05-13 Transcript commissie Samenleving 13 mei 2026

33

De voorzitter: En u dank voor uw bijdrage. Lekker snel. De heer Koeckhoven, ga uw gang. We moeten door, dus lekker kort en bondig. De heer Koeckhoven: Dank u wel, voorzitter. Ik ga mijn best doen. Ik ben accountant en ik heb 36 jaar lang bij de Belastingdienst gewerkt en ben dus normaal gesproken heel zuinig met geld. Maar als commissielid voor de Partij voor de Dieren nu ga ik me toch uitspreken voor scenario 3. Omdat het hier gaat om de jeugd en de jeugd heeft de toekomst en daar willen we niet op bezuinigen. Het jongerenwerk moet een structurele basis krijgen en gericht versterkt worden, maar dan wel graag zo concreet mogelijk. En nu lijkt het erg versnipperd te gaan worden, is ook net wel een beetje door mevrouw Scholten aangehaald, met vele partners. En er is een hele lijst. De wethouder noemde er net ook al een aantal. Kikid, Sport Support, Triple Threat, Hattrick, Rebup. Is dat allemaal wel efficiënt en effectief? En zijn de jongeren zelf en, ook een vraag voor de wethouder, de ouders ook wel voldoende gehoord bij het maken van dit stuk? Dat lezen we niet terug. En verder vragen we ons af wat de concrete vervolgstappen zijn na dit stuk. Wanneer gaat er gekozen worden voor een van de scenario's en hoe loopt het proces verder? Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. De heer El Aichi, ga uw gang.

De heer El Aichi: Dank voor deze inventarisatie van het jeugd- en jongerenwerk in Haarlem. De nota laat zien dat de druk op jongeren, gezinnen en professionals toeneemt, omdat problemen complexer worden. Ook de stijging van jeugdoverlast en ervaren overlast in de stad onderstreept dit. Wij herkennen dat jongeren steeds mobieler zijn en veel online leven. Daarom moet jongerenwerk zichtbaar, toegankelijk en flexibel zijn, zowel in de wijk en op straat als online en op school. Positief is dat de knelpunten duidelijk worden benoemd, zoals de beperkte aanwezigheid in sommige wijken, de samenwerking met scholen en de inzet van online jongerenwerk. Vroegsignalering en preventie blijven daarbij belangrijk om zwaardere problemen te voorkomen. Tegelijkertijd maken wij ons zorgen over scenario A, waarin zonder extra middelen de problemen blijven bestaan of toenemen. De beweging van zorg naar welzijn vraagt om voldoende capaciteit aan structurele middelen. Scenario B zien wij als minimale basis om in alle gebieden een goed en herkenbaar aanbod te organiseren. Daarbij vinden wij dat jongerenwerk vooral preventief moet zijn en gericht op vertrouwen, contact en ontwikkeling van jongeren. Ook de online leefwereld vraagt om aandacht, omdat signalen van problemen daar vaak beginnen. Daarnaast is samenwerking met scholen belangrijk om jongeren eerder te bereiken en beter te ondersteunen.

Wij willen het college meegeven dat investeren in jongerenwerk ook bijdraagt aan het voorkomen van zwaardere jeugdhulp en grotere problemen in de toekomst. Tot slot vinden wij het belangrijk om de voortgang goed te blijven volgen. Wij ontvangen graag informatie over de effecten, samenwerking en mogelijke knelpunten. Ons uitgangspunt blijft dat iedere jongere in Haarlem veilig moet kunnen opgroeien en op tijd passende ondersteuning moet krijgen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. De heer Visser. De heer Visser: Dank u wel, voorzitter. Wij kunnen ons grotendeels aansluiten bij de bijdrage van de heer El Aichi van het CDA. Inhoudelijk wat lastig om hierop te reageren, omdat we zomaar ook kunnen begrijpen dat het huidige college straks niet meer het huidige college is en dat er daarom waarschijnlijk door dit college geen nieuw beleid en nieuwe investeringen worden gedaan. Qua timing was het misschien beter geweest om dit stuk iets later te bespreken. Maar we kunnen wel kort zijn, dat wat PRO Haarlem betreft er vooral geïnvesteerd gaat worden in jongerenwerk. Los van alle scenario’s. De voorzitter: Misschien heeft u straks als PRO wethouders in het college. Je weet maar nooit. Mevrouw Omerbella.

34

Mevrouw Omerbella: Dank, voorzitter. Ook ik zit hier vandaag voor het eerst. Ik ben geboren in Haarlem en opgegroeid in Schalkwijk, een wijk die mij heeft gevormd. Een wijk met veel talent, diversiteit en betrokkenheid, maar waar kansen niet altijd vanzelfsprekend zijn. Juist daarom ben ik de politiek ingegaan. Tijdens mijn studie bestuurskunde en nu mijn master International European Governance ben ik me gaan verdiepen in hoe beleid mensen bereikt. Wat mij daarbij opvalt, is dat jongeren en kwetsbare bewoners vaak pas laat in beeld komen, terwijl problemen juist eerder beginnen. Voorzitter, als VVD zien we vandaag in deze Informatienota een duidelijke belangrijke ambitie. Tegelijkertijd zien we ook een stevige realiteit terug. Het aantal meldingen van jeugdoverlast is volgens mij fors gestegen en de druk op het jongerenwerk neemt toe. Wij neigen als VVD op basis van deze verkenning naar scenario B. Een stevige structurele basis in alle wijken, met duidelijke focus op preventie en zichtbaarheid in de wijk. Daarnaast vinden we het belangrijk dat jongerenwerk niet alleen geconcentreerd wordt in een aantal gebieden, maar dat er ook oog blijft voor jongeren in andere delen van de stad. De voorzitter: Mooi zo. Mevrouw Omerbella: Kan ik niet de vraag nog stellen, voorzitter? De voorzitter: Eén vraag. Mevrouw Omerbella: Eén vraag dan. Een hele snelle vraag.

Ik vraag me af: hoe wordt geborgd dat ook jongeren in de wijken zoals Zuidwest en het centrum voldoende structurele aandacht blijven krijgen binnen dit model, zonder gelijk te kiezen voor scenario C? Dank, voorzitter. De voorzitter: De volgende keer halen we een halve minuut van de spreektijd af. Gaan we doen. Mevrouw Van Erp, u zwaait mij lieflijk toe. Ga uw gang. Mevrouw Van Erp: Ook mijn eerste bijdrage aan deze commissie. Ik ben werkzaam in de zorg bij de cardiologie. Dus ik werk voor het hart en ik werk vanuit mijn hart. Mijn drijfveer is een inclusieve, veilige en diverse start en daar voel ik me verantwoordelijk voor. Met plek voor iedereen, dus ook zeker voor jongeren. De overwegingen van Volt. Jeugdzorg en jongerenwerk is een kernthema van Volt, om de problemen in de druk aan de achterkant te verminderen, geloven we in de werking van meer preventie aan de voorkant. We zijn dan ook voor inzet conform scenario C. Kanttekening, hoe kunnen we de relatie tussen de voorkant en de achterkant beter zichtbaar maken? Hoe kunnen we aantonen dat investeren in de voorkant leidt tot een afnemende druk aan de achterkant? Dat is ook een vraag. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: En u dank voor uw eerste bijdrage. Mevrouw Dordonat. Mevrouw Dordonat: Dank u wel, voorzitter.

D66 onderschrijft de uitdagingen waar jongeren vandaag de dag te maken mee hebben, waarbij de online leefwereld een belangrijke rol speelt. Dagelijks zien we voorbeelden in het nieuws waarin de onlinewereld een negatieve impact hebben op de mentale gezondheid van jongeren, veiligheid en die van hun omgeving. Het is zorgelijk om te zien dat er meer signalen zijn over eenzaamheid, suïcidaliteit en overmatig alcoholgebruik onder minderjarigen en dat het aantal meldingen over jeugdoverlast stijgt. Wij zien jongerenwerk als een essentiële schakel om die uitdagingen te lijf te gaan. Zij pikken de signaal als eerste op als er iets met een jongere is. Tegelijkertijd wordt er steeds meer van jongerenwerk gevraagd. Zij moeten kunnen verbinden met school, met CJG, jeugdzorg en veiligheid. Om deze problemen voor de lange termijn en duurzaam te blijven aanpakken en om aan te sluiten bij de leefwereld van jongeren is echt een stevige basis nodig van jongerenwerk. Dit vraagt om extra investeringen, maar zoals geschetst in de nota gaat

35

het om een eerste financiële inschatting van mogelijke kosten bij deze drie scenario's. Ik vind goed dat we deze eerste bespreking hebben, maar ik wacht ook nog de definitieve financiële consequenties af, om verder te kunnen bespreken. Dank u wel. De voorzitter: Dank voor uw bijdrage. Mevrouw Özogul. Mevrouw Özogul: Dank u, voorzitter. Ik lees: de druk op jongeren gezinnen en professionals neemt toe, problemen worden zwaarder en de jeugdhulpvraag stijgt en de overlast neemt toe. Dat is nogal wat. Wat ons betreft vervalt scenario A en moet er ingezet worden op jongerenwerk, want de jongeren hebben de toekomst wat ons betreft. En nu inzetten op jongeren, betekent dat je ook bespaart in de toekomst. De voorzitter: En u dank voor die bijdrage. Dan hebben we denk ik zo iedereen gehad. Gaan we als eerste even naar wethouder Van Loenen. Dan kan zij na deze termijn ook direct naar beneden. Wethouder Van Loenen: Dank u, voorzitter. Dank voor het meedenken. Want misschien kort even iets over het proces, want het is best ingewikkeld om het nu te bespreken. Dat hoor je hier ook al een beetje terug in de commissie. Ik snap wel heel erg goed dat het geagendeerd is, want het is een ontzettend belangrijk onderwerp.

Wat erachter zit, is dat we en dan heb ik het over het college en zeker ook wethouder Van Leeuwen en ik gezamenlijk, hadden de afgelopen periode ook wel het gevoel van historisch gezien is er budget voor het jongerenwerk, het jeugdwerk, maar is dat nu wel voldoende met alle uitdagingen die er zijn in de stad? En ook wel veel meer focus op die preventie, die ook door een aantal van u is genoemd. Vervolgens is er een uitgebreide inventarisatie gedaan, met het idee dat we deze bestuursperiode, wij zijn nog het oude college, maar u bent wel de nieuwe raad. U zit nu in de nieuwe bestuursperiode. Dat daar een ei over gelegd kan worden, wat daar de keuze voor zou kunnen zijn. Nu heeft u ook allemaal de financiële verkenningen ontvangen die op de onderhandelingstafel ligt. En ik snap dat u dat heeft doorgespit van a tot z. En daar staan ook deze varianten in of daar staat uiteindelijk de keuze in voor welke variant je zou kunnen gaan. En dit is daar de onderbouwing van. Want het is lastig als je in financiële verkenning hebt staan dat er een bedrag x of y nodig is. Wat zit daar nu achter? We hebben ook gedacht: wij willen de gemeenteraad volledig meenemen, voordat er verkiezingen waren, is dit stuk gemaakt.

Volledig meenemen in wat zit daar nu achter en welke keuzes kunnen er worden gemaakt? En als u ook kijkt naar die financiële verkenning, dan ziet u dat er een structureel tekort is vanaf 2030 voor de gemeente. En dat is ook meteen het dilemma waar je in zit. Dus die keuze voor wat het wordt, zal zeker ook worden gemaakt op basis van ook de beschikbare middelen die kan worden gevonden door de onderhandelaars. Dat even hoe het in elkaar zit. En hoe en wanneer de raad betrokken wordt bij de keuze. We hebben dit gedaan om u meer mee te nemen in de keuzes die voorliggen. Er zal een keuze worden gemaakt. Zeker ook wel in het nieuwe coalitieakkoord. Want daar moet je in ieder geval de middelen zoeken en vinden. En dan zal er nog voldoende gelegenheid zijn om daarover te discussiëren, uiteraard. Ik denk dat het goed is dat al een aantal van u heeft aangegeven wat uw voorkeur heeft. En volgens mij is er ook een soort breed gedragen urgentie dat het toch zonde zou zijn om op scenario A te blijven. Dat nemen wij, denk ik, mee. En de uitwerking, het zal dan ingaan vanaf 1 januari 2027. Afhankelijk van de keuze zal er dan ook echt iets veranderen. En ik zal mijn collega Van Leeuwen de inhoudelijke vragen over het jongerenwerk laten doen. Dank u. De voorzitter: Dat lijkt me handig.

Ik kijk heel snel eventjes, want we hebben nog 2 minuten voor wethouder Van Loenen, of er vragen zijn voor wethouder Van Loenen, want anders gaan we naar wethouder Van Leeuwen. Dan zie ik die niet. Wethouder Van Loenen, dank u wel, veel succes beneden. De Commissie Ontwikkeling wacht met smart op u, heb ik mij laten vertellen. Wethouder Van Leeuwen.

36

Wethouder Van Leeuwen: Misschien nog, want we zitten hier in de eerste Commissie Samenleving van deze periode. Wethouder Van Loenen is verantwoordelijk voor Buurts. En ik ben als wethouder jeugd verantwoordelijk voor uiteindelijk het stukje jongerenwerk binnen Buurts. Vandaar dat we dit ook samen doen en dat wij samen voor de nota hebben gezorgd, omdat wij denken van: als we niets doen, dan blijft het scenario A. Vandaar dat er ook een rapport ligt aan u allen aangeboden en daarmee ook aan de onderhandelaars. Waarbij meerdere scenario's dan alleen scenario A zitten. En dan om nog af te maken wat mevrouw Van Loenen zei net. Uiteindelijk komt dat misschien in een coalitieakkoord. U kunt het met elkaar in de raad over het coalitieakkoord hebben. En de financiële vertaling van een coalitieakkoord vindt altijd plaats bij de begrotingsbehandeling. En in het najaar gaat u de begroting behandelen en dan kunt u daar ook met elkaar als raad nog wat van vinden, over de financiële componenten hiervan. Gelukkig zijn er ook heel veel inhoudelijke vragen gesteld. Ik zal zeggen: ik ben best trots hoe de afgelopen … Ik ben twaalf jaar politiek actief en kom ook Schalkwijk trouwens, altijd fijn opgegroeid. Nu niet meer helaas. Net zoals mijnheer Visser en mijnheer El Aichi en mevrouw Hamzad. Volgens mij zijn we stiekem in de meerderheid inmiddels. Los van die dwarsstraat. De voorzitter ook.

Ik vergeet het beste paard van stal. Excuus, maar anyways. Is er ook nog gelachen vanavond. Ik ben best trots op hoe we ons jongerenwerk hebben ingericht. Want Buurts is onze hoofdaannemer, die ook zelf jongerenwerk in huis heeft. En tegelijkertijd hebben we met elkaar een stelsel gemaakt waarbij we ook andere onderaannemers hebben, met allemaal eigen identiteit en ook net een eigen niche, die met Buurts dat jongerenwerk vormgeeft. Er was een vraag: willen wij dan eenheidsworst? Nee, zeker niet. Want daarom hebben we dat zelfs ook zo vormgegeven. Dat Buurts een stuk doet in afstemming met. Er moet afgestemd worden, er moet gecoördineerd worden. Er moet afgesproken worden, wie is waar wanneer? Want we willen ook niet dat elk buurtje dat daar alles plaatsvindt, willen ook niet dat een soort jongeren altijd wordt aangesproken. Hoe maak je nou met elkaar een passend aanbod? Waarbij we ook en dat was ook een vraag van een aantal partijen, voorzitter, dat mag ook maatwerk zijn. Sterker nog, dat moet misschien wel maatwerk zijn per wijk, per stadsdeel, per jongerengroep. Want wat voor de ene jongerengroep geweldig werkt, daar voelt een andere jongerengroep zich totaal niet door aangesproken en dat kan ook per stadsdeel verschillen.

Juist die samenwerking van en Buurts die het coördineert, samen dan met die onderaannemers, daarin wat ons betreft juist rijkdom in verscheidenheid, ook van de aanbieders, ook van de verschillende aanpakken, om juist zo veel mogelijk jongeren te bereiken. En verschillenden van u zeiden van: wij zijn heel erg voor preventie, maar werkt dit nu? Dat is allemaal best moeilijk. Misschien is het bij de hartchirurgie, mevrouw Van Erp zei dat, voorzitter, makkelijk te meten. In het sociaal domein is dat altijd moeilijk om te weten hoe dat precies werkt. Tegelijkertijd laten wij bij de impact van Buurts het lectoraat van InHolland meekijken. Dit is ook een vraag die wij dan bij het lectoraat van InHolland, die meeloopt met Buurts over de impact van Buurts, over het hele aanbod, waaronder dus ook jongerenwerk, mee kunnen laten kijken. Leidt dan dit vroeg investeren en vroeg signaleren en vroeg in gesprek komen met jongeren, aan de achterkant tot minder zware problematiek? Die vraag nemen we mee, maar die is minder exact te beantwoorden dan in de somatische zorg, denk ik, met heel veel trials en allemaal moeilijke woorden waar ik als wethouder jeugd niet in thuis ben. Online leefwereld, gaf het CDA aan. Dat staat ook in het plan. Daar is echt heel veel aan de hand. Want voor meer en meer jongeren is online het echte en fysiek is de nepwereld, die ze vaak spannend vinden.

Daar zijn ook heel veel ontwikkelingen. De politie is inmiddels ook online actief. In het overleg wat ik als wethouder jeugd en onderwijs ook doe, veiligheid in en om school. Waarbij wij overleggen met de politie, met boa's, met ook jongerenwerk en met scholen. Ook dat inmiddels van bepaalde vo-scholen ook hun veiligheidsteams, dat zijn vaak de conciërges, hun veiligheidsteams ook online actief zijn en bijvoorbeeld meekijken in Telegram of andere groepen waar jongeren van die school zitten. Want het zijn we echt met elkaar. Daar lopen we achter op de jeugd. Want die zit er dan een stuk meer in. En net zoals ouders en ook de instellingen zijn aan het zoeken. Hoe hebben we daar nog grip op? Helemaal eens, voorzitter, met het CDA, dat je zegt: daar moet je ook echt over nadenken hoe je dat met elkaar goed inricht.

37

En dat is wat mij betreft niet alleen met online jongerenwerk, maar ook in zo'n overleg als veiligheid in en om de school die samenwerkingen aangaan met de scholen. Die weten wat daar leeft in verschillende groepen. Met de politie, als het echt over criminele handelingen gaat. Je hoort heel vaak dat elke zeventienjarige via een Telegramkanaal alle soorten verdovende middelen kan krijgen binnen 5 minuten via appgroepen. Dat is echt een zaak van de politie. Daar is volgens mij ook die samenwerking om rondom onze jeugd te gaan staan, is noodzakelijk. Ik ga kijken of er nog meer hele concrete vragen die ik nog niet heb gehad. Gebiedsgericht en doelgroepgericht en verlies specialisten niet. Die specialismen willen we juist aan boord houden. We proberen dat juist aan boord te houden met die verscheidenheid. En nu hoor ik in dat mevrouw Omerbella ook haar vraag … Ik heb wel opgeschreven: VVD opgegroeid in Schalkwijk. En heel blij. Alleen de vraag die is niet meer uit mijn pen gevloeid. De voorzitter: Dat is dan wel heel bijzonder dat dan de essentie van de vraag, van het pleidooi is geweest wat u dan heeft onthouden. Wethouder Van Leeuwen: Dan kan je het voor mij niet meer verkeerd doen, voorzitter. Zuidwest volgens mij. Als ik in het schema kijk dan zit hij ook al scenario B zelfs. Die zit dan … Afhankelijk van hoeveel geld we vrijmaken, zien we daar ook inzet.

De voorzitter: Goed zo. Wethouder Van Leeuwen: En ik hoop dan dat ik alle vragen gehad heb en dat ik iedereen recht heb gedaan. De voorzitter: Zo te zien wel. Niet? U zit soms met uw hand omhoog. Dan denk ik van: u heeft een interruptie. Daar is de nooduitgang of is dat hem niet? Ja, precies. Heel goed. Even kijken. Dan concludeer ik dat we dit onderwerp zo voldoende hebben besproken en gaan we afronden. Dames en heren, we hebben goed gelachen. En ik heb u allen meer via de voorzitter horen spreken dan sommige collegeleden, maar dat gaan we ze maar als feedback meegeven. En los van een maidenvraag is alleen het college en de inspreker dik over de tijd gegaan. Hebben we het weer keurig gehaald voor 23.00 uur. En u heeft allen heerlijk gedebatteerd en uiteindelijk uw eerste Commissie Samenleving overleefd. Ik zie u graag de volgende keer weer. Tot dan.

38