dat allemaal zien in die modellen of is het een beetje natte vinger werk? De voorzitter: Wethouder Meijs.

27

Wethouder Meijs: Zoals ik toen volgens mij in de commissie al benoemd heb dat de samenhang met de aanpak zowel in het fysieke domein als op jeugd als op sport als op armoedebeleid, het mobiliteitsbeleid, volgens mij hebben we daar al uitgebreid in de commissie gesproken. En dat is het model zoals we dat hier lokaal en regionaal, maar ook in de wijkaanpakken hebben. Dus ik ben het geheel met u eens als u zegt dat de achterstanden daar nog niet helemaal gelijk zijn, dat klopt. Daarom hebben we ook de aanpak gedaan als eerste in de wijk waar het hoogstnoodzakelijk is. En dat was Schalkwijk en Oost. De motie van GroenLinks, hoe sympathiek ook, maar a, inderdaad ik ben niet de wethouder van onderwijs. Dus ik kijk al met een scheef oog naar mijn collega Botter die wel over onderwijs gaat. Maar ik zou ontraden, omdat er echt al heel veel projecten gaande zijn om de gezondheid en de gezonde schoolmethodiek hier in Haarlem vorm te geven. Daar zijn middels gesprekken, middels voorstellingen, voorlichting, oudergesprekken, deskundigheid bevorderingen, vele projecten en stichtingen al betrokken. Ik heb gezien aan den lijve in mijn vorige baan als intern begeleider en als directeur dat die inzet is echt gericht op weerbaarheid, eigen kracht, zelfredzaamheid en participatie van kinderen.

Dat er een nieuw element is, zoals u in de commissie zei over de veerkracht van die jongeren in een coronatijdstip. Dat klopt, maar volgens mij wordt dat op dit moment in alle scholen besproken. Maar ik kijk met een schuin ook richting mijn collega. De voorzitter: U bent klaar verder? Wethouder Meijs: Voor deze motie wel, maar dan is er nog eentje van de Actiepartij. De voorzitter: Ja, gaat u dan verder. Wethouder Meijs: We krijgen haast, oké. De motie van de gezondheidsscore in raadstukken, ik vind dat een sympathieke. Ik besef ten volle dat we de doelstellingen die we al hebben opgenomen in de vele stukken, als je daar ook nog weer een doelstelling voor het gezondheidsbeleid toevoegt, dat moet wel op enige manier wel een toegevoegde waarde hebben. Dus ik zou u willen uitnodigen om met mij in gesprek te gaan om wat meer handen en voeten te geven. Want natuurlijk zijn er allerlei factoren op verschillende terreinen die we al meten. En dan gaat het echt over in de fysieke domein als luchtkwaliteit of geluidshinder. Maar waar u op doelt dat zijn toch meer de zachte kanten van het gezondheidsbeleid. En ik zou graag met u eens willen kijken hoe we dat op de een of andere manier toch toe kunnen voegen aan onze dossiers. Dus ik nodig zowel de Actiepartij als het CDA uit om met mij in gesprek te gaan. De voorzitter: Dank u wel.

Dan gaan we even kijken naar de reactie van wethouder Botter op de motie van GroenLinks. Wethouder Botter: Die wijkt in zoverre niet veel af van wat wethouder Meijs zegt. Er gebeurt inderdaad namelijk ook al heel veel. Maar ik wil wel gewoon tijdens de regulier overleggen die we hebben met de scholen nog eens navragen van hoe dat op dit moment gaat en hoe dat ook ten tijde van corona gaat. We hebben gewoon regulier overleg waar ook de andere wethouders uit de regio bij aanwezig zijn en de schoolbesturen. Daarnaast hebben we een Haarlems overleg, het BOVO heet dat, waarbij we dit aan de orde kunnen stellen. En ik wil met alle plezier daarover terug rapporteren om te vertellen van hoe het er dan voorstaat en of er additionele acties nog nodig zijn. Ik weet wel dat in het kader van de coronamaatregelen ook ondersteuning wordt ingehuurd. Want ik hoor een paar mensen zeggen, die zijn bang dat dit dan ook weer op de schouders terechtkomt van de docenten die toch al onder druk staan. En ik denk ook dat je zou moeten kijken of het niet alleen in het onderwijs iets is wat aandacht behoeft, maar ook bij de sportverenigingen en de naschoolse opvang. Of bij wijze van spreken organisaties als Triple Threat, daar wordt al aan dit soort weerbaarheid ook gedaan om die jongeren in hun kracht te zetten. Dus mijn voorstel zou zijn,

28

ik ga voor u eventjes op identificatiemissie, zoals dat met een deftig woord heet. En dan kom ik weer bij u terug na het zomerreces om te melden wat dat heeft opgeleverd. De voorzitter: Goed, dank u wel. We gaan naar de tweede termijn. Kan mevrouw Klazes wat mij betreft mee beginnen. Mevrouw Klazes: Dank u wel, voorzitter. Ik vind het eigenlijk een prachtige toezegging van wethouder Botter. Dus ik wilde eigenlijk voorstellen aan meneer Hulster van de Actiepartij of hij akkoord gaat met het intrekken van deze motie. Ja, we doen het even zo. Ik wil wel schorsen, maar dan moet ik weer bewegen en daar heb ik geen zin in. Dus in dat geval trek ik deze motie 17.2 gaarne in. Dank u wel voor de toezegging. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Kok. Mevrouw Kok: Dank u wel, voorzitter. Wethouder Meijs, ik was degene die die vraag stelde over het verzoek om halfjaarlijks geïnformeerd te worden en niet de VVD. Ik denk dat u dat een beetje door de war haalde. Maar waarom wil u dat eigenlijk niet doen? De voorzitter: Ik kijk even verder. Nog anderen in tweede termijn? Niet. Wethouder Meijs. Wethouder Meijs: Nou, niet willen. Ik denk dat als je het hebt over gezondheidseffecten en de resultaten daarvan, dat een halfjaar gewoon te kort is. En we monitoren al geregeld.

Dus ik zou u voorstellen, kijk nog eens mee als we de monitor van de gezondheidseffecten die ik benoemde, ik heb ze zelf nog niet gezien maar wel gehoord, die we in het najaar met elkaar zullen delen, dan kunt u zien op wat voor indicatoren en resultaten we dan die monitor laten zien. En als u dat nog steeds niet tevreden stelt, dan kunt u natuurlijk alsnog kijken of we daar iets in moeten veranderen. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we toe naar besluitvorming. Eerst de nota gezondheidsbeleid zelf en het uitvoeringsplan. Wil iemand daarover stemming? Niet. Dan is die nota vastgesteld. Dan gaan we naar de moties. Eerste motie van de ChristenUnie, succesvol IJslands preventiemodel ook in Haarlem. Stemverklaring? Mevrouw Van Zetten. Mevrouw Van Zetten: Nou, ik zal het misschien niet hebben begrepen, maar ik dacht dat in Nederland de gelukkigste kinderen ter wereld woonden. En ik begrijp niet waarom wij een IJslands model nodig hebben om daar nog wat aan te veranderen. Nou ja, in ieder geval ik ga dit echt niet steunen die flauwekul. Sorry. De voorzitter: Dank u wel. Het wordt steeds duidelijker. Nummer 2, nee, nee, zijn er nog meer stemverklaringen? Dan gaan we stemmen. Wie is voor de motie? Dat zijn de fracties van GroenLinks, CDA, Jouw Haarlem, ChristenUnie, SP en Actiepartij. Ik geloof dat ik het daarmee gehad heb. Dat is nog best spannend dan. Nee, de motie is verworpen.

Dan gaan we naar de motie van de Actiepartij, gezondheidsscore in raadstukken, want nummer 2 is ingetrokken. Dus motie nummer 3, 17.3, stemverklaring. Meneer Visser. De heer Visser: Ja, we waren even in verwarring over of het wel of geen meerderheid was. De voorzitter: Het was geen meerderheid, hij is verworpen. 17 voor, 20 tegen. Is er nog een stemverklaring? Niemand. Dan gaan we stemmen. Het gaat over motie 17.3, gezondheidsscore in raadstukken. Wie is daarvoor? Dat zijn de fracties van GroenLinks, D66, CDA, Trots Haarlem, OP Haarlem, Jouw Haarlem, ChristenUnie, SP en Actiepartij. Er wordt driftig geteld. Die is aangenomen.

29

18. Haarlemse transitievisie warmte (definitief) De voorzitter: Oké, dan gaan wij naar agendapunt 18, Haarlemse transitievisie warmte. Er staat achter definitief. Als u het aanneemt tenminste. Dan gaan we naar degenen die het woord willen voeren. Mevrouw Verhoeff. Mevrouw Verhoeff: Dank u wel, voorzitter. Wat ons betreft, dat hebben we ook al eerder gezegd, had dit een hamerstuk mogen zijn. Maar nu die hier staat gaan we gewoon zeggen hoe goed we dit ding vinden. We zijn dan ook heel erg blij dat deze warmtevisie voor Haarlem een stapje verder komt, ondanks alle risico’s die er natuurlijk inzitten. Maar die financiële risico’s kennen allemaal een mooie goede risicobeheersing in onze ogen. We hopen ze geen van allen meer tegen te komen, we horen graag wanneer een risico gepasseerd is, want dan kunnen we weer opgelucht ademhalen. Heel fijn dat hier mooie indicatoren zijn genoemd vooraf, zodat we ze dadelijk in de rapportages kunnen gaan volgen. Een planning erbij, nou, we gaan u volgen om te zorgen dat u die planning houdt, wethouder. Het was duurzaam doen, dus dat willen we u ook zien doen. O, de moties, amendementen en moties. Wij gaan het amendement niet steunen van Jouw Haarlem, ook al vinden we het heel sympathiek. Maar er is al vaak genoeg aangegeven en dat hebben we u ook nog ter plekke gevraagd dat er gekeken wordt naar de verhouding.

Wat zijn nou de feitelijke woonkosten van iemand als er verduurzaamd wordt? En ook de motie vinden wij overbodig. De heer Bloem: Voorzitter. De voorzitter: U heeft een interruptie van meneer Bloem. De heer Bloem: Ja, voorzitter, ik wou graag de Partij van de Arbeid vragen. Duurzaamheid en draagvlak, dat zijn af en toe best lastige dingen. Wat is er nou op tegen om even die betaalbaarheid nog even extra expliciet hier neer te zetten? Waarom sturen we dat signaal niet neer? Het kost ons niks, het is alleen extra duidelijk van: jongens, betaalbaarheid is een absolute voorwaarde. En daarmee krijgen we ook meer draagvlak, wat we keihard nodig hebben. Mevrouw Verhoeff: Er zijn twee mogelijkheden. Je kunt overbodig moties indienen en je kunt het gewoon in je termijnen zeggen. En dat hebben wij uitgebreid in de commissie gedaan, daar hebben we ook toezeggingen op gekregen. En dan vinden we het overbodig om te herhalen, dat is de reden. De voorzitter: Dank u wel. Meneer Bloem nog een reactie. De heer Bloem: Ja, kijk, dat is precies de houding die we in ieder geval vroeger nog wel van de Partij van de Arbeid kennen, door het dan meteen overbodig te noemen. Dit extra neerzetten heeft een waarde. Dit duidelijk neerzetten heeft een waarde. Dit heeft ook een waarde omdat we zien dat betaalbaarheid overal in het land mis gaat bij die transitie.

Dus extra aandacht geven is niet overbodig, dat is noodzakelijk om draagvlak te creëren en dit echt te gaan realiseren. Dus ik ben echt teleurgesteld in de Partij van de Arbeid. Mevrouw Verhoeff: Een heel eenvoudig antwoord, uitgebreid hebben we het er in de commissie over gehad. En wij zijn niet van herhaling. U misschien wel, wij niet. Dank u wel. De voorzitter: Ik wou net zeggen, er was ook geen nieuwe vraag meer. Oké, meneer Aynan, interruptie.

30

De heer Aynan: Ja, dank u wel. U kunt het er uitgebreid over hebben gehad in de commissie, maar als ik kijk naar het stuk dan staat daar gewoon dat de betaalbaarheid letterlijk onder het huidige voorgenomen beleid een lastig te realiseren uitgangspunt is. En wat wij van u vragen, daar vragen we steun voor, is om dat juist wel te garanderen. Want de wethouder kan van alles toezeggen, maar in het stuk staat heel duidelijk dat dat gewoon niet te garanderen is. Wat vindt u daarvan? Mevrouw Verhoeff: Nou kijk, dat is denk ik het grote verschil tussen of je wel of niet de wethouder vertrouwt. En wij vertrouwen hem. De heer Aynan: Voorzitter, dat was de vraag niet. De voorzitter: Meneer Aynan. De heer Aynan: Voorzitter, dat was de vraag niet. Ik zal hem nog een keer herformuleren. Er staat in het stuk dat u straks vaststelt, en dat wij dus willen amenderen en aanpassen, daar staat letterlijk, ik lees het nog een keer op, pagina 15, ik heb het ook in het amendement gezet: het is lastig te realiseren die kostenneutraliteit. Oftewel die betaalbaarheid. Terwijl inderdaad vanaf het allereerste begin hier de toezegging, de belofte was: kostenneutraal. Wat de mensen nu voor energie betalen, zullen ze in de toekomst ook gasvrij moeten blijven betalen. En nu zien we dat in het stuk dat dat uitgangspunt losgelaten wordt.

Wat vindt de Partij van de Arbeid daarvan? Mevrouw Verhoeff: 1, is er ook een landelijk uitgangspunt. Wij zijn ervan overtuigd dat wij daar scherp op moeten blijven, dat klopt. Net als veiligheid kun je dit niet garanderen, maar je kunt er wel zelf in meesturen. En het gaat ook niet om dezelfde energieprijs die je betaalt, maar als je woning beter geïsoleerd is en alle voorzieningen beter geregeld zijn en je minder onverwachte kosten krijgt, dan kan het totaalplaatje van je woonlasten wel gelijk blijven. En dat is het uitgangspunt. En als dat onverhoopt niet zo mag zijn, dan vindt u ons aan uw zijde om daar oplossingen voor te vinden. Maar dan niet vooruit nu denken dat het niet gaat lukken. Het is moeilijk en we gaan er hard aan werken. De heer Aynan: Voorzitter, het staat er letterlijk. Niet onverhoopt, het staat letterlijk op pagina 15 en op bladzijde 31. Lees nou eens een keer. En wij vragen … De voorzitter: Volgens mij is uw punt duidelijk, u heeft dat nu voor de derde keer gezegd. De heer Aynan: Ik zal het blijven zeggen, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Oosterbroek. Mevrouw Oosterbroek: Ja, GroenLinks sluit zich aan bij de PvdA. Wij zijn erg blij met dit stuk en de sociale energietransitie die we hiermee in gang zetten. We zijn ook blij met de toezegging van de wethouder om aan de slag te gaan met de isolatieplannen in Haarlem-Noord.

Over de amendementen en moties van Jouw Haarlem, daar zullen we tegen stemmen want dat is bestaand beleid. En dat het lastig is, ja, het is niet makkelijk om onze energietransitie te veranderen, maar we gaan het hier wel mooi doen en daar ben ik erg trots op. De voorzitter: Dank u wel. Eens even kijken, meneer Boer.

31

De heer Boer: Ja, dank u wel, voorzitter. Ja, de VVD begrijpt goed dat we een transitie moeten gaan maken met betrekking tot de warmte. Maar we zijn altijd wel heel duidelijk in geweest dat daar wel een aantal voorwaarden aan zitten. En de eerste is natuurlijk dat het behapbaar en betaalbaar moet zijn voor de inwoners van Haarlem. En de andere voorwaarde is dat we geen dwang gaan toepassen. Het is hier godzijdank geen communistische helstaat, dus wij gaan onze bewoners niet dwingen tot bepaalde maatregelen qua die warmtevoorziening. Dat mogen ze allemaal zelf kiezen en doen, daarom zijn we ook liberalen. Dat wil ik hier nog een keertje duidelijk maken. Wat betreft betaalbaar en behapbaar kunnen we deze visie eigenlijk tot 2030 goed volgen. Die lijkt realistisch en ook realiseerbaar. Maar daarna betwijfelen wij echt of deze visie wel de juiste is. Dus we doen een PvdA’tje of een D66’je, het is maar hoe je het noemen wil. We zullen voor het stuk stemmen, instemmen, maar dan wel met de kanttekening dat we dat tot 2030 doen en daarna niet. De voorzitter: Dank u wel. Meneer Van Leeuwen. De heer Van Leeuwen: Ja, voorzitter, dank u wel. Nou, de VVD noemt zich al D66’er. GroenLinks sluit zich aan bij de PvdA, dat is ook een nieuwtje volgens mij. Niet bij betoog, maar dat er een fusie op handen is, zo leren we nog wat vanavond. Maar wij als D66 zijn ook ontzettend blij met deze visie.

En wat goed ook hoe het college, want dat zien we ook wel eens anders, maar wat goed dat het college ons bij elke fase van dit proces ons als raad heeft meegenomen. Want zoals ik eerder betoogde, het is complex, het is moeilijk, er zijn geen makkelijke oplossingen. En als het makkelijk was, dan waren we ook snel klaar geweest met het agendapunt. Om een aantal voorgaande sprekers ook gelijk in te halen, het staat al gelijk ook in het raadsstuk pagina 4: randvoorwaarden haalbaar en betaalbaar maken voor de samenleving is een van de belangrijke uitgangspunten. En ook in de nota betaalbaarheid die we eerder hebben besproken, daar staat dus inderdaad … De voorzitter: U heeft een interruptie van meneer Aynan. De heer Aynan: Maar wat staat er in de visie zelf over betaalbaarheid? De heer Van Leeuwen: Nou, volgens mij wat ik net daarvoor zei: het is complex en het is lastig. Maar uitgangspunt van nota betaalbaarheid is dus inderdaad dat het betaalbaar blijft. Dus dat is een uitgangspunt, dat hebben we eerder met elkaar ook vastgesteld. Dat maakt wel dat het complex en lastig kan zijn, dus daar heeft u gelijk in. Maar ook de wethouder heeft al vaker tegen ons gezegd, we hebben het ook vaker vastgelegd in eerdere besluitvorming, wat ons betreft is dat een uitgangspunt. En dat staat ook hier weer in.

Dus ja, u heeft een hele mooie tekstuele passage gevonden, maar nee, de essentie van dit stuk en dat staat daar echt: de randvoorwaarde is het haalbaar en betaalbaar maken voor de samenleving, voor alle Haarlemmers. En dat betekent dus niet door de strot duwen, dat betekent dus een goed en haalbare termijn aanhouden. En dat zien we ook in de concrete projecten gebeuren. Dus we hebben ook met elkaar het al gehad vaker over Meerwijk en dan hebben we het ook over de positie van particuliere woningeigenaren gehad. En dat doen we hier met elkaar echt zorgvuldig. Dus geen steun voor moties en amendementen, wel steun voor de visie. En we moeten dit met elkaar gaan doen. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: U heeft nog twee interrupties, voordat u afscheid neemt. Eerst meneer Aynan. De heer Aynan: U had het over niet door de strot douwen. Maar heeft u de brief van de G40 gelezen, waarin ze juist om instrumenten vragen om juist wel complete wijken van het gas af te kunnen halen. Ook als mensen dat niet willen.

32

De voorzitter: Ja, meneer Van Leeuwen. De heer Van Leeuwen: Voorzitter, ik heb die brief gelezen. En wat is nou het mooie, dat is dat meneer Aynan hier een politiek punt denkt te scoren door een brief die is opgesteld door 40 gemeentes. En daar gaat die nu even deze wethouder op vastpinnen. Wij hebben met elkaar het traject in Meerwijk zeer zorgvuldig besproken. Ik heb het ook vaker de positie van een van de eigenaar bewoners aangehaald, namelijk mijn ouders die daar ook wonen. Die zeggen: Bas, wij kunnen het echt niet meer aan om dat helemaal te gaan doen, om een paar weken ons huis uit te gaan. Dus dat is ook echt een persoonlijk punt voor mij. Loop nou de snelheid die mensen kunnen lopen. En dat doen we heel concreet in het project. En ik weet niet welke wethouders u bent tegengekomen van andere G40 gemeentes. Ik heb hier in Haarlem nog nooit eentje gezien die ook maar bij een borrel heeft gezegd, die we ook niet hebben gehad, dat scheelt misschien. Maar in ieder geval, die ook nog nooit heeft gezegd: we gaan koste wat het kost, we komen bij die mensen op de deur kloppen, u moet van het gas af. Dat is hier niet aan de hand. Dus ook daar heeft u een slimme tekstuele passage gevonden en probeert u een prachtig punt te scoren, maar niet over de rug van deze wethouder. De voorzitter: Nog een keer voor meneer Aynan. De heer Aynan: Dank voor het compliment.

Maar daar gaat het eigenlijk helemaal niet over. Tot nu toe heeft de wethouder, hebben de gemeentes, dat instrument helemaal niet. En in die brief wordt in de toekomst juist om dat instrument gevraagd, daar gaat het om. En in deze visie gaat het inderdaad om decennia. Dus het is heel concreet, het college vraagt om het instrument zodat ze wijken van het gas af kunnen halen, ook als bewoners dat niet willen. Wat vindt D66 daarvan? De heer Van Leeuwen: Ja, dat is dus best boeiend hè. Dit is een beetje alsof ik u ga debatteren. We hebben met zijn 39 als raad iets besloten. En meneer Aynan, hoe kan het nou zijn dat we als raad hebben besloten dat we XYZ. De wethouder vindt de G40 vaak om goede dingen te doen, om vanuit onderop in het land die duurzaamheid echt in gang te zetten. Want de landelijke overheid laat het soms wat afweten. Maar uiteindelijk is dit een instrument wat wij in Haarlem niet in willen zetten. Dat debat hebben wij vaak met elkaar, u heeft de wethouder er nog nooit over gehoord, ik heb de wethouder er nog nooit over gehoord. Dus wat prachtig dat u gaat debatteren over een brief van 40 gemeentes waar wij er eentje van zijn. En waar we deze wethouder nog nooit hebben gezien dat hij met een mes langs mensen hun huis gaat, de gaskabel door gaat snijden of met een ijzerzaag. Dat is hier gewoon niet aan de hand. Dank u wel, voorzitter.

De voorzitter: We gaan naar de interruptie van mevrouw Van Zetten. De heer Aynan: Heel kort, voorzitter. De voorzitter: Nee, u heeft drie keer geïnterrumpeerd op dit punt bij een spreker. En daarvoor al bij anderen. Het is echt heel helder waar u voor staat en waar uw motie voor staat. En u kunt straks ook in uw termijn nog het woord voeren. Mevrouw Van Zetten. Mevrouw Van Zetten: Nou, ik viel inderdaad ook dat we mensen het niet door de strot gaan douwen. Maar er zijn natuurlijk andere manieren om mensen tot het gewenste beleid te dwingen. En dat gaf de wethouder in de commissie ook al aan. Hij hoopte toch op de hulp van Den Haag, want die maken gewoon structureel die gasprijzen veel duurder. Die prijzen gaan enorm omhoog, de belasting gaat enorm omhoog. En zo gaan wij de burgers disciplineren om van het aardgas af te komen. En dat is ook een manier, dat is ook een methode om mensen iets door de strot te douwen. En dat wil ik dan nog maar eventjes meegeven.

33

De voorzitter: Meneer Van Leeuwen. De heer Van Leeuwen: Ja, en we zitten hier met elkaar in de Haarlemse gemeenteraad, niet in de tweede kamer. Ook al zou u dat misschien willen. En wij zorgen juist dat het voor Haarlemmers makkelijker blijft. En wij zorgen dat het voor Haarlemmers makkelijker blijft. En wij zorgen dat het voor Haarlemmers betaalbaar blijft, dat het bereikbaar blijft. Dus dank dat u nog in een interruptie aanreikt om dat nogmaals aan te geven dat we dat van harte ondersteunen en dat dit college dat ook bijzonder zorgvuldig en goed doet wat ons betreft. De voorzitter: Mevrouw Van Zetten. Mevrouw Van Zetten: Meneer Van Leeuwen, ik heb helemaal geen behoefte om in de Tweede Kamer te zitten. Ik bedoel, dat is waarschijnlijk projectie, dat wil u waarschijnlijk zelf graag. Maar u geeft eigenlijk geen antwoord op mijn vraag, want die Haarlemmers kunnen wij hier helemaal niet helpen. Als de belastingen en de gasprijzen de pan uit rijzen en mensen gewoon echt in hun portemonnee worden geraakt. Daar gaan we allemaal last van krijgen. De voorzitter: Mijnheer Van Leeuwen. De heer Van Leeuwen: Waarvan akte. De voorzitter: Dank u wel. Daarmee gaan wij naar de … Wil u ook interrumperen? O, u wil een termijn. Want meneer Van Leeuwen is klaar. Oké, meneer Dreijer. De heer Dreijer: Dank u wel, voorzitter. Nou, ik kan eigenlijk wel aansluiten bij zo’n beetje wel alle partijen.