05-08 Transcript Commissie Samenleving 8 mei 2025

Ook hebben we de vraag of er bij minder druk op de MO als doorstroming tot effect heeft dat er minder druk op de MO komt te zitten of dat dat effect kan hebben dat de tekorten ook zullen afnemen in financieel opzicht. Voor de zienswijze zouden we willen voorstellen om te kijken waar nog ruimte zit voor investeringen, gezien de behoeften die in de regio bestaan. We sluiten ons aan bij D66, met betrekking tot meer inzet op het Innovatiefonds. Zonde dat er in 2025 geen gebruik van is gemaakt en hopelijk kan dat volgend jaar wel gebeuren. Ook weten we dat de wethouder bezig is met de regionale aanpak dakloosheid. Voor de PvdA is dit een enorm belangrijk instrument in de strijd tegen dakloosheid. En dat hangt ook best wel samen met de stukken die voorliggen vanavond. Dus we zouden bij deze ook willen vragen of de wethouder iets kan vertellen over hoever we zijn in deze regionale aanpak. Dank u wel. De voorzitter: En u stelt voor om iets te wijzigen aan het investering … Is dat iets wat u in de zienswijze opgenomen wilt hebben of is dat iets wat u dan aan het college wilt meegeven? De heer Visser: Uiteraard iets wat ik aan het college zou willen meegeven.

16

De voorzitter: Uitstekend. Dan weten we dat, want anders wordt het zo meteen een lastige puzzel. Wie nog het woord? Niemand? Wethouder, aan u. Wethouder Van Loenen: Dank u, voorzitter. Misschien even te beginnen met het laatste. De Partij van de Arbeid vroeg naar de regionale aanpak dakloosheid. Dat heeft inderdaad veel elkaar te maken natuurlijk, maatschappelijke opvang, beschermd wonen. We zijn gelukkig vrij ver met die regionale aanpak. We hebben vandaag het laatste bestuurlijk overleg daarover gehad. En dat betekent dat … Volgende week trouwens is ook de radenbijeenkomst en zal daar ook een presentatie plaatsvinden over die aanpak dakloosheid. Dus mijn suggestie is om daar allemaal heen te gaan, want het is denk ik ook heel erg interessant om daar meer over te weten. Het is een hele uitgebreide strategie die we hebben gemaakt met de regio, met de corporaties, met de gemeenten en met de zorgaanbieders. Waarbij we dus vooral ook die beweging gaan maken. Minder opvang, minder lang in de opvang, maar ook minder in de opvang. Meer gewoon sneller op de juiste plek wonen. En dat doen we natuurlijk onder andere bijvoorbeeld door de Housing First aanpak, die wij hier in Haarlem al met de koplopersgroep hebben gedaan. Daar zal binnen een aantal weken de evaluatie van afgerond zijn en gaat ook uw kant op. Samen met die regionale aanpak dakloosheid.

En die zijn echt ontzettend positief, de ervaringen daarmee en ik ben dus ook heel erg blij dat het erop lijkt dat het lukt dat we dat vanuit Haarlem naar de hele regio gaan uitbreiden. En ik denk dat dat echt een hele belangrijke stap is in die aanpak van dakloosheid en dat we ook daarmee ook inderdaad de financiële tekorten wellicht wat zouden kunnen terugdringen. Want het gaat om behoorlijke bedragen die je zou kunnen uitsparen als mensen niet aan het eind van het opvangtraject richting een huis gaan, maar eigenlijk al veel eerder. En we zien in ieder geval in Haarlem dat dat met de eerste 10 huizen heel goed gelukt is. Maar goed, dat is even een tipje van de sluier. Ja, dus die aanpak die is bijna klaar. Die gaat uw kant ook op en volgende week meer daarover ook in de radenbijeenkomst. Dat is ook meteen een antwoord misschien op de vraag als het gaat over de overheveling van bijvoorbeeld die 6,5 ton. Want we hebben voor die tekorten in de maatschappelijke opvang hebben we gekeken: hoe komt dat nu en hoe kunnen we dat terugdringen? Een van de constateringen van het bureau wat dat heeft uitgevoerd, was dat inderdaad best wel een aantal mensen in de maatschappelijke opvang zitten die eigenlijk in een beschermd wonen plek zouden moeten zitten.

Het lastige daarvan is, dat gaat eigenlijk over Domus Plus en Skaeve Huse en dat is jammer dat we daar elke keer natuurlijk op terug moeten komen dat dat er nog niet is. Daar wordt hard aan gewerkt, maar ook bij de Domus Plus bijvoorbeeld voorziening zijn we tegen een wezel aangelopen en dat vertraagt ook bijvoorbeeld het bouwproces. Nou ja goed, zo zijn er allerlei elementen. Alles wat er kan gebeuren, gebeurt daar, maar daar wordt hard aan gewerkt en dat is wel echt essentieel. Want los van die beweging die we willen maken van minder opvang en korter in de opvang, maar meer richting wonen, willen we ook natuurlijk dan tegelijkertijd het aanbod wat we hebben qua opvang meer gedifferentieerd laten zijn. En Domus Plus, zoals u eigenlijk allemaal weet, ik denk deze gemeenteraad weet daar het meeste van. Domus Plus, Skaeve Huse zijn daarin essentieel. Dus daar zit het hem eigenlijk vooral in. Zij krijgen inderdaad natuurlijk wel begeleiding nu, maar het is duidelijk dat het eigenlijk zou moeten in een andere voorziening. En die zijn we aan het maken. Het innovatiebudget, het Innovatiefonds, zijn ook een aantal vragen over gesteld. Zeker jammer dat dat niet benut is in 2024, niet volledig benut is. Er zijn wel wat positieve signalen, ook voor dit jaar. Iedereen is denk ik toch wel aangegaan of zeker wij in Haarlem. Om het even zo te zeggen.

Dus wij hebben al meerdere projecten in 2025 aangevraagd uit het innovatiebudget, maar we zijn nu ook wel in gesprek met de regio om ook vanuit de regio dus meer aanvragen te laten doen. Dat is wel gebeurd bijvoorbeeld vanuit de gemeente Heemstede, maar een aantal andere gemeenten blijven nog wat achter. Ik denk wel dat het voordeel is dat we dus zoveel intensiever met elkaar in gesprek zijn als regio, ook vanwege die regionale aanpak dakloosheid, dat er ook wel wat meer beweging daarop komt. Een van de projecten die wij bij het Innovatiefonds hebben aangevraagd als gemeente Haarlem is bijvoorbeeld tijdelijk onderdak. Waarbij we dus tien woningen, die uiteindelijk gesloopt gaan

17

worden, tien woningen van een corporatie die wij nu gaan bestemmen voor mensen die eigenlijk in de opvang zouden zitten, maar daar prima tijdelijk kunnen wonen. Nou, dat is zo'n project. Daar zit ook begeleiding op. In andere gemeenten hebben ze dat ook, in bijvoorbeeld gemeente Amsterdam. Dat vonden wij een mooi voorbeeld, dus dat gaan we ook in Haarlem doen. En dat is dus zo'n voorbeeld wat wij uit het Innovatiefonds halen. Dus ik heb goede hoop en verwachting dat we het Innovatiefonds wat meer gaan benutten dit jaar. Daar doen we hard ons best voor. Dan ging het nog over, is het nu elke keer nodig om opnieuw te onderhandelen over dat tekort of je dat tekort van maatschappelijke opvang door het overschot van beschermd wonen aanvult? Ik ben bang van wel. Ik zou het ook liever anders willen, maar dit is ook de afspraak die we hebben gemaakt in de regio. Er zijn ook gemeenten bij die minder voorstander zijn van het echt aan elkaar koppelen van die twee budgetten. Het is natuurlijk een landelijk beeld. Dus in heel Nederland volgens mij, met uitzondering van één regio, zijn er tekorten op maatschappelijke opvang. En in heel Nederland, misschien ook her en der misschien een uitzondering, maar ik denk het niet, is er een overschot op beschermd wonen. We zien zelf ook dat bij ons die wachttijden echt heel erg zijn teruggelopen.

Het is dus ook niet zozeer dat we daar een enorme wachtlijst voor hebben. Dat zit hem echt veel meer in die match. Dat het soms tijd kost om de juiste match te maken voor welke beschermd wonen locatie je het beste kunt zitten. Maar je ziet ook dat bijvoorbeeld beschermd thuis ook al een deel van die noodzaak voor extra plekken weghaalt. Dus die verschuiving die wordt eigenlijk in heel Nederland doorgevoerd, maar we hebben hier ook met elkaar in de regio de afspraak dat we dat uiteindelijk maar gewoon voor drie jaar vastzetten en dat we dan uiteindelijk elke keer opnieuw bekijken. En daarom hebben wij ook voorgesteld om in de zienswijze vanuit gemeente Haarlem, want wij zijn toch de risicodragende gemeente als centrumgemeente. Want die budgetten ook van de maatschappelijke opvang komen allemaal bij ons in de boeken. En daarom was ons de suggestie inderdaad om in de zienswijze op te nemen dat wij dat toch heel erg belangrijk vinden dat dat elke keer wel weer gewoon wordt doorgevoerd. Wij zijn wel overigens, dat is misschien ook nog wel interessant om te vertellen, in gesprek met de regio over de indexatie. En dan gaat het heel erg over ook dat MO-tekort. We hebben geconstateerd met elkaar dat die budgetten vanuit het Rijk niet geïndexeerd zijn al jaren. Die zijn wel geïndexeerd via zeg maar het Gemeentefonds.

Alleen dat vergt van ons als gemeenten in Nederland dan allemaal onderhandelingen met regiogemeenten, om dat dan weer met elkaar af te spreken, hoe je dat dan uiteindelijk weer centraal krijgt. En dat is ook iets wat landelijk aangekaart is en wat ook daar nog wel op de agenda staat of daar iets aan gedaan kan worden. Dus kortom, we willen hetzelfde wat dat betreft, maar ik denk dat het niet reëel is, omdat we nu eenmaal in zo'n gemeenschappelijk orgaan zitten, in een gemeenschappelijke regeling, om dat eenzijdig vanuit Haarlem te wensen. De voorzitter: Mooi, dank u wel. Dan gaan we naar de tweede termijn. In principe hadden we gezegd dat we kijken naar de voorstellen vanuit de commissie over aanpassingen op de zienswijze. Nu heb ik u geloof ik gehoord, niet hele concrete aanpassingen. Klopt dat of zeg ik nu iets heel raars? Ik denk het wel, hè? Mooi. Kunnen we dan zo de zienswijze die nu voorligt overnemen en dat naar de raad sturen? Ja, mooi. En kan het dan als hamerstuk naar de raad? Ja ook. Mooi, dan hebben we zo een aantal dingetjes afgetikt. Gaat de zienswijze op deze manier als hamerstuk naar de raad. Sluiting De voorzitter: Dank ik u allen hartelijk voor uw aanwezigheid en dan sluiten we de vergadering voor deze avond. Zien we u over twee weken weer terug.

18