06-30 Transcript Raadsvergadering 30 juni 2025

En daarnaast hebben we een aantal coproducties met PvdA, GroenLinks, CDA en de Actiepartij. Voorzitter, ik ga door. Veiligheid op straat thuis en online is een belangrijk punt van D66 geweest en ook opgenomen in ons Coalitieakkoord. We zijn bijzonder verheugd dat er extra geld is geregeld om ons plan van aanpak stoppen femicide en tegengaan van huiselijk geweld uit te voeren in de komende jaren. Dit is een extra impuls voor de veiligheid van vrouwen en kinderen nu en in de toekomst. En D66 blijft de uitvoering van het plan verder volgen. 07 Motie Aanpak straatintimidatie Mevrouw Çimen: En dan veiligheid op straat. Straatintimidatie is een wijdverbreid probleem dat het veiligheidsgevoel en de bewegingsvrijheid van met name vrouwen meisjes en mensen in de LHBTIgemeenschap ernstig aantast. Dat dit een groot probleem is, wordt ook erkend door het strafbaar stellen van straatintimidatie sinds 1 2024. En uit onderzoek van het CBS blijkt dat 53 procent van de vrouwen tussen 18 en 34 te maken kreeg met een of meerdere vormen van seksuele straatintimidatie. En de Nachtwacht in Haarlem heeft dit jaar onderzoek gedaan met betrekking tot het uitgaansleven in Haarlem. En slechts 6 procent van de vrouwen en non-binair personen in Haarlem zegt nooit grensoverschrijdend gedrag te hebben ervaren, tegenover 37 procent van de mannen.

Voorzitter, iedereen moet zich vrij en veilig voelen om deel te nemen aan de Haarlemse samenleving in de dag en in de nacht. En D66 heeft daarom ook ingezet op deelname van Haarlem aan het Programma veilige steden. En dit is een hele goede eerste stap, maar D66 is van mening dat nog een aantal aanvullende acties nodig is voor de aanpak van straatintimidatie. Zoals het toevoegen als prioriteit in het Veiligheids- en Handhavingsplan. Onderzoeken of er wellicht een extra meldpunt nodig is. En om mannen en jongens ook actief te betrekken als bondgenoten in de aanpak. Zoals de recente campagne Haarlem breek de stilte. Voorzitter, wij dienen hiervoor vanavond een motie in en ik zal straks afsluiten met alle dicta van al onze moties, dan loopt het verhaal ook even iets prettiger. 08 Motie CJG outreachende coaches structureel financieren Mevrouw Çimen: Voorzitter, vanuit deze raad wordt ook al langere tijd aandacht gevraagd voor een toename van dealende jeugd. En met Jouw Haarlem hebben we hier ook in het verleden eerder een motie voor ingediend. We zien dat criminele netwerken in heel Nederland steeds jonger rekruteren. Dat jongeren vanaf een jaar of 12 al hand- en spandiensten verrichten in het drugscircuit. En binnen de gemeente Haarlem is een preventieve aanpak uitgerold om dealgedrag door jongeren te voorkomen en aan te pakken.

En de raad heeft eerder al besloten om tussen 2023 en 2026 extra geld vrij te maken voor de aanpak van dealende jeugd. En het merendeel van dit bedrag wordt besteed aan extra CJG outreachende coaches in verschillende stadsdelen.

34

Voorzitter, deze CJG coaches worden ingezet om deze jeugdigen te bereiken, voordat ze bezwijken voor het grote geld en het grote geweld en het dealen zo snel mogelijk achter zich laten. En deze coaches zouden wat D66 betreft structureel ingezet moeten worden. En wij dienen hier straks een motie voor in. Voorzitter, D66 blijft zich daarnaast ook inzetten voor een toegankelijke jeugdzorg en jeugdpreventie. We zijn dan ook blij met de verdere structurele investeringen die worden gedaan in deze Kadernota. Tegelijkertijd horen we ook het betoog van de SP, dat er ook nog genoeg werk aan de winkel is, ook in deze jeugdzorg, maar daar wordt zeker hard aan gewerkt. En we blijven natuurlijk ook de landelijke discussie volgen rondom de financiering van de jeugdzorg vanuit het Rijk in de komende jaren. 12 Motie Door het vuur voor middelduur Mevrouw Çimen: Voorzitter, dan ga ik over naar wonen. De gemeente heeft met een impuls van € 6.500.000 gezorgd voor het stimuleren van sociale woningbouw. Zodat 12 projecten die dreigden stil te vallen, toch snel van start zouden kunnen. Daardoor kunnen, om heel specifiek te zijn, 765 sociale huurwoningen en 442 woningen in andere categorieën toch gebouwd worden. Dat is fantastisch, want elke extra woning is hard nodig.

En in het Coalitieakkoord is de ambitie opgenomen om naast 40 procent sociaal ook 40 procent middelduur te bouwen voor Haarlemmers met een middeninkomen. En recent is gebleken dat de huurmarkt voor middeldure woningen in Nederland minder aantrekkelijk is geworden voor investeerders. En het uitblijven van die investeringen in het middeldure segment kan leiden tot het verdwijnen van deze woningen uit de woningbouwplannen. En D66 vindt dat we alles op alles moeten zetten om te voorkomen dat het middeldure segment uit Haarlemse woningbouwplannen verdwijnt. En we zien dan ook mogelijkheden om als gemeente het middeldure segment te stimuleren, zoals bijvoorbeeld in collega steden als Rijswijk of Amsterdam. En we zullen daarom ook straks een motie indienen om de middeldure woningen niet uit het oog te verliezen. 11 BIS Motie Als de gemeente faciliteert, is die fiets zo geparkeerd Mevrouw Çimen: En voorzitter, als we nieuwe woningen bouwen of faciliteren, willen Haarlemmers ook hun stalen Ros ergens kwijt kunnen. En de gemeente wil het beleid wonen boven winkels actief faciliteren. En het college heeft hiervoor een vaste lijn bepaald, waarbij ruimte is om fietsparkeren op maximaal 200 meter afstand te realiseren. En wij zijn voorstander van wonen boven winkels te faciliteren, maar in de praktijk zijn er gevallen waardoor dit niet door kan gaan vanwege diezelfde fietsparkeernorm.

En fietsparkeerplekken op eigen terrein zijn in het centrum vaak niet realistisch. D66 dient vandaag daarom een motie in om onder andere actief te onderzoeken waar in het centrumgebied wel ruimte beschikbaar is en gemeentelijke fietsparkeren of kansen bestaan in leegstaande winkelpanden en te kijken naar maatwerk in achtertuin of achter winkels. 10 Motie Meer zekerheid voor toegankelijkheid Mevrouw Çimen: En dan gaan we door naar toegankelijkheid en vergroening van de stad. D66 vraagt al langer aandacht voor betere toegankelijkheid in de openbare ruimte in onze stad. De uitvoeringsagenda Toegankelijk Haarlem omvat 25 concrete acties en maatregelen, verdeeld over zeven thema's, die zich uitstrekken over meerdere jaren. En om dit te realiseren hebben we de coördinator toegankelijkheid voor drie jaar aangesteld. Er is echter budget voor de eerste twee jaar. Het verbeteren van die toegankelijkheid van Haarlem is wat D66 betreft een continu proces dat niet eindigt bij het aflopen van de huidige uitvoeringsagenda. Continuïteit en de coördinatie van toegankelijkheidsbeleid is essentieel voor het behalen van duurzame resultaten en het voorkomen van kennisverlies. Daarnaast vinden we dat het platform Toegankelijk Haarlem en de

35

samenwerking met ervaringsdeskundigen structurele ondersteuning en coördinatie behoeft. We dienen daarom ook vanavond een motie in om onder andere voor drie jaar na 2026 geld te reserveren voor deze coördinator en deze extra tijd ook meteen te gebruiken om de uitvoeringsagenda voor na 2027 op te stellen. 09 BIS Motie Voltooi de vergroening van Haarlemse schoolpleinen Mevrouw Çimen: Dan de vergroening van de stad. In 2024 is door 11 Haarlemse scholen gebruikgemaakt van de regeling subsidiëring voor groene schoolpleinen Haarlem. In 2025 is door vier scholen dezelfde subsidie aangevraagd en toegekend en nog geen zeven scholen hebben te kennen gegeven deze subsidie dit jaar nog aan te vragen. Iets meer dan de helft van de Haarlemse scholen hebben nu dus een deels of een geheel vergroend schoolplein gerealiseerd. Dat is ontzettend mooi om te zien. Maar D66 ziet dat nog een substantieel deel van de scholen mogelijk in aanmerking komen om met hulp van de gemeente hun schoolpleinen verder te vergroenen. En de gemeente voert nu, begrijpen wij uit de technische beantwoording, een inventarisatie uit om te bepalen om hoeveel scholen het precies gaat. En D66 dient vandaag daarom een motie in om deze subsidieregeling tijdelijk te verlengen en de verdere vergroening van schoolpleinen te realiseren. Voorzitter, vorige week ... De voorzitter: U heeft een interruptie van mevrouw Van den Broek.

Mevrouw Van den Broek: Voorzitter, een hartstikke mooie motie. We dienen hem ook mede in, maar het zou toch ook heel mooi zijn als D66 zich ze wat harder zou inzetten voor het behoud van het bestaande groen. Want groen toevoegen helemaal goed, zijn we helemaal mee eens. Maar in alle Commissie Ontwikkelingen hoor ik nooit enig protest van D66 als er tientallen bomen moeten worden gekapt. Zou het niet goed zijn als D66 zijn geluid daar ook eens wat meer over laat horen? Mevrouw Çimen: Volgens mij is dat niet de goede weergave van de discussies zoals die in de Commissie Ontwikkeling lopen. Ik denk wel dat er ook vaker wat keuzes moeten worden gemaakt over waar sta je wonen toe en waar moet daar eventueel dan her en der een boom worden gekapt, om die woningen te realiseren? Tegelijkertijd hebben we ons ook flink ingezet voor groenparagrafen in woningbouwplannen en ook om herplant te organiseren. Mevrouw Van den Broek: Dan hebben we allebei een andere beleving van de Commissie Ontwikkelingen, maar daar gaan we nog later over in gesprek. Mevrouw Çimen: Dat is altijd goed. Vorige week, voorzitter is in de Commissie Bestuur uitgebreid gesproken over de staat van de gemeentelijke ICT-systemen en onze digitale beveiliging.

Nationaal is digitale soevereiniteit eerder dit jaar tot topprioriteit verklaard en moeten we als overheid minder afhankelijk worden van Amerikaanse Techgiganten, omdat de laatste geopolitieke ontwikkelingen laten zien dat digitale afhankelijkheid ook ingezet wordt als economisch drukmiddel. Andere Europese en Nederlandse steden en overheidsinstellingen zijn nu ook de stap aan het maken naar Europese aanbieders. Dit is in het bijzonder relevant voor onze lopende migratie naar de Cloud bij de gemeente Haarlem. En als overheid is het onze taak om zorgvuldig om te gaan met de data van onze inwoners en de zoektocht naar Nederlandse of Europese varianten als Cloud providers is een reëel en urgent vraagstuk. D66 is dan ook blij met de toezegging van de wethouder om ons na de zomer uitgebreid hierover te informeren over de migratie naar de Cloud, mogelijke Europese aanbieders en eventuele risico's. En we blijven dit dossier uiteraard ook nauwgezet volgen. Voorzitter, het kwam net al in een interruptie aan bod. Een laatste opmerking over de demonstratie voor de komst van een AZC in de Koninginnebuurt afgelopen zaterdag. Het aanwijzen van de locaties voor AZC's is in

36

alle rust besproken en over besloten in deze gemeenteraad. Er is in deze raad in meerderheid gekozen voor het zijn van een gastvrije stad en vooral ook aan een stad die zich aan de regionale afspraken houdt. Een elke Haarlemmer, een buurtbewoner kan er natuurlijk zijn eigen mening op nahouden en zich organiseren op een dossier en ervoor kiezen om te demonstreren. Dat is allemaal uitstekend. We hoeven het zeker niet altijd met elkaar eens te zijn, maar het feit dat landelijke kopstukken of voormalig landelijke kopstukken van politieke partijen in onze stad komen in een poging om, zo komt het in ieder geval op mij over, ophef te creëren die er in feite niet is, vinden we wel jammer. We zijn in ieder geval wel blij dat alle Haarlemmers die dat wilden van zich hebben kunnen laten horen op een vreedzame wijze afgelopen zaterdag. En dan ga ik nu over ... De voorzitter: U heeft een interruptie van mevrouw Van Zetten. Mevrouw Van Zetten: U heeft het over het AZC, dat in alle rust gekozen is. Dat zijn uw woorden. We zien ieder geval bij de Zijlweg nog steeds geen enkel resultaat. We zitten met de Spreidingswet. We kunnen er echt niet aan voldoen, behalve door hoe noem je dat? Noodopvanglocaties in stand te houden.

Maar wat vindt u dan van de opvang van die minderjarige statushouders die AMV'ers, vindt u dan ook dat in alle rust met de buurt besproken is wat daar moet gebeuren? En vindt u het dan ook niet een beetje raar die overval bij het Kleverpark, waarvan uw fractie dan zegt dat het toch al een hele fijne rijke buurt is. En de Partij van de Dieren ook van dat is een reservaat, waar mensen die het goed hebben wonen met een grote huis. En dat het helemaal niet erg is dat die mensen zich daar een beetje ongerust over maken. Het gaat mij erom van dat er wel heel weinig begrip is voor mensen die direct in de omgeving worden geraakt. En ik vind dat er ook wel iets meer empathie kan zijn vanuit de coalitie voor dit soort mensen, die zich gewoon zorgen maken over hun leven. En dat geldt ook voor de Asterstraat in het Rozenprieel, want dat is natuurlijk gewoon echt heel slecht gecommuniceerd met de buurt. De voorzitter: Mevrouw Çimen. Mevrouw Çimen: Dank u wel, voorzitter. Ik kan niet reageren op hoe het is gecommuniceerd in de Asterstraat en ook de andere opvangplek voor die minderjarige AMV'ers, om het even zo te zeggen. Uiteraard moet dat altijd in goed overleg en ook in goed gesprek met de buurtbewoners plaatsvinden.

Tegelijkertijd, ook met de keuze van het aanwijzen van de meerdere azc-locaties, om daar een keuze te maken, hebben wij natuurlijk ook als fractie gekeken naar welke wijken kunnen dit, zijn het meest draagkrachtig en welke wijken kunnen dat het meest hebben? Zo zijn we dus ook tot die locatie aan de Meesterlottelaan gekomen. Dat was onze afweging als fractie. Degenen die wij hebben gesproken, waren ook voorstanders van die AZC-locatie en tegelijkertijd hadden zij ook nog kritische vragen en wilden ook nog het gesprek blijven aangaan met de gemeente. Dus ik kan niet spreken voor de hele coalitie. Maar uiteraard, er is zeker ruimte en ook empathie voor de zorgen, de terechte zorgen die mensen ook kunnen hebben. Tegelijkertijd vinden we het wel goed om te benadrukken dat wij een gastvrije stad zijn, omdat we het ook mogelijk maken om deze mensen op te vangen. Dat is in ieder geval ons standpunt. De voorzitter: Dank u wel. De heer Rademaker. De heer Rademaker: Dank u wel, voorzitter. Ik hoorde iets over een voormalig landelijk politicus die ophef komt veroorzaken. Dan gok ik zomaar dat het gaat over BVNL partijleider Wybren van Haga. Maar Wybren van Haga is ook buurtbewoner. Dus omdat hij voormalig politicus is, mag hij zich geen zorgen maken over wat er in zijn buurt gebeurt of begrijp ik dat verkeerd?

37

Mevrouw Çimen: Dat zijn uw woorden. Dat heb ik niet gezegd, maar ik heb in ieder geval gezegd hoe het op mij overkwam. De voorzitter: Gaat u verder. Nee, nog een interruptie. Mevrouw Hartman. Mevrouw Hartman: Dank u wel, voorzitter. Een tweetal dingen. Ik hoor inderdaad over ... Ik hoorde meervoud van politici die ophef creëren. Ik vraag ten eerste af welk deel er ophef creëren is in een demonstratie? Tegelijkertijd zijn er ook uitspraken hier van partijen in de raad over dat demonstranten haat vol, extreemrechts en racistisch zijn op het moment dat zij hun zorgen uiten door bij een demonstratie aanwezig te zijn. Omdat ze zich zorgen maken over ontwikkelingen in hun buurt. Komt daar ook een reflectie op? Mevrouw Çimen: Ik heb die uitspraken niet gezien. Die hebben wij zelf in ieder geval niet gedaan. Ik zit zelf ook niet op Twitter en op allemaal dat soort platforms, maar ik heb het idee dat het niveau daar sowieso niet al te hoog is in de afgelopen jaren. Maar uiteraard, ik bedoel, ik ben altijd voor het in gesprek blijven en respectvol blijven met elkaar. En tegelijkertijd ook goed laten zien waar je voor staat. En wij staan voor die gastvrije stad. De voorzitter: Gaat u verder. Mevrouw Çimen: Dan ga ik een hele trits dicta voorlezen. Dus bear with me, beste mensen. Als eerste de motie Straatintimidatie.

We vragen het college om straatintimidatie voortaan op te nemen in de gemeentelijke Handhavings- en Veiligheidsagenda, bewustwording over dit thema te vergroten door bijvoorbeeld doelgerichte vaste campagnemomenten en ook herhaalde activiteiten, mannen en jongens actief te betrekken als bondgenoot in de aanpak. Te onderzoeken of een apart laagdrempelig meldpunt nodig is of dat het actief bij een bestaand meldpunt kan worden betrokken. En in indien dit niet binnen het bestaande budget dat kon worden opgevangen, de raad in aanloop naar de begrotingsbehandeling te informeren over de benodigde aanvullende middelen. En gaat over tot de orde van de dag. Deze motie wordt mede ingediend door PvdA, GroenLinks, Actiepartij, CDA en VVD. Dan ga ik door naar de motie CJG outreachende coaches structureel financieren. We vragen het college om bij de begrotingsbehandeling in november 2025 een voorstel voor te leggen aan de raad voor meerjarige dan wel structurele financiering. En gaat over tot de orde van de dag. Deze motie is mede ingediend door PvdA, GroenLinks en de Actiepartij. Dan de motie Door het vuur voor middelduur. We vragen het college om te borgen dat het stimuleren van de realisatie van sociale woningbouw met een eventuele nieuwe financiële impuls eveneens blijft bijdragen aan de realisatie van middeldure huurwoningen.

En in overleg met ontwikkelaars, marktpartijen en woningcorporaties inzichtelijk te maken welke aanvullende maatregelen nodig zijn om de bouw van middeldure woningen in Haarlem te stimuleren en de raad hierover te informeren voor het eind van dit jaar. En gaat over tot de orde van de dag. Deze motie wordt mede ingediend door het CDA. Dan de motie Voltooi de vergroening van de Haarlemse schoolpleinen. We verzoeken het college, afhankelijk van de uitkomst van de inventarisatie bij de begroting voor 2026, een voorstel te doen de subsidieregeling, subsidiëring van groene schoolpleinen Haarlem te verlengen tot en met 2026, met eenzelfde jaarlijkse budget van ten hoogste € 500.000. En gaat over tot de orde van de dag. Deze motie wordt mede ingediend door PvdA, GroenLinks, Actiepartij en Partij voor de Dieren. Dan de motie Meer zekerheid voor toegankelijkheid. We vragen het college om in de begroting van 2026 financiële ruimte te reserveren voor de verlenging van de aanstelling van de coördinator toegankelijkheid met drie jaar. De verlengde aanstelling ook te benutten voor het opstellen en implementeren van een nieuwe uitvoeringsagenda Toegankelijk Haarlem voor de periode 2028 tot en met 2030. Op termijn te onderzoeken of de functie van coördinator toegankelijkheid na 2029 structureel ingebed kan worden in de organisatie.

Te dekken door gebruik te maken van de financiële ruimte die ontstaat door het niet invullen van

38

vacante functies en of uit de algemene middelen. En gaat over tot de orde van de dag. Deze motie wordt mede ingediend door PvdA, GroenLinks, CDA en Actiepartij. En dan mijn allerlaatste motie, Als de gemeente faciliteert, is die fiets zo geparkeerd. We vragen het college om actief te onderzoeken waar in het centrumgebied ruimte beschikbaar is in bestaande gemeentelijke fietsparkeervoorzieningen voor wonen boven winkels waaronder de V&D-stalling en de stalling op de Botermarkt of er kansen bestaan in leegstaande winkelpanden. Om inzichtelijk te maken of het haalbaar is om in deze stalling of winkelpanden structureel ruimte beschikbaar te stellen aan bewoners van woningen boven winkels. Bij de begroting 2026 de raad ter afweging een voorstel te doen, ten einde gericht en adequaat tot realisatie over te gaan en maatwerk te leveren voor fietsparkeerplekken achterom, in achtertuinen of achter winkels. En gaat over tot de orde van de dag. En deze wordt mede ingediend door de Actiepartij. En tot zover mijn eerste termijn. De voorzitter: U heeft nog een interruptie van de heer Visser. De heer Visser: Voorzitter, we hadden doorgegeven dat we die laatste twee moties zouden mee tekenen over fietsparkeren en over toegankelijkheid. Dus bij deze. Maar daarvoor zei u nog een motie waarin u het over € 500.000 had, maar ik meende geen dekking te horen.

Klopt dat? Heeft u wel een dekking, want anders is het wel leuk, want dan kunnen we als oppositie ook nog wat andere voorstellen voor € 500.000 indienen. Mevrouw Çimen: Die heb ik er niet in staan. De voorzitter: Interruptie van de heer Aerssens. De heer Aerssens: Misschien kan ik mevrouw Çimen helpen. Ze werd namelijk net gevraagd door de Partij voor de Dieren om in te zetten op het bestaande groen. Laat de VVD nu net een amendement hebben gemaakt wat juist, wat uitbreiding van dat groen stopt, tegenhoudt. Een klein beetje. En dan gelijk die dekking hiervan, die € 500.000 die u nodig heeft, ook denkt. Dus dan heeft u uw € 500.000 en helpt u ook nog eens de Partij voor de Dieren in het beter onderhouden van het groen. Mevrouw Çimen: Ik vind dit een hele gezellige samenwerking zo in deze raad. We gaan nog eens even kijken naar deze motie. De voorzitter: U heeft nog een paar dagen om erover na te denken. Goed zo. Daarmee gaan wij naar Jouw Haarlem, de heer Aynan. De heer Aynan: Dank u wel, voorzitter. De wooncrisis is misschien wel het grootste onrecht in onze stad. Mensen wachten al meer dan 10 jaar op een sociale huurwoning met uitschieters naar soms wel 20 jaar. Jongeren moeten noodgedwongen thuis blijven wonen en gezinnen wonen jarenlang te krap met alle spanningen van dien.

En duizenden mensen betalen te veel aan woningen die te klein zijn, te slecht onderhouden of niet meer te betalen. Met huisjesmelkers als lachende derde en het wordt maar niet beter, voorzitter. En ook de prognoses laten zien dat we in 2030 zo'n 3.000 sociale huurwoningen tekortkomen. Het is al eerder aan de orde geweest, 3.000 voorzitter. Dat is geen klein gat. Dat is een groot sociaal probleem. En daar moeten we dus niet omheen draaien. Daar moeten we iets aan doen. Wij willen structureel investeren in sociale woningbouw en dat kan, want wat jarenlang ondenkbaar was, gebeurt nu alsnog. Het college haalt € 120.000.000 uit de algemene reserve en dat is goed wat ons betreft. Wij zeiden dat namelijk al jaren, maar toen wij dat voorstel deden, werd er gegniffeld in de raad en door het college. Maar goed, voorzitter, zoals ik in mijn interruptie al zei: beter goed gejat, dan slecht bedacht. Alleen wij en dat is de SP en Jouw Haarlem, wij zouden het anders doen. Wij zeggen: gebruik € 50.000.000 voor de kapitaallasten zoals het college dat

39

voorstelt, maar investeer de andere 50 miljoen in een sociaal Investeringsfonds, verdeeld over drie urgente thema's in drie reserves, volgens het 40-40-20-principe. Dat moet de coalitie volgens mij aanspreken, € 20.000.000 voor sociale woningbouw, € 20.000.000 voor jeugdzorg of jeugdhulp wat ons betreft de jeugd en € 10.000.000 voor armoedebestrijding. Voorzitter, als we nu niet investeren in mensen, betalen we daar straks de prijs voor en misschien wel de hoofdprijs in zorgkosten, in verloren kansen, in groeiende ongelijkheid, in toenemende dakloosheid. Maar voorzitter, gelukkig is er hoop. De fietstocht van afgelopen vrijdag met Bouwend Haarlem was voor velen hopelijk een eyeopener. Maar wij zeggen al jaren met modulebouw kunnen we snel en goed bouwen. Het gaat zo snel, zei HBB zelf, dat de Nutsvoorzieningen het niet kunnen bijbenen. En dat is precies de aanpak die we vaker willen toepassen. Snelheid en massa maken. Wat ons betreft zetten we vaart achter locaties als de Oostpoort, de Put van Peet en de Poelpolder. En voorzitter, dat was ook de reden dat we het in initiatiefvoorstel van de PvdA hebben gesteund. Ga aan de slag met modulebouw of met flexbouw. Geen tijd voor getreuzel meer dus. We weten wat er nodig is. De voorzitter: U heeft een interruptie. De heer Aynan: We weten waar het kan. Nu moeten we het gewoon gaan doen, voorzitter.

De voorzitter: U heeft een interruptie van de heer Wiedemeijer. De heer Wiedemeijer: Voorzitter, nu we toch zo'n lekker reflectieve avond hebben, van de locaties die u noemt, heeft u gelukkig mijn initiatiefvoorstel gesteund, maar kunt u me achteraf zeggen dat een van uw fouten is dat van de locaties die u noemt dat u daar nooit een concreet voorstel voor heeft ingediend? De heer Aynan: Op welke locatie doelt de heer Wiedemeijer? De heer Wiedemeijer: Ja, dat vraag ik me na acht jaar ook nog steeds af. De heer Aynan: Ik kan de motie maak voort met Oostpoort bedenken bijvoorbeeld. De Put van Peet hebben we wel degelijk gesteund. Dus misschien kunt u concreter zijn. De heer Wiedemeijer: Nee, dat verzoek is bij u. U zegt dat wij het niet goed doen. Dan verwacht ik ... Ik heb een initiatiefvoorstel ingediend, wat u heeft gesteund. Maar u zegt al acht jaar lang dat wij het anders moeten doen, dat we niet moeten treuzelen. Dan hoor ik graag concreet van u, misschien kunt u een keer een initiatiefvoorstel indienen, waar dat dan moet gebeuren. Daar ben ik dan wel benieuwd naar. De heer Aynan: Ik heb net de motie Maak voort met Oostpoort genoemd. U heeft tegengestemd.

Wij hebben aan het college verzocht om bij de modulebouw, trouwens dat is wel goed gegaan bij Oostpoort voor de opvang van Oekraïners om daar fiftyfifty te doen en dat op te toppen met meer woningen voor Haarlemse woningzoekenden. Toen heb ik u ook niet gehoord. Maar voorzitter, wij kijken inderdaad vooruit en misschien dat PvdA samen met GroenLinks ons daarin kan steunen. Voorzitter. De voorzitter: Nee, u heeft nog een reactie van de heer Wiedemeijer. De heer Wiedemeijer: Daarop voortvloeiend, we gaan natuurlijk fuseren en u heeft daar recentelijk wat ervaring mee opgedaan. Dus als we toch kijken naar fouten en adviezen, kunt u ons misschien adviseren in zo’n fusieproces?

40

De heer Aynan: Jazeker, dat kan ik u zeker. Zet niet alleen in op leden, maar ook op de buitenwacht en investeer alsjeblieft in de relatie. Dat is ontzettend belangrijk. Voorzitter, geen tijd voor getreuzel. Dus we weten wat er nodig is, we weten waar het kan en nu moeten we het gewoon gaan doen. 08 Amendement Investeer in sociaal kapitaal De heer Aynan: En daarom ons amendement investeer in sociaal kapitaal. En die luidt als volgt: ten aanzien van de reserves. Dat is het besluit l van Leo, in te stemmen, want dit is dus ons amendement, in te stemmen met een dotatie van het vrij beschikbare deel van de algemene reserve van € 25.000.000 in zowel 2025 als 2026. Dan heeft u dus de € 50.000.000 aan de reserve kapitaallasten en de andere € 50.000.000 volgens het 40-40-20-principe te herbestemmen, waarvan € 20.000.000 te doteren aan de reserve aanjaagfonds sociale woningbouw, € 20.000.000 te doteren aan de reserve sociaal Investeringsfonds jeugd en € 10.000.000 aan de reserve armoedebestrijding. Dat was ons amendement, namens Jouw Haarlem en SP. En dan voorzitter, tot slot … De voorzitter: U heeft nog een interruptie van de heer Van Leeuwen. De heer Van Leeuwen: Voorzitter, even een vraagje. De laatste keer dat een amendement hier op tafel lag van het illustere duo SP en Jouw Haarlem werd het evenementenbeleid bijna kapotgemaakt door de subsidies te halveren.

Heeft u dit amendement wat u net voorleest juridisch laten checken door de organisatie? Daar hecht mijn fractie zeer veel waarde aan. De heer Aynan: Ja, daar ga ik zo mee afsluiten. We hebben inderdaad met concern control om tafel gezeten en overigens dank daarvoor. Dat was zeer verhelderend. Voorzitter, tot slot nog één symbool van hoe we omgaan met waardevolle dingen in deze stad. De Zonnevechter. Ik zie een interruptie. De voorzitter: De heer Wiedemeijer. De heer Wiedemeijer: Voorzitter, ik heb toch nog een vraag. U wilt een enorm groot bedrag beschikbaar stellen. Meestal hebben we hier dat je eerst een plan maakt en dan het bedrag. U maakt het omgekeerd, maar die € 20.000.000 voor woningbouw, dan toch voor de duidelijkheid, voor welke locaties is dat? Want u heeft ook wel op heel veel locaties die we acht jaar hier hebben besproken heel veel kritiek gehad. Dus waar wilt u dan die € 20.000.000 gaan besteden? Is dat dan in de Poelpolder, de Put van Peet, Oostpoort? Waar is dat precies? De heer Aynan: Ik heb in mijn bijdrage drie locaties genoemd, maar we hebben niet alles dichtgetimmerd. Juist om ook open te staan voor uw suggesties. En ik denk intussen, de crisis is zo groot voorzitter dat we elkaar vliegen afvangen ons niet meer kunnen veroorloven. Dus denk alstublieft ook mee.

En u zegt van nou, investeren we inderdaad € 20.000.000 als aanjaagfonds en het maakt niet uit waar en hoe. Wij doen een kwestie van module bouw. Denk alstublieft mee. Voorzitter, tot slot nog één symbool van hoe we omgaan met waardevolle dingen in deze stad. De Zonnevechter. Er ligt € 175.000 klaar om dat kunstwerk te verplaatsen, maar waarom iets verplaatsen dat juist verbindt? Wat ons betreft. De Zonnevechter hoort op de Grote Markt. Daar staat hij niet in de weg, daar hoort hij te zijn. Sterker nog, daar is hij voor gemaakt, speciaal voor de Grote Markt ontworpen. Dus gebruik die € 175.000 om de Zonnevechter te onderhouden, om de fontein weer te laten werken.

41

07 Amendement De Zonnevechter laten staan en kraan aan De heer Aynan: En daarom ons amendement, Laat staan en kraan aan. We zien dat bij de Nieuwe Groenmarkt met een pomp. Daar wilt u mee aan de slag om verkoeling te brengen. Maar het is er nu en dan wilt u het weghalen. Dus voor ons is dat een beetje een rare zet. Voorzitter, de zon schijnt, De Zonnevechter vecht. Wij blijven, samen met de SP, strijden voor een sociaal en rechtvaardig Haarlem. Wij hopen natuurlijk ook met vele anderen. En last but zeker not least, voorzitter, wil ik afsluiten met een dank aan de ambtenaren voor het beantwoorden van al onze vragen. Ik heb er net speciaal eentje bedankt. Aan de griffie voor de bijstand, de bodes, cateringpersoneel en de schoonmakers. Dankzij hun inzet kunnen wij ons werk doen. Dank jullie wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we naar het CDA, de heer Dreijer. De heer Dreijer: Dank u, voorzitter. De laatste Kadernota van deze coalitieperiode en daarmee wil het CDA, in ieder geval de CDA-fractie, het college bedanken voor deze evenwichtige en toekomstgerichte Kadernota. We constateren dat Haarlem er financieel goed voorstaat en dat er ruimte is om te blijven investeren in een gezonde, leefbare en verbonden stad. En ik wil daarom ook gelijk onze coalitiepartners bedanken voor de fijne samenwerking. En dat zal ik bij de begroting misschien nog wel een keer doen.

Dank jullie wel daarvoor. Het college houdt vast aan een verantwoord financieel beleid en houdt rekening met onzekerheden. Het ravijnjaar waar we de afgelopen jaren met enige zorg tegen opzagen, was vorig jaar nog maar een greppeltje geworden en nu ligt er zelfs een heuvellandschap voor ons. Met andere woorden, we zijn financieel gezond en de noodzaak om nu te bezuinigen is in Haarlem gelukkig niet aan de orde. Het CDA had wel een kanttekening. We hebben heel veel geld kunnen overhouden, is al door andere partijen ook gezegd, doordat we geld niet door diverse oorzaken hebben kunnen uitgeven. Maar ook zien we dat de raming in het IP, mede door uitstel, fors omhoog moeten. Daardoor kan er met hetzelfde geld minder gerealiseerd worden dan gehoopt en verwacht. De woonlasten in Haarlem zijn ook fors. Willen we het betaalbaar houden, dan zullen we moeten kijken of we de dingen efficiënter en doelmatiger kunnen gaan uitvoeren. Als raad mogen we wel wat kritischer zijn op bepaalde momenten. De woonlastenstijging blijft weliswaar 2,8 procent beperkt en Haarlem blijft daarmee onder het landelijk gemiddelde. Voor het CDA is het belangrijk voor gezinnen, starters en mensen met een middeninkomen, dat we de lasten niet te ver laten oplopen. En we staan nog wel op plek 11 op de lijst van duurste gemeenten en we hopen dat we de komende jaren toch nog een aantal plaatjes kunnen gaan zakken.

De voorzitter: U heeft een interruptie van de heer Visser. De heer Visser: U heeft het over de woonlasten voor gezinnen, maar die heeft u het afgelopen jaar met € 100 verhoogd door de afvalstoffenheffing verder te differentiëren. U had ook voor Diftar kunnen kiezen, dan waren gezinnen juist goedkoper uit geweest. Dus begrijp ik dat het CDA bereid is dat besluit terug te draaien en de belastingverhoging in Haarlem terug te draaien? De heer Dreijer: Dat gaan we niet zomaar terugdraaien. U heeft het over Diftar. Daar is in de commissie al meer keren over gesproken. En per saldo als Diftar ingevoerd wordt, althans, dat was destijds de boodschap, gaat het een € 43 meer kosten per gezin en dat is gemiddeld. Dus ik wil best, ik begrijp uw betoog en ik wil best nog wel die discussie nog een keer aan, maar dan moet het financieel ook wel aantrekkelijker gaan worden. Ik ga door, voorzitter. Dan iets over de bedrijfsvoering. Er staat in hoofdstuk 7 terecht de uitdagingen van krapte op de arbeidsmarkt en de personele uitstroom. Het CDA heeft echter nog geen duidelijk beeld op hoe bijvoorbeeld de digitalisering en automatisering een bijdrage kunnen leveren aan efficiënter werken en daarmee de afhankelijkheid van schaars personeel kunnen verkleinen. En we vragen op dit punt een reactie van het college.

En zoals u kunt verwachten, zal ik nu als de echte Sportpartij van Haarlem enkele zaken over

42

sport benoemen. Namens het CDA Haarlem wil ik onze waardering uitspreken voor de investeringen die de gemeente in de afgelopen jaren heeft gedaan en de komende periode gaat doen op het gebied van sport en bewegen. Als fractie zijn we blij dat Haarlem stevig inzet op de versterking, modernisering en verduurzaming van de sportinfrastructuur. Sport is immers van onschatbare waarde voor de gezondheid, het welzijn en de verbondenheid binnen onze stad. Het draagt bij aan gelijke kansen, sociale samenhang en een vitale samenleving. Met veel enthousiasme kijken we ook naar dat onze plannen nu werkelijkheid worden. Allereerst de realisatie van een nieuwe turnhal, een lang gekoesterde wens binnen de sportgemeenschap. Deze hal biedt HLC de ruimte om op een veilige en professionele manier te kunnen trainen en verder te groeien. En ook ondersteunen we natuurlijk van harte de nieuwe sporthal in Schalkwijk bij de Floris van Adrichem. En de bouw van een nieuw duurzaam zwembad in Haarlem-Noord. Een bijzondere plek in onze sportinfrastructuur is natuurlijk het monumentale zwembad de Houtvaart. Goed dat wordt voorgesteld om dit rijksmonument volledig te renoveren en te verduurzamen. Waarmee zowel het erg goed als het karakteristiek openluchtkarakter behouden blijven.

Hiermee zorgen we ervoor dat het bad klaar is voor de toekomst en we in 2027 het 100-jarig bestaan in een mooi gerenoveerd zwembad kunnen vieren. Verder zijn we verheugd dat het programma met de clubkadercoaches wordt voortgezet. Hun ondersteuning van vrijwilligers, trainers en bestuurders binnen de sportverenigingen is van grote waarde. Zij dragen bij aan sterke en goed georganiseerde clubs, die een stabiele basis vormen voor sportverenigingen. En dan nog iets moois waar we als stad erg bijzonder trots op kunnen zijn, dat is de komst van de Special Olympics volgend jaar. Die komt naar Haarlem. Een prachtig betekenisvol evenement, dat draait om inclusie, sportiviteit en het vieren van talent. En we kijken ernaar uit om de atleten met een verstandelijke beperking een warm welkom te bieden en samen met hen te genieten van dit mooie evenement. In het verlengde daarvan wil ik ook onze waardering uitspreken voor het besluit om de portefeuille diversiteit en inclusie met een jaar te verlengen. Voor het CDA is dit een belangrijk signaal. Inclusie moet geen project zijn, maar een vast onderdeel van hoe wij als stad kunnen functioneren en zijn. Iedereen moet zich gezien, welkom en veilig kunnen voelen en bewegen, ongeacht achtergrond, beperking of overtuiging.

Voor vandaag heel toepasselijk, net als GroenLinks, lazen we in de Kadernota een stuk over het lokaal hitteplan dat we opstellen. Nou, heel toepasselijk. Hopelijk komt daar iets meer in te staan dan dat we bij warm weer de bruggen moeten gaan koelen. Ik ga ervan uit dat de mens meer centraal gaat staan in dit plan en kan het college eventueel aangeven welke elementen daarin gaan terugkomen? En ook de VVD noemde de rioolheffing. Er staan een aantal scenario's beschreven en er worden keuzes voorgelegd over de grondslag van de heffing. Wat het CDA betreft, gaat er een heffing komen die uitgaat van het principe, de vervuiler betaalt en de WOZ als grondslag nemen, vinden we niet rechtvaardig. Wellicht het waterverbruik van particulieren dichter bij de rechtvaardigheid, maar voor bedrijven die met name frisdranken produceren, gaat die vlieger natuurlijk niet op. Het zal nog lastig worden een rechtvaardigere grondslag voor de heffing te bedenken, zolang we niet kunnen meten hoeveel er in de riolering verdwijnt. Voorzitter, het CDA heeft ook nog een drietal moties, die ik nu formeel wil indienen. 03 BIS Motie Mantelzorgers verdienen een compliment De heer Dreijer: En ten eerste de motie, Mantelzorgers verdienen een compliment. We weten dat mantelzorgers de zorgverlener die niet door de reguliere zorg wordt geleverd, maar zo belangrijk en waardevol is voor een naaste.

En daarom willen wij hen een financieel compliment geven om onze waardering te tonen. En heel veel gemeentes doen dit al en vaak nog ruimer dan ons voorstel. Zie kaartje dat bij de motie is bijgevoegd. Ik zal het dictum voorlezen. Dat is: de indieners verzoekt college om in 2026 en 2027 iedere geregistreerde mantelzorger een mantelzorgcompliment van € 50 te geven en dit te dekken uit de algemene reserve. In samenwerking met lokale welzijnsorganisaties mantelzorgers actief te informeren en te stimuleren

43

zich te registreren en de gemeenteraad te informeren over het aantal verstrekte complimenten. En deze motie wordt mede ingediend door de ChristenUnie, OPHaarlem en Trots Haarlem. 04 Motie Vergroen de sociale basis in kwetsbare wijken De heer Dreijer: De volgende motie is, Vergroen de sociale basis in kwetsbare wijken. Kwetsbare wijken die kampen vaak met een gebrek aan kwalitatieve groene openbare ruimte en vergroening draagt bij aan onder andere een betere fysieke en mentale gezondheid van bewoners. En als je het samen doet, bevorder je ook nog eens de sociale cohesie. Het dictum van de motie luidt: de indieners verzoeken het college om bij herontwikkelingsprojecten en wijkverbeteringsplannen in kwetsbare wijken vergroening expliciet te combineren met het versterken van de sociale basis. Hierbij bewoners en lokale maatschappelijke initiatieven actief te betrekken en te ondersteunen, in kaart te brengen waar vergroening en sociale cohesie elkaar kunnen versterken in kwetsbare wijken. Vergroening van het Da Vinciplein in Meerwijk al op te nemen in de wijkaanpak van Meerwijk. En de raad hierover voor de begroting 2026 te informeren. En deze motie wordt mede ingediend door D66, Actiepartij, GroenLinks en PvdA. De voorzitter: Dank u wel. De heer Van den Raadt heeft een interruptie. De heer Van den Raadt: Voorzitter, een vraag aan het CDA.

Vroeger had je die taartpunten, de verdeling van die wijken. Toen was Boerhavewijk een kwetsbare wijk, maar er was ongelooflijk veel groen, nu wordt alles volgebouwd. Dan denk ik: is het dan niet slimmer om gewoon dat groen te bewaren en niet vol te bouwen? De heer Dreijer: Dat was een keuze die we moeten maken. Het is inderdaad in beginsel is het beter om het groen te bewaren en dan vol te bouwen. Dat kan natuurlijk niet, maar we hebben natuurlijk ook al in de vorige periode de groenparagraaf bij ontwikkellocaties van harte aanbevolen om die mee te nemen. En wel eerst te kijken van wat er is en kun je daar eventueel omheen bouwen? Maar we moeten ook bouwen. We hebben ook woningen nodig voor onze jongeren. Ten slotte, voorzitter. De voorzitter: Nee, de heer Van den Raadt wil nog reageren.

De heer Van den Raadt: Wat wil ik weten, voorzitter? Ik wil weten voorzitter van het CDA, als we die woningen dan bouwen en dat gaat waarschijnlijk het CDA om de bevolking van Haarlem dan een plek te geven en niet van Amsterdam, wat dan de andere mogelijkheden zijn om dat te bewerkstelligen? De heer Dreijer: De keuzes die we hebben, is natuurlijk om veel sociale huurwoningen te bouwen, alleen in juist in die wijk waar u het over heeft, daar staan al heel veel huurwoningen, dus daar hebben we wel meer keuze voor iets meer richting de middeldure en eventueel richting koop te gaan, want we willen ook een beetje menging van allerlei doelgroepen. 05 Motie Help starters aan een woning De heer Dreijer: Ten slotte, voorzitter, gebleken is dat het budget voor de starterslening al begin mei op was. En wetende dat deze lening voor menig starter het benodigde laatste zetje kan geven om een woning te kunnen kopen, dienen we daarom de motie in, Help starters aan een woning. En daarin verzoeken we het college te zorgen dat het budget zo snel mogelijk weer wordt aangevuld, zodat er weer staatsleningen kunnen worden aangevraagd. Deze wordt mede ingediend door de Actiepartij en Trots Haarlem en de VVD. Sorry, dat had ik er nog niet bijgeschreven, maar inderdaad, dat heeft u gezegd, de VVD. Op diverse andere moties hebben we ook al ons logo gezet.

En het CDA werd ook even niet genoemd als mede-indiener op motie 11, Als

44

de gemeente faciliteert, is die fiets zo geparkeerd van de D66. Maar ons logo staat erop. Dus bij deze benoem ik die nog even. En hoe we de andere moties zullen beoordelen, dat gaan we donderdag laten weten. Afsluitend, waar andere gemeenten noodgedwongen moeten bezuinigen, kan Haarlem trots zijn en blijven investeren in sport, gezondheid, cultuur en de leefomgeving. Het CDA staat positief achter deze Kadernota en is benieuwd naar de reactie van het college. Dank u wel. De voorzitter: Dank u zeer. Dan gaan we naar OPHaarlem, mevrouw Jacobsz. Mevrouw Jacobsz: Dank u wel, voorzitter. Geachte collega's, geachte betrokken Haarlemmers en geacht college, in onze stad Haarlem hebben wij tussen de Kadernota van vorig jaar en de nieuwe Kadernota helaas moeten ervaren dat de onbalans in de wereld is toegenomen. Overal zijn oorlogen en brandhaarden. Op veel plekken op onze planeet staan mensen vijandig tegenover elkaar. Er zit veel spanning in de wereld en onvermijdelijk heeft het ook zijn weerslag op dialogen in onze stad. De onzekerheden om ons heen nemen toe en dat maakt de toekomst steeds meer ongewis. Te midden van dit al moet onze stad doorgaan. In onze stad wordt gewoond, gewerkt, gerecreëerd, kunst en cultuur beleefd, gesport. Er wordt in onze stad geleefd en dat doen we nu en straks. Soms bekruipt je de neiging om jezelf in een droomwereld te wensen.

Het lezen van de Kadernota hielp mij daar wel bij. In twee alinea’s in de start van de Kadernota wordt in gezond samenleven versterken door gemeenschappen te verbinden, de lezer meegenomen in een goedbedoelde ambitie. De alinea's lezend, kun je je wel afvragen of er bij de scribenten van de Kadernota zicht is op wat er gebeurt in onze stad. OPHaarlem beseft dat onze echte Haarlemse wereld er in de praktijk anders uitziet dan veel ronkende teksten in de Kadernota en dat dat ook volgend jaar het geval zou zijn. Ondertussen zijn in de wereld, in Europa, in Nederland en ook in Haarlem links en rechts vanuit politieke loopgraven bezig om de maatschappij van zich te vervreemden. Gelukkig staat OPHaarlem in dat besef niet alleen. OPHaarlem denkt vanuit een verbindend en menselijk midden. Want verbinding van Haarlemmers zal vanuit het menselijke midden moeten komen, om complexe vraagstukken gezamenlijk aan te kunnen pakken. We hebben gezien, gevoeld en ervaren dat er ongelooflijk veel verstandige, bevlogen, betrokken Haarlemmer zijn om het menselijke midden krachtig in te vullen. Ondanks suggesties in de Kadernota van samen zijn echte inspraakmogelijkheden in 2025 verder afgenomen.

Waar Haarlemmers tot dit jaar nog inspraak in hadden, zoals participatie en wijkraden, is de Haarlemmer verworden tot een consument van uitvoering van beleid en mag nog slechts meedenken op stoeptegelniveau. Dit hebben veel Haarlemmers echt wel door, nadat door onze coalitie het betaald parkeren erdoorheen is gedrukt. Nu mooi verpakt in de titel Ruimte voor mensen en mobiliteit. Dat heeft veel ogen geopend bij Haarlemmers. Ook het niet meer mogen participeren bij locatiekeuzes. De voorzitter: U heeft een interruptie van de heer Van Leeuwen. De heer Van Leeuwen: Voorzitter, natuurlijk is er kritiek op parkeren. Dat horen we een paar jaar, maar is OPHaarlem ermee bekend dat OPHaarlem heeft meegestemd, als overigens een van de weinige partijen hoor zeg ik erbij, voor het mobiliteitsbeleid waarin is vastgesteld dat het gereguleerd parkeren in deze stad zou worden uitgebreid? En misschien kan ik u helpen. Dat was voor u. Dat was uw voorganger of een van uw voorgangers. Er zijn er al twee geweest, volgens mij, maar die heeft daarin meegestemd. Dus is het dan niet logisch dat daar uitvoering aan is gegeven, aan het gereguleerd parkeren in de stad? Mevrouw Jacobsz: In mijn beleving is het gereguleerd betaald parkeren iets anders dan het mobiliteitsbeleid.

Dus dat is interessant, want ik weet van het betaald parkeren, want dat weet ik uit eigen ervaring, is alles wat daar wordt aan toegeschreven wat het allemaal oplevert, dat komt niet doordat je betaald parkeren invoert.

45

Maar het mobiliteitsbeleid, volgens mij is dat toch iets anders. Dat zijn twee verschillende dingen in mijn beleving. De voorzitter: Gaat u verder, mevrouw Jacobsz. Mevrouw Jacobsz: Ook het niet meer mogen participeren van de Haarlemmers bij locatiekeuze voor huisvesten kwetsbare groepen heeft daar ook aan bijgedragen en is het gevolg van het door de coalitie gewijzigde Participatiebeleid, waar OPHaarlem uiteraard tegengestemd heeft. Het gemeentelijk beleid heeft hiermee hierbij meer weg gekregen van het over de schutting gooien van complexe inwonersproblematieken met het binnenhalen van consortia en met de lumpsum kostenfinanciering, met name gericht op efficiency en bulkverwerking. De weg van intake, indicering, financiering beoordelen klachtenbehandeling alles in één consortium leidt tot wij van wc-eend taferelen. En bezwaarschriftenprocedures en helaas vaak zelfs de weg naar de rechtbank blijft de enige optie. Als de inwoner met een zorghulpvraag daar nog de tijd, de kracht en energie voor heeft. En als Haarlemmers uit wanhoop uiteindelijk toch bij de rechter belanden, wordt in veel gevallen de gemeente in het ongelijk gesteld. Onze ambtenaren zijn belast met de uitvoering van beleid en op een aantal zorgaspecten wordt volgens veel Haarlemmers die een beroep moeten doen op zorg, forse onvoldoende gescoord.

Ons college lijkt niet echt geïnteresseerd in de kwaliteit van de uitvoering. Veel Haarlemmers lopen tegen willekeur aan bij vragen over zorg, over noodzakelijke hulp of over begeleiding of over de mogelijkheden van het persoonsgebonden budget. Ambtelijk worden de mogelijkheden hiervoor zeer vaak niet aangereikt door de ambtelijke organisatie. Sterker nog, er wordt zeer vaak aangegeven dat een PGB bijvoorbeeld niet beschikbaar is. Hierbij heeft OPHaarlem twee vragen aan het college, die vanochtend al via de griffie door zijn gegeven. Vraag: is het juist dat in de aanbesteding van Gewoon in de wijk de raad heeft aangegeven dat er vraaggerichte zorg aangeboden dient te worden? Kunt u aangeven en zichtbaar maken dat de huidige zorgvraag gericht wordt vormgegeven? De tweede vraag: is het juist dat in de aanbesteding van Gewoon in de wijk de leefwereld van de mens centraal staat als elementen van de leefwereld van de mens zoals, wat is de hulpvraag en zorgvraag en wat heeft de cliënt hierbij nodig, uitgangspunten zijn? Kunt u dan toelichten hoe de opdrachtnemer hieraan thans in de procesgang voldoet? Andere vraag: kan OPHaarlem er vanuit gaan dat de Wmo van maatwerk naar preventie en collectief aanbod nog in de Commissie Samenleving uitgebreid behandeld wordt? Nog wat voorbeelden die de Kadernota niet gehaald hebben.

Want er is toch verschil tussen mooie woorden op papier en de vaak rauwe werkelijkheid in onze stad. Het is OPHaarlem opgevallen dat bij een renovatieproject van onze corporaties er woningen in een rij tussen staan met een lagere daklijn. Want meedoen met isoleren was te duur voor de eigenaar van de tegen hoge prijs gekocht e corporatiewoningen. OPHaarlem vindt dat het verkopen van corporatiewoningen in het bestaand complex van huurwoningen echt moet stoppen. Tenzij vanwege toezeggingen gedaan in het verleden door corporatiewoningen alsnog in de verkoop gebracht moeten worden, zoals ten aanzien van de VvE Pampus. Het is OPHaarlem opgevallen dat in veel corporatiewoningen, overigens één is al te veel, schimmel aanwezig is, rattenplagen zijn, achterstallig onderhoud, haperende liften. Kortom, wonen daardoor een straf is. Het is OPHaarlem ook opgevallen dat er veel te weinig aan gedaan wordt en huurders wel de volle mep en zelfs huurverhoging moeten blijven betalen. OPHaarlem vindt dat niet acceptabel en ons college moet meer druk op de corporaties uitoefenen. We hebben de volgende vraag aan het college, ook vanochtend al doorgegeven.

Is het college bereid om druk uit te oefenen op de corporaties om woningen met onvoldoende wooncomfort of onvoldoende functionerende voorzieningen snel aangepakt te krijgen? Met man en macht wordt door ons college en deelnemende corporaties eraan gewerkt om tenminste 70 procent van bewoners in wooneenheden in Meerwijk/ Schalkwijk die straks in een volgens ons gasgestookt warmtenet geduwd moeten worden, te overtuigen van het meedoen aan een hoge energierekening. Ook vindt er met de VvE's en individuele woningeigenaren nauwelijks of geen wezenlijke dialoog plaats. Wij hebben het gevoel dat er veel

46

druk op huurders wordt gelegd en zullen dat de komende maanden nauwlettend volgen. Het oversteken van het Houtplein is een ramp voor velen die de 100 meter niet binnen een Olympische tijd halen en wanhopige automobilisten die een verkeerde weg zoeken naar de parkeergarage, creëren daarbij extra gevaar. Vanaf de presentatie van de nieuwe inrichting heeft OPHaarlem aangegeven dat er nauwelijks oversteekmogelijkheden ingetekend waren. Haarlemmers met een beperking zijn hier een beetje vergeten. Ik ben zelf bijna aangereden door een automobilist die met zijn auto te gast was op het fietspad. En ook lijkt het alsof automobilisten niet begrijpen wat het blauwe bord met een bus erop betekent. De wandelstraten in onze stad, waar de fietser te gast is, zijn racebanen voor alle vormen van fietsverkeer. En daar hoort de voetgangerswandelstraat, Grote Houtstraat klaarblijkelijk ook bij. Ook hier zijn minder mobiele Haarlemmers het kind van de rekening. Er is veel onbalans in onze stad en daar kunnen we alleen samen en samen vanuit het midden aan gaan werken. De Kadernota draagt volgens ons daar de kaders niet of onvoldoende voor aan en gebruikt het woord samen met te weinig sociaal-maatschappelijke inhoud. Maar ik houd het hier nu bij open. OPHaarlem kan ook dromen over de stad waarin de balans wordt te sterk door een volledig aanbod van regulier voortgezet onderwijs.

Nou, daar zijn we mee bezig. In Schalkwijk. Om het post-coronaeffect uit de stad te halen. Een krachtig, samenhangend en inspirerend programma dat kunst, cultuur, sport en onderwijs verbindt. Een verhevigde inzet om vroegtijdig schoolverlaters op een diplomagericht traject te krijgen. Een optimale en actieve inzet van vluchtelingen, asielzoekers en statushouders in onze stad in zo veel mogelijk maatschappelijke facetten. Een inrichting van onze stad … De voorzitter: Ik dacht, ik wacht even tot de zin klaar is , maar die zin is zo ontzaglijk lang, dat ik de interruptie toch ertussen laat gaan. De heer Wiedemeijer. De heer Wiedemeijer: Voorzitter, mijn collega heeft het over verbinden en samenwerken uit het midden. En we kennen natuurlijk Ruud Kuin en Moussa Aynan als zeer redelijke mensen en daar is dat niet mee gelukt. Dus ik ben benieuwd, met wie gaat u dan samenwerken en verbinden in het midden? Mevrouw Jacobsz: Maar wie zegt dat ik niet ga samenwerken met SP en met Jouw Haarlem? De voorzitter: De heer Wiedemeijer. De heer Wiedemeijer: Ik begrijp dat uw partijvoorzitter in ieder geval heeft besloten dat er geen fusie komt en dat heeft in ieder geval gezorgd dat een iemand een paar plekjes is opgeschoven. Dus ik ben toch wel benieuwd, wat is uw aanbod volgend jaar na de verkiezingen, met wie gaat u dan samenwerken? Mevrouw Jacobsz: Ik denk dat u nog versteld zal staan.

De voorzitter: Dat kan weleens de PvdA worden. De heer Wiedemeijer nog? De heer Wiedemeijer: Wij doen in ieder geval een poging in een succesvol fusieproces. Dus misschien heeft u net als mijnheer Aynan daar ook nog advies in? Mevrouw Jacobsz: Je moet in een fusieproces vooraan in het proces mensen erbij betrekken. Je moet ze meenemen in het proces. De voorzitter: En daarmee ... Wilt u uw betoog afronden of bent u klaar?

47

Mevrouw Jacobsz: Ik was even aan het opsommen waar wij van dromen als OPHaarlem. En waar ook gestalte aan wordt gegeven, hoor. Dus we doen dat graag samen, gaan we samenwerken. Een evenwichtige verdeling over de hele stad van maatschappelijke functies met de mogelijke belasting van de woonomgeving. Forse banengroei in onze stad door een krachtige profilering van onze stad. Meer aandacht voor onze middenstand en bedenk hierbij dat hogere gemeentelijke lasten de omzet van onze middenstand onder druk zetten. Een aansprekend museum in Schalkwijk, dat deels gefinancierd wordt uit de verlaging van de depotkosten van Frans Hals en andere musea. Een evenwichtiger omgaan met de auto in onze stad en geen verdienmodel. Een verdiepte Westelijke Randweg. Als OPHaarlem in de Kadernota een overtuigende ambitie op deze thema’s over het hoofd heeft gezien, dan werken wij er graag samen aan. We danken de heer Visser voor zijn amendement. Wij gaan ook het amendement, wat mijnheer Visser gaat voorlezen, mede indienen. Dus € 100.000.000 met één pennenstreek beschikbaar stellen voor een investeringsplan met weinig geactualiseerde investeringsbedragen geeft of het onvermogen van dit college aan om met haar ambtenaar duidelijk zicht te geven op goed geraamde investeringen of het is gemakzucht.

Is er straks sprake van overschrijdingen door mismanagement of door wezenlijk gestegen kosten? Wij zijn bang dat dat voor de raad niet meer te doorgronden zal zijn en dan kan de controlerende taak van de raad niet naar behoren uitgevoerd worden. De vormgeving van de regeling grote en risicovolle projecten biedt naar onze mening evenwel handvatten om het gehele investeringsplan meer inzichtelijk te maken voor de gemeenteraad. We steunen dit amendement, maar het is een begin en wij zullen bij de begroting terugkomen op het investeringsplan. Er is ook nog sprake van een geheim document, wat naar onze mening niet in een open behandeling van de Kadernota en de openheid naar onze burgers is er ook niet bij gebaat. OPHaarlem zal luisteren naar de andere fracties. Nou, we hebben al heel wat fracties gehoord en naar de dialogen en naar de toelichtingen bij de ingediende moties. Donderdag zullen wij ons standpunt ten aanzien van de Kadernota bepalen. En dat was hem, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan wij naar de Actiepartij, de heer Van Leeuwen. De heer Van Leeuwen: Voorzitter, dank u wel. Om maar gelijk met de deur in huis te vallen. Iedereen maakt fouten, hoor ik en je moet terugkijken op de grootste fouten die je hebt gemaakt. Ik heb er zojuist eentje gemaakt. Richting mevrouw Jacobsz.

Want het is natuurlijk ondenkbaar geweest dat OPHaarlem het mobiliteitsbeleid ooit heeft goedgekeurd. Dat heb ik net teruggezocht. Dus waar ik deze, dat moet de hitte zijn geweest. Ik weet het niet. Ik denk dat het de Omgevingsvisie is geweest, maar ik zal u niet meer in een kwader daglicht stellen dan dat ik zojuist heb gedaan. Van mij heeft u vanavond geen last meer. De laatste Kadernota van deze periode, voorzitter. Een periode die we als een bestuurlijk experiment kunnen beschouwen met de deelname van Actiepartij zonder wethouder in een coalitie. En we hebben in deze periode een aantal van onze idealen gelukkig kunnen realiseren of een stuk dichterbij gebracht. En daar gaan we graag het volgende jaar, dit komende jaar nog mee verder. Er zijn samen met of dankzij andere collega's uit deze raad, initiatieven ontplooid gedurende de hele periode. Denk vorige maand nog de duurzame initiatieven versterken. Of eerder, het voorstel beter samenwonen. We hebben twee keer, waarvan één keer onverwacht, geëxperimenteerd met het burgerberaad, een voorstel waar we zelf mede aan de wieg hebben gestaan in de vorige periode. En al die voorstellen hebben één ding gemeen, namelijk samenwerking. Alleen door te samenwerken brengen we onze stad vooruit. Dingen kosten dan tijd en energie en zijn zeker niet in één dag gerealiseerd.

Zo zetten we deze periode in op Housing First, een ambitie waar we in een aantal jaren gaan proberen de dakloosheid in Haarlem op een betere manier te bestrijden en als het kan uit te bannen. In deze Kadernota bevestigen we dan ook twee keer de coalitieafspraak of om nog twee jaar € 100.000 uit te trekken om die transitie vorm te geven. En daar staan wij helemaal achter. Daar zijn we blij mee. En dan blijkt de praktijk ondertussen weerbarstig. Want snijdt het iedereen niet door het hart als je van de week een berichtje leest over een man, Michel genaamd, een dakloze man die in een bootje is overleden, omdat hij daar de nacht heeft moeten

48

doorbrengen? En dat op de Nieuwe Gracht, niet bepaald een armoedig deel in onze stad, maar ook dakloosheid komt daar voor. De have en have not in één persfoto van NH Nieuws van de week. Wethouder, praat u ons alstublieft tijdig bij als de ambities met Housing First om wat voor reden dan ook meer tijd in beslag nemen dan die 2026, 2027 die we nu met elkaar nog doorlopen en waar we middelen voor beschikbaar stellen? Het is onze fractie heel wat waard. In Haarlem moet niemand op straat slapen. Deze coalitieperiode kreeg inderdaad de geuzennaam Actie met een uitroepteken mee. En we kunnen ook niet zeggen dat dit college op de handen is blijven zitten. Sterker, vorige week alleen al bespraken we de aankoop van een depot voor archeologie, waar we eerder al een depot voor het Frans Halsmuseum hebben aan gehuurd. Ook werd vorige week de ondertekening van de overeenkomst voor het C-district door wethouder Berkhout feestelijk ingeluid op het maakterrein. Nou ja, ondertekend. We hebben het oude winkelpand van Jan Sikkens vorig jaar aangekocht aan de Kruisweg. En als ik de Kadernota goed heb gelezen, worden daar nu middelen beschikbaar gesteld om dat pijlsnel te gaan verbouwen tot een wooncomplex. Vorige week, VVD noemde het al, bespraken we de realisatie van een parkeergarage. Weliswaar een tijdelijke. Daar hebben we ook een opvatting over vorige week kenbaar gemaakt.

Maar we investeren in de stad. Het zijn mijlpalen in de ontwikkeling van onze stad. Maar voorzitter … De voorzitter: U heeft een interruptie van mevrouw Van Zetten. Mevrouw Van Zetten: Ik mis bij die mijlpalen toch wel de neergang van de Egelantier. Want als er iets niet is bereikt, wat echt een schande is voor deze stad, is het toch wel de Egelantier. Bent u dat niet eens met Hart voor Haarlem? De heer Van Leeuwen: Ja en daarom hebben we ook vorig jaar een amendement ingediend, want dat kon echt niet zo langer inderdaad. Er moest ontwikkeld worden. Dat is ons beloofd en dat is helaas niet gebeurd. Dus ja, dat ben ik met u eens. Laten we hopen dat de toekomst voor de Egelantier er rooskleuriger uitziet dan dat die de afgelopen 10, 15 jaar is geweest. Voorzitter, natuurlijk, we hebben ook zorgen, ook hierover mevrouw Van Zetten, want niet voor alle actie is direct in deze organisatie capaciteit. Zo hebben wij meermaals als Actiepartij geprobeerd de ambities van deze coalitie voor een autoluwe binnenstad ter hoogte van de Damstraat waar te maken. En telkens kregen we naar onze indruk ook tot teleurstelling van het college, nul op rekest. Er was gewoon geen capaciteit. Nu zijn bewoners in actie gekomen. En dan zijn wij weer blij dat GroenLinks een goed voorstel neerlegt om het project nu in het IP te plaatsen. We dienen dat verzoek dan ook vanzelf graag mede in.

En niet voor alles is capaciteit. Dat is een ding. En natuurlijk gaat ook niet altijd alles in één keer goed. Denk aan de opstartproblemen met de fietsenkelder op het Houtplein bijvoorbeeld, waar een automobilist met de auto van de trap afdonderde en waar auto's onbedoeld op de busbaan terechtkomen. En dan is het hoofd koel houden en werken aan verbeteringen. Er zit niets anders op. Dat is wat we moeten doen en niet alles is met het plaatsen dan van een zwerfkei in deze stad op te lossen. Over zwerfkeien gesproken. Het zal een kwestie van smaak zijn, maar wij zien liever een goed functionerende antiekmarkt op De Dreef dan een rijtje uitheemse keien. En dat zeg ik ook met name richting de dames van de antiekmarkt. Een motie om de keien op een kar te laden en af te voeren, laten we maar even schieten. Maar laten we weer teruggaan dan ook naar de hoofdzaak, een hoofdzaak, want die paar keien zijn dat ook niet. De wooncrisis. Er is een wooncrisis, dus actie inderdaad. Het is moeilijk grip te houden op het tempo van de woningbouw, wat de heer Heinis vorige week zei: het is moeilijk om het tempo van de verduurzaming van de corporatiewoningen waar te maken richting 2028. Maar laten we vasthouden aan die ambitie, laten we ons hoofd daarin niet hangen. Of wat te denken van de ambitie van wonen boven winkels. Hier helpt het natuurlijk wel als we als gemeente gaan faciliteren.