04-10 Transcript Commissie Samenleving 10 maart 2025

16

misschien of met een aantal andere gemeenten kunnen optrekken die ook dit onderwerp hoog op de agenda hebben staan? Er zijn er ook een paar in Nederland, die denk ik ook al wel ver zijn hiermee of via de VNG. Dat zijn we nog even aan het bekijken. Zou je daar een soort lobbyagenda of een soort acties met elkaar kunnen afspreken hoe je hier extra aandacht aan gaat besteden? Ik wil nog wel even benadrukken, want er werd ook een paar keer een aantal vragen over gesteld of standpunten over opgenomen. Ik denk dat het wel echt goed is om te benadrukken dat femicide, het werd al wel even gezegd, maar echt iets is wat inderdaad in alle lagen van de bevolking voorkomt. In alle gebieden van Nederland, alle opleidingsniveaus. En ik denk dat dat ook wel echt belangrijk is om je dat te beseffen. Het kan iedereen zijn die dit overkomt. En dat maakt het ook zo ontzettend belangrijk denk ik dat we veel meer aandacht voor dit vraagstuk hebben. En ik denk dat dat ook heel goed is geweest. We zijn begonnen met die tentoonstelling hier in de stad, een hele indrukwekkende tentoonstelling, over slachtoffers van femicide. We hebben een truck gehad hier op de grote markt met een film, ook een hele indruk indrukwekkende film overigens. En ik denk dat dat ook wel aangeeft hoe makkelijk het is om ervan uit te gaan dat het allemaal niet gebeurt in jouw buurt, maar dat is helemaal niet zo te zeggen.

Dus ik denk dat het extra belangrijk is dat we daar veel aandacht voor hebben. Even kijken. Tot slot, want we hadden het er in het begin al even over, gevraagd om veel meer details of concretisering. Zoals ik net al even toelichtte, daar wordt binnen die groep echt wel aan gewerkt. Maar mijn voorstel zou zijn om wel te komen tot een soort tussenrapportage, waarbij we dan die twee dingen bij elkaar meenemen. Dus iets wat meer de diepte in, concretisering. En anderzijds ook een moment dat we even naar jullie terugkomen om even laten weten: hier zijn we bezig, zover staat het, et cetera. Omdat je anders pas, de evaluatie zit pas echt laat. En het is in die groep ook de groep die onder begeleiding van Movisie in dat lerende traject zit. Is het denk ik ook van belang dat zij ook ruimte hebben om zelf ook veel meer te doen aan die formulering. Maar ik probeer ook tegemoet te komen aan uw wens, om ook te blijven volgen: hoe gaat het? Zal ik daar even bij houden? De voorzitter: Mevrouw Çimen, voor de tweede termijn. Mevrouw Çimen: Dank u wel, voorzitter en dank aan de wethouder voor de beantwoording. Ik had nog wat vragen over de stalkingsaanpak en de evaluatie die nu is uitgevoerd.

En ten aanzien van het punt, dat overzicht, het is voor ons vanuit de raad, het moet wel voor ons ook zichtbaar blijven wat er gebeurt, in ieder geval dat vind ik zelf als een van de indieners, de hoofdindiener van dat initiatiefvoorstel, wat er gebeurt met die actiepunten. En uit de technische vragen blijkt dan: u kunt dan hier daar na de zomer en hier zit een stukje van dat en daar zit een stukje daar. Ik kan mijn taak als raadslid op dit dossier dan ook niet goed uitvoeren, als ik dat overzicht niet krijg. Ik begrijp dat de wethouder zegt: ik wil niet alleen maar dat mijn mensen met papierwerk bezig zijn. Tegelijkertijd, ik wil iets meer overzicht. De voorzitter: Ik ben op zoek naar een punt. Fijn, dank u wel. Sorry, we hebben de tweede termijn, dus dan kunt u zo meteen het antwoord geven. Mevrouw Hamzad, GroenLinks. Mevrouw Hamzad: Dank, voorzitter. Ook dank wethouder, voor de beantwoording. We hebben geen antwoord gehad op onze twee vragen. Het gaat om middelen waarover scholen op dit moment niet beschikken. Een voorbeeld kan zijn dat voor de zomervakantie … Tijdens de zomervakantie raken al kinderen kwijt. Dus zes weken lang, de school heeft geen toezicht, geen zicht op jonge meisjes. Of hier scholen middelen, bijvoorbeeld een soort informatie, een folder dat de meisjes bij zich hebben tijdens de zomervakantie. En de tweede vraag gaat om een app.

Naomi Hija heeft een app ontwikkeld, dat een van die getuigen zegt: ik had geen hulp, als ik had geweten dat er een hulplijn was, zonder mijn telefoon te moeten pakken, had ik mij dat zoveel ellende bespaard. Dus dat kan ook een goed voorbeeld zijn. Dank u wel.

17

De voorzitter: Dank. De raad gaat natuurlijk zelf over het budget en op het moment dat er voor een dergelijke campagne geen budget zou zijn, gaan we zo van de wethouder waarschijnlijk horen, dan kunt u dat zelf regelen per motie, maar die geef ik u even mee. Zomaar budget vragen van een wethouder om iets te gaan organiseren, zo werkt het helaas niet. Anders denk ik dat we heel veel dingen zouden gaan vragen. Wie dan? Mevrouw Van de Sanden, namens de VVD. Ga uw gang. Mevrouw Van de Sanden: Dank u wel, voorzitter. Dank naar de wethouder toe voor alle antwoorden op het hele vragenarsenaal. Goed om te horen dat met de regio wellicht samengewerkt gaat worden. Als het dan niet landelijk is, denk ik dat dat hele goede stappen zijn. Ik wilde nog wel vragen hoe … Ik had gevraagd over de meldingsbereidheid bij leraren. Dat is echt heel erg preventief, want die zien echt alles of we daar nog wat aan kunnen doen? Daar heb ik nog niet echt een antwoord op gehad. En voor de VVD is het nu nog wel vrijblijvend. Ik zie de goede wil van de wethouder, maar ik zou toch willen vragen om nog wat meer concretere toezegging te doen wat er nu daadwerkelijk gaat gebeuren. De voorzitter: Ik denk dat de wethouder dat al had gedaan en dat u niet heel veel meer gaat krijgen, maar we gaan het zo horen. Mevrouw Bastiaans, namens de Partij van de Arbeid. Ga uw gang. Mevrouw Bastiaans: Dank u wel, voorzitter.

Ik ondersteun ook het pleidooi van GroenLinks over het onderwijs, de rol van het onderwijs en ook de meldingsbereidheid die net genoemd wordt voor docenten. Maar daarbij wil ik aan de wethouder vragen en misschien ook wel meegeven: u zei dat u in overleg bent met de scholen via het FIOS, dat het ook wel een lastige positie kon zijn voor het onderwijs en mensen die daar werkzaam zijn, omdat ze een vertrouwensband ook met ouders hebben en dat dat ook die meldingsbereidheid juist kan verminderen. En als daar voorzieningen voor komen om dat makkelijker te doen, dan denk ik dat die rol van het onderwijs veel sterker kan worden. Dus dat is een verzoek om dat ook mee te nemen. De voorzitter: Dank. De heer Beukema, namens Trots. De heer Beukema: Dank u, voorzitter. Dan nog een vraag voor de wethouder. Vindt de wethouder het ook belangrijk dat het daderprofiel zo goed en compleet mogelijk in kaart wordt gebracht? Wij denken dat als daarin patronen te herkennen zijn, dat daarmee ook gevallen van femicide kunnen worden voorkomen. De voorzitter: Anders nog iemand in de tweede termijn? Wethouder, ga uw gang. Wethouder Van Loenen: Even kijken. De stalkingsaanpak of de evaluatie daarvan. Eigenlijk heb je daar bijvoorbeeld het OM voor nodig, want om zoiets te kunnen evalueren, zoals we net hebben besproken, was dat heel ingewikkeld om die erbij te krijgen tot op heden.

En toen is er uiteindelijk in de groep die er wel is, met kernpartners, voor gekozen om te zeggen: laten we wel met elkaar in gesprek gaan over hoe we het kunnen verbeteren, maar niet dus een uitgebreide evaluatie te doen. Dus dat is de reden. Het is dus wel een onderwerp wat zeker aandacht heeft en dus ook hoog op de agenda staat. Maar dit zijn ook wel weer, soms heb je ook dus wel alle partners nodig om het helemaal goed te kunnen doen. De tweede, u gaf aan: wij willen ook weten of u, blijven volgen, hoe staat het ervoor en wat gebeurt er met de acties? Dus daarom zou mijn voorstel zijn om een soort tussenrapportage te maken, waarbij we dus alle punten … U gaf ook aan: het is ingewikkeld soms, wat dan wel, wat dan niet? Maar dan gaan we op alle punten rapporteren. Dan is denk ik dat ook heel helder. Dus dan nemen we dat mee in die tussenrapportage. Ik kan me voorstellen dat bijvoorbeeld we aan het eind van het jaar dat gaan doen. Dan zijn we echt wel even een eindje op streek. Heeft u als goed dus ook al heel veel van gezien. Maar dan nemen we even alle punten terug, zodat u makkelijk kunt herleiden. Volgens mij is dat dan een goed voorstel. Nog even over de middelen. Dat staat

18

natuurlijk altijd weer in zo'n soort standaardzinnetje: we gaan extra middelen aanvragen. In dit geval staat er dan voortgangsrapportage/ Kadernota. Dat hebben we zo opschreven, omdat we voor de campagne van dit jaar en andere activiteiten dit jaar, kom ik zo op hoor, al geld extra nodig hebben. Dat gaan we bij een voortgangsrapportage aanvragen en de Kadernota is natuurlijk bedoeld voor 2026. Dus daarin zullen we als we al wat meer weten over welke acties we precies in 2026 gaan doen, zullen we dat ook daar aanvragen en afwegen. Dat moet ik ook even formeel erbij zeggen. Dan ging het eigenlijk ook nog over die vraag over de middelen voor het onderwijs. Er is wel, ik had het idee, u gaf aan van het gaat soms om over meisjes die niet meer terugkomen na de vakantie of een tijd weg zijn, et cetera. We hebben wel, allerlei aanpak is er al. En er is ook allerlei voorlichtingsmateriaal. We zijn ook veel in gesprek met de scholen over dit onderwerp. Volgens mij heeft mijn collega Van Leeuwen daar ook een aantal dingen over gezegd. Zij zijn een belangrijke factor. Mevrouw Bastiaans van de Partij van de Arbeid zei wel heel terecht: het blijft ook een hele lastige situatie waarin het onderwijs zit, vanwege die loyaliteit of de vertrouwensband, maar ik heb dus niet het gevoel dat we met extra middelen voor het onderwijs specifiek, dat het daarin zit.

Het is wel zo, we kunnen ook niet alles opleggen aan het onderwijs, maar we kunnen wel meerdere keren het gesprek voeren. En we bieden natuurlijk ook aan al onze partners ook al vaker veel trainingen aan, ook als je het hebt over waar het dan misschien net over ging, over huwelijksdwang en verlating. De voorzitter: Beantwoordt dat uw interruptie? Want anders mag u de interruptie plaatsen. Mevrouw Hamzad: Voorzitter, ik bedoel met middelen meer een handvat, bijvoorbeeld een flyer. Een stuk papier waarop staat ... De voorzitter: De wethouder heeft net aangegeven in haar antwoord dat dat er al is. Dus ik denk niet dat u daar nog verder antwoord op gaat krijgen. Mevrouw Özogul. Mevrouw Özogul: Even van de orde. Dat andere onderwerp wordt zo direct behandeld toch? De voorzitter: Nee. Mevrouw Özogul: Huwelijkse dwang en achterlating. De voorzitter: Zeker niet. Nee, ik heb helemaal aan het begin van de vergadering bij dit onderwerp … Mevrouw Özogul: Dan wil ik daar straks zo direct, want ik heb mijn minuten bewaard, wil ik het daarover hebben. De voorzitter: Dat kan. De wethouder zat op zich in de tweede termijnbeantwoording, maar dan doen we er een derde termijn achteraan. Als u dat wil, dan kan dat zeker. Wethouder, gaat u verder. Wethouder Van Loenen: Uw suggestie over de app nemen we mee. Denk ik dat we dat even hier dan met elkaar kunnen afspreken.

En nog tot slot de vraag over daderprofiel. Er is natuurlijk wel al veel informatie, maar ik denk dus wat ik net al eerder zei: het daderprofiel, als u de illusie heeft dat er één dader uitkomt, die we met AI daarna makkelijk kunnen detecteren, dan is dat echt een misvatting. Het is belangrijk om te registreren. Het is belangrijk om veel onderzoek te doen, maar wat wij zien vooral, is dat de daders uit allerlei lagen, allerlei delen van de samenleving komen.

19

De voorzitter: Tot zover uw beantwoording in tweede termijn. Mevrouw Özogul dan, voor de derde, ga uw gang. Mevrouw Özogul: Ik was even in de war, omdat ik specifiek had gevraagd om het onderwerp wel hieronder te hangen, maar apart te behandelen. Dus daarom was ik in de war even. In november is bij de begroting een motie aangenomen, wat ingediend is door 12 partijen. Een van de vragen was om een pilot te starten en een vast contactpunt te hebben en nog een aantal andere zaken. Wij hebben nu een terugkoppeling gekregen dat het college het niet nodig vindt om een pilot te starten, omdat ze vinden dat we dit al doen. Ik heb gekeken. Er is inderdaad een vast contactpunt. In dit geval benoemt u Veilig Thuis en de politie. Van de politie heeft u net al beantwoord, maar hebben wij ook zorgen met betrekking tot capaciteit. Veilig Thuis idem dito, maar u heeft net al aangegeven dat hier wel prioriteit aan wordt gegeven, De overige punten, zoals een mogelijke campagne voor de zomer, heb ik een telefoontje gepleegd naar het landelijke knooppunt, naar Pharos, die de campagne heeft gedaan voor het landelijk knooppunt. En ik heb Femmes for Freedom gebeld, die tijdens de behandeling in de commissie haar informatie beschikbaar stelde. Die hebben helaas nog geen contact … De gemeente heeft geen contact opgenomen met FFF, die dus een informatiepakket heeft aangeboden.

Dat is een gemiste kans, jammer. Met betrekking tot de campagne, er staat dat wij contact gaan opnemen met het landelijk knooppunt en dat voor de zomer er iets mee gedaan wordt. We hebben exact nu tot de zomer, ongeveer twee maanden. Wij zijn benieuwd welke campagne de gemeente het over heeft, want ik heb met het landelijk knooppunt gebeld, zij zeggen dat wat ze gedaan hebben, is inderdaad vorig jaar een campagne via LinkedIn, via Facebook en een soort toneelstuk voor netwerkpartners om meer bewust te maken. Voor dit jaar hebben ze me doorgestuurd naar Pharos. Pharos heeft aangegeven dat zij in het verleden, vorig jaar, een financiële bijdrage van VWS hebben gehad. Dat dat bedrag inmiddels op is. Ze hebben wel een mooie campagne gehad vorig jaar: Recht op nee. Ik raad u aan om op die site ook te kijken. Er staan hele mooie films. In dit geval ging het ook over eergerelateerd geweld en besnijdenis van vrouwen. Alleen voor dit jaar hebben ze geen budget, dus dat gaat niet door. Wel gaat er voor de zomer een brief naar scholen en naar de GGZ om te attenderen. Maar dat is niet het soort campagne waar wij in de motie om gevraagd hebben. En ik ben benieuwd wat de andere indieners daarvan vinden. Wat ons betreft moet er een campagne komen via Snapchat, waar de jongeren het meest op zitten. Wellicht via TikTok.

En in ieder geval ook waarin staat wat ze kunnen doen wanneer ze achtergelaten worden, wie ze kunnen bellen, hoe ze kunnen bereiken. Want ik heb van het landelijk knooppunt begrepen, want zij helpen met terughalen van meisjes die achtergelaten zijn en dat doen ze samen met het IND en dan werken ze samen met FFF. Alleen het moment dat je te laat belt, omdat je het allemaal niet weet, kan het zo zijn dat je niet teruggehaald kan worden, omdat je je verblijfsstatus verloren bent. Het is dus van essentieel belang dat de meisjes en jongeren er vroeg bij zijn om te melden bij een meldpunt. Dus ik ben benieuwd wat de wethouder daarover kan zeggen. Wat is de campagne? Wanneer beginnen we daarmee? En hebben wij een budget om inderdaad met Pharos die prachtige campagne voor Haarlem in ieder geval te laten plaatsvinden? De voorzitter: Dank. Iemand anders in de derde termijn? Nee, wel, ja mag. Mevrouw Scholten. Mevrouw Scholten: SP spreekt ook namens Jouw Haarlem. Dus ik sluit me even aan bij haar bijdrage. Ik heb expres wat tijd ook gespaard, maar ik heb die niet nodig, want ik dit was heel duidelijk. Graag inderdaad, hoe zitten we in een eventuele campagne die echt zich richt op jongeren, zodat we er op tijd bij kunnen zijn? De voorzitter: Anders nog iemand in de derde termijn? Wethouder, aan u. Wethouder Van Loenen: Even kijken, moeten we weer even schakelen.

Ik neem dit onderwerp over van de burgemeester. Even kijken. Campagne, dat is inderdaad niet helemaal het juiste woord. En ik zat net even te

20

kijken. Daar werd ook niet zozeer om gevraagd volgens mij in de motie, ook niet in de afdoening van de motie is dat woord gebruikt volgens mij. Maar waar het om gaat en volgens mij dat zegt u helemaal terecht, is het belangrijk dat het breed bekend is wat je kunt doen voordat het te laat is. Daar zijn ook een paar methodes voor. Dus enerzijds wat u zelf al zegt, want u had al veel zelf ook uitgezocht en ook staat nog in de technische beantwoording ook van uw vragen. Gaat het erom dat je bijvoorbeeld bij school inderdaad via foldermateriaal weer even onder de aandacht brengt van dit is belangrijk, maar ook bijvoorbeeld bij Buurt en ook de zelforganisaties. Daar is ook nog even contact mee gezocht, bijvoorbeeld met een van de grootste vrouwenorganisaties uit Haarlem. Vanuit de zelforganisatiekant. Zij hebben heel veel oog voor dit onderwerp. Zij hebben ook veel contact met het landelijk knooppunt overigens. Het landelijk knooppunt kan ook bijvoorbeeld cursussen aanbieden of sessies. Dat hebben we ook nog een keer onder de aandacht gebracht bij onze partners. Dat geldt ook bijvoorbeeld voor SSHO, die ook speciale trainingen zeg hebben gehad en ook hebben gegeven. Dus daar is ook financiering vanuit de gemeente naartoe gegaan. Dus op die manier wordt er veel aandacht besteed aan het onderwerp.

En ik denk dat het ook heel interessant is als de commissie langsgaat bij het knooppunt, misschien ga ik zelf ook wel mee. Ik heb wel een gesprek gehad met het knooppunt, maar misschien toch ook wel even goed om nog even langs te gaan, om daar nog eens verder over te praten van wat werkt nou en hoe bereik je nu de meeste mensen? Maar we hebben dus inderdaad dat knooppunt. Er is dus extra aandacht waar ook weer de komende zomer, voor de zomervakantie, extra inzet wordt gepleegd. En we hebben ook nog een keer gecheckt, ook bij het hele netwerk, het veld, is dit nu bekend dit onderwerp. En waren we op zich ook best wel positief over, in ieder geval bij de zelforganisaties. De voorzitter: Een interruptie, ga uw gang. Mevrouw Özogul: Ik had gevraagd of we ons kunnen aansluiten bij die campagne van Pharos, die heel goed is. Er zijn al bestaande films en video's met jongeren, waarbij je klikt en dan kom je op een site waar dus al die informatie is waar ik net om vroeg. Want ik heb ze gesproken en ik ben heel blij dat ze heel snel mij konden beantwoorden en dat ze zo veel goed werk doen. Dus dat is een mogelijkheid waarbij wij ons kunnen aansluiten. En bij de beantwoording lees ik bijvoorbeeld dat Haarlem zegt: het is een onderdeel van kindermishandeling en dat wordt geregistreerd. Maar toen ik mijn schriftelijke vragen vroeg, bleek dus dat we geen registratie hadden.

Kan de wethouder daar misschien nog iets over zeggen? Wethouder Van Loenen: Eens even kijken. Pharos, volgens mij is het een goed idee dat we daar ook naar gaan kijken, want dat klinkt goed. We doen trouwens heel veel dingen met Pharos, op andere vlakken. Dus laten we dat doen. Ik ken de campagne nog niet zelf. Die andere vraag is wel wat technisch, als ik heel eerlijk ben. Dus dat moet ik even bekijken. Misschien moeten we dat technisch beantwoorden, hoe het precies zit met de meldingen. De voorzitter: Mevrouw, Özogul, een toevoeging? Ga uw gang. Mevrouw Özogul: Het was niet technisch bedoeld, maar ik heb eerder schriftelijke vragen gesteld. Daar heb ik antwoord op gehad, even ter verduidelijking. En daar bleek dus dat wij geen cijfers hadden en dat het niet werd geregistreerd. Doen we dat nu wel? De voorzitter: Doen we dat nu wel, is dan de technische vraag. Zeker, omdat burgemeester Wienen normaal gesproken dit onderwerp behandel, begrijp ik dat de wethouder het antwoord niet paraat heeft. Maar mag ik zo vragen of u die vraag dan doorgeleidt naar de burgemeester, dat hij dan alsnog beantwoord wordt? Zullen we het zo doen? Mooi. Dan hebben we dat onderwerp ook besproken.

21

7.1 Motie 14 voorkom huwelijksdwang en gedwongen achterlating De voorzitter: Moet ik u nog wel vragen of motie 14.07.01 op deze agenda is afgedaan? Kunnen we die als afgedaan beschouwen, mevrouw Özogul? Mevrouw Özogul: Ik zou graag dus antwoord willen en wat meer duidelijkheid willen over die campagne. En dan is hij afgedaan, omdat er specifiek bij de beantwoording staat: we sluiten ons aan bij LKHA. Over dat deel wil ik nog schriftelijk antwoord en dan kan hij afgedaan worden. Wethouder Van Loenen: Bij het knooppunt zitten we al en die financieren we ook mede uit onze eigen middelen. Volgens mij is wat ik aangeef, is volgens mij gaan wij in gesprek met Pharos en dan gaan we kijken wat eruit komt. Misschien kunnen we dat ook wel technisch een keer, als we die andere vraag toch beantwoorden, misschien ook wel meenemen. Laten we daar een beetje op inzetten, want anders blijven we zo met die motie zitten. De voorzitter: Dan doen we de motie nu af, met de toezegging van de wethouder dat u deze informatie nog krijgt. En mocht u dan de informatie die u vervolgens krijgt niet voldoende vinden, dan kunnen we dat altijd weer terug agenderen en kunnen we het weer bespreken. Maar dan vragen we burgemeester Wienen om wel aan te schuiven. Dat is dan misschien wel zo handig. Nee, hij kon echt niet. Dat weten we.

Dan hebben we dit punt zo voldoende behandeld en ook nog besloten dat de motie is afgedaan. Sluiting De voorzitter: Dan zijn we daarmee aan het einde gekomen van deze vergadering en zie ik u heel graag volgende keer weer. Tot dan.

22