03-24 Transcript raad 24 maart

Aanvraag extra krediet en verhogen afgegeven garantstelling nieuwe turnhal. Wie wenst daarover het woord? Mevrouw Klazes. Mevrouw Klazes: U doet heel verbaasd … Burgemeester Wienen: Dat is de eerste keer deze avond, daarom denk ik: hee, kijk. Mevrouw Klazes: Ja, nou, daar ben ik dan toch. In deze tijd dat alles duurder lijkt te worden in rap tempo, lopen ook de bouwkosten van veel projecten snel op. En we snappen dan ook dat de kostenraming van een begin van een project best kan verschillen van de uiteindelijke kosten van een project. Dat geldt ook voor de turnhal. En wij zullen dan ook instemmen met het extra krediet dat wordt gevraagd om die turnhal uiteindelijk te kunnen opleveren. Om dat te kunnen uitvoeren. Echter, er zijn diverse stakeholders en die hebben hun zorgen uitgesproken over het gebied rondom die te bouwen turnhal. Ze hebben hun zorgen uitgesproken over verkeerssituatie die onveilig zou zijn, en ook over de sociale veiligheid als die hal er eenmaal staat. Wij vinden die zorgen eigenlijk wel terecht. Wij maken ons daar ook zorgen over. En we zijn het er allemaal over eens dat die turnhal er moet komen. Ook de stakeholders zijn het er over eens.

Maar we willen wel graag voordat dit plan voor gaat liggen in de … als vergunning, voor de omgevingsvergunning, dat er dan echt een doortimmerd plan komt te liggen van een onafhankelijk bureau dat een onafhankelijk advies kan geven over hoe de verkeersveiligheid verbeterd kan worden en de sociale veiligheid daarin wordt meegenomen. En daarom hebben wij een motie opgesteld. Turnhal onafhankelijk advies verkeer en veiligheid, en die motie wordt ingediend door ons samen met D66, VVD, SP en de ChristenUnie. En daarin wordt gevraagd om een onafhankelijk advies over goede oplossingen wat betreft de verkeersveiligheid en sociale veiligheid. En ook een onderzoek naar of een tweerichtingsfietspad aan de zuidzijde van de Pim Mulierlaan mogelijk ook een verbetering op zou leveren wat betreft de verkeersveiligheid. Dat was het.

19

Burgemeester Wienen: Dank u wel. U … Interruptie? Ja. Mevrouw Van Zetten. Mevrouw Van Zetten: Klopt het dat Hart voor Haarlem heeft hier toch ook aan meegedaan, mevrouw Klazes? Bent u ons nou helemaal vergeten? Mevrouw Klazes: Nee, dat is … Oorspronkelijk was het … Fijn dat u dat zegt. Uw hart stond erop. Tot vanavond. Maar toen begreep ik dat hij toch … Dat de steun toch is ingetrokken daarvoor. En er ligt nu een ander … En er ligt een andere motie van uw partij ligt er op dit onderwerp. Dus … Mevrouw Van Zetten: Die is beter. Mevrouw Klazes: Nou. Daar lopen de meningen over uiteen. Dat is aan u om dat te bepalen. Of om uit te vechten met uw collega. In ieder geval hoop ik natuurlijk wel dat u onze motie ook gaat steunen. Maar in ieder geval, uw hartje staat er helaas niet boven dit keer. Heel fijn, dank u wel mevrouw Van Zetten. Burgemeester Wienen: Kijk eens aan. Eens even kijken, mevrouw Çimen. Mevrouw Çimen: Ja, dank u wel, voorzitter. D66 was en is voorstander van een turnhal aan de Pim Mulierlaan. En wij zijn ook akkoord met het extra krediet. En zoals mevrouw Klazes al heeft gezegd hebben wij ook eerder al in dit proces vragen gesteld over de parkeerveiligheid, over … En een onafhankelijk advies. Dit hebben wij twee jaar geleden eigenlijk ook al gevraagd.

En het is toch wel spijtig om te zien dat dat nu nog steeds niet goed is uitgewerkt met alle belanghebbenden daar in de buurt. We hebben duidelijk wat toezeggingen gehoord van de wethouder tijdens de behandeling in de commissie Samenleving. Dat vonden wij nog niet helder genoeg. Vandaar dat ons logo ook op de motie staat. Tot zover. Dank u wel. Burgemeester Wienen: Dank u wel. De heer Smit. De heer Smit: Dank u wel, voorzitter. De motie van Hart voor Haarlem en OPHaarlem verschilt eigenlijk maar op één punt van de andere motie. En daarom hebben wij ook moeite met het extra krediet, omdat het gaat om een grotere hal dan in het raadsbesluit staat. En dan maak je een hal duurder. En wij hebben de stakeholders in de commissie goed beluisterd, en we constateren gewoon dat er nu een tekening ligt van niet meer een turnhal, maar een algemene sporthal. En dat geeft ook extra problemen ten aanzien van het verkeerd, ten aanzien van de veiligheid. Dus de motie van OPHaarlem zegt: voer het raadsbesluit uit en bouw een turnhal. En die is vervolgens ook weer minder duur dan een grotere sporthal. Maar we zijn begonnen met een turnhal. Dat hebben we nooit teruggenomen. En dan gaan we, en dat vinden wij, consequent ook door met het bouwen van een turnhal. En dat is eigenlijk het enige verschil met de andere motie die er ligt. Dank u wel, voorzitter. Burgemeester Wienen: Dank u wel.

Voor de toelichting ook. Mevrouw Verhoeff. Mevrouw Verhoeff: Dank u wel. Voor het termijn, niet een interruptie. De PvdA gaat akkoord met het voorstel. Ook al begrijpen we heel goed dat de omgeving best een probleem heeft met het feit dat de hal zo groot geworden is. Maar er is wel in de commissie uitgebreid over gesproken. En wij vinden wel dat de functies die daar ook in onder worden gebracht zoals onder andere sportfaciliteiten voor het Mendelcollege, daar ook een plek moeten vinden. Wij vinden ook … We hebben ook met belanghebbende stakeholders daar gesproken dat er goed gekeken moet worden naar de veiligheid. Maar, wethouder, volgens mij heeft u toezeggingen gedaan om een verkeersonderzoek te doen. Deze motie die voorligt, die gaan we niet steunen.

20

Daar zit geen dekking onder. En ik zou eigenlijk graag van de wethouder willen weten: heeft u daar zelf ondertussen een dekking voor gevonden? Want onze woordvoerder, de heer Oomkes, die had begrepen dat u daarvoor naar op pad gaat. Want helaas, een motie zoals die er ligt, ik kan dat een heel sympathiek verhaal vinden maar het kost nogal wat. En we kunnen dat moeilijk aan de initiatiefnemer vragen in deze periode. Het onderstreept wel weer het belang wat de PvdA echt aan het feit dat je bij ontwikkelingen die met meerdere stakeholders met verschillende belangen, dat een initiatiefnemer in zijn eentje eigenlijk de lead te laten nemen, altijd tot problemen leidt. Gemeente, zorg dat je zelf bij dit soort ontwikkelingen in ieder geval een vorm van coördinatie heeft. Burgemeester Wienen: Dank u wel. De heer Van Kessel. De heer Van Kessel: Dank u wel, voorzitter. Aansluitend op dat laatste punt van mevrouw Verhoeff. Namelijk dat participatieproces dat op dit moment nu door de ontwikkelaar eigenlijk zelf wordt geleid. Mijn vraag aan de wethouder is of zij inmiddels goed heeft begrepen uit de commissiebehandeling, dat de commissie van haar gevraagd heeft dat wij verwachten dat de gemeente daar dus de regie over neemt. In dat proces. En dat dus niet bij de ontwikkelaar blijft liggen. Dat was het eerste. En dat hoor ik graag nog een keer herbevestigd.

En het tweede is met betrekking tot de motie die wij ingediend hebben. Dus dank ook aan mevrouw Klazes daarvoor als eerste indiener. Een punt wat daar ook mee samenhangt is dat met het instemmen van het krediet vandaag, de raad eigenlijk ook haar laatste middel uit handen geeft om nog te sturen in dit proces, anders dan een politieke sturing. En wij vragen dan dus, als u gaat onderzoeken, hoe de verkeersveiligheid en de sociale veiligheid aangepast kan worden. Ook of u op het moment dat die uitkomsten er zijn, dat u nog wel even terugkomt naar de raad. Want dat hoort hier natuurlijk wel bij. Dat we politiek wel eerst nog een keer willen kunnen zien of het bij deze sporthal helemaal in orde is gekomen, deze mooie sporthal. En ook daar graag nog een reactie van de wethouder. Dank u wel. Burgemeester Wienen: Dank u wel. U heeft een interruptie heb ik de indruk. Van de heer Smit. De heer Smit: U zegt, mijnheer Van Kessel, dat of één en ander goed is gegaan maar wat is uw positie als het niet goed is gegaan? En u heeft nu inderdaad het krediet beschikbaar gesteld. Burgemeester Wienen: De heer Van Kessel. De heer Van Kessel: Ja, dank u wel, voorzitter. De positie van de VVD ten aanzien van de sociale veiligheid, de verkeersveiligheid, de parkeerdruk en de participatie is eigenlijk de afgelopen twee jaar niet veranderd.

En het verbaasde ons dus dat na twee jaar heel veel van deze punten nog niet goed aangepakt waren. Dat had er misschien mee te maken dat er een aantal wethouders op het dossier gezeten hebben. Wellicht ook omdat het een lastig dossier is. Dus er lopen daar gewoon een aantal dingen samen. Maar het is wel belangrijk dat dat nu goed gebeurt. En dus als antwoord op de heer Smit, daarom is precies mijn vraag: willen wij het toch nog een keertje terug hebben? Want wij willen als raad daar nog wel goed naar kunnen kijken. Dat het allemaal in orde is gekomen. Burgemeester Wienen: De heer Smit. De heer Smit: Maar dan heeft u er inmiddels … Dan heeft u er thans vertrouwen in dat het allemaal goed gaat komen. Dat is toch de strekking van uw antwoord? Burgemeester Wienen: De heer Van Kessel.

21

De heer Van Kessel: Ja, dat klopt. Ik heb vertrouwen in deze wethouder. Die heeft ook aangegeven dat zij ervoor gaat zorgen dat dit in orde komt. Dus die pakt dit op. Dus daar heb ik vertrouwen in. Zo werken we ook in deze raad. Dus ik wens de wethouder daar ook veel succes mee. Burgemeester Wienen: Dank u wel. De heer El Aichi. De heer El Aichi: Dank u wel, voorzitter. De wethouder heeft tijdens de behandeling in de commissie Samenleving heel veel toezeggingen gedaan. Zij neemt de zaak zeer serieus. En wij hebben alle vertrouwen in dat de wethouder ook veel aandacht heeft voor dit dossier. Wat betreft de motie. Wij wachten even de beantwoording van de wethouder af. Dank u wel. Burgemeester Wienen: Dank u wel. De heer Hulster. De heer Hulster: Actiepartij zal instemmen met het krediet. We zullen de moties steunen, hoewel we denken: de insprekers kwamen eigenlijk met een heel ander probleem. Namelijk dat de fietsveiligheid bij de Orionbrug onvoldoende is. En de provincie is van plan om er een snelfietsroute te maken. Dat kan nog even duren, maar dat zou wel iets gaan schelen daar. In de tussentijd zal daar zeker aan gewerkt moeten worden. Ik heb dat ook als suggestie meegegeven voor de motie. Maar dat heeft u niet opgenomen, dat is natuurlijk jammer. Maar misschien gaat het dan ook wat ver, want je kunt niet de hele wereld oplossen met één ingreep.

Maar het is wel iets waar echt serieus naar gekeken moet worden. Want de fietsbereikbaarheid van dit terrein is eigenlijk echt … Dat is gewoon een heel gevaarlijke kruising. Dat is overduidelijk. En aan de andere kant zou je ook willen dat mensen vanaf het station een beetje logisch bij het sportgebied zouden kunnen komen. Dat is nu ook niet zo, je moet gewoon omfietsen om daar te komen. Dus ik denk echt dat er daar eigenlijk de opgaves liggen. En wij hopen, wat kun je anders doen, dat het komende college daar inderdaad mee aan de slag gaat. Burgemeester Wienen: Dank u wel. Mevrouw Van Zetten. Mevrouw Van Zetten: Dat hele idee van die turnhal, dat loopt natuurlijk ook al jaren. En het mooie van het plan was eigenlijk dat de Belgiëlaan vrij kwam en dat hier een turnhal zou komen. Ik heb een beetje het idee dat het een beetje schuivende panelen zijn geworden. En je begint aan iets en uiteindelijk kom je op iets heel anders uit. En dat is toch eigenlijk onwenselijk, lijkt mij. Want elke keer sta je weer voor iets anders. En je hebt toch een beetje het idee: het is een salamitactiek. Je stemt met iets in en vervolgens moet je iets anders moet je in meegaan omdat we al zo ver zijn gevorderd. Wat betreft dat gebied waar deze hal komt, dat is toch ook wel een beetje wild west, qua vervoer, auto’s, fietsers. Het is gewoon een chaos.

Dus ik ben eigenlijk wel heel bezorgd over deze ontwikkeling. Ik vraag me ook af of we op de laatste avond van het oude college dit besluit moeten nemen. We hebben niet voor niets die motie gemaakt, ook samen met OPHaarlem, dat inderdaad, je moest vasthouden aan die turnhal en niet je weer in een nieuw avontuur storten. Dus wij … Ik ben heel benieuwd naar de reactie van de wethouder. En hoe u hier gaat opereren de laatste week. Burgemeester Wienen: Ik snap dat u snakt naar vernieuwing. Maar dit college zit er nog even. Het is alleen de laatste vergadering van de oude raad. Maar … De heer Van Kessel. De heer Van Kessel: Ja, mevrouw Van Zetten geeft aan dat ze graag de multifunctionele sporthal ziet verdwijnen en gewoon weer de ouderwetse turnhal zoals aan het begin van de plannen terugkrijgt. Maar heeft u ook enig idee wat dat financieel weer ons terug in de tijd gaat zetten? De vraag is: gaat u zelf het verschil betalen, mevrouw Van Zetten?

22

Mevrouw Van Zetten: Nou, dolgraag. Ik stel mijn portemonnee direct beschikbaar. De heer Van Kessel: Nee, maar ja, dat is natuurlijk wel de vraag die ik aan u heb. U zegt nu doodleuk: laten we er maar gewoon weer een turnhal van maken. Maar mijn vraag is: waar gaat u het verschil in financiën vandaan halen? Mevrouw Van Zetten: Dat gaan wij dan nog even bespreken, wat dacht u daarvan mijnheer Van Kessel? De heer Van Kessel: Oké, maar dan tot die tijd zie ik het in ieder geval als een ongedekte motie en zullen wij hem niet steunen. Mevrouw Van Zetten: Nou ja, dat is niet zo erg. Burgemeester Wienen: Dank u wel. De heer Aynan. De heer Aynan: Dank u wel, voorzitter. Even het gekissebis aan de kant schuiven. Volgens Jouw Haarlem is de motie van GroenLinks prima. Die komt tegemoet aan de zorgen uit de omgeving. Dus steun daarvoor. En in dat licht kunnen we ook het extra krediet steunen. De motie van OPH en Hart voor Haarlem kunnen we niet steunen, juist omdat die de multifunctionaliteit uit de sporthal weghaalt. Burgemeester Wienen: Dank u wel. Ik constateer dat de raad op dit moment voldoende gezegd heeft. Niemand meldt zich meer. Mevrouw De Raadt. Wethouder De Raadt: Dank u wel, voorzitter. Goed om te horen dat we doorkunnen met de turnhal.

Hier zullen niet alleen de 1600 leden van HLC erg blij van worden, maar het is daarnaast ook gewoon een kans voor het hele sportpark, het onderwijs en heel veel andere binnensporten. Dan nog eventjes met betrekking tot het proces en de twee moties. Er is met mijn voorgangers … Eigenlijk hè, een aantal van jullie zeiden het al. Al enkele jaren loopt dit project. En met mijn voorgangers is afgesproken dat de projectontwikkelaar, HLC in dit geval, in de lead is. En niet de gemeente. Inmiddels waren … Eigenlijk in de eerste week van mijn aantreden kwamen er toch wel wat bezorgde stakeholders aan mijn bureau zogezegd. En ook in de commissie Samenleving werden zorgen geuit en werd mij de vraag gesteld of ik niet zelf, als gemeente, de regie wil pakken. En dat heb ik ook toegezegd. En dat heb ik zeer serieus genomen, en we zijn er ook direct mee aan de slag gegaan. En dat heeft ook heel veel raakvlakken denk ik met de motie. Direct na de commissie hebben we twee schouwen gehouden. Daarvoor waren alle stakeholders ook uitgenodigd, maar ook de verkeerspolitie. Onze eigen verkeerskundigen en iemand van het ingenieursbureau Witteveen+Bos. En dit ingenieursbureau staat dan ook los van HLC en voldoet daarmee volgens mij aan de gevraagde onafhankelijkheid. En ik heb ook teruggekregen van de deelnemers aan de schouwen dat zij dit zeer positief hebben ervaren.

Wij zullen dus ook het ingenieursbureau gaan vragen om een schets te maken voor een veilige afwikkeling van het fietsverkeer. En dat willen ze gezamenlijk gaan doen, met de stakeholders, en deze schets wordt vervolgens weer getoetst door de verkeerspolitie en een verkeerskundige van BBor. En antwoord op de vraag van de PvdA: nee, die dekking hebben we nog niet. Het was natuurlijk helemaal ideaal geweest als hij bij die motie had gezeten. Zit hij niet. Maar omdat we het wel eens zijn dat het moet gebeuren, moeten we die ergens gaan vinden. In de ruimtelijke onderbouwing, die onderdeel is van de omgevingsvergunning, zal HLC op basis van die schets dan moeten aantonen dat een veilige verkeersafwikkeling mogelijk is. En dit geldt ook voor het advies met betrekking tot de sociale veiligheid. Dat advies voor die sociale veiligheid, dat gaan we als gemeente ook weer aanvullen met expertise vanuit de politie, handhaving en gebiedsverbinder. En het was heel even de vraag of deze ingezette nieuwe weg van meer regie, of dat niet voor meer vertraging zou gaan zorgen. Want even voor

23

jullie beeld. Elke 0,15 procent rentestijging betekent een extra kostenpost van 220 duizend euro. Maar gelukkig kan ik zeggen: het ziet er naar uit dat we alles binnen het huidige tijdspad gaan redden. En het derde en het laatste punt van de motie is onderdeel van het project Fietsroute, een realisatie Lodewijk van Dijssellaan en Pim Mulierlaan. En het onderzoek, of een tweerichtingsfietspad een oplossing is om de verkeersveiligheid te verbeteren wordt dan ook gedaan bij dit project. En dat komt vervolgens weer terug bij jullie in de commissie Beheer. Kortom: We begrijpen waar deze motie om vraagt en eigenlijk doen we het ook al precies zo. En zijn we al een heel eind op weg. Kortom: we zijn het eens. Dan de motie van de OPH. En Hart voor Haarlem. En ik moet eerlijk zeggen dat ik niet alleen als wethouder Sport hier heel veel moeite mee heb, met deze motie, maar ook als sportliefhebber. Want volgens mij is in de commissie heel duidelijk naar voren gekomen dat wanneer het multifunctionele deel van de turnhal komt te vervallen, de hele hal niet doorgaat. En dat is volgens mij iets wat u ook heel goed heeft gehoord. En voor als dat nog niet duidelijk was, want er wordt enige onduidelijkheid gezaaid: het multifunctionele deel is altijd de inzet geweest. Ook in het vorige raadsbesluit. En het tweede wat ik lastig vind aan uw motie, zijn de feitelijke onjuistheden.

Zo schrijft u dat de hal groter wordt ten opzichte van het vorige plan. Terwijl meermaals is uitgelegd dat de hal juist kleiner wordt. Maar het aller pijnlijkst vind ik dat u stelt dat Haarlem niet zou zitten te wachten op een multifunctionele sporthal. Maar niks is minder waar. Want als Haarlem ergens behoefte aan heeft, dan zijn het wel aan extra sporthallen. Niet alleen voor de sporters, maar ook voor het onderwijs. En niet alleen op deze plek, maar ook in Schalkwijk en ook op andere plekken in Haarlem. Het tekort is schrijnend. En ik kan het bijna niet voorstellen dat de smeekbeden van clubs als Triple ThreaT en anderen u zijn ontgaan. Burgemeester Wienen: U heeft een interruptie van de heer Smit. De heer Smit: Mevrouw de Wethouder. Het gaat niet om emotie, het gaat uiteraard om wat Haarlem behoeft. Maar het gaat er in deze motie om dat je de stappen zorgvuldig neemt. En waar OPHaarlem en Hart voor Haarlem een probleem in maken, is dat de uitvoering zoals die hier nu ligt volgens ons afwijkt van het raadsbesluit wat eerder is genomen in ’21. En als je dan extra middelen vraagt, leg dan gewoon uit dat het niet is omdat het duurder is geworden, maar dat er ook veranderingen zijn aangebracht aan de sporthal. Dat is ons verhaal. En daarbij komt, op het moment, want het heette een turnhal, niet voor niets, op het moment dat er meer sporten in komen.

OPHaarlem heeft een programma nadrukkelijk gericht op de sport voor alle Haarlemmers. Moet je ook … En dat is tot aan de schouw niet gebeurd. Moet je meenemen dat dat consequenties kan hebben voor het aantal bezoekers. En daar wordt overheen gegleden, en wij hebben gezegd in deze motie: als je niet duidelijk de stappen aangeeft hoe je afwijkt van de startnotitie. En vervolgens het raadsbesluit uit ’21. Dan moet je weer terug om die stappen te maken. En het gaat om ook een stuk formaliteit dat je niet stap voor stap wordt meegenomen in iets wat uiteindelijk niet wordt wat er over besloten is. En daar kunnen we nog over gaan discussiëren maar … Burgemeester Wienen: Dit is een interruptie maar u maakt er een tweede termijn van zo ongeveer. De heer Smit: Nee. Dus mevrouw de wethouder, ik deel uw emotie naar ons toe niet want wij zijn ook voor de sport en wij zijn ook voor de sporthallen. Maar het gaat om het principiële goede afloop en verwerking voor stukken. Burgemeester Wienen: Mevrouw De Raadt. Wethouder De Raadt: Ik heb inderdaad geen vraag gehoord. Maar het is misschien wel goed om er even op te reageren. Volgens mij de dingen die ik heb aangegeven waren juist heel feitelijk. Heeft ook niks met emotie te maken. Uw stellingen in uw motie daarentegen, die zijn niet gebaseerd op de realiteit. Namelijk het

24

raadsbesluit uit 2021 waar u naar verwijst, het huidige besluit wijkt daar helemaal niet vanaf. De startnotitie wijkt daar helemaal niet vanaf. Het enige wat is gewijzigd, is dus dat de sporthal ietsje kleiner is geworden. Dat is de enige wijziging. Kortom: ik ontraad de motie van OPH en Hart voor Haarlem en nogmaals, omdat die geen basis vindt in de realiteit. Tot zover, voorzitter. Burgemeester Wienen: Dank u wel. Dan gaan we naar tweede termijn. Mevrouw Klazes. Mevrouw Klazes: Ja, voorzitter, ik zou heel graag naar aanleiding van de woorden van deze wethouder even heel kort willen overleggen met de mede-indieners van de motie. Dus als ik een minuutje mag schorsen, heel graag. Burgemeester Wienen: Dat gaan we doen, ja. Burgemeester Wienen: Dames en heren, ik heb de indruk dat degene die om schorsing gevraagd heeft gereed is. Dus als u uw plaatsen wilt innemen. Dan kunnen we de vergadering hervatten. Niet iedereen is aanwezig. Oh, kijk, dat gaat al goed. Ik heropen de vergadering. Mevrouw Klazes. Mevrouw Klazes: Ja, voorzitter. Wij hebben even overlegd en wij zijn de indieners van deze motie en we hebben besloten om hem toch gewoon in te dienen. En dat heeft niets te maken met een wat voor gebrek in deze wethouder dan ook, maar u moet het echt zien als een steuntje in de rug en we zitten natuurlijk ook in een situatie dat we straks te maken hebben met een ander college.

Dan kan je het maar beter gewoon zwart op wit hebben. Zo simpel is het. Maar in ieder geval enorm bedankt voor uw toezeggingen en uw woorden. Wij hebben het volste vertrouwen erin. Maar we gaan hem wel indienen. Burgemeester Wienen: Dank u wel. Dan gaan we over tot besluitvorming. Nee, de heer Smit heeft behoefte aan een tweede termijn. Mijnheer Smit. De heer Smit: Mooie stilte ineens, dank u wel, voorzitter. OPHaarlem gaat weliswaar schoorvoetend, maar mee in het feit dat er geen dekkingsverhaal is maar wel een voorstel ligt om de gestegen kosten te dekken. Want wachten, dat is het alternatief, dat OPHaarlem ook niet wil. En discussie over de juistheid van onze motie laten we hier maar achterwege want dan zitten we hier om één uur vannacht nog. Maar achter onze motie blijven we staan en wij beseffen dat de turnhal of de sporthal, hoe we hem ook noemen, doorgang moet vinden. Dank u wel. Burgemeester Wienen: Dank u wel. Dat was eigenlijk een soort uitgebreide stemverklaring denk ik? Dank u wel. Zijn er nog andere stemverklaringen bij de aanvraag voor het krediet en garantstelling? Mevrouw Van Zetten. Mevrouw Van Zetten: Ook Hart voor Haarlem zal inderdaad met enige terughoudendheid toch instemmen met het verlenen van het krediet, ook al is de dekking er niet. Omdat wij zien dat het komende jaar de prijzen alleen maar enorm zullen escaleren.

En als we nog iets willen in deze gemeente zullen we dat zo snel mogelijk moeten doen. Anders gaat het überhaupt niet meer lukken. Burgemeester Wienen: Dank u wel. Wil iemand stemming? De heer Van Den Raadt nog. De heer Van Den Raadt: Ja, ik had nog een opmerking voor de tweede termijn. We horen interessante getallen van de wethouder met 0,15 procent stijging krijgen we zoveel ton extra kosten. Graag een overzicht voor alle

25

projecten die lopen in de raad, dan weten we dat alvast. En wij gaan verdeeld stemmen. Eén is afwezig, ik ga voor stemmen en mijn collega gaat tegen stemmen. Burgemeester Wienen: Kijk, dat is duidelijke taal, helder. Zullen we dan maar even gaan stemmen? Ik weet niet of er veel behoefte aan is, maar … We stemmen. Wie is voor krediet? Dat is even kijken … Soms is een stemming om maar even vast te stellen. Iedereen is het er mee eens, goed. Dat krediet … Waar zie ik de afwijking? Oh ja, de heer Amand natuurlijk. Ja, ja, ja. Dat was net zo duidelijk aangekondigd. Sorry. De heer Amand: Voorzitter, één ding, u moet even luisteren wat mijn collega net zei tegen u. Dus ik hoop dat u het nog even terugluistert op de band. Ik stem tegen. Burgemeester Wienen: Ja, ja, ja. Ik heb het begrepen. En het derde Trots-lid die stemt mee met zijn fractievoorzitter begrijp ik? Oké. Dat was het voorstel zelf. En dan nu de motie. Motie van mevrouw Klazes. Stemverklaring? De heer Hulster. De heer Hulster: De toezeggingen van de wethouder waren glashard dus ik begrijp werkelijk niet waarom deze motie toch nog ingediend wordt. Zeker niet omdat toezeggingen nu eenmaal veel sterker zijn dan moties. Dus ik zou echt nog een keer willen aanraden om de motie in te trekken. Burgemeester Wienen: Dank u wel. Dat is de stemverklaring dat u niet met de motie eens bent. De heer El Aichi.

De heer El Aichi: De wethouder heeft tijdens de commissiebehandeling duidelijk een toezegging gedaan. Dat hebben ze vanavond ook gedaan. Wij zijn tegen deze motie. Burgemeester Wienen: Dank u wel. Mevrouw Van Zetten. Mevrouw Van Zetten: Die toezegging is natuurlijk fantastisch, maar die motie is ook gewoon goed. Dus het is gewoon een dubbelklapper. We steunen het allebei. Burgemeester Wienen: Dank u wel. De heer Aynan. De heer Aynan: Ja, dank u wel, voorzitter. Toezegging is goed maar een motie is net iets beter. Dus dank dat de coalitie hem, of in ieder geval GroenLinks, hem handhaaft. Steun. Burgemeester Wienen: Dank u wel. De heer Amand. De heer Amand: Voorzitter. Het spijt me, maar ik stem tegen. Burgemeester Wienen: Ja, dat kan. Oké. Dan gaan we stemmen. Wie is voor de motie? Dat zijn de fracties van GroenLinks, D66, SP, Jouw Haarlem, ChristenUnie, Liberaal Haarlem, Hart voor Haarlem, de heer Van Den Raadt en de VVD. De hele VVD? Ja, oké. Maar het is wel genoeg, dus hij is aangenomen. Dan gaan wij naar agendapunt twintig. Referendumverordening gemeente Haarlem 2022. Oh, sorry, er is nog een motie. Dank u wel, mijnheer Smit. Wie heeft daar nog een stemverklaring over? Niemand. Dan gaan we stemmen. Wie is voor de motie 1902? Dat is OPHaarlem, Liberaal Haarlem, Hart voor Haarlem. Die motie is verworpen.

26

20. Referendumverordening gemeente Haarlem 2022 Burgemeester Wienen: Dan haasten we ons naar het referendum. Ik ga het zo oppakken. De heer Bloem: Voorzitter, ik heb het geprobeerd. In ons nieuwe referendumverordening, of in ons reglement van orde, staat dat we moeten zitten. Ik weet het, ik weet het. Dat we moeten zitten. Ten minste, dat staat er niet, we hoeven niet te staan. Maar ik wil toch … Ik wil toch meegeven dat ik het niet vind bijdragen … Kijk, waar een wil is, is een weg. Kijk. Voorzitter, nee, dat moet me van het hart. Ik heb het geprobeerd de hele vergadering lang als ik het woord heb om te gaan zitten. Dat deden we voor corona niet. Tijdens corona snapte ik dat we allemaal gingen zitten. Maar ik vind het niet bijdragen aan de vergadering. Ik vind dat de aandacht verslapt, ik vind het maar een labbekakkerige bedoening. Dus ik hoop dat de komende raad dit zich ten harte neemt en toch gaat proberen wanneer daartoe in gelegenheid, om te staan, ook als teken van respect naar een vergadering, tijdens het voeren van het woord. Een ander cadeau dat we aan de volgende raad zouden willen geven is een mooie nieuwe referendumverordening. Daar is de verbeterde versie die klaarligt. Daar is veel over gesproken. Alleen in het voorstel is er nog één smetje. Eén ding dat rechtgezet zou moeten worden.

Want overal in de wereld, overal ook in Nederland, is duidelijk dat een opkomstdrempel geen goed instrument is bij een referendum. Als je dan namelijk een beleidsvoorkeur uit moet spreken als kiezer heb je twee opties. Je kunt zeggen: ik blijf thuis. Of: ik ga voor of tegen stemmen. En dat is een beetje raar. Want je weet niet wat de uitkomst is, het zijn twee middelen. Het is verwarrend voor een kiezer. Dat zeg ik niet alleen, dat zegt de referendumcommissie. Dat zegt wetenschappelijk onderzoek. En daarom staat het ook niet in de VGN modelverordening. Die discussie hebben we veel gevoerd in de commissie Bestuur. Hier is het sluitstuk. En ik hoop echt dat een aantal partijen toch tot de conclusie gaan komen: ja, we hebben drempels bij een referendum, want je hebt niet zomaar een referendum daar moet je best veel steun voor vergaren, maar niet dat rare instrument van een opkomstdrempel wat bewezen verwarrend is. Dat horen we niet in onze Haarlemse verordening thuis. Burgemeester Wienen: Dank u wel. Nog andere bijdragen? De heer Smit. De heer Smit: De woorden van de SP ondersteunen wij. Burgemeester Wienen: Dank u wel. De heer Rutten? De heer Rutten: Ik ga het ook proberen. Burgemeester Wienen: Excuses. De heer Rutten: Het wil niet hard geloof ik. Oh ja, het gaat. Het mooie van die discussies … Burgemeester Wienen: U lijkt bijna een heilige op deze manier, maar gaat u verder.

De heer Rutten: Mooi hè, dat achterlicht. Dat ben ik ook een beetje volgens mij. Eindelijk word het erkend ook in dit huis. Collega’s. Het mooie van die discussies in de raad en in de commissies, is dat je soms ook nog weer van gedachten mag veranderen op het moment dat het op besluitvorming aankomt. En ik moet mijn zeer gewaardeerde collega Bloem daar prijzen dat hij mij in ieder geval heeft doen draaien op dit punt over de opkomstdrempel. Het is een stevige discussie geweest in de commissie. Ik heb er daarna ook weer over nagedacht. Maar de argumentatie die u van de week heeft aangereikt en ook de stukken die u daarbij heeft gevoegd, toen dacht ik: ja, het is inderdaad beter om aan de raad uit te leggen waarom je een referendum met

27

een opkomst van 31 procent niet overneemt. Dan heb je in ieder geval de uitleg waarom je dat gaat doen. Dan verantwoord je dat aan de burgers die wel hebben deelgenomen. Dan dat je de uitkomst van een zogenaamd geldig referendum met een opkomst van geen dertig procent of precies dertig procent gewoon zonder enig commentaar negeert. Dus ik steun uw amendement van harte. Burgemeester Wienen: Dank u wel. De heer Klaver. De heer Klaver: Ja, voorzitter. Het CDA koestert de democratie. En wij vinden dat we onze tijd en aandacht vooral moeten investeren om onze democratie goed te laten werken. En in dat opzicht staan wij ook open voor experimenten die bijdragen aan het versterken van de democratie. Aan het bevorderen van participatie en inspraak. En daarom hebben wij ook de pilot voor het burgerberaad gesteund. Wij hebben al heel wat experimenten achter de rug met het referendum. En die zijn allemaal mislukt. Dus dat experiment hoeven we niet meer aan te gaan. Wij zijn dus niet voor een referendum. In de commissie wees de heer Rutten van de VVD mij er fijntjes op: je kan wel tegen een referendum zijn, maar als je tegen deze verordening stemt dan hou je de oude in stand. Dat is het laatste wat wij willen. Want wij zijn blij dat met deze verordening af zijn van alle rare initiatieven van Trots die het gemeentelijk apparaat op kosten jaagt en ons onnodig bezighoudt.

Dus in dat opzicht is deze verordening al een hele vooruitgang. En ik denk dat ik wel mag zeggen dat dankzij het CDA deze verordening nog tot besluitvorming komt in deze periode. Dus dankzij het CDA krijgt u deze verordening en steun in de rug voor het referendum, waar we zelf geen voorstander van zijn, maar we zullen de verordening dus wel steunen. Dank u wel. Burgemeester Wienen: Dank u wel. De sfeer wordt een beetje jolig zo op het eind. De heer Visser. De heer Visser: Voorzitter. Ik sluit me bij de stemverklaring van het CDA aan. Ik had nog een amendement aangekondigd maar ik heb u dat amendement bespaard. Wij hebben nog wel twijfels over de tekst die nu voor ligt. Er zitten inderdaad veel verbeteringen in. Maar met name de vraagstelling van het referendum, daar is wat onduidelijkheid of er alleen … Als burgers een initiatief nemen, of er dan ook een referendum kan komen met meerdere antwoorden. Dus niet twee antwoorden ja of nee, maar ook gewoon meerdere opties. En daar lijkt de toelichting en de artikelen lijken elkaar daar tegen te spreken. We vinden het jammer, want zo’n verordening hoort gewoon duidelijk te zijn en niet voor meerdere uitleg vatbaar. Maar onze aandacht ging uit naar andere verordeningen vanavond die plots van de agenda zijn gehaald. Dus helaas hebben we verkeerd gekozen. Dus wij zullen instemmen, maar met hetzelfde bezwaar als het CDA.

Burgemeester Wienen: Dank u wel. De heer Aynan. De heer Aynan: Dank u wel, voorzitter. Inderdaad, de traditie van staan als je inbreng doet in de raad die ondersteunen we. Voorzitter, ik kan natuurlijk niet tippen aan de woorden van de heilige Rutten. Maar ik zal mijn best doen. Het gaat hier om een raadplegend referendum. Dat we dat ook gewoon goed voor ons zien. Het is dus geen bindend, maar een raadplegend referendum. En bij een raadplegend referendum heeft de raad altijd het laatste woord. Dus de keus ligt bij ons. En dan is inderdaad zo’n opkomstdrempel is dan eigenlijk ongepast. Want die kun je dan op het moment dat je dus besluit inderdaad een referendum te houden, kunnen we hier in gezamenlijkheid besluiten: doen we een opkomstdrempel ja of nee. Zo ja, doen we dan twintig procent? 25, dertig zoals in de verordening? Maar laat dat dan ook aan de raad zelf over. En wat die opkomstdrempel van dertig procent ook wat ingewikkelder maakt is dat zestien en zeventienjarigen ook worden meegeteld. Waardoor dus effectief de opkomstdrempel hoger ligt dan de dertig procent. En in dat licht zullen we ook de motie van de SP steunen. En ook de verordening als de motie wordt aangenomen.

28

Burgemeester Wienen: Dank u wel. Mevrouw Leitner. Mevrouw Leitner: Elk nadeel heeft een voordeel. Hoewel ik mevrouw Van De Wind van deze plek van harte beterschap wens, betekent het dat ik toch nog in deze laatste raad, die toch een beetje een afkick-raad is, dat ik hier nog even heel kort het woord mag voeren. Voor mij ook zelf een beetje om af te kicken. Een referendumverordening. De proof of the pudding is in the eating en dat was met deze referendumverordening zeker zo. We dachten een prima verordening te hebben, totdat we een referendum zelf meemaakten en merkten dat er nog best wat punten ter verbetering waren in die verordening. Het is wel … Jullie hebben daar in de commissie ook over gesproken maar ik wil het toch zeggen. Schandalig dat dat vier jaar geduurd heeft. Ben blij dat het nog wel afgerond kan worden deze periode. Er liggen een aantal goede verbeteringen. Wij zullen dit daarom van harte steunen. Ik geef meteen een stemverklaring bij de motie of het amendement van de SP dat de opkomstdrempel die stond in de oude verordening en die laten we daar ook staan. Zeker. Wij vinden het goed om naar de burgers … Ik begrijp, u heeft de argumenten keurig verwoord, maar we vinden het goed om ook de Haarlemmers daar duidelijkheid over te geven. Burgemeester Wienen: Mevrouw Verhoeff. Mevrouw Verhoeff: Waarom wil hij niet meedoen? Omdat ik op het verkeerde knopje druk.

De PvdA is het van harte eens met de woorden die D66 net heeft uitgesproken. En aangezien onze woordvoerder ook ziek is laten wij het daarbij. Burgemeester Wienen: Dank u wel. Tjonge, dit onderwerp maakt ziek. De heer Smit. De heer Smit: Reageren op de PvdA. Burgemeester Wienen: Een beetje erg laat, want er is al een bijdrage van een andere fractie geweest ondertussen. De heer Smit: Nee, de laatste was mevrouw Verhoeff. Burgemeester Wienen: Oh. De heer Smit: Wat ik haar wil vragen is, en dat wil ik aan haar voorleggen, als je nou even terug gaat naar het referendum over het parkeerbeleid. Dan zie je dat daar een vraagstelling lag die met name een werking had op de binnenstad. En vervolgens kon heel Haarlem meestemmen. Maar iemand in Schalkwijk had daar geen interesse in. Is het dan niet een idee om als je dan toch het percentage handhaaft, om dan per referendum ook het gebied te bepalen waarbinnen dat percentage geteld wordt? Mevrouw Verhoeff: Volgens mij is dat een vraag waar je het antwoord zelf op weet. Want je houdt geen referendum over een stukje van de stad, maar alleen maar over de hele stad. Zo hebben we dat gewoon met zijn allen afgesproken. Burgemeester Wienen: Dank u wel. De heer Van Den Raadt. De heer Van Den Raadt: Voorzitter, mooi onderwerp. Jammer dat het natuurlijk niet een bindend referendum is. Dat is de volgende stap.

Goed punt, en daarom staan wij ook op die motie. Om in ieder geval die drempel weg te halen. Voor de mensen thuis: Trots Haarlem heeft in de afgelopen vier jaar geloof ik vier keer een poging gedaan om een referendum in te voeren onder andere of er betaald parkeren in uw eigen wijk moet

29

komen. Maar dat vond niemand interessant. Het zou mij echt verbazen als daar de volgende vier jaar überhaupt eens een keer een referendum gedaan wordt. Misschien dat het de kans nu een beetje dichterbij komt. Ik beloof in ieder geval elke fractievoorzitter van elke partij die voor een referendum gaat stemmen een mooie bos bloemen. Burgemeester Wienen: De heer Van Den Doel. De heer Van Den Doel: Wij sluiten ons wel aan bij de woorden van D66 en de PvdA. We zijn ook heel blij dat die verordening er nu is. En inderdaad, pogingen tot het houden van een referendum, dan moet je het ook wel echt doen. En niet je er met een wassen neus vanaf maken. Zoals Trots met al die vier referendumaanvragen gedaan heeft. En dat vind ik heel erg jammer, want het is een goed instrument. We staan erachter. En dat moeten we heel serieus nemen. Deze nieuwe verordening geeft ons daar de gelegenheid toe en daarom zijn we heel blij dat we op dit moment hier staan. Dank u wel. Burgemeester Wienen: Dank u wel. De heer Bloem. De heer Bloem: Ja, voorzitter. Kunt u dan nog één keer … Van D66 heb ik geen argumenten gehoord, van de PvdA heb ik geen argument gehoord. Maar van GroenLinks heb ik misschien de hoop op dat zij wel kunnen uitleggen waarom de VNG de opkomstdrempel geen goed idee vindt, de wetenschap een opkomstdrempel geen goed idee vindt.

Maar GroenLinks als nu nog grootste partij in deze raad eventjes, niet. Burgemeester Wienen: De heer Van Den Doel. De heer Van Den Doel: Dank u wel. We hebben het er uitgebreid over gehad binnen de fractie en we hebben er veel over overlegd. En wij zien toch de zin van die dertig procent in. Want wij geloven in de verantwoordelijkheden van de inwoners van Haarlem. Dat ze hun verantwoordelijkheid nemen en dat als we iets aan hun vragen, dat ze daar op reageren. En als het heel weinig mensen zijn, dan is het een vraag die we blijkbaar niet goed gesteld hebben. En daar ook met het antwoord … Als het de drempel niet haalt, dat het … Dat is precies … Ik moet even terug een zin merk ik. Het is een serieus instrument, wij vragen de burgers iets te doen. Als de burgers dat niet de moeite waard vinden om in meer dan dertig procent er naartoe te komen, dan denk ik dat het goed is om dan te zeggen: dan trekken we ons eigen plan. Omdat het dan duidelijk is dat de inwoners het goed vinden, het beleid dat we geformuleerd hebben. Burgemeester Wienen: De heer Rutten. De heer Rutten: Mijnheer Van Den Doel. Ik vind dat nogal archaïsch overkomen. Ik ga u zo meteen vragen of u het daar met mij eens bent. Maar bij een opkomst van 29 procent staat het u ook nog steeds vrij om dan ook nog te zeggen: we nemen het advies van dit referendum wel over.

Dus u kiest dus heel hard voor: als het onder de dertig is, doen we er helemaal niets mee. En als het 31 is, dan gaan we pas beargumenteren waarom we er niets mee doen. Bent u het met me eens dat dat nogal archaïsch is? De heer Van Den Doel: Nee. Dat is duidelijk. Ik kan er ook mee ophouden verder. Maar het is de laatste raad voor mij ook, dus ik zal er even verder op ingaan. Ik denk dat een grens altijd een procent eronder, een procent erboven. Eén stem eronder, één stem erboven. Er is altijd een grens. En een grens is altijd uitsluiting of is altijd insluiting. Ook hierbij. En daarom, dertig procent heeft in het verleden goed gewerkt vinden wij en daarom denken we dat het in de toekomst ook goed werkt. Dank u wel.

30

Burgemeester Wienen: De heer Rutten. De heer Rutten: Maar u bent het toch wel met mij eens dat het de grens is tussen een advies en een advies? Dus hoe strak … Wat is dat voor grens? Ik begrijp werkelijk niet zo goed waarom u daar nou zo ongelooflijk star en stug mee om blijft gaan. De heer Van Den Poel: Dat is uw reactie. En wij hebben daar een andere mening over. Burgemeester Wienen: Mevrouw Leitner. Mevrouw Leitner: Ik wil de heer Van Den Poel even een beetje ondersteunen. Het blijft inderdaad, mijnheer Rutten zegt het goed, het is het verschil tussen een advies en een advies. Het ontslaat de politiek ook niet om uitleg te geven. Maar wij denken dat het goed is om van tevoren daar duidelijkheid te geven aan de stad. Zodat daar geen vraag overleeft van: wat gaat de politiek daarmee doen? Want anders is het een referendum en vervolgens moet je alsnog gaan afwachten als burger: wat gaat de politiek en per partij gaat dan aangeven we nemen het wel of niet over. Dit geeft gewoon helderheid van tevoren naar de stad. Burgemeester Wienen: Dank u wel. De heer Rutten. De heer Van Den Raadt: Was dit nou een interruptie of een derde termijn? Want mevrouw Leitner was al geweest. Burgemeester Wienen: Dit was een interruptie. De heer Van Den Raadt: Op wie dan? Burgemeester Wienen: Het was een antwoord op de interruptie. De heer Van Den Raadt: Dat kan toch helemaal niet.

Burgemeester Wienen: We gaan langzamerhand naar het einde. Mijnheer Rutten, u wilde nog één keer reageren. Dat is de laatste keer. De heer Rutten: Ik wilde mevrouw Leitner vragen … Het is wel gezellig met zijn allen weer zo in die zaal. Niet dat je zegt dat we het een beetje verleerd zijn. Maar mevrouw Leitner, u zult toch ten allen tijden die uitleg willen geven? Zeker u als democratische partij zal toch ten allen tijden uit willen leggen waarom u het raadgevend advies wat uit het referendum komt wel of niet toepast? Ook als de opkomst 25 procent is wilt u dat toch uitleggen? Of schuift u het dan maar gewoon weg: het haalt de opkomstdrempel niet, weg ermee? Zonder tekst en uitleg. Mevrouw Leitner: Daar ontslaat het ons niet van. Maar het geeft van tevoren duidelijkheid. Burgemeester Wienen: Goed. Dan de laatste interruptie op dit punt. De heer Bloem. Misschien kan u even zeggen, u gaat interrumperen op de heer Van Den Doel neem ik aan? Ja. Gaat uw gang. De heer Bloem: Ja, voorzitter. Want die helderheid is er helemaal … Dat zou in elke partij moeten zijn. Dat hoeft volgens mij niet collectief in een referendumverordening vastgesteld te worden. Dus daar zijn andere middelen voor. En zeker als die opkomst rond die dertig procent zit. Dan vind ik het lastig om te zeggen: ja, 29

31

pech. Dat is een vraag aan GroenLinks, wat vindt u daarvan? Maar ik vind het vooral opmerkelijk dat GroenLinks zegt: dat heeft in het verleden goed gewerkt. Welk voorbeeld uit een nationale of geschiedenis wil u daarop aanhalen? Ja, precies. De heer Van Den Doel: Over die dertig procent en die 29 en die 31 procent. We hebben gezegd dertig procent, je moet een percentage kiezen en dit is een percentage wat we al hadden. Maar wat doe je als het vier procent is? Wat doe je als het drie procent is? Wij geven met die dertig procent ongelooflijk veel duidelijkheid. En als er 29 procent opkomst is in een raadgevend referendum dan kan ik me voorstellen dat we ons soms daarover gaan beraden, of die dertig procent haalbaar is ja of nee. Maar het gaat niet over vier procent en vijf procent, hè. Het gaat echt … En zoals ik net zei, over de grens, en die grens is er en die stellen wij en dat geeft ongelooflijk veel duidelijkheid. En als je hem niet stelt geeft het geen duidelijkheid. Want wat als twee procent van de mensen opkomt, wat doe je er dan mee? De heer Bloem: Dank u wel. Voorzitter, ik had twee vragen gesteld. Burgemeester Wienen: Wat zegt u? De heer Bloem: Ik had twee vragen gesteld. Burgemeester Wienen: Ja, en de heer Van Den Doel geeft dit antwoord. Ik denk … De heer Bloem: Nee, ik wil hem graag de gelegenheid … Wanneer heeft het goed gewerkt, daar komt geen voorbeeld van.

Ik vind dat … Moet ik constateren ‘…’ Burgemeester Wienen: Dat kan, maar dat is aan de heer Van Den Doel. Of hij daar wel of niet op in wil gaan. De heer Bloem: Ik wou hem graag in de gelegenheid stellen om toch een antwoord te geven want ik ken hem als iemand die feitelijk is. Burgemeester Wienen: Dat snap ik, maar u gaat over uw vragen, mijnheer Van Den Doel gaat over zijn antwoorden. De heer Van Den Raadt. De heer Van Den Raadt: Ja, dank u wel, voorzitter. Want ik had de hele tijd mijn hand omhoog om een interruptie op de heer Van Den Doel te doen. En ondertussen gaat D66 er gewoon doorheen. Maar de vraag was: omdat u zo wil vasthouden aan die dertig procent, bent u dan bereid, als u dat dan zo wil vasthouden, om dan wat daarna komt dan niet die stap te doen dat de gemeente dan weer mag zeggen: nou ja, we gaan er wel of niet wat mee doen. Houdt u daar zo strak aan vast? Omdat u dan wat er uitkomt dan ook sowieso gaat doorvoeren? De heer Van Den Doel: Het blijft een raadgevend referendum. En niet een bindend referendum. En u stelt de vraag alsof het een bindend referendum is, en dat is niet zo. De heer Van Den Raadt: Ik vroeg u omdat u daar zo sterk aan vasthoudt. Burgemeester Wienen: Maar u heeft het antwoord gehad. En ik vond het eigenlijk jammer dat u mee ging doen, want het was allemaal een prachtig debat tussen raadsleden die aan hun laatste bijdrage bezig zijn.

In deze periode. Maar anderen mogen ook meedoen hoor, iedereen mag meedoen.

32

De heer Van Den Raadt: Ja, dat heb ik bij u ook wel eens, voorzitter. Burgemeester Wienen: Ja. Oké. Dit was het? Mevrouw Van Zetten. Mevrouw Van Zetten: Sorry hoor, de essentie van dit voorstel is natuurlijk dat het raadgevend is. En daarin zit al besloten dat je een uitspraak naast je neer kunt leggen. Je hoeft niet op te volgen. En op basis van argumenten ga je dat doen, en niet op basis van percentage van procenten. Ik vind als je het per se op dertig procent zet, daar zit toch altijd een beetje een … Ja, wat je dan een beetje de bestuurlijke elite is toch eigenlijk bang voor het volk. Daar komt het uiteindelijk toch op neer. En wat dat betreft zou er … Ik begrijp het CDA wel, uw bezwaren. Dat snap ik heel goed. Maar ik denk in deze tijd zou er wel meer mee mogen worden geëxperimenteerd. Ik ben het met ons allemaal eens dat Trots natuurlijk wel de zaak op zo’n manier heeft … Ja nee, sorry hoor, mijnheer Van Den Raadt, maar als u niet al die kulvoorstellen voor referendum had voorgedragen was er misschien iets serieuzer hier naar gekeken. Ja, nou, dat heeft natuurlijk toch wel een bepaalde stemming hier teweeg gebracht. En sorry, ik bied gelijk mijn excuses aan hoor als u daar mee zit. Maar in ieder geval, ik had wel graag gezien en ook aangeboden het logo van D66 op dit amendement van de SP. Want we waren het gewoon, ook al in de commissie, met elkaar eens.

Burgemeester Wienen: Dank u wel. Mijnheer Van Den Raadt u heeft ook een bijdrage nog. Mevrouw Van Zetten: SP. Zei ik D66? Oh. Burgemeester Wienen: Mevrouw Van Zetten. Volgens mij was u aan het eind van uw termijn. En ik ga naar de heer Van Den Raadt. De heer Van Den Raadt: Ja, dat is een interruptie op mevrouw Van Zetten. Weet je, bij mijnheer Van Den Doel, laat het maar zitten. Maar mevrouw Van Zetten gaat nog een rondje door. Dan moet je wel gewoon de waarheid vertellen. Ik heb vier keer een vraag neergelegd waar we een referendum over kunnen houden. Dat is gewoon de volle woorden zoals die moet. Daarna moet je pas onderbouwen … Burgemeester Wienen: Ik heb de indruk dat er weinig wordt geluisterd. Wilt u nog even luisteren naar deze bijdrage van de heer Van Den Raadt? De heer Van Den Raadt: We kunnen de band terugkijken. Dus dan moet u het wel goed zeggen. Een beetje raar om dit zo tegen … Nou heb ik plotseling als … Had ik toen … Nee, toen had ik twee zetels. Dus dan zou ik met twee zetels zoveel invloed hebben? We hebben al dat een raadslid een ding kan aanvragen eruit gehaald. Dus daar moet u dan ontzettend blij mee zijn. Maar ik hoop dat u er niet blij mee bent dat we die drempel erin hebben. En dat we uiteindelijk een keer naar een raad… Niet alleen naar een raadgevend, maar naar een bindend referendum gaat.

Want wat u zegt is helemaal gelijk: deze raad is gewoon bang voor het volk. Burgemeester Wienen: Dank u wel. Ik heb de indruk dat u voldoende beraadslaagd hebt op dit onderwerp en dat wij op besluitvorming kunnen overgaan. Voor ligt een referendumverordening. Een aanpassing van de referendumverordening. Wenst iemand daarover stemming? De heer Bloem: Voorzitter. Ik denk ook in een nieuwe raad gaat eerst het amendement, en dan het voorstel. Toch?

33

Burgemeester Wienen: Ja, geweldig. Ja. U heeft helemaal gelijk. Wenst iemand … Nee, nee, nee. We gaan eerst stemmen over het amendement. Stemverklaring nog over het amendement? Niet. Dan gaan we stemmen. Wie is voor het amendement? Dat zijn de fracties van SP, OPHaarlem, Jouw Haarlem, ChristenUnie, Liberaal Haarlem, Hart voor Haarlem, even kijken. Trots Haarlem, helemaal, ja. En de VVD. Helemaal? Ja. Je moet het … Maar het was niet genoeg, dus het is niet aangenomen. De heer Rutten: We hebben tot nu toe nooit verdeeld gestemd, mijnheer. Dus u bent verbaasd dat we … Burgemeester Wienen: Ja. Ook dat nog, ook dat nog. Maar goed, ik was toch … Ik zag het gewoon niet. Maar dank u wel, in ieder geval is het amendement niet aangenomen. Wij gaan nu stemmen over de referendumverordening. De aanpassing stemverklaring van de heer Bloem. De heer Bloem: Voorzitter. SP kan echt niet akkoord gaan. Als we deze weeffout, dit domme middel van niet bewezen effectief is maar bewezen ineffectief is, in een verordening blijft staan. Dus wij kunnen hier niet … Burgemeester Wienen: Dames en heren, u bent bijna aan het eind maar stop nou even de onderlinge gesprekken en luister naar de laatste bijdrage van de heer Bloem. De heer Bloem: Dat dus. Burgemeester Wienen: Het is mij duidelijk en daarom stemt u tegen? Ja. Goed.

Wilt u aantekening dat u tegen gestemd hebt? De heer Bloem: Nee, voorzitter, ik wil gewoon stemming over het voorstel. Burgemeester Wienen: U wilt stemmen. Oké. Dan gaan we stemmen. De heer Aynan. De heer Aynan: Dank u wel, voorzitter. Bij een raadgevend referendum, de naam zegt het al, de raad is dan aan zet. Heeft ook het laatste woord. Dan past het niet om daar dus een opkomstdrempel in te zetten. Dus tegen. Burgemeester Wienen: Dank u wel. De heer Rutten. De heer Rutten: Dat dilemma zien wij ook. Over die opkomstdrempel die dan nu wel in deze verordening blijft staan. Maar aan de andere kant is de verordening dermate verbeterd ten opzichte van hoe hij was. Het zou ook heel gek zijn naar mijnheer Klaver als ik hem heb overtuigd om in te stemmen met deze versie van de referendumverordening, om nu zelf te zeggen: nou, we denken er nu toch weer wat anders over. Ik heb al een keer gedraaid vandaag. Dus wij stemmen wel in met de nieuwe verordening. Burgemeester Wienen: De heer Van Den Raadt. De heer Van Den Raadt: Ja, voorzitter. Wij gaan tegen stemmen. Er zitten al genoeg drempels in. Vierhonderd handtekeningen voor onderzoek, vierduizend ondersteuningsverklaringen om überhaupt dat ding van de grond te krijgen. Dan is zo’n drempel echt niet nodig. En het mooiste zou zijn als er in staat dat we het gewoon meteen overnemen zonder dat we er weer tussen gaan zitten.

Maar we gaan tegen stemmen. Burgemeester Wienen: De heer Smit.

34

De heer Smit: Dank u, voorzitter. De drempel, dat is een soort ‘…’ en dat staat niet netjes, om daar eigenlijk zichtbaar te maken dat je die angst hebt. En zoals de heer Van Den Raadt zegt, er moet al genoeg gebeuren om een referendum van de grond te krijgen. Maar ook met de woorden van de heer Rutten die er weer doorheen praat op het ogenblik. Zeggen wij wel ja tegen deze nieuwe verordening. Er is hier een flink tijd aan gesleuteld, maar doe niet zo bang en schijterig. Zou ik zeggen. Burgemeester Wienen: Ja. Mevrouw Van Zetten. Mevrouw Van Zetten: Ja, wij zijn het eens met de VVD en met OPHaarlem. Dat het toch een hele verbetering is met dat oude ding. De komende vier jaar geeft misschien weer ruimte om toch nog eens naar die percentages te kijken. Dus voor dit moment stemmen wij in. En dan kijken we over een paar jaar hoe we er dan bij staan. Burgemeester Wienen: Goed. Dank u wel. Dit is een tragische avond voor sommigen, want je kunt er wel tegen stemmen maar dan zou de oude verordening blijven en daar staat ook dertig procent in. Dus u kunt gewoon niet stemmen voor wat u eigenlijk zelf wilt. Maar het is niet anders. We gaan … De heer Bloem: Voorzitter, gaat u dat volhouden, commentaar op stemgedrag van anderen achteraf? Als er geen commentaar meer op gegeven mag worden? Het is wel een leuke gimmick. Burgemeester Wienen: Ja, het is een leuke gimmick, vind ik ook.

We gaan stemmen. Wie is voor de verordening? Dat zijn de fracties van GroenLinks, D66, OPHaarlem, ChristenUnie … Nee, niet iedereen. Liberaal Haarlem, Hart voor Haarlem, Actiepartij, VVD helemaal, helemaal goed. CDA ook trouwens. En de PvdA. Nou, hij is aangenomen. Goed. Het is … 21. 22. Moties vreemd Burgemeester Wienen: Wij komen toe aan agendapunt 22. En dat zijn de moties vreemd. En het is interessant, maar er is er één. Dus ik weet niet wie van de SP gaat dat … Mevrouw Özogul. Mevrouw Özogul: Ja. Voorzitter. Als je al heel lang in de gemeenteraad zit, heb je een aantal aanbestedingen meegemaakt. Ook aanbestedingen waarbij het niet goed gegaan is met betrekking tot personeel. En ik kan me nog heel goed herinneren wat de wethouder toen heeft gezegd: dat hadden jullie bij de aanbesteding erin moeten zetten. Daarom heb ik ook bij de commissievergadering meerdere keren aan de wethouder gevraagd: hoe staat het er nu in? En ondanks dat ik het meerdere keren gevraagd heb, heb ik geen antwoord gekregen. Dus vandaar dat ik een motie indien om in ieder geval te beschermen dat er niet aan loandumping wordt gedaan. En dat medewerkers niet via de voordeur eruit geschopt worden om vervolgens voor veel minder salaris via de achterdeur weer aangenomen te worden. Dus ik hoop op steun. Burgemeester Wienen: Dank u wel. Korte reactie … Mevrouw Özogul: Pardon.

Ik vergeet even: het wordt mede ingediend door Jouw Haarlem, Actiepartij, door Trots en OPH. Burgemeester Wienen: Dank u wel. Dan gaan we naar wethouder Meijs voor korte reactie.

35

Wethouder Meijs: Hij doet het. Dank u wel. De antwoorden die ik heb gegeven ook in de commissie is dat dit geregeld is in de CAO en in de wetgeving. De wet- en regelgeving. En dat wij als gemeente zullen toezien op de uitvoering van die inspanningsverplichtingen die ook een nieuwe aanbesteder op zich moet nemen. Dus de gemeente zal toezien op de naleving daarvan. Ik heb niet ontkend, dat heb ik ook in de commissie gezegd, dat zo’n heel aanbestedingstraject natuurlijk gepaard gaat met wat onzekerheid en dat dat zeker ook bij het personeel zo ervaren zou kunnen worden. Maar de wet- en regelgeving en de Cao’s zijn daar klip en klaar over en wij zullen als gemeente dat ook zeker onder de aandacht brengen en ook volgen. En dat is het antwoord dat ik in de commissie heb gegeven en ook nu weer zal geven. Burgemeester Wienen: Dank u wel. Dan stemverklaringen nog. Een hele korte reactie. Mevrouw Özogul: Voorzitter, in de tijd van FIFA was het ook in de CAO geregeld en toch gebeurde dit. En wij keken ernaar en de wethouder had niks om in te grijpen. Dus wat de wethouder nu vertelt, had ik in ieder geval niet verwacht van GroenLinks. En ik hoop in ieder geval wel steun. Burgemeester Wienen: Dank u wel. Stemverklaringen. Ja. De heer Sepers: Voorzitter, dank u wel. De motie is uitermate sympathiek en ik denk ook dat die materieel nagevolgd zou moeten worden.

Ik hoor de wethouder zeggen dat de wet- en regelgeving zoals die nu is, dat die in ieder geval daarvoor zorgt dat dat ook het geval is. Dus daar vertrouw ik op. En ik ga ervanuit dat als blijkt dat dat niet zo is, dat het college een heel moeilijk verhaal te vertellen heeft. Maar om die reden, omdat het dus eigenlijk een overbodige motie is, zullen we hem niet steunen. Dank u wel. Burgemeester Wienen: Dank u wel. Nou. Ja, de heer Van Kessel. Sorry. De heer Van Kessel: Voorzitter, met heel veel plezier sluit ik me in deze vergadering aan bij de heer Sepers. Burgemeester Wienen: Dank u wel. Mevrouw Timmer-Aukes. Mevrouw Timmer-Aukes: Dank u wel, voorzitter. Ook voor mij de laatste raad. Dus ik denk, ik zeg ook nog even iets. Wij sluiten … Ja, toch wel hè. Wij begrijpen de angst waar de partijen over spreken maar we sluiten ons inderdaad aan bij de vorige sprekers en we zullen de motie niet steunen. Burgemeester Wienen: Dank u wel. Dat waren de stemverklaringen. Dan gaan we stemmen. Wie is voor de motie? Dat zijn de fracties van SP, OPHaarlem, Jouw Haarlem, Actiepartij en Trots. Is niet aangenomen. 23. Sluiting Burgemeester Wienen: Dan zijn we aan het eind gekomen van deze vergadering. En normaal gesproken zouden we dan nu de vergadering sluiten.

Ik wil toch nog heel eventjes stilstaan bij het feit dat twee raadsleden die na deze periode niet terugkeren vanwege vakantie, verhinderd zijn volgende week aanwezig te zijn bij het afscheid van de oude raad. We hebben in het presidium afgesproken: we gaan er niet een heel apart afscheid van maken. Maar ik vind ook dat we niet zonder enige aandacht dus stilzwijgend afscheid nemen van twee toch kleurrijke leden van deze gemeenteraad. Dus ik wil heel kort even iets zeggen. En ook een bloemetje aan jullie aanrijken. Want jullie hebben jarenlang deel uitgemaakt van deze raad, deze periode. Maar niet alleen deze periode, dus ik vind dat ook wel gepast. In de eerste plaats gaat het dan om Mirjam Otten, mevrouw Otten. U bent een bijzonder raadslid, u heeft een aantal keren deel uitgemaakt van deze

36

raad. En u hebt daarbij drie verschillende partijen vertegenwoordigd. En u bent bovendien ondertussen aangesloten bij een vierde partij. Dus wat dat betreft bent u iemand die verschillende partijen hebt gediend. Maar ik moet erbij zeggen, u bent bij Trots begonnen. U bent naar de VVD gegaan. U bent vervolgens naar Liberaal Haarlem gegaan en u hebt uiteindelijk u aangesloten bij de partij van mevrouw Van Zetten, Hart voor Haarlem. Het is wel opmerkelijk dat u heel consistent elke keer opkwam met name voor de ondernemers met Haarlem. Dat was echt een thema wat iedere keer … U had heel weinig spreektijd in deze periode, maar u hebt die spreektijd iedere keer gebruikt om dat punt telkens weer aan de orde te stellen. En ik denk dat is toch getuigt van consistentie. Ik ben benieuwd of we u nog een keer terugzien in de raad, want volgens mij houdt u gewoon van de politiek en van de discussies. Dus wellicht dat u ook nog een keertje terugkeert in dit gremium. In ieder geval dank voor alle inzet en ik wens u het allerbeste. En in ieder geval ook een hele goede vakantie. Ik kom zo meteen met bloemen en natuurlijk ook met de penning bij dit afscheid. De tweede die ook afscheid neemt en die ook volgende week niet aanwezig kan zijn, dat is de heer Rutten. Wouter Rutten. En jullie hebben gemeenschappelijk dat je in ieder geval niet voor het eerst afscheid neemt.

Want jij hebt ook een aantal keren deel uitgemaakt van de raad. Kwam er soms tussentijds in. En hebt dan je bijdrage geleverd. Kwam in de nieuwe periode niet direct terug, maar uiteindelijk later toch. En deze periode was je een prominent lid. Je werd na verloop van tijd ook voorzitter van de VVD-fractie. Je hebt je bijdrage geleverd op kleurrijke wijze. Je was zeer aanwezig. Niet alleen verbaal, maar ook non-verbaal. En dat is … Ja, precies, dit laat het weer even zien, ja. En dat maakte je ook een mooi raadslid waarvan het jammer is om afscheid te nemen. Maar dank, dank voor al je inzet. Dank voor al je inzet, Wouter, en ook jou wensen we alle goeds toe en wellicht zien we ook jou nog eens een keer terug. Want jullie zijn toch mensen die op de één of andere manier telkens weer komen bovendrijven. Dus dat zullen we afwachten. In ieder geval, alle goeds en ook een goede vakantie. De heer Boer: Voorzitter, volgens mij heeft inderdaad degene die afscheid neemt het recht om als laatste woord te nemen. Maar ik zou, als de voorzitter het goed vindt, ook nog graag wat willen zeggen. Burgemeester Wienen: Heel kort graag, want we zouden geen officieel afscheid doen. Maar toch, ik snap dat die behoefte er is. De heer Boer. De heer Boer: Dank u wel, voorzitter. Een gezegde is: in de politiek heb je geen vrienden. En ik kan zeggen dat dat gelukkig voor Wouter Rutten niet geldt.