03-18 Transcript cie Beheer 18 maart

TRANSCRIPT VAN DE RAADSCIE BEHEER VAN GEMEENTE HAARLEM d.d. 18 maart 2021

1.

20.00 uur Opening en mededelingen voorzitter De voorzitter: Dames en heren, hartelijk welkom bij de commissie Beheer van 18 maart 2021. We zijn weer live. We gaan er een mooie avond van maken, diverse onderwerpen. Welkom allemaal. Ik ga gelijk beginnen met de vraag aan u of er nog berichten van verhindering zijn. Nee? Dat is mooi. Dan ga ik zelf één mededeling doen, dat is namelijk dat op maandag 29 maart van zes uur ‘s avonds tot uiterlijk kwart over zeven ‘s avonds er op verzoek van de commissie via Teams een technische sessie over het warmtenet en de oprichting van het netwerkbedrijf is. Nadere info komt via de Raadzaam.

2.

Vaststellen van de agenda De voorzitter: Dan ga ik naar agendapunt 2 en dat is het ‘Vaststellen van de agenda’. Kan de agenda conform worden vastgesteld? Het is een voortzetting natuurlijk van de vorige week. Ik zie geen opmerkingen.

3.

Mededelingen commissieleden en wethouder(s) De voorzitter: Dan ga ik verder naar agendapunt 3 en dat is ‘Mededelingen van commissieleden en wethouders’. Dan begin ik met de commissieleden, zijn er nog commissieleden met een mededeling? Dan zie ik dat uiteraard graag in de chat. Nee? Dan ga ik naar de wethouder, want ik weet dat wethouder Berkhout een mededeling heeft. Wethouder, u heeft het woord. Wethouder Berkhout: Dank u wel, voorzitter. Klopt, ik heb één mededeling over de Sportheldenbuurt. Bij deze kan ik u mededelen dat er in de Sportheldenbuurt een draagvlakonderzoek heeft plaatsgevonden van 23 februari tot en met 8 maart. Daarvan is de uitslag inmiddels binnen. Er zijn in totaal … ‘…’? Dank u wel. Er zijn 426 stemmen uitgebracht en van de mensen die voor of tegen stemden heeft 55 procent voor de invoering van gereguleerd parkeren gestemd en alle bewoners in de Sportheldenbuurt zijn inmiddels op de hoogte gebracht van deze uitslag. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Mooi, dank u wel.

4.

Jaarplanning en Actielijst De voorzitter: Dan ga ik naar agendapunt 4, dat is de ‘Jaarplanning en Actielijst’. Er is nu een mogelijkheid om daar iets over te zeggen. Zijn er nog opmerkingen over? Ja, ik zie mijnheer Rijbroek van Trots Haarlem. U heeft het woord, gaat uw gang. Mijnheer Rijbroek, Trots Haarlem, ik begrijp dat u een opmerking wil maken? Gaat uw gang, hoor. De heer Rijbroek: Ja, ik wil een opmerking maken, hij ging weer uit op een of andere manier. Dank u wel, voorzitter. Excuus. Datgene wat mij opvalt is dat alles wat aangaande particuliere bomen of bomen die op de monumentenlijst staan, steeds verder zeg maar voor ons uit worden geschoven. Het was de bedoeling februari/maart, het wordt weer april. Eigenlijk wil ik zien dat er ook een bomenverordening komt, maar die gaat nog verder weg richting eind mei. We weten allemaal, met de Bomenwachters en de Bomenridders, dat zij toch wel recht van spreken hebben als we het hebben over bouwen, of dat we aanpassingen aan kades

1

hebben of dijken, zoals Zuid Schalkwijkerweg. Daar zijn toch wel zorgen over, dus kan dat niet naar voren gehaald worden, met name de bomenverordening? Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Ik zal anders even het woord geven aan wethouder Berkhout, ik weet niet of hij daar iets over kan zeggen. Mevrouw …: Nee, dat is Rog. De voorzitter: Nee, ik hoor dat dat wethouder Rog is. Nou, ik weet niet of die al aanwezig is in de vergadering? Nee? Nou, ik ga ervan uit dat dat dan door wordt gegeven en dat u daar nog een reactie op krijgt, mijnheer Rijbroek. Dat zal dan schriftelijk zijn. Ja? Dan ga ik, als er geen andere opmerkingen meer zijn over de actielijst of de jaarplanning, naar agendapunt 5. 5.

20.10 uur Spreektijd voor belangstellenden (over niet op de agenda staande onderwerpen) De voorzitter: Dat is het ‘Spreekrecht voor belangstellenden’. Bij het inspreken over onderwerpen die niet op de agenda staan hebben we twee insprekers, waarvan één schriftelijke inspreekbijdrage. De schriftelijke bijdrage is van Van Doorn en die is gekoppeld aan de agenda en we hebben live bij ons, digitaal dan wel, mevrouw Willemse en zij gaat inspreken over het vaargedrag op het Spaarne. Mevrouw Willemse, hartelijk welkom bij de digitale vergadering van de commissie Beheer. Fijn dat u de moeite heeft genomen om digitaal bij ons aan te sluiten. U krijgt zo meteen drie minuten de tijd van mij en als de tijd bijna op is, dan help ik u eventjes herinneren daaraan en dan kunt u afronden. Mevrouw Willemse, u heeft het woord. Mevrouw Willemse: Goedendag. Bedankt, voorzitter. Goedenavond commissieleden en andere aanwezigen. De voorzitter: Als u ietsje dichter bij de microfoon wil praten, dan kunnen we u beter verstaan. Mevrouw Willemse: Zo beter? De voorzitter: Dat is beter. Ik weet niet, heeft u ook de online-uitzending toevallig aanstaan bij u? Want dan kunt u die even beter uitzetten, want anders horen we u twee keer. Ja? Mevrouw Willemse: Ja, ik ben al in beeld, geloof ik, hè? De voorzitter: Ja, mevrouw Willemse, u bent nu beter te horen. Gaat uw gang. Mevrouw Willemse: Oké, dank u wel.

Goedenavond commissieleden en andere aanwezigen. Ruim dertig jaar woon ik op het prachtige Spaarne, helaas de laatste jaren met wat minder plezier door de zorgelijke situatie op het water. Ik sta hier niet alleen voor mijzelf, maar ook voor vele anderen. Vorig jaar heb ik wegens de enorm toegenomen drukte op het Spaarne een brandbrief aan de Havendienst, politie en de gemeente gestuurd. Bij veel watersporters zie je onkunde, onwetendheid, maar ook asociaal gedrag. Hierdoor ontstaan gevaarlijke situaties. Mensen kopen nu ook een boot om coronamaatregelen te ontsnappen. Fatsoensnormen gaan daarbij overboord, samen met de bierblikjes. Verstoring van watervogels, aantasting van rietoevers, schade voor afgemeerde boten, overlast voor andere watersporters, roeiers, zeilers en omwonenden. De gevolgen van de enorme drukte heeft u al kunnen lezen in mijn brief. Daarnaast wil ik vooral benadrukken dat de enorme groei van de watersport niet heeft geresulteerd in groei van handhaving en voorlichting. We zien dat de Havendienst en politie eerder minder mogelijkheden krijgen om de situatie te verbeteren. Het gevolg is dat zij liever alleen waarschuwen dan echt ingrijpen. Bij daadkrachtig optreden kan de politieboot de rest van

2

de dag niet meer op het water zijn, bijvoorbeeld door nasleep bij aanhouding van een minderjarige zonder vaarbewijs, of als er een dronken schipper mee moet naar het bureau. De pakkans op topdagen is echt minimaal. Ook wordt ‘s avonds door politie en Havendienst bijna niet gevaren en is er na tien uur ‘s avonds helemaal geen handhaving meer mogelijk. Tot ver na middernacht varen er boten met harde muziek, veel drank aan boord en zonder verlichting. Voor gedupeerden is het doen van een melding lastig en wordt het als nutteloos ervaren. Door het kleine aantal meldingen en verbalen is er vrijwel geen dossieropbouw. De noodzaak om maatregelen te nemen wordt door de gemeenteraad onvoldoende gevoeld. Kortgeleden werd ik door de Havendienst geïnformeerd over de nieuwe aanpak. Ik was heel blij te horen dat ideeën uit het overleg van vorig jaar, onder andere over voorlichting en communicatie, goed opgepakt worden. Ondanks de goede wil van de Havendienst en politie zijn de financiële middelen volgens mij te minimaal voor extra personeel, voorlichting, waarschuwingsborden en voldoende vaartuigen. De voorzitter: Mevrouw Willemse, wilt u afronden? Mevrouw Willemse: Ik maak mij heel veel zorgen over het aankomende vaarseizoen en ik hoop dat er echt serieuze stappen genomen worden. En ik zou graag op de hoogte gehouden willen worden. Bedankt allemaal voor uw aandacht.

De voorzitter: Nou, u ook dank voor het inspreken, want dat is niet gemakkelijk digitaal, maar u heeft een duidelijk verhaal neergezet. Dan is er nu nog de mogelijkheid voor de commissieleden om u een vraag te stellen. Zijn er commissieleden die eventueel een vraag willen stellen, of was dit verhaal zo duidelijk? Ik zie geen … Ja, ik zie mijnheer Van Leeuwen, D66. Gaat uw gang. De heer Van Leeuwen: Voorzitter, dank u wel. Dank u wel, mevrouw, voor het inspreken. U zegt een aantal dingen, onder andere over versterkte muziek. Nou hebben wij als raad een verordening Haarlemse vaarwegen aangenomen, waarin in ieder geval ook versterkte muziek sowieso niet mag. Heeft u zich met deze klacht ook tot het college gewend, en wat krijgt u dan te horen van de burgemeester? Want kijk, als raad hebben wij de regels wel vastgesteld, maar alleen wij moeten natuurlijk de burgemeester, die is portefeuillehouder, terughoren hoe er dan gehandhaafd wordt. Mevrouw Willemse: Nou, haast niet, want ik heb dat vorig jaar aangegeven bij de Havendienst. Ik heb ook de gemeente een brief gestuurd en de politie, want ik was echt heel boos. En ja, geen idee hoe er echt gehandhaafd wordt daarop. Wij wonen aan het Zuider Buiten Spaarne en daar hebben we er ook al last van, en in de stad denk ik helemaal. En ik zeg er zelf ook wat van, … De voorzitter: Dank u wel.

Mevrouw Willemse: … maar ja, op een gegeven moment wil je ook geen steen door je ramen. De heer Van Leeuwen: Nee, duidelijk, dank u wel. De voorzitter: Zijn er nog anderen? Ik zag geen andere meldingen meer, dus mevrouw Van Doorn, dan dank ik u hartelijk namens de gehele commissie voor het inspreken. Dan gaan we u nu loskoppelen van de vergadering en dan kunt u weer via de live-uitzending ons verder volgen, mocht u dat graag willen. Mevrouw Willemse: ‘…’ (buiten microfoon).

3

Overige punten ter bespreking 6.

20.40 uur Haarlemse Transitievisie Warmte (vervolg bespreking 11/3/2021, RB) De voorzitter: Dan gaan wij naar agendapunt 6 en dat is de ‘Haarlemse Transitievisie Warmte’. Het is een vervolg van de bespreking van 11 maart. De Haarlemse Transitievisie Warmte die nu voorligt laat het toekomstbeeld van aardgasvrij verwarmen zien en in Haarlem gebeurt dat met individuele en collectieve oplossingen. In de nota worden diverse plannen omschreven en het college geeft aan dat Haarlem aardgasvrij in 2040 een forse ambitie is en met deze plannen maken we 15 procent van Haarlem al aardgasvrij in 2030. Tot aan 2030 worden daarnaast nog 10.000 woningen aardgasvrij bijgebouwd, waardoor 25 procent van de gebouwen in Haarlem in 2030 aardgasvrij is. Het college stuurt dit besluit ter bespreking naar de commissie Beheer, zodat de bevindingen van de commissie kunnen worden verwerkt in de definitieve versie van de Haarlemse Transitievisie Warmte die in juni wordt aangeboden. Vorige week hebben we een inspreker gehoord, maar vanwege tijdgebrek het stuk verder niet behandeld. Nu gaat het stuk verder behandeld worden door de commissie, maar daarvoor hebben we nog één inspreker. Mevrouw …: ‘…’ (buiten microfoon). De voorzitter: Die is er niet.

Dan wijs ik u wel op een andere schriftelijke inspraakbijdrage, die is van wijkraad Meerwijk en die is gekoppeld aan dit onderwerp, die heeft u dus kunnen vinden. Dan gaan we gewoon verder met de behandeling van het stuk en dan ga ik het woord geven aan mevrouw Oosterbroek van GroenLinks. Mevrouw Oosterbroek, u heeft het woord. Mevrouw Oosterbroek: Bedankt, voorzitter. Ja, GroenLinks is ontzettend trots op dit stuk en ook ontzettend trots op onze Haarlemmers, want deze Transitievisie Warmte is tot stand gekomen met lokale coöperaties. We kunnen niet zonder en ik zie dat onze organisatie de plannen van onze bewoners faciliteert. We isoleren heel Haarlem volgens het plan van het Garenkokerskwartier, we gaan aan de slag met zonne- en bodemwarmte naar voorbeeld van het Ramplaankwartier en we zetten in op geothermie zodat we een derde van de stad gemakkelijk van het gas af kunnen halen. We doen het vele malen beter dan Amsterdam, we zetten niet in op houtige biomassa en we zetten niet in op centrale systemen van de oude economie. Dus ik ben ontzettend trots op deze visie en we zijn ook, ja, anders … We hebben eigenlijk echt gekozen wat we willen en daarin zie je andere keuzes dan in de rest van het land. We laten ons niet leiden door de status quo en we investeren echt in die duurzame, toekomstige economie. Dus ik ben er ontzettend, ontzettend, ontzettend trots op.

De voorzitter: Mooi, dank u wel voor uw bijdrage. Of, ik ga ervan uit dat dit het was, mevrouw Oosterbroek? O, ik zie inderdaad een interruptie van de heer Mohr, dan ga ik die eerst het woord geven. Mijnheer Mohr, Hart voor Haarlem. De heer Mohr: Voorzitter, dank u wel. Mevrouw Oosterbroek is trots en ik snap dat. Mijn vraag aan mevrouw Oosterbroek is: waar landt de rekening? De voorzitter: Mevrouw Oosterbroek. Mevrouw Oosterbroek: Het gaat, kijk, de rekening, uw energierekening landt elke maand ook bij u door de brievenbus – misschien doet u dat digitaal, dat zou natuurlijk een stuk papier schelen. Maar ja, elke maand heeft iedereen een energierekening. Op dit moment betaalt u aan fossiele bedrijven die klimaatverandering

4

teweegbrengen. Op het moment dat je je energierekening betaalt aan een duurzame vorm van energie, dan betaal jij nog steeds die rekening, maar dan voor duurzame energie en voor dus die toekomst die u ook graag wilt voor uw kinderen. De heer Mohr: Voorzitter, in reactie, mag dat? De voorzitter: Gaat uw gang. De heer Mohr: Ja, ik heb het natuurlijk niet over deze rekening, mevrouw Oosterbroek. Ik heb het over de rekening die vele miljoenen, zo niet tientallen miljoenen hoger is dan de rekening waar u het over heeft. U hebt gelijk, als het ging over deze rekening was ik het volkomen met u eens. Maar het gaat over een andere rekening, het gaat over de rekening van de investeringen. Het gaat om ‘…’ … De voorzitter: Mijnheer Mohr, u bent nu bezig met uw termijn, dat is nou weer niet de bedoeling. De heer Mohr: … en de kosten voor de eindgebruiker. Mijn vraag is: waar landt die rekening? Mevrouw Oosterbroek: Ik weet niet waar die rekening landt, want de kosten voor de energierekening, voor het lenen vanuit de overheid is op dit moment nul procent. Dus als u het heeft over de kosten van een investering, dan is die nul procent. En nul keer nul is nul. De voorzitter: Nou, daar kan niemand natuurlijk tegenin gaan.

Mijnheer Mohr, ik heb nog wel een tip voor u, want u komt steeds dichterbij het beeld en dan zien we u niet uw hele mooie verschijning meer, maar alleen uw bril en dat is dan toch zonde, denk ik. Het is een tip, maar u mag het zelf weten. Mevrouw Oosterbroek, u had ook nog een interruptie van de heer Van Leeuwen. Mijnheer Van Leeuwen, D66. De heer Van Leeuwen: Voorzitter, dank u wel. Ook een interruptie inderdaad. U maakt de vergelijking met een buurgemeente, de gemeente Amsterdam die volgens mij toch ook een ambitieus programma heeft op dit punt en ook een groot GroenLinks-aandeel in het stadsbestuur. Wat doen wij hier dan slimmer, mevrouw Oosterbroek? Oftewel, is het hier goedkoper, hebben wij meer geld, wat gaat hier slimmer dan bij de buren? Want ik ben wel benieuwd wat u eruit haalt. Mevrouw Oosterbroek: Bedankt voor de vraag. Nou, wij kiezen niet voor houtige biomassa, omdat dat geen … Nou ja, dat is één, slecht voor het milieu, maar aan de andere kant, het is ook een domme investering, want dan hou je inkoopkosten in je businesscase. Door juist op zonne-energie, op bodemwarmte en op geothermie in te zetten hebben we geen vaste inkoopkosten en kunnen we dus een hogere investering aan en hebben we meer zekerheid op het moment dat het plan is gerealiseerd. Dan zijn de enige kostenpost die daar dus bij dat plan zit, zijn de rentekosten en die zijn op dit moment heel laag.

De voorzitter: Mooi, dan wil ik eventjes checken of Liberaal Haarlem, mevrouw Van Otten, wilde u een interruptie of wilde u gewoon het woord? Mevrouw Otten: Ik wilde gewoon het woord. De voorzitter: Oké, dan moet u eventjes wachten, dat noteer ik. Inmiddels is de inspreker die ik aankondigde heeft zich wel gemeld, dus ik wijk eventjes af van onze normale procedure, maar ik ga even de inspreker het woord geven en dan gaan we weer verder met behandeling van het stuk. Mijnheer Van Broekhoven, u bent inmiddels al vaker bij ons geweest, dus ik hoef u niet uit te leggen hoe het allemaal werkt. U krijgt zo meteen

5

drie minuten de tijd en als de tijd bijna op is, dan help ik u daar even aan herinneren. Maar u heeft nu het woord, hartelijk welkom en gaat uw gang. Mijnheer Van Broekhoven, als u er technisch klaar voor bent, dan ga ik u het woord geven. Nee? Nou, dan ga ik even toch verder met de behandeling van het stuk en dan kijken we zo meteen nog eventjes. Mevrouw Verhoeff, Partij van de Arbeid, ik ga u het woord geven. Gaat uw gang. Mevrouw Verhoeff: Dank u wel, voorzitter. Ik ga natuurlijk niet herhalen wat al gezegd is. Ik moet wel een compliment geven, er zit een prachtig gelikte folder bij, daar kan je heel veel leerzame informatie uithalen. Het was een beetje doorworstelen, want het is wel moeilijk lezen, ook al is het een mooie folder, ik zou hem graag op papier – niet duurzaam – willen zien. Wij zijn blij met dit stuk. Het was hoognodig dat het ging gebeuren en we weten natuurlijk met zijn allen dat we vooral sociaal willen investeren, ook in de energie van Meerwijk. Dus hoe eerder dit handen en voeten krijgt, hoe blijer we daarvan worden. Het is best een fase, stappen te gaan eer we daar echt zijn. We hebben ook wel wat zorgen en dat is niet zozeer omdat we denken dat de wethouder zijn best niet gaat doen of het college of zijn ambtenaren, maar er zijn nog wel wat afhankelijkheden van het Rijk.

Als je gaat voor – waar wij echt heel erg voor staan – dat je haalbaar en betaalbaar gaat, dan zal er wel wat moeten gebeuren op rijksniveau. Ik hoop dat de wethouder zelf al optimistische dingen weet, meer dan wij nu de verkiezingen zijn geweest, maar ik vind het wel heel spannend of die verhuurdersheffing eraf gaat bijvoorbeeld. Daar pleit de PvdA heel sterk voor, ik weet dat GroenLinks dat ook doet, dus het zal in goede handen zijn dat pleidooi en we hopen ook dat D66 dat op landelijk niveau volhoudt, want het is wel een heel belangrijk punt om überhaupt de corporaties aan het investeren te krijgen. Ik zag ook nog dat er nog wat gemeentelijke extra bevoegdheden nodig zijn. Nou, dat is wel heel spannend. Misschien weet u al iets meer, mijnheer Berkhout, maar anders dan wachten we dat met spanning af en hoop ik dat zodra u wat weet, u een seintje geeft aan ons, want dat is toch heel belangrijk. Daarnaast hopen we wel dat er bij de uitwerking van de inspraak – want natuurlijk is dit stuk ruim goed voor de inspraak – maar dat er wel ook een gedegen risicoparagraaf in zit en dat ook er een mooi plannetje bij zit op welke momenten in deze fasering die nog dadelijk gaat komen de raad weer wat mag zeggen. Want het is natuurlijk een heel belangrijk onderwerp, we hopen dat het zo snel gaat als u nu opschrijft.

Maar ja, risico’s zijn er nou eenmaal om te beheersen en soms lukt het niet en dan willen we wel graag vroegtijdig dat weten. Ik zou nog wel graag van de wethouder weten, we hebben recent overleg gehad met onze PvdA-fractie bij het hoogheemraadschap. U weet ongetwijfeld ook dat de rioolwaterzuivering weggaat in Schalkwijk op termijn en dat dan allerlei zaken worden geregeld en dat zij zelf gaan investeren in voorzieningen in onze Waarderpolder. Wij zouden graag zien dat die kansen daar 100 procent verzilverd zouden worden. Heeft u zelf al uitgebreid contact met het hoogheemraadschap? Graag horen wij daar wat meer over. En nou ja, het mag wat ons betreft dus gewoon de inspraak in, prima stuk, gaan. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Verhoeff. Dan gaan we nu een derde poging wagen bij mijnheer Van Broekhoven. Mijnheer Van Broekhoven, ik hoop dat u mij hoort. Ik zou u graag drie minuten het woord willen geven zodat u uw bijdrage kunt doen. Gaat uw gang. Ik ben bang dat het niet gaat lukken voorlopig. Dan ga ik gewoon door naar de heer Aynan van Jouw Haarlem. Mijnheer Aynan, ik hoop dat het met u wel lukt, u heeft het woord. De heer …: ‘…’ (buiten microfoon). De voorzitter: Mijnheer Aynan, bent u in de vergadering? Want dan zou ik nu graag het woord willen geven. Maakt niet uit, hoor. Ik ga naar mijnheer Hulster van de Actiepartij.

Mijnheer Hulster, wilt u een poging doen? De heer Hulster: Ja hoor, ik wil best een poging doen.

6

De voorzitter: Fijn, gaat uw gang. De heer Hulster: Nou, dank voor het woord. We hebben kennisgenomen van de Haarlemse Transitie Warmte. Dit is een heel belangrijk stuk, zeker als we van plan zijn om van het aardgas af te gaan en dat lijkt ons heel verstandig, omdat we heel graag aan de klimaatdoelen willen meewerken om onze aarde leefbaar te houden. Er zijn wel een aantal vragen die ik bij het stuk heb. Nou, het wordt al snel heel technisch, dus we krijgen een hele reeks termen over ons heen gestort. We zien dat de meeste warmte uit de datacentra gaan komen. Dat lijkt ons op zich prima. Het is niet heel erg zeker wat daar over twintig jaar nog met die datacentra gebeurt, maar die warmte wordt nu gewoon de atmosfeer ingeblazen, dus dat we dat gaan gebruiken om onze huizen te verwarmen lijkt ons heel verstandig. Dan zien we dat er een gedeelte uit de biothermie gehaald gaat worden. Nou ja, dat is een onzekere techniek, dus we hopen dat dat gaat lukken. Dat is nog een beetje de vraag natuurlijk. En dan zien we dat er een zonnewarmtenet wordt gebouwd waar wij dan wel weer wat meer hoop op hebben, hoewel dat natuurlijk ook nog puzzelen is of dat uit kan. Welke techniek er ook wordt gekozen, opslag is cruciaal. En dat mis ik eigenlijk in het stuk.

Want bijvoorbeeld bij een zonnewarmtenet moet je ook opslaan, want de warmte die je zomers extra kan winnen, moet je ergens in de grond stoppen zodat je die in de winter weer kan gebruiken. Er zijn verschillende technieken voor, eentje is natuurlijk het verbranden van ijzer, heb ik onlangs geleerd, dat zou interessant kunnen zijn. Maar goed, een koudewarmteopslag kan ook. Nou ja, goed, we hopen dat daar iets voor in het stuk komt. De voorzitter: U heeft een interruptie van mevrouw Oosterbroek, GroenLinks. Mevrouw Oosterbroek: Ja, mijnheer Hulster, weet u dat er juist ook met de opslag en de bodemwarmte wordt gerekend in het plan van het Ramplaankwartier en het zonnewarmtenet? Dat dat juist uniek is dat je die twee bronnen bij elkaar koppelt, zodat we de warmte die we opwekken in de zomer ook in de winter gaan gebruiken in die wijk? De heer Hulster: Nou, dat klinkt misschien een beetje klef, maar dat is precies waarom ik zo enthousiast ben over het zonnewarmtenet, dus dank voor deze interruptie. Maar goed, het verbranden van ijzer zou een andere techniek kunnen zijn. We lezen ook het gebruik van groen gas en daar hebben we wel een vraag bij, want is dat niet stiekem gewoon weer biomassa? Daar horen we dus graag een antwoord op.

Dus groen gas wordt gewoon gewonnen uit het vergisten van biomateriaal en daar zijn grote problemen mee op dit moment, dus daar hebben we ernstig onze vraagtekens bij. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Dan ga ik nog één poging doen en dat is de laatste poging, mijnheer Van Broekhoven, ik hoop dat u dat begrijpt. Ik wil u graag het woord geven, maar als het niet lukt, dan lukt het helaas niet. Maar nog één poging, u heeft zo meteen drie minuten de tijd voor uw inspreekbijdrage. Ik hoop dat u mij hoort en dan ga ik u nu het woord geven. De heer Van Broekhoven: Ja, neem me niet kwalijk dat daar kennelijk een misverstand was. Hoort u mij? De voorzitter: Ik hoor u uitstekend, gaat uw gang. De heer Van Broekhoven: Prima. Beste leden van de commissie Beheer, ik ben Karel van Broekhoven en ik spreek namens Milieudefensie afdeling Haarlem. We hadden afgelopen zondag natuurlijk het protest in De Hout tegen de traagheid van de politiek in de klimaatkwestie, een oproep om dat te versnellen. We zagen daar heel veel vertegenwoordigers van partijen bij, ook raadsleden en die deden ook heel enthousiast mee met het lawaaiprotest op het laatst om kennelijk aan te geven dat ze vonden dat het allemaal veel sneller moest, want

7

dat was tenslotte de boodschap van die dag. Nou ligt hier vanavond een stuk ter bespreking, die Transitievisie Warmte waar u al mee bezig was, begrijp ik. En wat staat daarin? De komende negen jaar tot 2030 wordt slechts 15 procent woningequivalenten van het gas afgehaald. Dus we hebben negen jaar waarin wij 15 procent van de woningen van het gas af halen en de tien jaar daarna moet dan de resterende 85 procent van het gas af worden gehaald. Is dat realistisch? Is het zo dat je na 2030 ineens een tien keer zo hoge prestatie kan leveren in het van het gas af halen van gebouwen? Dan denk ik: nou, hier wordt eigenlijk gewoon de opdracht naar voren geschoven, hier wordt gewoon de verantwoordelijkheid ontlopen. Nu kun je het laaghangende fruit plukken en er liggen wel mooie plannen van geothermie en datawarmte, maar je komt daar natuurlijk op zich nooit aan toe om op die manier in 2040 alle gebouwen van het gas af te hebben. Ik wil u even herinneren aan een plaatje, ik weet niet of u mijn stukje gezien heeft wat ik heb opgestuurd naar de griffie, maar in 2012 ging het nog over Haarlem klimaatneutraal in 2030 en daar kwam precies zo’n soort ambitie naar voren. De eerste tien jaar zouden we misschien 15 of 20 procent CO2 besparen, maar in die tweede tien jaar, van 2020 tot 2030 zou de rest komen, want dan wisten we hoe het moest.

Nou, terug de tijd dat die tien jaar voorbij waren, die eerste tien jaar, is wel duidelijk geworden dat dat nooit meer ging lukken. We hadden er veel eerder aan moeten beginnen en Haarlem klimaatneutraal heeft een zachte dood gestorven. Dus het zit er dik in dat als we bij dit ambitieniveau blijven, dat hetzelfde gaat gebeuren met deze Transitievisie Warmte. De situatie is nog erger, want het is niet alleen zo dat die 15 procent natuurlijk veel te weinig is voor de eerste tien jaar, het is bovendien geen 15 procent. Want die warmtenetten in Meerwijk en zo, die gaan gebruikmaken van piekverwarmingsketels. Piekketels, heet dat. En die piekketels gaan 20 procent van alle warmte leveren, dat kunt u zien in de bronnenstrategie die ook bij uw stukken zit. Dat betekent dat 20 procent van alle warmte ook uit gas komt en dat dus die netten helemaal niet aardgasvrij zijn, maar nog altijd voor 20 procent op gas draaien. De voorzitter: Mijnheer Van Broekhoven, wilt u afronden? De heer Van Broekhoven: Zeker. Tenslotte wil ik u er ook nog op wijzen dat er ook een heleboel elektriciteit in moet voor de warmtepompen die er in dat systeem zitten. Afsluitend, ik vind het te weinig en er moet een flinke schep bovenop. De voorzitter: Mooi, dank u wel. Dan is er nu nog de mogelijkheid voor commissieleden om een vraag aan u te stellen, en anders ga ik verder met de behandeling van het stuk. Mooi.

Mijnheer Van Broekhoven, dank u wel dan voor het inspreken. O, nee, ik zie de heer Van Leeuwen, D66 heeft een vraag. Gaat uw gang. De heer Van Leeuwen: Voorzitter, dank u. En dank, heer Van Broekhoven. U zegt eigenlijk: dat warmtenet, dat kost hartstikke veel stroom en ook hartstikke veel gas om dat aan de gang te houden. En het college zegt duidelijk: we moeten aan de gang, want anders redden we het niet. En dat zegt u ook. Wat zouden we dan volgens u moeten doen als we niet het warmtenet moeten doen? Want dat haal ik toch een beetje uit uw verhaal, dat dat warmtenet eigenlijk wel een slecht plan is. De heer Van Broekhoven: Nee, nee, dat warmtenet is een prima plan, het is alleen te weinig. Je moet tegelijkertijd veel meer dingen aanpakken in de stad en niet alleen maar beperken tot het allermakkelijkste. Want dat is wel het makkelijkste deel, hè, waar al gestapelde bouw is en zo, waar je gemakkelijk dingen kunt koppelen aan een warmtenet. De rest van de stad moet je ook nog voor 2030 aanpakken en niet wachten tot zowel die geowarmte beschikbaar is en die warmtenetten klaar zijn.

8

De voorzitter: Mooi, dank u wel. Dan ga ik u loskoppelen van deze vergadering, dan kunt u de vergadering verder volgen via de online stream en ga ik het woord geven aan wederom de heer Van Leeuwen van D66, maar dan voor zijn termijn. Gaat uw gang. De heer Van Leeuwen: Voorzitter, dank u wel. Het is natuurlijk, het staat als een paal boven water dat we aan de bak moeten. Nou, gelukkig kunnen we ook met elkaar aan de bak. Mooie verkiezingsuitslag gister, dus iedereen die gewonnen heeft, gefeliciteerd en iedereen die een minder mooie uitslag heeft, hou moed en hou vol, zou ik zeggen. Volgens mij moeten we aan de bak. En wat ik het mooie vind, het college laat ons zien dat ze aan de bak willen. En ik sprak laatst iemand van het Planbureau voor de Leefomgeving en die zei eigenlijk iets heel simpels tegen mij: “Bas, isoleren, isoleren, isoleren.” We weten nog niet wat het perfecte model van de toekomst gaat worden, maar zorg in ieder geval dat we gaan isoleren. Wat ik nou mis eigenlijk in dit stuk, want er zit heel veel wel in, het is besproken met de belangengroeperingen. Het gaat nu de inspraak in, dus ik zal mijn bijdrage beperkt houden, ook vanwege de andere onderwerpen vanavond, want wij gaan akkoord met het vrijgegeven voor inspraak.

Maar ik ben heel benieuwd naar de reactie van de wethouder: wat is nou dé lobby die hij in het netwerk – want volgens mij zit hij ook in het netwerk van G40-gemeentes op dit vakgebied – wat is uw insteek naar de nieuwe minister van I en W – die hopelijk een mooie partijkleur draagt. Want wat ik mij afvraag, en ik heb hier ook met veel vrienden discussie over: hoe logisch zou het zijn dat bij de aankoop van een huis gezorgd wordt dat die in ieder geval perfect geïsoleerd wordt? Dat zit nu niet in het Bouwbesluit, loden pijpen moeten eruit gehaald worden, maar dit is wat mij betreft echt een no-brainer waarbij we als overheid, soms hou je de wortel voor, en soms ben je ook gewoon regelgever. Dus ik ben heel benieuwd welke inzet onze wethouder namens Haarlem pleegt om te zorgen dat er ook vanuit het Rijk eindelijk ook wat meer leiderschap wordt getoond om hier echt het verschil te maken. Want soms moeten we ook gewoon regels stellen. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Dan ga ik het woord geven aan mevrouw Moison van de SP. Mevrouw Moison: Dank u wel, voorzitter. Transitie Warmte ziet er gedegen uit zoals het er nu ligt en we zijn daar dan ook wel tevreden over. De mogelijkheden die genoemd worden, die zijn best wel helder.

Mooi is het ook om te zien – want dat hebben we ook gehoord van de inspreker vorige week – dat initiatieven van de bewoners, zoals van in het Ramplaankwartier, ontwikkeld kunnen worden, en in dit geval dan zonder warmtenet, dat er ook mogelijkheid lijkt te zijn voor andere wijken. Dat is natuurlijk heel fijn om te horen en dan zie je, samen word je toch wel wijzer, ook als je bewoners betrekt. Daarin is ook genoemd dat er een mogelijkheid van een sessie is, of een soort rondleiding, ik weet niet precies hoe dat dan uitgevoerd gaat worden, digitaal of ter plekke. Maar daar zou ik graag gebruik van maken en misschien andere commissieleden ook. Is ook een mooi aanbod. Wat wel is, dat de SP het heel belangrijk vindt dat het warmtenet mogelijk ook budgetneutraal zou zijn en dan bedoel ik dan in dit geval voor de bewoners. Durft de wethouder de garantie te geven dat dat comfort en peil zal blijven in relatie tot de kosten zoals die nu een beetje zijn? En zeker dit voor mensen met een kleinere beurs, want die kunnen zelf weinig extra toevoegen aan de kosten die ze al hebben.

Nou ja, natuurlijk zijn er mogelijkheden van isolatie en dat speelt zeker straks ook in het centrum van Haarlem, wat net ook al door de inspreker werd aangegeven: laten we daar vroeg mee starten om te kijken hoe je op dat punt mensen in het centrum van Haarlem al kan stimuleren, of te helpen, of wat dan ook om beter te gaan isoleren, want ik begrijp dat een warmtenet in dat centrum van Haarlem nog heel erg lastig is. En er wordt inderdaad ook over groen gas, maar dat zijn allemaal nog heel onduidelijke dingen, dus daar zouden we graag ook een antwoord op hebben. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan is het woord nu aan de heer Dreijer van het CDA.

9

De heer Dreijer: Dank u wel, voorzitter. Ja, de Transitievisie Warmte Haarlem, de opdracht was om in ieder geval aan te geven hoe Haarlem van het gas af gaat gaan de komende jaren. Daar heeft ‘…’ dus uitgezocht wat per wijk de meest kansrijke optie is. Ja, waar ik een klein beetje van schrok is dat eigenlijk overal de warmtepomp nodig is. Dat is zowel in Ramplaankwartier, dat is het warmtenet in Meerwijk en alle individuele oplossingen, overal moeten we een warmtepomp gaan gebruiken. Dat is misschien op dit moment de enige, of de beste technische oplossing, dat zie ik ook wel, maar het zal het elektriciteitsnet behoorlijk gaan belasten en ik hoop dat daar dus de Lianders in deze echt op voorbereid zijn om daar grootschalig nog aan verzwaring van het net te gaan doen in Haarlem. Het eerste grootschalige project, dat is dus in Schalkwijk. We gaan Meerwijk als eerste daar het warmtenet aanleggen en die gaan we voeden met restwarmte vanuit een datacenter, wat weer opgekrikt moet worden door een warmtepomp. Het uitkoppelen van zo’n warmte van een datacenter blijkt nog niet zoveel gedaan en al helemaal niet naar grote middentemperatuur warmtenetten, 70 graden of hoger. En we weten nog niet wat de PUE, de power usage effectiveness zal zijn van dit datacenter en hoe die zich zal ontwikkelen in de komende tien jaar.

De afgelopen tien jaar is die zeg maar 50 procent verbeterd en waarschijnlijk zal het nog een keer gebeuren en daarmee zal de restwarmte ook gaan afnemen. Maar, even kijken, dat is een risico dat ik eigenlijk niet terugvind, ook niet in het risicodossier van warmtenet Schalkwijk. Aan de andere kant zal de vraag ook nog toenemen, data en opslag et cetera, dus misschien blijft het wel in balans, dat gaan we in ieder geval zien. Als ik dan de genoemde berekende vermogens kijk, dan ligt er ruim voldoende energie in ieder geval daar. Dus ik ben wel van mening dat we met deze warmte het wel gaan redden in Schalkwijk. Maar er is nog best wel een hoop aannames die ook nog gedaan worden. Ook nog de afvalwaterzuiveringsinstallatie is al een keer genoemd: wanneer gaat die weg, en kunnen we daarop wachten? Gaat inderdaad de datacenter warmte leveren? We hebben nu een soort intentieverklaring, maar ja, dat hebben ze in Noord-Holland Noord ook gehad en daar zijn toch twee datacenters afgehaakt. Dus dat is eigenlijk een vraag aan de wethouder: hoe hoog is de kans dat het datacenter daadwerkelijk mee gaat doen? Ik zal even een stukje overslaan. Nou ja, de veronderstelde warmtevraag 2030 is ook afhankelijk van de mate van verduurzaming nog van de woningen en dat blijkt in de praktijk ook nog best wel zwaar tegen te vallen. Dat kost verschrikkelijk veel geld voor Haarlem, rond de 3 miljard.

Ja, het is toch best wel ingewikkeld en ik schets misschien een ingewikkeld en pessimistisch beeld, maar ik denk dat we ook wel een beetje reëel moeten zijn en dus niet achterover moeten leunen en denken: het gaat allemaal wel komen. Even kijken, hoor. O ja, ik heb een beetje dezelfde lijn wat de heer Van Broekhoven al zei, 15 procent van de woningen in 2030 eraf, dat is 15 procent van de makkelijke, gestapelde bouw met de corporatiewoningen. De volgende tien jaar moeten we er echt aan trekken en ik ben heel benieuwd of de wethouder al plannen klaar heeft staan om die 85 procent ook nog te gaan doen. Nou, ik sla gewoon een heleboel over, want er is al een heleboel gezegd en ik zal alleen het laatste stuk ook herhalen wat D66 zei. De warmtevraag moet zoveel mogelijk naar beneden, dat betekent dat we nog meer moeten inzetten op het isoleren van woningen en eigenaren van onder andere monumenten, die zitten echt op een nieuw stuk beleid te wachten waar ook zij makkelijker kunnen gaan isoleren en natuurlijk een aangepaste regelgeving dat ze dit kunnen gaan doen. Ten slotte, voorzitter, even een vraag aan de wethouder. Ik zie in de planning staan dat in 2022 een start is van de eerste fase aansluiten woningcorporatieflats op het warmtenet, maar in de mijlpalenplanning staat dat pas in Q3 2023 met de exploitatie kan begonnen worden. Wat is nu eigenlijk juist? Tot zover, voorzitter.

De voorzitter: Dank u wel. Dan heeft nu het woord de heer Amand van Trots Haarlem. Mijnheer Amand, gaat uw gang. De heer Amand: Dank u wel, voorzitter. Ik ben blij dat u er weer bent, dat mag ook wel eens gezegd worden. Heel erg eerlijk, zijn we een beetje geschrokken van de berichten uit Schalkwijk, dat die wijkraden natuurlijk ook niet helemaal erin gekend zijn als ik het zo een beetje goed lees de krantenberichten. Mijnheer Hilterman

10

heeft ook op de trom geslagen en terecht natuurlijk, het moet natuurlijk ook financieel haalbaar zijn. Daar heb ik ook nog wel mijn twijfels over. Misschien moet de wethouder toch maar weer eens een pilot gaan doen, ook dat u al die wijkraden erbij betrekt, dat is misschien ook beter denk ik voor de hele plannen. Voor de rest wachten we het af, het is allemaal prachtig en het is mooi. Ik heb liever eerst dat de corona over is en dat we dan weer verder gaan praten, dan hebben de mensen ook weer een beetje meer zin in om dit te ontwikkelen. Wat onze oude wethouder, mijnheer Van Broekhoven zei natuurlijk, is natuurlijk waar, die heeft natuurlijk toch wel een beetje gelijk, we moeten ook natuurlijk even kijken: hoe staan we er zo meteen allemaal financieel voor? Niet enkel wij, maar ook de bewoners in de buurten. Dus wethouder, doe je best, maar probeer dan een pilot te doen en laat de bewoners ook in Haarlem eens meedenken ook. En ik weet dat u dat graag wil, dus kom met een voorstel naar die mensen toe om dat te bepraten. Dank u. De voorzitter: Dank u wel. Daar ga ik nu het woord geven aan mevrouw Baas-Oud van de OPH en hierna is mevrouw Otten van Liberaal Haarlem. Maar eerst mevrouw Baas-Oud. Mevrouw Baas-Oud: Dank u wel, voorzitter.

Zoals we vorige week al hebben aangegeven zijn wij best heel erg kritisch op het realistische en de haalbaarheid wat betreft 2040 en lijkt het ons echt een vrij dure ambitie die hier wordt gesteld als we het hebben over, in ieder geval als we kijken naar het warmtenet van Schalkwijk. Daarbij, 2050 is dat wat het Rijk aangeeft, dus wij zien liever dat er ook daarnaar gekeken wordt, dat er niet te duur wordt ingezet nu. En natuurlijk zijn wij niet tegen, snappen we dat we van het gas af moeten en dat daar dingen voor ondernomen moeten worden. En zo’n initiatief wat betreft Ramplaan is natuurlijk een heel mooi initiatief en het zou mooi zijn als daar andere mensen door geïnspireerd worden hoe ze dat zelf in hun wijk kunnen opzetten. Even kijken, hoor. Maar qua kosten hebben we echt onze vraag of dat zoals het nu geregeld is, zoals nu opgeschreven staat voor het warmtenet, vragen we ons echt af of dat echt wel oké is. Wat ons betreft is het behoorlijk duur. Nou, er zijn natuurlijk al heel veel vragen gesteld. Een aantal vragen door de, even kijken hoor, Actiepartij waar we ons bij kunnen aansluiten.

En als ik kijk naar de bewonersbrief van vandaag, of de wijkradenbrief, zijn we ook wel heel erg benieuwd naar de vragen die zij stellen: in hoeverre bent u bereid of zijn er plannen om ze goed mee te nemen in het hele proces, wanneer kunnen ze wat verwachten? Zij stellen natuurlijk ook de vraag: de betrouwbaarheid, betaalbaarheid, staan we niet in de kou, welke extra elektriciteitskosten komen erbij? Want ja, als je natuurlijk elektrisch moet gaan koken, al dat soort zaken. Ze vragen zelfs qua kosten voor nieuwe pannen. Nou ja, daar ben ik wel benieuwd naar. En ja, het is natuurlijk heel goed dat zij wel echt goed worden meegenomen en tijdig worden geïnformeerd welke stappen zij zelf moeten nemen. Ik ben heel erg benieuwd. Qua vertrouwen, nou, ben ik nog een beetje sceptisch, maar we zullen het zien. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan krijgt mevrouw Otten van Liberaal Haarlem het woord. Mevrouw Otten: Dank u. Het belang van verduurzamen begrijp ik uiteraard. Maar voor de meeste Haarlemmers is het echt onbetaalbaar om te investeren. We gaan te snel en veel te ondoordacht. GroenLinks praat er zo simpel over: geld lenen kost niets. Nee, maar je moet het wel terugbetalen. Elitair en misleidend geklets van GroenLinks vind ik dat. Liberaal Haarlem vindt dat we een veel te groot risico nemen gebaseerd op aannames. Onhaalbaar en onbetaalbaar voor Haarlemmers. Dank u wel.

De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Mohr, Hart voor Haarlem. De heer Mohr: Voorzitter, dank u wel. Ik wil beginnen met een punt van zorg en dat betreft de zorg over de mate waarin de wethouder, waarin dit college en waarin het ambtenarenapparaat in controle is op dit dossier. Want wij bespreken deze week en ook vorige keer in de commissie bij elkaar opgeteld meer dan twintig

11

documenten over het onderwerp warmte. Meer dan twintig documenten waarbij het college niet in staat is om hoofd- van bijzaken te onderscheiden … De voorzitter: Mijnheer Mohr, ik ga u even onderbreken, want u bent heel slecht te verstaan. Dus misschien wilt u daar eventjes naar kijken en dat geeft aan mij gelijk de mogelijkheid om nog eventjes een interruptie aan mevrouw Oosterbroek te geven op mevrouw Otten. Mevrouw Oosterbroek, gaat uw gang. Mevrouw Oosterbroek: Ja, een interruptie, maar meer ook een vraag aan mevrouw Otten. Wat stelt zij voor, een fonds, of welke oplossingen ziet zij in die energietransitie? Mevrouw Otten: Ik verstond u niet helemaal goed, maar u vroeg welke oplossingen ik zag? Ik zie niet één, twee, drie oplossingen. Het is gewoon een enorme investering, dat weet ik uit eigen ervaring, daar hebben we al vaak genoeg over gehad. En u kunt wel makkelijk praten: geld lenen kost geen geld. Maar je moet het toch betalen. Het is gewoon niet betaalbaar, zeker niet als je in oudere huizen woont. Maar dat weet u zelf ook heel goed. Mevrouw …: Elitair is het. Mevrouw Otten: En dat is elitair, elitair, elitair geklets en onverantwoord vind ik dat. De voorzitter: Dank u wel. Dan ga ik nu weer naar mijnheer Mohr, gaat uw gang. De heer Mohr: Ik hoop dat u mij nu kunt verstaan. De voorzitter: Het is beter. De heer Mohr: Mooi.

Voorzitter, wij maken ons zorgen over de mate waarin de wethouder in controle is op dit dossier, want in de vorige commissie en in deze commissie bespreken wij meer dan twintig documenten over het onderwerp warmte en bij geen van die documenten is het college in staat geweest om hoofd- van bijzaken te onderscheiden en de commissie effectief en adequaat te informeren. Want voorzitter, een adequate informatievoorziening is echt wat anders dan het over de schutting gooien van een grote lading aan documenten zonder enige ordening, waarbij de wethouder bovendien, dat bleek tijdens de vorige commissievergadering, niet in staat bleek om enkele vragen van meer technische en juridische aard goed te beantwoorden. Onze zorg is dat deze stad een warmtevisie ingerommeld wordt zonder daar erg in te hebben en dat vinden wij ongewenst. En dan de visie. Deze leest wat ons betreft als een sprookje, maar wel een heel duur sprookje zonder werkelijkheidsbesef en waarin bedenkelijke keuzes worden gemaakt bijvoorbeeld ten aanzien van het warmtenet in Meerwijk. De voorzitter: U heeft een interruptie van mevrouw Oosterbroek. Mevrouw Oosterbroek: Mijnheer Mohr, u zegt dat wij daar … Ik weet niet, u doet een beetje laconiek over deze visie waar we al drie jaar over praten en ook al meerdere keren naar de commissie is geweest.

Want u weet omdat u de stukken heeft gekregen wel dat we al met elkaar hebben afgesproken dat we een betaalbare transitie willen en dat we dat ook hebben vastgelegd in de afspraken die wij maken met partijen in de stad. Bent u daarvan op de hoogte? De heer Mohr: Ja, daar ben ik van op de hoogte, maar het probleem is dat we niet weten wat dit gaat kosten. En we weten dus ook niet of het betaalbaar gaat zijn. Voorzitter, wij maken ons grote zorgen, ook over de

12

keuzes die in dit dossier door de wethouder zijn gemaakt. Er was een keuze voor ENGIE, het bedrijf met een zeer beperkte ervaring in de Nederlandse warmtemarkt. Er was een keuze voor Firan, waarover de markt zich grote zorgen maakt: kan Firan het aanbod wat zij doet aan de stad binnen de gestelde tijd en het gestelde budget aan? Vorige week bleek bovendien dat dit bedrijf een lege rechtspersoon was en dat is mogelijk niet voor niets: als het misgaat, dan heft deze zich op en zijn de gevolgen voor de Haarlemmers. ‘…’ … De voorzitter: U heeft nog een interruptie van mevrouw Verhoeff, PvdA. Mevrouw Verhoeff: Dank u wel, voorzitter. Mijnheer Mohr, over geld. Het is natuurlijk logisch dat in deze fase nog niet alle kosten in beeld zijn. Bent u met mij eens dat op basis van een goed risicodossier die kosten vanzelf in beeld komen? En als de wethouder komt met een goed voorstel op welke momenten de raad daarover kan instemmen of meedenken om het bij te sturen, dat dan wat u nu noemt als te grote risico’s en te weinig onderbouwd, allemaal ondervangen kan worden als dat goed opgezet wordt? De heer Mohr: Maar mevrouw Verhoeff, dat had al lang moeten gebeuren. Wij hadden nog voor we over deze visie gingen praten, moeten spreken over de kosten. Want als we dat niet weten, dan spreken wij over, ja, volgens mij is dat leeg progressiviteit, dat leidt werkelijk tot niets.

Voorzitter, … Mevrouw Verhoeff: Mag ik even aangeven dat ik dat antwoord van u niet begrijp? Om simpelweg als je op het moment … De heer Mohr: Dat hoeft ook niet. Mevrouw Verhoeff: … als je op het moment van een visie al een financiële onderbouwing moet geven, dan is dat kijken in een kristallen bol. Ik ken u als iemand die gedegen wil werken, dus ga je stap voor stap aan de gang, bouw je eerst je dossier op, bij elk moment oordeel je of je verder kunt, dat je moet bijsturen of niet. Vragen voor een financiële onderbouwing bij een visie is luchtfietserij en ik ken u niet als een kristallenbolkijker. De heer Mohr: Mevrouw Verhoeff, u en uw partij zitten ernaast. We praten al jaren over dit onderwerp, er had iets van een financiële analyse moeten liggen. Overigens, er ligt wel een financiële analyse, gemaakt door een bedrijf dat draait onder de naam Empact, een bedrijf dat dertien maanden geleden is opgericht en waarover online geen informatie is te vinden. Baseren wij nou werkelijk de keuze voor zo’n belangrijke investering op een analyse van een bedrijf wat niemand kent? En dan de vergezichten, voorzitter, en dan de feitelijke ambitie. Wat ons betreft een vergezicht, maar zonder werkelijkheidsbesef. Want alleen onder de meest gunstige aannames is deze businesscase positief. Voorts ontbreken antwoorden op belangrijke vragen.

Er is geen antwoord op de vraag wat de eindafnemer gaat betalen. Er is geen antwoord op de vraag hoe de kosten en de opbrengsten zijn verdeeld over deelnemende partijen. Er is geen zekerheid over de bron. Er is geen zekerheid over de continuïteit van invoeding. Er is geen zekerheid over het comfortniveau van de eindafnemers, want je zal maar een flat hebben op het noordoosten aan het einde van de pijp. De operationele risico’s zijn onbekend. De wettelijke risico’s zijn onbekend. Eén voorbeeld: in artikel 2.3 van de toekomstige Warmtewet, versie 2.0 is dat die in juni 2000-zoveel op de rol staat, staat dat een concessieverlening een minimale termijn van twintig jaar moet hebben. Haarlem kiest ervoor om ENGIE een termijn van vijftien jaar te bieden, strijdigheid met de Warmtewet. En dit is niet het enige punt. De voorzitter: Mijnheer Mohr, u heeft weer een interruptie en nog één minuut spreektijd, ik zeg het maar als een soortement service. Mevrouw Oosterbroek, gaat uw gang.

13

Mevrouw Oosterbroek: Ja, mijnheer Mohr, u heeft duidelijk te veel documenten gelezen met te veel informatie zodat u uw feiten gewoon niet op orde heeft. Ik hoor heel veel mismatchinformatie. Ja, ik vind het heel jammer dat u niet de waarheid spreekt, of misschien niet de documenten heeft begrepen. Kan ik dat op een juiste manier op die manier interpreteren? De heer Mohr: Nee, mevrouw Oosterbroek, dat kunt u niet. Voorzitter, de financiële risico’s zijn onbekend, de juridische risico’s zijn onbekend, en de wethouder blijft maar dromen. Voorzitter, deze visie zal een sprookje blijven als niet voor alles duidelijkheid komt op de gestelde punten. Ik ga ervan uit dat deze punten en dat deze vragen worden beantwoord in de technische sessie die aanstaande is en pas dan kunnen wij een oordeel geven over deze visie. Dit stuk kan natuurlijk de inspraak in en ik ga er ook van uit dat de Haarlemmer de kans aangrijpt om dit stuk af te wijzen. Dank u wel. De voorzitter: Mooi. Dan ga ik het woord geven aan de heer Aynan, Jouw Haarlem. Gaat uw gang. De heer Aynan: Dank u wel, voorzitter. Ik hoop dat u niet alsnog afhaakt. Nou ja, het ging allemaal niet van een leien dakje. Voorzitter, vorige week hebben we het ook gehad over het warmtenet en eigenlijk is het een herhaling van zetten. Ook wat ik daar heb gezegd zal ik eigenlijk in het kort herhalen.

Van het gas af moet haalbaar zijn qua beleid, betaalbaar voor de Haarlemmers en draagbaar voor de stad. We hebben er niets aan als we gasvrij zijn in 2040, maar wel failliet. We vrezen dat er nog heel wat gas door de leidingen gaat stromen voordat we gasvrij zijn. Ik heb wel meegeluisterd op mijn telefoon en ik wil me aansluiten bij Actiepartij en D66, en qua kritische houding zeker bij Hart voor Haarlem. We zullen denk ik, vrees ik, zien dat ze op een groot gedeelte gelijk zullen krijgen. Tot zover, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Volgens mij heb ik iedereen gehad die zich had aangemeld, dus ga ik naar de wethouder. Wethouder Berkhout, ik zeg het tegen u, maar het geldt eigenlijk voor iedereen. We hebben een verkorte vergadering en ik wil dolgraag ook nog het mobiliteitsbeleid en het verkeersveiligheid bespreken. We hebben ontzettend veel insprekers nog, dus ik vraag aan u of u het zo kort en bondig mogelijk wil houden, want het stuk gaat nog de inspraak in, daar zou u ons ontzettend mee helpen. Maar in ieder geval welkom. Wethouder Berkhout: Dank u wel, voorzitter. Ik zal mijn best doen, want ook ik wil het mobiliteitsbeleid nog bespreken. Maar dan toch, dit is ook een ongelooflijk belangrijk stuk als het gaat om de energietransitie voor Haarlem, de Transitievisie Warmte. Hij gaat inderdaad de inspraak in, dus hij komt nog bij u terug in juni.

Maar dit is wel onze aanpak om Haarlem aardgasvrij te gaan maken aan de hand van haalbare warmteplannen. Plannen die u al langer kent, waar we mee aan de slag gaan en hoe wij denken op een realistische wijze aardgasvrij te worden. Maar is dat makkelijk? Nee. Doen we dat zorgvuldig? Ja. En hebben we daar een goede aanpak voor op verschillende fronten, zowel met de bewoners in het Ramplaankwartier, wat mogelijk een blauwdruk kan zijn voor alle jaren 20 en 30 woningen in Haarlem-Noord? Ja. Met het bedrijfsleven in de Waarderpolder als eerste stap, samen met Iron Mountain daar, om dat vorm te gaan geven? Ja. En met Meerwijk, met de woningcorporatie waar we het uitvoerig vorige week over hebben gehad. Daar is de heer Mohr ook blijven hangen, denk ik, in zijn betoog, want hier gaat het om een visie. Een visie is de basis om deze stad aardgasvrij te gaan maken, maar dat zal altijd gepaard gaan met die afzonderlijke projecten, met die afzonderlijke plannen. Wij zijn ook voornemens om voor de zomer met die drie, die drie die u ook kent – het Ramplaankwartier, de Waarderpolder en Meerwijk – te gaan starten. Maar dat is niet makkelijk en het gaat niet vanzelf, maar daar hebben we wel de uitgangspunten, de kaderstellende besluiten die u heeft genomen voor als leidraad.

En dat is geen houtige biomassa en het verbranden van houtige biomassa is niet hetzelfde als het vergisten van rioolslib, mijnheer Hulster. Dat hebben we bij de bronnenmassadiscussie gevoerd, dat zijn andere zaken. Maar dat doen we omdat u mij die kaders heeft meegegeven, omdat we deze transitie

14

schoon, haalbaar en betaalbaar willen vormgeven en zo stappen we erin. Maar dat betekent ook dat we voor 85 procent van de Haarlemmers ook zeggen: we gaan nog eventjes niet bij u een warmtenet aanleggen. Maar zeggen we: u moet isoleren. Mijnheer Van Leeuwen, dat is bij uitstek, dat is het allerbelangrijkste. De trias energetica heeft als uitgangspunt: eerst die energievraag reduceren. Dus als u mij vraagt, terwijl u net de tweede partij van Nederland bent geworden: wat gaat u doen voor de lobby? Dan vraag ik u: wat gaat u doen voor deze lobby, wat gaat u doen om de verhuurdersheffing af te schaffen? Want we hebben u en we hebben elkaar allemaal nodig om hiervan een succes te maken. Dat heeft u kunnen zien in de informatienota van de Raad voor het Openbaar Bestuur waarin wij zeggen: als gemeentes hebben wij een klimaatakkoord, de regie van het klimaatakkoord ondertekend, maar voor die uitvoering hebben wij de middelen van het Rijk nodig, want anders ontstaat hier dezelfde situatie als bij de jeugdzorg. Een decentralisatie zonder middelen biedt geen garantie op succes of uitvoerbaarheid voor gemeenten. ‘…’ … De voorzitter: U heeft een interruptie van de heer Hulster. De heer Hulster: De wethouder zei dat het vergisten van slib iets anders is dan het verstoken van biomassa.

Afgelopen zondag was daar een programma over op de televisie, dat ging over het vergisten van mest en daarbij was daar heel veel bijstook nodig in de vorm van biomassa. Dus ik hoop toch dat u hier nog wat uitgebreider onderzoek naar doet, want daar kwam in ieder geval het beeld uit dat voor het vergisten van mest, dat daar meer mest mee geproduceerd werd, dus dat dat eigenlijk het probleem niet verkleint maar vergroot. Maar ik ben natuurlijk heel blij als dat hier heel anders werkt. Dank u wel. De voorzitter: Wethouder Berkhout, gaat u verder. Wethouder Berkhout: Oké, dank voor uw verduidelijking. Nou, ik werk ook aan de hand van de kaders die u mij gegeven heeft, dus ik neem maar aan dat wij als het gaat om de vergisting bij de RWZI in de Waarderpolder ook toezicht zullen houden of hier dan niet nog bijstook op het gebied van houtige biomassa plaatsvindt. Dus dat neem ik ter harte wat u daar zegt. De voorzitter: Dan gelijk nog een interruptie van de heer Van Leeuwen, D66. De heer Van Leeuwen: Voorzitter, dank. Ja, ik snap de vraag van de wethouder en ik ben ook blij met de verkiezingsuitslag en ik zei ook al: ik hoop een mooie partijkleur op het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat zodat daar inderdaad echt stappen gezet kunnen worden. Maar mijn concrete vraag is: wat is de inzet van de G40, is het volgens mij tegenwoordig, de veertig grootste steden.

U bent wethouder Duurzaamheid van de twaalfde stad van Nederland, wat is uw inzet voor het Rijk? Dus wat is uw lobby via de VNG of via de G40, wat is uw wensenlijstje? Wethouder Berkhout: In het kader van de tijd van de voorzitter kan ik u die brief van de G40 die inmiddels al in het bezit is van de onderhandelaars toesturen. Ik denk dat dat verstandig is. Volgens mij heeft die ook trouwens enige tijd geleden de Raadzaam gestaan, maar dat kunnen we u alsnog toesturen, want daar is uitvoerige lobby over gaande, kan ik u zeggen. In het kader van de tijd ga ik door naar de vragen. Ik zie de voorzitter gelukzalig glimlachen bij dat idee, dus dat ga ik eventjes doen. Dan komen we eigenlijk denk ik bij de PvdA als eerste. Ja, dus wij zijn zeker van het Rijk afhankelijk als het gaat om de artikel 2-lasten, zoals ik zei, en de verhuurdersheffing. Dus wij bepleiten om dat toch vooral snel af te gaan schaffen. U vraagt op de hoogte gehouden te worden. Nou, dat lijkt mij heel erg logisch. Kijk, dit is wel de Transitievisie, dit is de visie voor de energietransitie, maar wat ik zei, de projecten zullen altijd afzonderlijk naar de raad gaan. En wat u hier dan kunt lezen is, we hebben warmte-uitvoeringsplannen, dan gaan wij twee jaar aan de slag met de buurten,

15

maar ook daar zullen we u bij betrekken. En u sprak ook over de RWZI in de Waarderpolder. Ik heb daar goede hoop, we hebben daar goed contact met het hoogheemraadschap over. Dat ziet u ook in het Convenant Waarderpolder, erg trots op. En zij kan niet wachten om mij en u daar rond te gaan leiden als dat vanuit coronaredenen weer mag, dus ik denk dat dat een mooie is voor een werkbezoek. Dan, Actiepartij, u werd eigenlijk al eventjes, een zonnewarmtenet in het Ramplaankwartier werkt ook inderdaad middels WKO. Maar ook afgelopen commissiebespreking heeft de heer Fortuin, initiatiefnemer, eigenlijk toegezegd dat hij een webinar graag aan u wil laten zien en ik denk dat dat heel erg verhelderend kan werken. Dus mogelijk kan dat via de griffie worden gerealiseerd. Dat is al eerder opgenomen, volgens mij is dat een mooie verduidelijking van hoe dat werkt. Maar dat werkt dus al via die opslag. Ik vind het goed dat u denkt, want daar is nog steeds een enorme uitdaging gaande, hè? U gaf een andere variant daarvan, ik denk dat dat heel erg bepalend gaat zijn voor de komende jaren, maar deze is bekend, dus daar gaan we mee aan de slag. Nou, D66, u heeft waarschijnlijk ook nog wel in de stad de isolatiecampagne gezien die wij uitvoeren. Maar inderdaad, we hebben van het Rijk echt wel meer nodig, een grootschalige communicatiecampagne op dit vlak de komende jaren.

SP, ja, niet meer dan huidig is het uitgangspunt, hè? Dus daar werken we ook mee voor de eindgebruiker. Het is ons ook heel veel waard. Ik wil u daarbij ook zeggen, de brief, ik denk dat Trots daar misschien wat meer op inging, de bijdrage van de wijkraad Meerwijk, maar ook de klankbordgroep en de oudvoorzitter, volgens mij is dat wat ons betreft zien we dat als een steuntje in de rug en ook een verzoek om de gasleiding te laten zitten – dat gaan we doen – en goede communicatie met elkaar te gaan voeren, en dat gaan we ook zeker doen. Na de zomer wordt dat meteen gestart, want dat is cruciaal. Dus wij gaan nog reageren op die brief, maar ja, we gaan zeker volledig in op die vragen die daar zijn gesteld en we gaan hen tegemoetkomen, wat mij betreft. De SP had het nog over: het centrum is lastig. Dat klopt, dat staat ook in de TVW. Wij willen eigenlijk bepleiten om te zeggen: voor alle middeleeuwse binnensteden, zoals die in Leiden, zoals die in Haarlem, daar kan je niet een groot warmtenet onder plaatsen, daar moet je de huidige gasleidingen behouden, maar daar moet je eigenlijk duurzaam groen gas voor gaan gebruiken. Dat is op dit moment nog gereserveerd voor de industrie, maar we gaan dus wel bepleiten dat dat ook voor onze binnenstad mogelijk gemaakt kan worden.

Maar dat betekent dat we voor de komende vijftien jaar daar nog eventjes van afblijven en we werken van buiten naar binnen, de makkelijke 15 procent bij de woningcorporaties, bij de bedrijven en hopelijk met de blauwdruk van Ramplaankwartier. Het CDA geeft een terecht punt voor Liander. Dat moet, die zijn natuurlijk betrokken, die hebben ook baat bij dat alle gemeentes nu TVW’s en RES’en vaststellen, want dan weten ze waar ze voor aan de lat staan de komende jaren. En ik wil eventjes wel, u gaf eigenlijk die redeneertrant aan het eind van uw verhaal. De efficiëntie wordt wel hoger van datacenters, maar de restwarmte neemt daarmee niet af, maar ze kunnen daarmee meer capaciteit hanteren zeg maar, dus dan blijft de restwarmte gelijk. U vraagt de leveringszekerheid … U ging een paar vragen stellen eigenlijk die eigenlijk over het warmtenet komen, dus in het kader van de tijd wil ik die voor de technische sessie eigenlijk, zou ik u willen vragen die die kant op mee te nemen, want we komen daar echt nog wel uitvoerig over te spreken.

Ja, en verder een aantal statements en ook bij Hart voor Haarlem hoorde ik eigenlijk een volledige herhaling van het warmtenet in Meerwijk en daar hebben we het vorige week over gehad en daar komen we in de technische sessie over te spreken, dus daar ga ik in dit geval ook niet op in, behalve anders dan mijn inleiding in het begin dat wij dit haalbare plannen vinden en een transitievisie die koers uitstippelen die we waar kunnen gaan maken. Tot zover. Nee, … Ja, tot zover, voorzitter, dank u wel. De voorzitter: Nou, u bedankt, ik ben erg blij met deze korte, krachtige bijdrage. Fijn. Wat mij betreft is dit stuk zo voldoende besproken en gaat het niet … O, ik zie nog een interruptie van de heer Dreijer van het CDA. Gaat uw gang.