06-13 Transcript Commissie Bestuur 13 juni 2024

TRANSCRIPT VAN DE COMMISSIE BESTUUR VAN GEMEENTE HAARLEM d.d. 13 juni 2024 1.

Opening en mededelingen voorzitter De voorzitter: Dan open ik bij deze extra raadsvergadering van de commissie Bestuur van 13 juni 2024. Welkom aan alle commissieleden, welkom aan de accountant, de auditcommissie, de Duisenbergrapporteurs, de belangstellenden die aanwezig zijn en op de publieke tribune. Mijn naam is Joris Krouwels, ik zal uw vaste voorzitter, mevrouw Bastiaans, vanavond vervangen. De heer Trompetter zal er ook niet zijn, maar gelukkig namens de Actiepartij zit mijnheer Van Leeuwen hier. Ook mevrouw Çimen van D66 Haarlem is er niet en wij mogen voor het eerst bij de commissie Bestuur mijnheer Van den Berg verwelkomen. De bordjes die u voor u ziet zijn … Mijnheer Visser, u heeft nog een toevoeging. De heer F. Visser: Ik meld alleen dat de heer Linder wat later is en straks op mijn plek gaat zitten. De voorzitter: Duidelijk, dat hebben we genoteerd. De bordjes zijn verwijderd. We hebben inderdaad nieuwe techniek, dat is door besloten, even toegelicht. De techniek is dus op volle sterkte, maar mocht er iets misgaan, ook voor de mensen die thuis meekijken, meldt het dan alstublieft bij ons. Maar dit moet helemaal goed komen, alle mannen van de techniek zullen ons vanavond helpen. Verder heb ik een volgende mededeling voor u, dat is voorafgaand aan de raad van 27 juni aanstaande zal de accountant een presentatie geven over het accountantsverslag.

U kunt zich daarvoor aanmelden via de griffie, of nog handiger, er gaat een intekenlijst momenteel rond. Schrijf uw naam op en wees daarbij.

2.

Vaststellen van de agenda De voorzitter: Dan wil ik doorgaan naar agendapunt 2, namelijk het vaststellen van de agenda. Kunnen we die conform vaststellen? Ik zie geen handen, dus dat is top.

3.

Mededelingen commissieleden en wethouder(s) De voorzitter: Dan mededelingen van commissieleden en portefeuillehouders. Zijn er commissieleden met een … Nee. Ik zie wel een hand van wethouder Roduner. Wethouder Roduner: Dank u wel, voorzitter. Doet die het? Ja. En u bent ook nog aan, voorzitter. Ik weet niet of dat goed gaat. Kijk, zo werkt het. Een korte mededeling over de aandeelhoudersvergadering van HVC die ik heb gehad. Ik probeer altijd terug te koppelen over aandeelhoudersvergaderingen. Het goede nieuws is weer dat HVC een ontzettend goed resultaat heeft gehad over het jaar 2023, vele miljoenen. Dat is toegevoegd conform beleid aan de algemene reserve ter versterking van het eigen vermogen. Bijzonder op deze aandeelhoudersvergadering was dat HVC een nieuwe strategie heeft gepresenteerd, een strategie waarin geconstateerd is dat er ook behoorlijk geïnvesteerd moet worden, zowel op het verduurzamen van de afvalverbranding. Daar heeft u ook in het verleden ook al aandacht voor gevraagd. Uiteindelijk gaat het ook over CO2-opvang van het afval wat verbrandt wordt, maar er zitten ook nog een aantal andere dingen bij. En ook dat er een grote behoefte is dat HVC ook investeert in het warmtebedrijf wat zij inmiddels heeft, dus dat is in ieder geval ook bevestigd dat ze dat blijft doen.

Enige punt daar van aandacht is dat dat ook wel een groter beroep gaat doen op de gemeentegarantie, dus daar zullen we ook in de volgende P&C-stukken netjes over informeren. U heeft mij eerder opdracht gegeven ook kritisch te zijn op de warmte-activiteiten van HVC, dus dat heb ik nogmaals benadrukt en nogmaals bevestigd ook in de aandeelhoudersvergadering dat grote

1

investeringen op het gebied van warmte ook aan de aandeelhoudersvergadering ter toetsing worden voorgelegd, zodat wij daar ook kritisch naar kunnen kijken. Dus dat is denk ik even het belangrijkste om te melden uit de aandeelhoudersvergadering. De voorzitter: Dank u wel, wethouder. 4.

Transcript commissie d.d. 23 mei 2024 (alleen naar aanleiding van) De voorzitter: Dan gaan we naar agendapunt 3, het transcript van de commissie van 23 mei. Dat heeft u natuurlijk aandachtig doorgenomen. Zijn daar nog op- of aanmerkingen over? Nee, ik zie geen hand. Dat is fijn, want we hebben een drukke agenda.

Ter advisering aan de raad 5.

Jaarstukken 2023 De voorzitter: Dan gaan wij meteen door naar agendapunt 5, de jaarstukken 2023. Dit agendapunt bestaat uit meerdere onderdelen die we met uw goedvinden even allemaal tegelijkertijd gezamenlijk behandelen in dit debat. Hier staat 45 minuten voor gereserveerd. De onderdelen zijn – en blijf er even bij – het raadsvoorstel van de jaarrekening en jaarverslag 2023. U, de commissie wordt advies gevraagd om advies te geven over het voorstel van het college, paragraaf 2, en over de wijze van agendering van het raadsstuk voor de raadsvergadering van 27 juni aanstaande; 5.2, de stukken van de accountantscontrole; 5.3, collegereactie van de bevindingen van de accountant van de jaarstukken 2023; en 5.4, en daar zit mevrouw Oosterbroek hier ook voor, de brief van de auditcommissie inzage de jaarstukken en het controleproces en het accountantsverslag. De auditcommissie vraagt u, de commissie Bestuur, om ook te adviseren over de agendering van de raad. Bekende en minder bekende gezichten dus ook naast mij, want de accountant zelf, welkom, en namens Deloitte zit mijnheer Schutgens hier ook naast mij om uw vragen te beantwoorden. Ik denk dat ik meer dan genoeg aan het woord ben geweest. Wie van de commissieleden mag ik als eerste hierover het woord geven? Mevrouw Van Zetten.

Mevrouw Van Zetten: Nou, niet mijn termijn, maar ik maak bezwaar tegen de geheimhouding bij de jaarstukken over de risico's bij de Verweyhal en ik vind het echt raar dat dit geheim wordt verklaard bij de jaarstukken en eerlijk gezegd wil ik dat het opgeheven wordt. De voorzitter: Dat is genoteerd. Ik moet even kijken aan wie dat moet bekijken. Dat hadden we graag van tevoren willen weten, zodat ik dat in ieder geval ook aan het presidium kan voorleggen. Ik kijk heel even naast mij. Nee, daar kunnen we nu niet op handelen, maar uw bezwaar is genoteerd, mevrouw Van Zetten. Mijnheer Aynan van Jouw Haarlem. De linker knop, mijnheer Aynan. Mijnheer Aynan, de mensen thuis kunnen u niet horen, dus dat lijkt mij niet helemaal de juiste … U verbaast zich over het feit dat de technische vragen die Jouw Haarlem heeft gesteld achter het slot, in ieder geval niet openbaar zijn voor de Haarlemmers om te lezen. Ook wederom, ik kan hier nu niet … Ik begrijp uw punt goed, mijnheer Aynan, maar ik kan hier nu niet technisch achter de schermen iets tegen doen. De heer Aynan: ‘…’ (buiten microfoon). De voorzitter: Ja, duidelijk, die is bij deze doorgegeven. Kan ik iemand van de commissie Bestuur inhoudelijk nog het woord geven? Ik zie in ieder geval mijnheer Amand van Trots Haarlem.

2

De heer Amand: Dank u wel, voorzitter. Ik had één vraag. We hebben net de accountant gehoord, maar die punten die we daar besproken hebben, krijgen we dat ook nog op papier, of hoe gaat dat? De voorzitter: Vind ik ook een procedurele vraag, maar ik denk dat wij kunnen aangeven dat u dat natuurlijk gewoon ook over de mail kan krijgen. Het staat ook op de website, hoor ik achter me. Mevrouw Oosterbroek, u wilt even het woord. Mevrouw Oosterbroek: Als voorzitter van de auditcommissie wil ik eigenlijk nog even iets zeggen, want dan kan ik daarna als commissielid inhoudelijk nog even wat benoemen. De voorzitter: U zit hier natuurlijk met twee petten inderdaad. Mevrouw Oosterbroek: Ik zit er met drie. De voorzitter: Met drie petten, zelfs. Mevrouw Oosterbroek: Ja, dus dit is nu eventjes de auditpet en de auditcommissie wil ik graag vertellen dat wij hebben het jaarverslag en de jaarrekening en het accountantsverslag doorgenomen en in de brief bij 5.4 kunt u hier ook een mooi overzicht van lezen. Wij doen verder nog aanbevelingen waarvan we vinden dat aanbeveling 3 en 4, dat die mogelijk ook gevolgen hebben voor de capaciteit. Daarvan willen we graag wat verder met de commissie Bestuur bespreken en dat stellen we dan ook voor. En wat betreft de auditcommissie kunt u de jaarstukken met een gerust hart goedkeuren. De voorzitter: Dank u wel.

Een van de orde, mijnheer Van Leeuwen, Actiepartij. De heer Van Leeuwen: Ik heb de stukken gelezen en ik begrijp dus nog wel dat er een advies van de auditcommissie is om het raadsbesluit op punt 8 aan te passen. Is dat correct, of vervalt dat met deze mededeling? Mevrouw Oosterbroek: Nee, dat vervalt niet. Dit was eigenlijk gewoon mijn samenvatting. De voorzitter: Het raadsbesluit zoals nu op de agenda staat – ik zal dat ook concluderen als dit agendapunt is afgelopen – de manier waarop dat wordt geregeld, daar gaat u natuurlijk als commissie over, maar laten we dat zo meteen … Ik zie dat uw tijd inderdaad naar beneden is gegaan met uw ordevoorstel, dat zullen we ... Dan inhoudelijk, mijnheer Van leeuwen, Actiepartij. De heer Van Leeuwen: Dank u wel. Voorzitter, allereerst dank voor de stukken, dank voor de toelichtingen die we hebben gekregen Actiepartij kan instemmen met jaarverslag en de jaarrekening. We hebben een tweetal zorgen die ik even wil toelichten. Allereerst ten aanzien van de reserves, de toch wel forse onttrekking van de reserve vastgoed voor een bedrag van 6,5 miljoen. Wij vinden dat toch wel fors voor één jaar. Ten tweede, we hebben veel technische vragen gesteld ten aanzien van voor ons onduidelijkheden van resultaten die ofwel richting de algemene reserve gaan, dan wel voor het doel waar ze voor zijn overgehouden beschikbaar blijven.

We dachten aan cultuurgelden, we dachten ook aan – wat was dat ook weer – de degeneratiegelden voor de bestratingen. Dat zijn zaken die we nog wel laten terugkomen. We kunnen ons vinden in het advies van de auditcommissie, dus ook de steun om wat dat betreft besluitpunt 8 aan te houden. En we danken de accountant voor het geleverde werk. Tot zover. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van Leeuwen. Mijnheer Wiedemeijer, PvdA.

3

De heer Wiedemeijer: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, over het jaar 2023 is er weer hard gewerkt door de organisatie om goede resultaten te leveren. In 2023 werd een bouwrecord geleverd en dat is broodnodig, want veel Haarlemmers kunnen lastig een woning vinden. De komende jaren moeten we dit tempo vasthouden om dit probleem op te lossen. Ook werden de minimaregelingen aan meer Haarlemmers beschikbaar gesteld en zo liet Haarlem zich van haar sociale kant zien. De voorzitter: Mijnheer Wiedemeijer, u heeft een interruptie van mijnheer Aynan van Jouw Haarlem. De heer Aynan: U spreekt van een bouwrecord. Kunt u ook het aantal sociale huurwoningen benoemen? De heer Wiedemeijer: Voorzitter, de technische vragen kunt u aan het college kwijt. Er zaten inderdaad niet … De heer Aynan: Dit is een politieke vraag, voorzitter. De heer Wiedemeijer: De vraag is technisch van aard, het precieze aantal. Maar ik zal uw vraag beantwoorden. Het aandeel sociale huur is niet hoog genoeg. Wel zien we dat in de komende jaren toenemen, dus het is vooral zaak om die bouwaantallen vast te houden. De voorzitter: Een technische vraag, maar dan heeft u toch nog gevraagd van mijnheer Aynan, Jouw Haarlem De heer Aynan: Kijk, het aantal van 125 sociale huurwoningen, want daar gaat het om, ten opzichte van gerealiseerd 1400 totaal. U zegt een bouwrecord. Nou, prima.

Maar dan verwacht ik van de Partij van de Arbeid dat ze ook zeggen: het is jammer dat er zo weinig sociale huur gerealiseerd is en dat heeft onze zorg. Dat had u gesierd als u ook het hele eerlijke verhaal vertelt, in plaats van alleen maar van een bouwrecord spreken. De heer Wiedemeijer: Voorzitter, dan ben ik blij dat de heer Aynan in zijn spreektijd een goede aanvulling doet op mijn betoog, dus ik ben het volledig met u eens. De voorzitter: Een goede aanvulling, maar misschien nog een aanvulling van mijnheer Amand van Trots Haarlem. De heer Amand: Trots heeft wel aanmerkingen eigenlijk. Elke even hetzelfde verhaal natuurlijk. Wij vinden van Trots Haarlem dat u die woningbouwverenigingen strakker aan moeten pakken. Want die 125, of 150 hoop ik eens een keertje, maar dat ook de Partij van de Arbeid eens een keertje nu ook spijkers met koppen slaat. De voorzitter: Wat is uw vraag, mijnheer Amand? De heer Amand: Dat er meer actie moet komen, mijnheer Krouwels de voorzitter. De voorzitter: Mijnheer Wiedemeijer, wilt u daarop reageren? De heer Wiedemeijer: De heer Amand loopt iets langer mee dan ik, dus die kent ook de bouwgeschiedenis van Haarlem en al die jaren heeft u denk ik niet een jaar gezien waar er zoveel spijkers zijn geslagen.

Volgens mij zijn de politieke standpunten van Trots juist dat we moeten stoppen met bouwen van woningen, omdat Haarlem vol is vol, zegt u continu. Dus u moet toch een beetje gaan kiezen wat nou dan uw standpunt is en wat u dan van anderen verwacht. Maar we reflecteren nu op de cijfers die zijn geleverd en die waren

4

uitstekend, buiten dat er inderdaad de komende jaren vooral ook meer sociale huurwoningen worden opgeleverd. De voorzitter: Dat roept toch weer een vraag op van mijnheer Amand van Trots. De heer Amand: Kijk, het is natuurlijk een mooi verhaal wat mijnheer van de Partij van de Arbeid/GroenLinks hier houdt, maar daar hebben de Haarlemmers natuurlijk helemaal niks aan. Die willen natuurlijk ook graag horen een mooie parkeerplek bij het huis, dus waarom dat niet? De voorzitter: Mijnheer Wiedemeijer. De heer Wiedemeijer: Ik heb geen idee wat de vraag was, maar ik vond het buiten een mooi verhaal ... De voorzitter: Gaat u dan door met uw betoog, mijnheer Wiedemeijer. De heer Wiedemeijer: Het is niet alleen een mooi verhaal, maar zijn de cijfers ook mooi en ik blijf liever bij de cijfers dan bij mooie verhalen alleen. Voorzitter, buiten dat Haarlem zich van haar sociale kan liet zien met de uitbreiding van de minimaregelingen, gold dat ook voor de regelingen om energiearmoede tegen te gaan. Voorzitter, zoals net al uitgebreid besproken, staat Haarlem er financieel goed voor. Helaas – ik ga gelijk al een beetje het eerlijke verhaal vertellen na de recentelijke oproep – is dat ook omdat er veel geld overbleef, wat we graag liever wel hadden uitgeven.

Bij de kadernota gaan we als raad en college met elkaar in gesprek hoe we hier naar de toekomst goed mee om kunnen gaan, zodat de begroting een reëel karakter heeft en niet dat we aan het eind van het jaar zoveel geld overhouden. Het blijft zaak om de uitvoeringskracht van de organisatie te vergroten, zodat er meer investeringen gerealiseerd kunnen worden. Met name de investering in de openbare ruimte blijven daarbij bijzondere aandacht vragen om hier het tempo de komende jaren te vergroten. Voorzitter, voor zover mijn eerste termijn. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Wiedemeijer. Mevrouw Oosterbroek, aan u het woord. Mevrouw Oosterbroek: Dank u wel. Vanuit GroenLinks zijn wij positief over de jaarrekening en de inhoud daarvan. We hebben verder gelezen dat het Convenant Schoon en Emissieloos Bouwen, dat we dat nog niet hebben getekend. Dat zouden we wel graag willen tekenen, zodat we daar ook de SPUKs kunnen ophalen. Verder op basis van een technische vraag werd er gezegd van dat we geen ondernemersloket hebben in Haarlem. Maar dat is helemaal niet waar, want we hebben gewoon een impact ondernemersloket en het is ook logisch om vanuit Haarlem daarop te focussen, omdat dat de economie stimuleert die wij ook graag willen hebben.

Onderdeel van het actieprogramma impact ondernemen zou ook kunnen behelzen om de SROIverplichting die daar wordt gemonitord nog verder te gebruiken bij de inzet van de brede welvaartmonitor in onze P&C-cyclus. Verder vonden we het leuk om te lezen dat de man/vrouwverhouding bij de verbonden partijen nog niet overal gelijk is getrokken. Nou, dat vinden we natuurlijk niet leuk om te lezen, maar we vinden het wel leuk dat we het kunnen constateren in deze jaarrekening. Verder, jammer dat de verduurzaming van ons vastgoed nog niet zichtbaar is, maar we hopen dat volgend jaar toch wel echt te zien. De voorzitter: Dank u wel. Is dat een interruptie, mijnheer Aynan? Nou, heel snel, het lukt nog net. De heer Aynan: Wat bedoelt u met gelijktrekken met die man/vrouwverhouding?

5

Mevrouw Oosterbroek: Fiftyfifty, hè? Dus je hebt ongeveer vijftig procent aan vrouwen in de maatschappij en ook vijftig procent aan mannen in de maatschappij, dus het zou mooi zijn als het ongeveer vijftig procent aan mannen in de bestuurslaag is. De voorzitter: Mijnheer Aynan. De heer Aynan: U weet dat er bij de gemeente Haarlem meer vrouwen werken dan mannen, wat gaat u daarmee doen? Mevrouw Oosterbroek: Ik heb het nu over de verbonden partijen en daar wil ik graag wat aan doen. De voorzitter: Nog een vervolgvraag, mijnheer Aynan. De heer Aynan: Geef dan zelf het goede … Het is een beetje een flauwe grap, maar als u zelf het goede voorbeeld wilt geven en u eist van uw verbonden partners fiftyfifty, dan zou het eigenlijk impliceren dat u dan vrouwen gaat ontslaan bij de gemeente. De voorzitter: Gaan we vrouwen ontslaan bij de gemeente, mevrouw Oosterbroek? Mevrouw Oosterbroek: Ten eerste eisen we dat niet, maar ik vind het wel heel erg leuk en goed dat we het kunnen lezen bij de verbonden partijen en dat we daar dus zicht op hebben. Dus het was een compliment naar het college dat we dat inzicht kregen. En uw tweede suggestie, u zegt: we willen graag de positie van de man in de gemeente verbeteren. Nou, dan zeggen wij eigenlijk in het algemeen: volgens mij is er ook heel veel werk te doen wij bij de positie van de vrouw en dan zou ik daarmee willen beginnen.

De voorzitter: Het is wel heel duidelijk, maar nog één vraag van mijnheer Aynan. De heer Aynan: Nee kijk, laten we elkaar niet misverstaan, natuurlijk zijn we het met u eens. Maar als u dat soort uitspraken doet, heeft dat echt bredere consequenties. Dat is wat ik bedoel. Want als er meer vrouwen werken bij de gemeente Haarlem, zou het volgens uw fiftyfifty dat u dan echt vrouwen moet gaan ontslaan. Uiteraard zijn we daarop tegen, maar let een beetje op uw woorden. De voorzitter: Wilt u daarop nog reageren, mevrouw Oosterbroek? Nee? Let u wel op uw spreektijd, alle commissieleden. U gaat er zelf over, maar ik ben hier wel streng op. Ik merk wel ook hier naast mij, mijnheer Aynan, en ook voor de andere commissieleden, probeer de microfoon zo dus iets dichter bij uw mond te zetten, want dan bent u echt beter verstaanbaar, ook voor de mensen thuis. Dan wil ik dit agendapunt graag concluderen en ook … O, niet? Excuus. Ik zag net heel weinig handjes. Pardon. Mevrouw Klazinga van de VVD. Mevrouw Klazinga: Dank u wel, voorzitter. Ik wil mijn bijdrage eigenlijk beperken tot onderwerpen waar wij in deze commissie over gaan en geen algemene beschouwingen op deze jaarrekening geven. Dat laat ik graag aan mijn fractiegenoot Joris Blokpoel tijdens de daadwerkelijke raadsvergadering. Dus ik beperk mij tot wat financiële opmerkingen en wat opmerkingen met betrekking tot de veiligheid.

Allereerst, en dat heeft niks met het financiële kader en niks met veiligheid te maken, maar wil ik het college een compliment maken dat de Duisenberg-aanbevelingen, dat daar in ieder geval een goede start mee gemaakt is in dit jaarverslag, dus dank daarvoor. Wat het financiële betreft valt mij op dat er met betrekking tot bezwaren ozb en invorderingskosten ozb forse voordelen zijn gerealiseerd, laat zeggen zo'n 700.000 euro. In de begroting 2024 is de ozb juist met 500.000 euro verhoogd. Betekent dat dat we in 2025 de ozb weer met 500.000 euro kunnen verlagen, omdat

6

dit soort meevallers dus op het gebied van de ozb er zijn? Dan is er ook een voordeel van 230.000 euro gerealiseerd met betrekking tot leges voor vergunningen, voor horeca, gehandicaptenkaarten en geluidshinder. De VVD vindt het een beetje wonderlijk om winst te maken op gehandicaptenkaarten en geluidshinder en horeca. Kunnen we die tarieven dan niet omlaag gooien, dan wel de regeldruk verlichten? Dan met betrekking tot veiligheid. Het aantal meldingen van overlast is fors toegenomen en ook boetes voor overlast zijn toegenomen. U kondigde aan eind 2024 een nadere analyse over de betekenis daarvan te publiceren. Loopt die evaluatie en die analyse op schema, zodat we daadwerkelijk eind 2024 weten wat voor acties we daartegen kunnen ondernemen? We zien dat er ruim 1700 fietsen zijn gestolen in de stad, voor zover bekend, 326 auto's zijn vernield dan wel in brand gestoken, 284 woninginbraken en 412 mishandelingen. Welke middelen kunnen er worden ingezet om die cijfers te doen dalen? Want dit zorgt niet voor veiligheid in deze stad. De voorzitter: Dank u wel. Ik zie een wethouder naast me goed meeschrijven. Dan geef ik het woord aan mevrouw Van den Broek, Partij voor de Dieren. Mevrouw Van den Broek: Dank u wel, voorzitter.

Partij voor de Dieren kan ook instemmen met de jaarrekening en het verslag en complimenten aan de ambtenaren binnen en buiten het veld, maar ook aan bewoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties die bijdragen aan de resultaten die staan benoemd in het jaarverslag. Veel goede dingen gelezen, maar ook zaken waarvan we hadden gehoopt en gedacht dat we het als gemeente toch iets beter zouden doen. Dat laatste geldt gelukkig niet voor de financiën. Het is goed om te lezen dat we in Haarlem een stabiele financiële positie hebben, zoals zojuist ook bevestigd door de accountant. Ten aanzien van de duurzaamheidsbegroting, het is goed om te zien dat we ons CO2-reductiedoel dat we op peil liggen, maar we zagen in dit verslag niet het 2030-doel, zoals dat wel in de begroting wordt gesteld, dus heb je eigenlijk nog steeds niet een beeld van hoe we het ten opzichte van dat langetermijndoel doen. Dus dat is toch wel handig om dat volgende keer erbij te doen. We zijn heel positief over het instellen van zogenaamde duurzaamheidsmanagementplannen voor raamcontractpartners. We zouden graag daar eens een keer voorbeeld van zien. Idem voor het dashboard duurzaamheid. Allemaal hele goede initiatieven. Verder waren we heel erg blij ook met het inzicht in de brede welvaart en de actie die de gemeente heeft ondernomen om dit inzichtelijker te maken, ook in MRA-verband.

Maar we zien wel, op sommige scores doen we het daar helemaal niet zo goed, dus het leek ons heel goed om gewoon eens een keer in een nader gesprek die brede welvaartsindicatoren en scores eens een keer naast onze eigen indicatoren te leggen. Ten aanzien van het groen, bij vier van de zes prestatie-indicatoren realiseren we niet onze streefwaarde, dus het is heel erg jammer dat het als gemeente maar niet lukt om het aantal bomen, groenareaal, buurt- en wijkgroen echt te laten toenemen, terwijl ons aantal inwoners wel groeit. We moeten juist klimaatbestendig worden. Als laatste nog twee zaken. Afvalscheiding, dat is echt heel erg jammer dat we dat maar niet omhoog kunnen krijgen. We zitten op 49,1 procent, dat is lager dan voorgaande jaren en we moeten naar 75 procent. Daar moeten we echt nog echt op inzetten. Tot slot gezondheid. Het viel ons op dat fijnstof- en stikstofdioxidemetingen nog steeds ver boven de waarde van de WHO zitten op een plek waar we honderden woningen bouwen. Dus een groene smiley vonden wij hier niet van toepassing. De voorzitter: U heeft een interruptie van mijnheer Amand, Trots Haarlem. De heer Amand: Dank u wel, voorzitter. Ik heb een vraag aan mevrouw van de dierenpartij. Is het niet beter dat we de inwoners minder opnemen en dat we dan meer groen in Haarlem hebben? Hoe staat u daarin? Minder inwoners en meer groen.

7

Mevrouw Van den Broek: Volgens mij hoeft het een het ander niet uit te sluiten, want als je wat meer de hoogte ingaat, dan is er nog steeds op de begane grond voldoende ruimte voor groen. De voorzitter: Dat wekt nog een vervolgvraag op van mijnheer Amand. De heer Amand: We gaan in Haarlem Schalkwijk al de hoogte in, maar dan hebben we weer het probleem dat kleine kinderen niet buiten kunnen spelen. Hoe staat u daar dan in? Mevrouw Van den Broek: Daar staan we denk ik helemaal hetzelfde in. Ik vind het heel belangrijk dat kleine kinderen buiten kunnen spelen, maar volgens mij worden daar ook prima voorzieningen voor gerealiseerd in Schalkwijk. Dat was ook het einde van mijn bijdrage, dank u wel. De voorzitter: Mijnheer Klaver, CDA. De heer Klaver: Voorzitter, de financiële positie van de gemeente Haarlem is heel goed. We hebben hier voor deze vergaderingen uitgebreid bij stilgestaan. De vraag is alleen: komt dat nu omdat we onvoldoende realiseren, of komt het – zoals de kadernota zegt, daar neem ik dan even een voorschot op – omdat we zo zorgvuldig begroten? Dus graag een reactie van de wethouder daarop. Het is mooi dat Haarlem zakt op de ladder van dure gemeentes, dat de lasten voor de burgers relatief wat lager worden ten opzichte van de andere gemeentes, dus dat is een mooie ontwikkeling. Zorgelijk is jaar op jaar toch wel de stijging van de lasten van de externe inhuur.

Ik heb hier al eens eerder verwezen naar een samenwerking, een manifest in het onderwijs, waar inmiddels 611 onderwijsinstellingen bij zijn aangesloten. Misschien moeten we toch maar eens gaan nadenken of in VNG-verband ook niet de handen in elkaar kunnen slaan om paal en perk te stellen aan externe inhuur. Mooi dat we weer aanspraak weten te maken op de Woningbouwimpuls-gelden. Ik wijs college ook op de 76 miljoen die de provincie vrij speelt voor versnelling van de woningbouw, laten we daar alert op zijn. Laten we ook alert zijn op de Regio Deal-gelden, 40 miljoen die beschikbaar komt voor de kwetsbare wijken. Ik sluit me aan bij de vragen over de veiligheid van de VVD en ik ben ook nog wel benieuwd hoe het eigenlijk staat met de korte wapenstok. Dank u wel. De voorzitter: Duidelijk verhaal. Wilt u het woord, mijnheer Aynan? Goed, dan zie ik geen handen meer. Dan kijk ik … Dus toch. Mijnheer Aynan, Jouw Haarlem, gaat uw gang. De heer Aynan: Voorzitter, toch even kort, want we komen er natuurlijk nog over te spreken in de raad en, nog belangrijker, bij de kadernota. Een aantal opmerkingen. We zien dat er 27 miljoen naar de algemene reserve gaat.

Dan kan je dat natuurlijk uit financieel oogpunt is dat positief, maar als je kijkt naar toch wel de problemen waar we tegenaan lopen bijvoorbeeld bij de jeugdzorg, bij de Wmo zijn gewoon wachttijden, dan geeft dat toch wel een beetje een wrange nasmaak. Een aantal opmerkingen, voorzitter. Die degeneratiegelden, we zijn natuurlijk hartstikke blij dat voor een paar ton een factuur wordt gestuurd naar degenen die de openbare ruimte niet in oorspronkelijke staat hebben achtergelaten. We hebben hier echt tot vervelens toe daar aandacht voor gevraagd. We zijn in ieder geval blij dat dat opgepakt is en ons een paar ton oplevert. En iets algemeens over het ravijnjaar. Dat komt volgens mij bij de kadernota, maar gelukkig blijkt dat geen ravijn, maar toch een greppel te zijn. Voorzitter, tot zover, dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Aynan. Mevrouw Van Zetten, Hart voor Haarlem. Mevrouw Van Zetten: Het is uiteindelijk toch een grabbelton, deze informatie die van het college komt. Ik neem er een paar dingen uit. Je ziet dat er bijna 28 miljoen extra naar binnen is geharkt, terwijl de lasten voor

8

de burgers uiteindelijk alleen maar zijn gestegen. Dat vinden wij eigenlijk niet in balans en wij zouden erop willen pleiten om de onroerendezaakbelasting gewoon weer naar een normaal gemiddelde te brengen. Wat betreft … Over die grabbelton gesproken, ik heb ook maar even gekeken naar de gebiedsjaarverslagen, want dit is natuurlijk wel het moment om daarnaar te kijken. Wat mij opvalt is dat de informatiewaarde van het alles, bijvoorbeeld het Slachthuisterrein waar we net zijn geweest, het is een grote puinhoop. Datzelfde geldt eigenlijk bij de Westergracht, daar gebeurt ook helemaal niks. Dan kan je zeggen: ja, daar gaat de gemeente niet over. Maar wij vragen de mensen die daar wonen toch wel ozb en dan denk ik: misschien moeten ze die maar niet gaan betalen om de zaken weer een beetje op orde te krijgen. Wat betreft de informatiewaarde en het achterstallige onderhoud in de openbare ruimte zien we nog her en der onze monumentale panden verkrotten. Ik hoef maar de Egelantier te noemen, ik hoef maar de Verweyhal te noemen. Des te schrijnender vind ik dat juist de risico's die bij de Verweyhal zitten, dat die geheim worden verklaard, terwijl we vanochtend toch een stuk in de krant konden lezen waar wij eerder gewoon onze mond over moesten houden.

Dan is het toch wel de bestuurscultuur van dit college: hoe gaan wij dan hier om met de gemeenteraad, maar ook met bewoners in de stad? Daar laat ik het bij. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Van Zetten. Forum voor Democratie. De heer Alberts: Dank, voorzitter. Financieel gezien groeit het gemeentebestuur gestaag door. Sinds 2021 is het eigen vermogen bijna anderhalf keer groter. Daarnaast is de schuldpositie verbeterd. Maar wat kunnen we zeggen over het gerealiseerde resultaat? Zoals zojuist gepresenteerd is, blijft onder andere de investeringsquote achter bij de gestelde ambities. FvD Haarlem vindt deze trend zorgelijk, zeker gezien in andere bestuursdebatten waarin de wethouder gevraagd werd naar wat hij verwacht van de financiële ravijnkwestie, hoe die zich zal uitspelen. En de verwachting werd uitgesproken, die wij onderschrijven om andere bestuurlijke redenen, hetgeen ook geldt voor de spreidingswet. Tevens hoorden wij zojuist dat het ravijn überhaupt, maar enkel een greppel zal blijken te zijn. Als we dan tenslotte kijken naar de behaalde doelen in programma zes wat de bestuurscommissie nog betaamd zien we een negatieve trend bij het gevoel van veiligheid, terwijl het geld dat ervoor beschikbaar is wel besteed lijkt te worden. Als burger van Haarlem kan ik die trend onderschrijven.

Zo ontplofte er enkele weken geleden nog een auto op enkele meters van het huis waar ik woon met mijn gezin. Daarnaast constateerden wij dat de verbetering in de kwaliteit van de KCC nog niet leidt tot de gewenste resultaten. Om nog maar te zwijgen over onze mening wat betreft burgerparticipatie die in andere commissies ook al is geduid. Vanuit andere commissies hoor ik vergelijkbare trends en dit maakt dat FvD Haarlem de volgende vraag dient te herhalen. Is er niet de trend waarbij de lasten voor burgers en de bestedingen ook in programma zes stijgen, maar de resultaten daarvan voorzieningen niet beter worden. En al heeft dit te maken met een arbeidskrapte die in makkelijk te verklaren is vanuit onder andere monetair beleid en een algeheel ontbreken van economisch protectionisme. Is het dan niet bestuurlijk verantwoord om deze bureaucratische financiële groei te gaan remmen of zelfs helemaal te stoppen. Dank u wel voorzitter. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Alberts. Voor zowel u mevrouw Van Zetten als voor u mijnheer Alberts het was voor mij best wel lastig om te verstaan. Volgens mij heeft het nut om uw microfoon een klein beetje naar beneden te doen dan de volgende keer als ik u het woord geef. Zijn er nog commissieleden die over dit agendapunt het woord willen hebben? Mijnheer Visser u komt ook precies op tijd binnen, mijnheer Visser. Heel goed. Gaat uw gang.

9

De heer Visser: Ja, dank u wel voorzitter. Ik zal het kort houden. Ik vernam ‘…’ bij andere agendapunten maar wij willen echte Duisenberg rapporteurs complimenten geven. Ik vond het hele concrete aanbevelingen en vooral ook geen generieke aanbevelingen die ook voor andere open... De voorzitter: Ik ga u even stoppen, want we zijn nog bij agendapunt vijf mijnheer Visser. Maar dat is te gek natuurlijk. Ik heb mevrouw Van Zetten beloofd dat u eerst gaat eten. Dus daar zijn we nog niet mag ik dan, bewaart u deze even. Zijn er nog andere commissieleden die over dit agendapunt, agendapunt vijf het woord willen hebben. Want anders ga ik, ik weet niet wie ik als eerste het woord moet geven eigenlijk. Ik denk wethouder Roduner. Wethouder Roduner: Dank u wel voorzitter. Commissiebestuur dus denk ik even het financiële resultaat op hoofdlijnen en op hoofdlijnen maar in Heiloo, dingen die ik gehoord heb zijn ook al in andere commissies aan de orde geweest. Dus ik denk dat ook dat die daar thuishoren. Maar we zullen ook nog even reflecteren op de punten die specifiek voor deze commissie relevant zijn. Zo kan de burgemeester nog iets zeggen over het thema veiligheid.

Nou hier zit een tevreden wethouder financiën deels omdat die omdat er natuurlijk een positief financieel resultaat ligt, wat we goed kunnen gebruiken in het licht van de komende uitdagingen, financiële uitdagingen die we dan allemaal bij de kadernota met elkaar gaan bespreken. Maar ook omdat ik wel constateer dat de het realisatie vermogen wel versterkt is. We zijn nog niet waar we moeten zijn, waar we willen zijn. Met name ook het gebied van investeringen hebben we nog stevige stappen te zetten, maar ik zie wel dat er meer gerealiseerd wordt. Ja, dus ik herken het beeld niet helemaal van voor omdat dat dat niveau daalt. Ik denk dat er juist meer gerealiseerd wordt en dat we de goede stappen zetten. Maar bij de kadernota gaan we het gesprek aan en welke stappen we nog meer moeten zetten met elkaar. De voorzitter: Over zetten gesproken, mevrouw Van Zetten heeft daar een vraag over. Mevrouw Van Zetten: Realisatie hoe verklaart u dan de kritiek van de provincie over het achterstallig onderhoud? Wethouder Roduner: Nou ik benoemde ook dat een van mijn zorgen nog wel zit op het investeringsplan dus het IP geld uitgeven van TP. Dat is ook weer gestegen dus dat is naar 66 miljoen uitgaven gestegen, daar zit een hoop van onze investering in de openbare ruimte in. Maar we weten ook dat dat echt de komende jaren nog flink zou moeten stijgen en hoe we dat met elkaar gaan doen.

Daar is volgens mij ook de raadnota erg voor geschikt. De voorzitter: Mijnheer Alberts Forum voor Democratie heeft nog vragen. De heer Alberts: Is de wethouder het met mij eens dat inderdaad realisatie kan stijgen, aar ten opzichte van het geld wat gereserveerd is voor de investeringen dat het daarop achterblijft? Want dat was volgens mij wat ik zei net. Wethouder Roduner: Ja, dus we hebben minder geld en investeringen uitgegeven dan we oorspronkelijk begroot hadden. Nou ik zie wel dat ten opzichte van het jaar daarvoor we wel gestegen zijn maar als je minder uitgeeft dan je begroot hebt, dat is volgens mij ook ongewenst vanuit realisatie vermogen. Het is fijn dat dat financieel dat je dat bespaart je uiteindelijk kapitaallast en rente uit, dus dat is fijn. Maar dat hebben we dan ook wel weer nodig omdat we de investeringen uiteindelijk wel willen doen. Dus het is meer een kwestie van vertraging ook financieel gezien vertraging, maar de ambities om uiteindelijk wel weer tot die investering te komen. Die ligt er wat college betreft nog steeds. De CDA. Ik ga de u vroeg eigenlijk van ja dus we houden geld

10

over, is dat nou omdat we onvoldoende begroten alsof nee is dat nou of omdat we onvoldoende realiseren of dat zorgvuldig begroten? Nou een beetje van beide denk ik. Ik denk dat nou wat ik zeg het IP dan zien we zitten nog niet op het realisatie vermogen wat we zouden willen hebben. We hebben ook gezien in de analyse van de jaarstukken dat onder andere ook op personeel wat geld is overgebleven. Maar ik denk ook wel en dat is de discussie die we bij de kadernota gaan hebben waar het college ook voorstellen voor heeft gedaan. Dat er ook nog wel kritisch gekeken naar kan worden of we niet te zorgvuldig begroten. Als je dat bedoel als je een keer geld overhoudt kun je zeggen nou ja dat hebben we dan overgehouden. Maar als je constateert dat je meerdere jaren achter elkaar geld overhoudt ja dan moet je echt even wel even kritischer kijken van is dit nou echt is dit niet een structureel probleem en moet je daar ook niet iets op doen? Nou dat is wat we waar we bij de kadernota nou in ieder geval een voorstel hebben liggen, om uiteindelijk voor 4 miljoen ook wat strakker te gaan begroten. Laat ik het dan even zo zeggen. Nou dat gesprek gaan we later hebben. En u roept ook op om meer subsidies naar Haarlem binnen te halen. Dat dat dat trek ik me als wethouder financiën ook aan, dus dat gaan we doen. Actiepartij heeft nog een vraag of een opmerking over de reserve vastgoed eigenlijk ook.

Nou ja bij de kadernota gaan we daar ook structurele gesprek over omdat die een gegeven moment ook leeg komt. Nou GroenLinks even kijken. Nee dus VVD… Ja, maar dat lijkt me niet…. De voorzitter: Wilt u het woord mevrouw Oosterbroek anders kunnen mensen het niet horen in deze zaal en mensen thuis. Mevrouw Oosterbroek: Ik hoorde GroenLinks dus ik dacht ik zeg even tegen de wethouder het convenant schoon en emissieloos bouwen. Of wij dat kunnen ondertekenen zodat wij ook gebruik kunnen maken van een SPUK anders laten we geld liggen. Wethouder Roduner: Kijk dat is nou niet een vraag die we volgens mij in deze commissie moeten behandelen want dat is nu echt een commissie ontwikkelingsvraag. En daarom hebben we eigenlijk volgens mij geen woord besteed aan het jaarverslag. Dus toevallig zit hier wel de wethouder bouwen dus ik kan nu ook wel… Ik ga daarnaar kijken. De voorzitter: Mevrouw Oosterbroek. Mevrouw Oosterbroek: We hebben dus dit jaar geld laten liggen. Dus het gaat over geld dat we dit jaar hebben laten liggen en dan wil ik het voorkomen dat we het volgend jaar ook weer laten liggen. We kunnen dat gewoon het is vandaar dat ik wel vind dat het een relevant haakje is. De voorzitter: De wethouder heeft net toegezegd daarnaar te gaan kijken maar… Wethouder Roduner: Ja en als we dat echt willen dan is het misschien iets om bij de kadernota met elkaar te bespreken vooruitgaand.

Kijk als we hebben het vooral terugkijkend over het afgelopen jaar. Als u zegt nou waarom is dat afgelopen jaar niet gelukt? Dat zijn echt de vragen voor de commissieontwikkeling, als u zegt nee we willen eigenlijk dat u er in de toekomst dat gaat tekenen. Dat lijkt me echt iets voor de voor de kadernota om dan ook met elkaar te bespreken. De VVD vraagt terecht denk ik ook naar de OZB. We hebben gezien dat we afgelopen jaren hebben heel veel bezwaren gehad, ook over OZB dat waren commerciële bureaus die daar ook actief op waren om bezwaren te maken op de OZB op de OZB-aanslag of naar aanleiding van de WOZ-waarde. Daar hebben we altijd voorzieningen voor moeten nemen, dus daar hebben we geld op verloren en op ook wel reserveringen voor aangetroffen. Het stelsel is wat gewijzigd dus het is moeilijker of nou ja dat is niet zomaar het is er zijn een aantal aanpassingen geweest waardoor er minder bezwaren komen, omdat de commerciële bureaus toch uiteindelijk moeilijker wordt gemaakt om een verdienmodel te hanteren.

11

Als dat leidt tot… Ik zal zachter gaan praten. Als dat leidt tot we gaan richting kadernota ook richting belastingvoorstellen uiteindelijk voor het jaar 2025 nog een keer goed kijken naar of we niet… De voorzitter: Ik vind het ook spannend... Ik stel voor dat we heel even schorsen, twee minuten. Dan geen probleem met de microfoon. Nee maar goed. Dan hervat ik hierbij de commissie bestuur weer. Ja dat is nieuwigheid, dat hoort erbij. Wethouder Roduner, ja zeker. Wethouder Roduner gaat u verder met uw betoog alstublieft. Wethouder Roduner: Dus wij gaan richting de het vaststellen van het nieuwe tarief van de OZB kritisch kijken naar of wij niet te veel reserveren voor die bezwaren, of het of aanleiding is om dat te herzien. En als dat zo is dan kan die reservering in de OZB kan vrijwel, dan zal het tarief wat omlaag gaan. Volgens mij is de inschatting nu dat het over twee ton of twee ton minder zou gaan. Maar dat gaan we nog een keer goed bekijken ook in samenspraak met consensus want die doet het voor ons die actie loopt. U heeft het over de leges en over winst maken vooralsnog zijn de leges niet kostendekkend, zelfs ruim niet kostendekkend. In 2023 waren ze denk ik 60 procent kostendekkend, ze mogen daar inderdaad ook geen winst op maken. Maar ten opzichte van wat we geraamd hadden, hadden we een meevaller.

Nou bij de kadernota zit uw voorstel om de leges uiteindelijk ook echt kostendekkender te maken. Nou daar heeft u een eerste stap ingenomen bij de kadernota is het voorstel om daar de volgende stap te doen. En we hebben ook geconstateerd dat een aantal leges waarschijnlijk nou in ieder geval het voorstel van de colleges om een aantal leges ook helemaal niet kostendekkend te maken, omdat we daar op een gegeven moment ook wel zien dat de effecten van kostendekkende leges wel heel heftig zijn. Bijvoorbeeld voor evenementen. En dan Partij voor de Dieren u had meer gesprekken over brede welvaart ben ik helemaal met u eens. Dus ik denk dat het heel leuk is als we een keer een in een commissie of een ADO. Ik weet niet wat een gesprek antemeren over van nou hoe kunnen we met elkaar stappen zetten op het thema brede welvaart, omdat dat is waar we eindelijk ook met elkaar voor doen voor de welvaart van onze inwoners, het verbeteren van het welzijn en welvaart van onze inwoners en nou de ontwikkelingen daarop die volgen. We zijn daar heel actief in en het is leuk om dat ook met u te bespreken. Dat wat mij betreft voorzitter. De voorzitter: Dan geef ik denk ik het woord even aan burgemeester Wienen. Burgemeester Wienen: Dank u wel. Zijn een paar vragen gesteld over veiligheid.

Zijn een aantal indicatoren toegenomen meldingen en equivalent daaraan overigens ook boetes dus we zitten erbovenop. En dan is de vraag van ja als er fietsen worden gestolen, als er auto's in brand gaan, wat kunnen we doen om het te voorkomen dat is natuurlijk waar we voortdurend mee bezig zijn. Er vinden interventies plaats die hebben we aan de raad ook gepresenteerd in het actieprogramma, dus dat is de plek waar we die discussie voeren. En daarvan kunt u hier zien dat we vorig jaar 90 procent van wat we aan interventies hadden voorgenomen ook daadwerkelijk gerealiseerd zijn. Wij zijn zeker nog niet tevreden. Sterker nog je ziet dat na een aantal jaren waarin cijfers gedaald zijn, dat er vorig jaar weer een stukje stijging was en wat je doet is proberen nog effectiever op te treden. U weet we zijn bezig met een wijkaanpak verschillende zelfs dus met de politie voortdurend kijken van hoe kun je nou in zo goed mogelijke samenwerking proberen patronen te doorbreken? Die autobranden zijn een heel groot probleem en daar wordt veel geïnvesteerd om te proberen dat nou zoveel mogelijk op te lossen. Maar als u zegt van ja hoe kunnen we ervoor zorgen dat Haarlem helemaal niet meer te maken heeft met deze problemen? Dat gaat niet lukken, maar we zullen er alles aan doen om het zoveel mogelijk naar beneden te brengen. De voorzitter: U heeft een interruptie van mevrouw Klazinga, VVD.

12

Mevrouw Klazinga: Ja dat uit de jaarstukken ook blijkt dat het algemene gevoel van veiligheid van Haarlemmers minder is geworden, even afgezien van dit soort inbraken enzovoort. Nou heb ik ook laatst in het kader van een ander debat begrepen van een van uw collega's uit het college, dat Haarlem geen enkel beleid heeft op het gebied van sociale zekerheid. Is het de bedoeling dat dat beleid er wel gaat komen, dat dus mensen zich gewoon op straat veiliger voelen? De voorzitter: Burgemeester Wienen. Burgemeester Wienen: Als u op bladzijde 168 ja 168 kijkt, dan ziet u dat we daar juist heel nadrukkelijk mee bezig zijn, bevorderen sociaal veilig leefomgeving. Een nieuw punt wat we oppakken, dat is het in beeld brengen van hotspots en kijken hoe kunnen we daar greep op krijgen? Want juist daar komen veel overlast meldingen vandaan en dat zijn plekken waar mensen zich onveilig voelen. Dus op zich heeft u gelijk belangrijk, maar het is niet zo dat we daar niks aan doen. Integendeel daar hebben we uitdrukkelijk beleid op en ook interventies. De voorzitter: Dat wekt ook een vraag van mijnheer Wiedemeijer van de PvdA. De heer Wiedemeijer: Voorzitter ik heb een vervolgvraag naar aanleiding van de interactie tussen de VVD en de burgemeester.

De PvdA heeft namelijk een technische vraag gesteld over die dalende veiligheidsgevoel en daarop was het antwoord dat we niet goed weten waar dat doorkomt. Daar zouden diverse redenen kunnen zijn. Maar ik had deze eigenlijk bewaard voor de kadernota daar had ik u dan willen vragen of we de komende jaren dan niet moeten gaan onderzoeken waar dat aan kan liggen en hoe we dat kunnen aanpakken. De voorzitter: Reactie burgemeester. Burgemeester Wienen: Zeker een van de dingen daar vroeg mevrouw Klazinga ook naar van we hebben gezegd van we gaan proberen om meer helderheid te krijgen op een aantal van die indicatoren. En de tweede helft van dit jaar staat op het programma dat we dat aanpakken. Want u heeft gelijk, je wilt natuurlijk proberen erachter te komen. Er zit ook altijd wel een marge in. Want als je mensen wat vraagt van voelt u zich veilig, ja of nee? Ik zou bijna zeggen van bij mezelf zal het antwoord misschien ook een beetje afhangen van de stemming van de dag. Maar dat neemt niet weg het is een indicator en we proberen meer informatie te krijgen om te zien wat maakt dat mensen dit antwoord geven? De voorzitter: Mijnheer Wiedemeijer. De heer Wiedemeijer: voorzitter dan schrap ik dat voor de kadernota en dan wacht ik dat gesprek met u af in later dit jaar. De voorzitter: Dat scheelt weer, dank u wel. Tot zover het college. Nog een commissieleden in tweede termijn? Nee.

Dan wil ik graag dit agendapunt afronden. En vanzelfsprekend wordt dit agendapunt ook een bespreekpunt in bij de raad van 27 juni. Mijnheer Van Leeuwen deed hier al een voorzet over en mijn voorstel is als uw voorzitter om het stuk van de auditcommissie voorlopig te schrappen. En de auditcommissie de kans geven om ook die aanpassing te doen richting de raad. Ik kijk even mevrouw Oosterbroek aan is dat akkoord? Ja, ik zie een ja. Ook akkoord met de commissieleden? Mooi. Heel fijn. Dan stel ik voor dat dat u even gaat even gaat pauzeren, even gaat eten en ik start strak om half acht de commissie weer verder. Ik schors even de vergadering.

13

6.

Bevindingen en aanbevelingen Duisenberg rapporteur 6.1 Duisenberg-light onderzoeken jaarstukken en begroting 2023 gemeente Haarlem (FR) 6.2 Halfjaarlijkse collegereactie afdoening openstaande aanbevelingen Duisenberg maart 2024 (FR) 6.3 Advies rapporteurs opvolging Duisenberg light aanbevelingen t.b.v. behandeling jaarstukken 2023 (FR) 6.4 Advies Auditcommissie twee Duisenberg aanbevelingen t.b.v. behandeling jaarstukken 2023 (FR) De voorzitter: Welkom terug commissieleden. Ik heb twee, ik heb vier nieuwe mensen naast mij. De Duisenberg rapporteurs. Want wij gaan door naar agendapunt zes en dat zijn de bevindingen van de Duisenberg rapporteurs van dit jaar. Ook dit agendapunt bestaat uit meerdere onderdelen van totaal een behandeling hebben we gepland 75 minuten. Dat moet vast lukken. Namens de Duisenberg rapporteurs zijn aanwezig. Mevrouw Scholten, mevrouw Lammertse, mevrouw Moedt en mevrouw Oosterbroek. Mevrouw Oosterbroek zal ook het woord voeren namens auditcommissie. Wethouder Roduner van financiën zit naast me en achter mij voor zo meteen de vraag wethouder Van Leeuwen en wethouder Berkhout. Bij het agendapunt hebben twee mensen bij platform groen een inspreekbijdrage geleverd. Die kunt u schriftelijk zien op de agenda voor Duisenberg. Sinds 2019 doet de raad aanvullend onderzoek naar de jaarstukken met behulp van de zogenaamde Duisenberg methode.

Het doel van deze methode is dat de samenhang van de doelen, de prestaties, de middelen, de doeltreffendheid ervan en de raad beter in positie te brengen. De onderdelen die u nu vanavond bespreekt en blijf er heel even bij dat zijn het raadsvoorstel van de Duisenberg light methode van dit jaar. Die dat zal zo meteen gepresenteerd worden door de rapporteurs. Hun belangrijkste bevindingen daar hebben wij nog geen college reactie op, maar de drie wethouders zitten hier wel om vragen van u de commissie te beantwoorden. De commissiebestuur wordt gevraagd advies te geven over de manier waarop we dit behandelen voor de raadsvergadering van 27 juni. Dan 6.2 de halfjaarlijkse collegereactie afdoening van de openstaande Duisenberg adviezen, dat zijn de adviezen van voorgaande jaren. En het raadsvoorstel van de advies rapporteurs opvolging Duisenberg light de aanbevelingen ten behoeve van de jaarstukken 2023. Ook daar vragen de rapporteurs uw aanbeveling, de aanbevelingen over te nemen. En tot slot 6.4 het raadsvoorstel van de auditcommissie waar de auditcommissie de raad vraagt de opvolging van het tweetal nog niet afgedane Duisenberg aanbevelingen van paragraaf 2 over te nemen. En ook daar uw beraadslaging weer over hoe we dit kunnen behandelen in de raad. Dat zal ik apart van elkaar doen als we klaar zijn met het agendapunt.

Maar als eerst wil ik het woord geven aan de Duisenberg rapporteurs en volgens mij mag ik als eerste het woord geven aan mevrouw Oosterbroek. Ik heb hier nog staan over welk onderwerp het gaat. Maar volgens mij kunt u dat het beste uitstekend zelf. Gaat goed. Mevrouw Oosterbroek: Yes. Oké nou bedankt voorzitter. Toen ik in de politiek kwam heb ik me voorgenomen om nooit woorden integraal of dingen in samenhang te bezien met elkaar. Want dit soort woorden zijn niet concreet en het zorgt voor moeilijke communicatie. Ik heb nog nooit bijvoorbeeld een kop in het Haarlems Dagblad gezien met raad kiest voor integraal beeld financiële raad jaarrekening. Het gros van Haarlem wordt niet warm of koud van deze woorden. Maar goed als Duisenberg rapporteur en ook als voorzitter van de auditcommissie ontkom ik er niet aan en merk ik dat ik mijn enthousiasme voor een integraal beeld en daarbij een goede informatiepositie voor onze raad niet verder kan beteugelen. Deze generatie Duisenberg rapporteurs heeft een heel intensief traject beleefd, nog intensiever dan de eerdere versies. We maken kennis met de wethouder, we hebben direct contact met de ambtelijke organisatie, we stemmen af met de accountant en met elkaar en we delen informatie over de beleidsvelden. We krijgen een beter overzicht van de mogelijkheden die we hebben om te sturen als raad.

En dat is veel maar dat betekent niet dat je als raad

14

zomaar ja moet zeggen op onze aanbevelingen. Dus vandaar dat we nu het goede gesprek aangaan over de aanbeveling. En ik wil beginnen met de constatering dat onze jaarrekening een enorme verandering door heeft gemaakt. Hij is beter leesbaar, hij geeft meer informatie en als raadslid heb je op dit moment al een goed overzicht van onze organisatie. En als je je heel erg verdiept, dan kan je ook echt alles vinden. Tegelijkertijd doen we veel en is onze organisatievorm de democratie vorm in het geheel niet altijd in een A4’tje te vatten. Dat gezegd hebbende en met oog op het budgetrecht zodat we als raad het integrale verhaal kunnen afwegen. Denken we dat het we de raad nog makkelijker kunnen maken om haar budgetrecht uit te voeren. En dan gaat het vooral over een wens om per beleidsveld of per programma alle relevante financiële posten in hetzelfde hoofdstuk te krijgen. Dus structureel, incidenteel, opbrengsten, kosten en reserves bij elkaar. En op die manier kunnen we ook makkelijker aangeven als raad als we met een grandioos idee komen waar dat dan ten koste van zou moeten gaan. En we hebben met de Duisenberg commissie ook gekeken naar wat houdbaar is voor de organisatie. Want we vragen niet zomaar wat en we vragen echt een substantiële verbetering voor de informatievoorziening voor de raad en we willen graag dat deze complexe materie makkelijk en behapbaar wordt aangegeven.

Nou daar hebben generaties raadsleden na ons nog ontzettend veel aan en ik ben ook ontzettend trots op deze raad dat we deze commissie hebben. En de oogst van deze aanbevelingen dit jaar ben ik ook heel blij mee. En natuurlijk ook ja heel erg trots op de collega's van het team Duisenberg en onze rapporteurs mevrouw Moedt, mevrouw Scholten en mevrouw Lammertse. Maar ook dit moet weer integraal worden afgewogen en de capaciteit moet er wel zijn. Dus we vragen deze verandering niet in één keer er moet ook capaciteit overblijven om te werken aan onze wens vanuit de raad om de brede welvaart indicatoren te ontwikkelen en de duurzaamheidsbegroting te versterken. Desalniettemin constateren we dat er ruimte is voor verbetering en dat het een enorm goed is dat we als raad technisch betrokken zijn bij onze jaarrekening, zodat we met zijn allen de beste oplossing kunnen maken voor onze inwoners. Dat even als inleiding. De voorzitter: Heel goed. En wie van de Duisenberg rapporteurs mag ik na de inleiding het woord geven? Mevrouw Moedt gaat uw gang. Mevrouw Moedt: Dank u wel voorzitter. Ik zal u kort even meenemen in wat wij namens de commissiebeheer op het beleidsveld 4.3 hebben gevonden aan de hand van de zes Duisenberg vragen. Duisenberg vraag één is wat is het beeld van het beleidsterrein op hoofdlijnen? Wij hebben gekeken naar Haarlem is groen en biodivers.

We weten allemaal Haarlem is een vrij versteende stad. Het is lastig om groen toe te voegen zeker omdat er vele ruimteclaims zijn, zowel bovengronds zoals wonen als ondergronds de kabels en leidingen. Maar we hadden vorig jaar ook een flinke zomerstorm Poly waardoor vele bomen gesneuveld zijn. En dat maakt het lastig om je doelen te behalen. Tegelijkertijd zien we dat er ook een hele hoop enthousiaste Haarlemmers zijn die samen met de gemeente en samen met Spaarnelanden de stad willen vergroenen. En wat ons ook opviel is dat er een flinke ontwikkeling gaande is op het gebied van de data voorziening open data. Daar wordt op dit moment aan gewerkt maar we krijgen binnenkort veel meer informatie over onder andere groen, met veel meer informatie per boom. Waar komt die vandaan? Hoe oud is die? We weten nu al een hoop maar die data worden op orde gebracht, zodat de cijfers kloppen. En dat er ook veel meer informatie openbaar wordt gemaakt. Dus dat vonden we een goede ontwikkeling. Nou welke prestaties en activiteiten zijn er gepland op het gebied van het doel Haarlem is groen en biodivers. Het verminderen van verharding, het aanbrengen van groen is een van de geplande prestaties en de ander is versterken van de ecologische structuur en de biodiversiteit.

Wat wij lastig vonden is dat er in het jaarverslag concreet activiteiten worden benoemd, maar in de begroting zijn die niet terug te vinden, zodat het lastig is om te kijken of wat er ook gepland is ook daadwerkelijk is gedaan. En als we kijken naar de cijfers, ik zal u niet nu vermoeien met al die cijfers. Maar van de er zijn zes prestatie indicatoren waarvan er één om het jaar wordt

15

gemeten, dus die valt nu even af die is vorig jaar niet gemeten. En van de andere vijf zijn er drie waarbij het streefcijfer niet is gehaald. En het was ook nog eens zo dat gedurende dat jaar de streefwaarden naar beneden zijn bijgesteld op die drie punten. En dat heeft meerdere redenen. Bijvoorbeeld het aantal bomen in de openbare ruimte is naar beneden bijgesteld en waarschijnlijk heeft dat ermee te maken dat de cijfers schommelen omdat er verschillende aanleveraars zijn van de cijfers, verschillende beheerders. Dus dat maakt het ook heel erg lastig om te kijken wat is er nu precies gebeurd met de bomen? Er zijn ook verschillen in afronding, waardoor cijfers naar beneden zijn bijgesteld en er is een typefout gevonden. Maar al met al de streefwaarden zijn voor drie van de vijf niet gehaald. Dan vraag vier Duisenberg vraag vier wat gaat het kosten, wat heeft het gekost? Nou we weten sinds kort op productniveau wat iets kost en we zien dat naar product groen om en nabij de 15 miljoen gaat. Maar je kan niet uit de P's producten halen wat waar hoe dat precies is onderverdeeld? We hebben uitgevraagd ongeveer 9 miljoen gaat naar Spaarnelanden, 3,6 miljoen naar kapitaallasten en daar zitten bijvoorbeeld ook bruggen onder. Dus niet alles wat binnen product groen zit gaat ook naar groen. Gelukkig gaat er ook geld naar groen in andere producten.

Zal ik u nu niet mee lastig vallen dan moet u had u bij de presentatie van de commissiebeheer moeten zijn. Ja, dus daar gaat een hoop geld in groen om. Dan is vraag vijf wat is ons oordeel over de rechtmatigheid, doeltreffendheid en de doelmatigheid. Nou wat de rechtmatigheid betreft is ongeveer vijf ton onderbesteding op dit beleidsterrein met groen en dat heeft ermee mee te maken dat beheertrein dus het vergroenen terwijl je herinricht bijvoorbeeld, trager op gang komt dan verwacht. Dus dat is een verklaarbaar verschil en daar zijn wij mee akkoord. Wat de doeltreffendheid betreft ja we zien lichtgroene smileys staan bij al deze prestaties in het jaarverslag en we ja we vroegen ons af of als je drie van de vijf streefwaardes niet haalt, of die lichtgroene smileys dan passend zijn. Doelmatigheid ja daar is geen artikel 213A of Rekenkamer onderzoek verricht dus dat is lastig om daar iets over te zeggen. Wel is er een lopend onderzoek naar de bedrijfsvoering van Spaarnelanden en daarvan wordt de uitslag deze zomer verwacht. Ik ga nu nog twee programma's specifieke aanbevelingen met jullie doornemen straks zal Hanna Lammertse de algemenere met jullie doornemen. Het viel ons op dat binnen de doelen boom van dit programma de Dierenbescherming dus product 43 40 eigenlijk visueel gekoppeld lijkt aan de daarna staande prestatie indicatoren die horen bij product groen.

En ja die horen niet bij product Dierenbescherming. Dus wat ons betreft komt dit, wordt dit visual aangepast dat het eigenlijk onder die doelen boom komt te hangen en je in een oog opslag kan zien dat die Dierenbescherming zijn de wettelijke taken voor de opvang van dieren waarvan geen eigenaar kan worden gevonden. Dat die helemaal niks te maken hebben met bijvoorbeeld wilde bijen en ecologisch beheer. Dus dat is een simpele aanbeveling. De andere aanbeveling gaat over het beter inzicht in de verbonden partijen. In dit beleidsveld gaat het dan om Spaarnelanden waar dus ongeveer 9 miljoen heen gaat. Dat is ook een eis uit het BBV. Maar op deze op deze wijze waar we het hebben gezien, is dat nog niet helemaal goed. We willen namelijk weten wat de verbonden partij ook bijdraagt aan de doelen en prestaties. En nu staat er alleen genoemd bij welk beleidsveld deze verbonden partij actief is. We willen graag informatie op hoofdlijnen of de door het college met de verbonden partij afgesproken doelen en prestaties ook bereikt en geleverd worden. En dit willen we niet alleen zien in de bijlage verbonden partijen, maar ook in de programma verantwoording zelf. Dat kan bijvoorbeeld met een link, een actieve verwijzing naar waar het dan wel staat. Ik geef nu het woord over aan mevrouw Arwen Scholten. Mevrouw Scholten: Dank u wel, vicevoorzitter. Gaat in één moeite door.

Goedenavond allemaal. Wij Hanna Lammertse en ik hebben ons verdiept in het beleidsveld jeugd dat is natuurlijk super complex, dat weten we allemaal. Daar gebeurt ook ongelooflijk veel en ongelooflijk veel tegelijkertijd dat weten we ook allemaal. Maar wat wij graag wilden en dat was onze focus is eens goed kijken welke doelen zijn er gesteld en behaald, welke prestaties zijn er dan gepland en behaald? Welke financiële middelen zijn er en kunnen wij dat allemaal rijmen met elkaar? Dus is inderdaad de begroting en de jaarrekening elkaars of de jaarstukken elkaar spiegels,

16

dat is natuurlijk ook de insteek van Duisenberg. Nou hier it goes. We hebben tijdens deze periode als raad zelf ons doel gewijzigd het doel was eerst tijdig jeugdhulp op maat bieden. Dat is ook de wettelijke taak van een gemeente. En daar hebben wij naar aanleiding van de raadsconferentie van 2022 van gemaakt een betere aansluiting bieden op de sociale basis en jeugdhulp. Daar zit een klein addertje onder het gras waar ik later nog even op terugkom namelijk de sociale basis is een ander programma. De prestatie indicator is niet veranderd dus de prestatie indicator blijft procenten beëindigde jeugdhulptrajecten volgens plan. Nou dat kan best veel betekenen percentage beëindigde jeugdhulp trajecten volgens plan is een redelijk vaag begrip. Maar goed, je kan er wel het een en ander aan aflezen. Dan hebben we als wij de stukken krijgen nog niet duidelijk hoeveel procent van de Haarlemse jeugd daadwerkelijk jeugdhulp ontvangt. Dat komt natuurlijk pas later omdat ook daar veel externe partijen de cijfers aanleveren. Dus je weet eigenlijk zodra je de stukken gaat lezen niet precies hoeveel procent we het dan over hebben bij die tijdig beëindigde jeugdhulp trajecten. Nou het percentage jongeren met jeugdhulp als percentage van alle jongeren tot 18 jaar in Haarlem is in 2023 11 procent. Maar dat weten we dus pas als we eigenlijk al helemaal aan het einde van het traject zitten.