02-15 Transcript Commissie Beheer 15 februari 2024

Ik wil graag iets zeggen over de financiën en dan even ingaan over … Op waterkwaliteit, oppervlaktewater en klimaatadaptatie. Wat financiën betreft, kunnen we ons in grote lijnen vinden in het budget. Het gaat meer kosten. Maar als we niks doen, dan lopen die kosten nog veel verder op en de problemen ook. Het zou wat ons betreft moeten lonen als je het riool minder belast. Dat hebben we al eens eerder voorgesteld, een korting op je rioolbelasting als je je tuin onttegeld hebt. Hoe minder tegels, hoe meer korting. In plaats van een vast bedrag per kavel. De voorzitter: U heeft een interruptie van de heer Aerssens van de VVD. De heer Aerssens: Dank u wel, mevrouw de voorzitter. Hoeveel ambtenaren gaat het kosten om de tegels in tuinen te tellen? De voorzitter: Mevrouw Moedt. Mevrouw Moedt: Het mooie is dat dat al gebeurd is. Er is een onderzoeksbureau, die heeft dat helemaal uitgezocht en allemaal gedigitaliseerd. De voorzitter: Ik zie nog een nieuwe interruptie van de heer Aerssens. De heer Aerssens: En op het moment dat ik er een paar weg zou halen, dan gaat dat onderzoeksbureau bij mij thuis langskomen? Is dat niet heel erg achter de deur van mensen kijken? De voorzitter: Mevrouw Moedt. Mevrouw Moedt: Ze maken regelmatig luchtfoto's. Ik kan het u … Het onderzoek u toesturen.

Verder lezen we dat dit Waterplan … In dit Waterplan dat de gemeente Haarlem weinig invloed heeft op de vervuiling die bovenstrooms naar ons toestroomt. Maar waarom subsidieert de gemeente Haarlem dan de vervuilende bollenteelt met meer dan een ton per jaar voor het Bloemencorso? Dat is een ander beleidsstuk weliswaar, maar we zien toch graag strenge voorwaarden aan die subsidie. Wanneer het gaat over waterkwaliteit en waar de gemeente Haarlem wel zelf invloed op heeft, dan lezen we over bladafval en hondenpoep. We denken dat er nog wel wat meer kan, bijvoorbeeld een brede voorlichtingscampagne over water, zowel waterverbruik direct als indirect. Het kost bijvoorbeeld 15.000 liter water om een kilo biefstuk te produceren.

18

Waterkwaliteit hangt ook af van wat bewoners doen, bijvoorbeeld overmatig vlooienpipetten gebruiken, synthetische kleding wassen, waardoor microplastics vrijkomen, en shampoo en tandpaste met microplastics, je auto wassen met niet-biologisch afbreekbare middelen. Ga zo maar door. Dus wij zien graag een voorlichtingscampagne. Ook houtstook aan banden leggen heeft nut, want dat is een enorme bron van PAKs die het oppervlaktewater vervuilen. Als het Schone Lucht Akkoord eraan komt, dan gaan we daar ook over beginnen weer. Iets over de dieren natuurlijk. 187 pagina's over water, en het woord vis komt er één keer in voor. Een beetje weinig. Dat staat in de zin dat dood hout in water goed is voor het onderwaterleven. Hartstikke fijn. Geef het gelijk door aan Spaarnelanden, want die halen elke boom, zodra die in het water ligt, gelijk weer weg. Ook over vislood wil ik nog wat zeggen. Vislood, dat kan je verbieden. Dat heeft de gemeente Amersfoort ook gedaan, en tegelijkertijd ook een weerhaakverbod ingevoerd. Dus de nieuwe Dierenwelzijnsnota komt eraan. Ik ben heel benieuwd wat erin staat. Hondenpoep, een ander onderwerp. Naast dat je hondenpoepafvalbakken bij de hondenuitlaatplekken neer kan zetten, kan je ook heel brede ecologische stroken langs het water inrichten, want daar gaan ze niet zo snel in zitten poepen.

Het lijkt ons ook een goed idee, misschien kan ik de VVD aan mijn zijde vinden, om, zolang die hondenbelasting niet is afgeschaft omdat die hondenpoep zoveel invloed heeft op de waterkwaliteit, die hondenbelasting in te gaan zetten om de waterkwaliteit te verbeteren. Ik ga een heel klein stukje overslaan over ecologie. Ik kom er gewoon weer op terug. Nu nog iets over het vergezicht van de open Westergracht en Amsterdamsevaart en dergelijke. Lijkt me fantastisch, net als de Actiepartij. Ook bijvoorbeeld de Gedempte Raamgracht lijkt me fantastisch als de auto's daar plaats zouden kunnen maken voor water. Over klimaatadaptatie lezen we dat er in 2027 een nieuwe stresstest wordt uitgevoerd en dan worden die nieuwe klimaatrisicoscenario’s van het KNMI meegenomen. De voorzitter: U heeft een interruptie van de heer Haver van de Partij van de Arbeid. De heer Haver: U begon met dat u het jammer vindt dat het plan niet nog ambitieuzer is. Maar als het plan nog ambitieuzer zou zijn, dan zou het nog duurder zijn, dan zou de rioolheffing nog duurder … Hoger worden. Dan zouden we misschien nog meer mensen de armoede injagen. Dus ik vroeg me af, hoe ziet u dat? Mevrouw Moedt: Die zes ton van de hondenbelasting kan de kosten behoorlijk drukken. Goed. De voorzitter: Gaat u verder. Mevrouw Moedt: Het Hoogheemraadschap.

Die is van de zomer al van plan met een analyse te komen over die nieuwe klimaatrisicoscenario’s. Dus graag, gemeente Haarlem, sluit je daarbij aan. Nog 14 seconden, 13 seconden. De Grote Markt in Groningen, daar zijn 28 nieuwe bomen neergezet. Haarlem, kom op, laten wij dat hier ook doen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Moedt. En dat allemaal naar aanleiding van het Waterplan. Zojuist het Bloemencorso, vislood, hondenpoep en houtstook gepasseerd. Dus we gaan kijken wat de wethouder daar zo meteen van kan maken. Is er verder nog iemand die hier ook … Mevrouw Jacobsz, OPHaarlem. Mevrouw Jacobsz: Ik ga het hopelijk kort houden. Ik was even aan het spitten en toen kwam ik op een krantenartikel van 1999. Toen was GroenLinks-wethouder, Karel van Broekhoven, al de alarmklok aan het luiden over de natte duinen en hoeveel miljoen het zou kosten om te investeren in drainagebuizen. Dus die was daar toen ook al behoorlijk mee bezig. Dus we hebben al die tijd misschien te weinig gedaan of zo. Ik weet het niet. Dus in die zin sluit ik me aan op de kosten voor de kleine huishoudens met de rioolbelasting en dat soort dingen te verhogen. Misschien hadden we wat eerder moeten sparen of zo, om deze kosten te kunnen

19

dekken. Ik ga maar één ding weer aandacht voor vragen, is toch de mensen met die souterrainwoningen, dat zij dus … Ze hebben nu een collectief gevormd en of zij dan zodanig ondersteund worden, zoals toe met de funderingsproblemen, of zij dat ook krijgen vanuit de gemeente. Ik heb dat ook met die technische sessie gevraagd aan de ambtenaren. Waar ik me ook zorgen over maak, is natuurlijk, er wordt zoveel gebouwd, maar ook ondergronds en dat zijn ook allemaal damwandjes en dat is ook niet altijd even handig voor water wat weg moet. Dus dat is even in het kort. Maar drie dingetjes waarvan ik dacht van, ik breng dat even in. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Jacobsz . Ik dacht dat ik de heer Pronk van Forum voor Democratie … Gaat uw gang. De heer Pronk: Dank u wel, voorzitter. Ik sluit me heel graag aan bij de VVD. Wat ik me ook nog even afvroeg, de kosten zijn ook gebaseerd op de knelpunten die gezien worden. We hebben een hele mooie lijst gekregen met knelpunten. Dan vraag ik me toch even af wat de is van wateroverlast. Want mijn eigen straat staat er bijvoorbeeld tussen en daar is eigenlijk nooit, tenminste, ik ervaar het niet, wateroverlast, nu moet ik wel eerlijk toegeven, ik heb zelf geen kelder, dus misschien zijn er buren die wel een kelder hebben, maar dat vind ik toch wel eventjes interessant om even te weten. Half Haarlem bevindt zich op een zandplaat.

Daar hebben we eigenlijk heel veel geluk mee. Ten oosten van het Spaarne is het meer veen, dus daar kan ik me voorstellen wat meer wateroverlast te hebben. Maar ik zou toch heel graag willen ook weten waar de kosten in zitten. Dat eigenlijk. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Pronk. Dan heb ik de indruk dat iedereen die dat wilde het woord heeft gekregen. Dan gaan we kijken naar wethouder Roduner. Gaat uw gang. Wethouder Roduner: Dank u wel, voorzitter. Haarlem is de hele mooie stad met prachtige oude gebouwen, maar inmiddels ook wel plekken een oud riool. Het riool gaat, als je je best doet, 80 jaar mee. We zijn de afgelopen jaren ook echt heel goed geweest, denk ik, als stad om de levensduur van ons riool te verlengen. Maar we zitten nu op het punt dat in een aantal wijken gewoon de rioleringskwaliteit onvoldoende wordt. De naoorlogse wijken, dus de wijken die dus net in de jaren ’40, ’50, ‘60 zijn gebouwd, vaak ook overigens op veengrond. Veen die heeft nog weleens de nei… De eigenschap om ook een beetje in te klinken en te verzakken. Dus dat zijn de wijken waarin we eigenlijk zien met elkaar, al langer, dat er een behoefte is om aanvullend te investeren in ons riool.

Ik weet niet of we zolang teruggaan als 1999,maar in het Gemeentelijke Rioleringsplan van 2018 is eigenlijk ook al wel aangekondigd dat we voor een grote boeggolf aan investeringen staan en dat de rioleringsheffing duurder gaat worden. Toen ik dit … Ik kan u verzekeren dat de wethouder Financiën best even gevloekt heeft toen hij dit plan zag en zag wat het ging doen voor de gemeentelijke lasten. Maar uiteindelijk denk ik dat we het ook even andersom moeten zien. Op dit moment hebben we gewoon hele lage lasten. We profiteren daarvan eigenlijk dat we jarenlang technisch afgeschreven riolen hebben gehad die we maximaal verlengd hebben kunnen hebben. Dus we zitten op dit moment onder het landelijk COELO-gemiddelde van de rioolheffing. Dat is… Maar we weten ook dat we dus een enorme boeggolf gaan hebben. Dat ziet u denk ik eigenlijk in dit plan voor het eerst eigenlijk helemaal integraal goed doorgedacht eigenlijk, en ook doorberekend. Hoe goed dat ook kan voor 80 jaar, want je kunt nooit de kosten van 80 jaar voorspellen. Maar wel integraal laten zien van, jongens, dit is waar wij de komende 80 jaar met elkaar aan moeten werken. De voorzitter: U heeft een interruptie van de heer Haver van de Partij van de Arbeid. De heer Haver: Het argument, dat werd ook in de stukken gebruikt, dat in andere gemeentes de rioolheffing lager is.

Maar dat is toch niet per se een argument, dat … Als ze in andere gemeentes met zijn allen op één

20

been springen, hoeven wij dat toch niet ook te doen? Het gaat er toch om wat het voor de mensen betekent? Deze rioolheffing heeft gevolg op de levens van mensen. De voorzitter: Wethouder Roduner. Wethouder Roduner: Zeker. Dat hoeven we ook niet weg te nemen. Maar uiteindelijk is het voor onze Haarlemmers natuurlijk superbelangrijk dat ze gewoon een goed riool hebben. Dus dat voorkomt gewoon dat daarna, volgens mij werden de voorbeelden genoemd, de … Het water wat weer naar boven komt, de rattenoverlast die we in een aantal wijken hebben. Maar uiteindelijk ligt een riool onder een weg. Als een riool inzakt, dan kunt u die weg niet meer gebruiken, dan kunt u daar niet meer heen met uw auto, met uw fiets. Nood- en hulpdiensten kunnen op een gegeven moment ook zo’n weg niet door. Dus de kwaliteit van het riool is wel echt heel belangrijk. De voorzitter: U heeft nu in interruptie van mevrouw Scholten van Jouw Haarlem. Mevrouw Scholten: Dank u wel. Ik zal de laatste zijn die ontkent dat we waterproblemen hebben en rioolproblemen hebben, maar Haarlem is niet goedkoop. Haarlem is de tiende dure gemeente van Nederland. Dus, ja, onze rioolheffing is misschien wel laag, maar al onze andere heffingen zijn best behoorlijk hoog.

Mijn vraag aan het begin was dan ook eigenlijk, hoe gaan we zorgen dat de lage en middeninkomens op een of andere manier wel een betaalbare woonplek in Haarlem houden? Want daar … Hoe belangrijk het riool ook is, het is ook belangrijk dat je een boterham kan aanschaffen hier en daar. Dus. De voorzitter: Wethouder Roduner. Wethouder Roduner: Zeker. Maar wij hebben met elkaar het beleid als gemeente dat wij vinden dat wij een beleidsrijke stad zijn. We zijn een stad waarin we heel veel dingen belangrijk vinden, waarin we belangrijk investeren in groen, in cultuur, in goed onderhoud van onze parken, goed onderhoud van onze straten. Maar een riool, een goed onderhouden riool is wel echt een beetje de basis volgens mij waar we met elkaar op staan. Dus als we met elkaar vinden dat de lokale lasten te hoog zijn, en die zijn hoog, dat kan ik niet ontkennen, maar ik zeg dan altijd, u krijgt er als bewoner ook heel veel voor terug. En als u zegt van, ze zijn te hoog en ze moeten lager, dan leg ik de bal wel weer terug bij u. Dat ik zeg, wat gaan we dan niet doen met elkaar? De voorzitter: U heeft de interruptie van de heer Mohr van Hart voor Haarlem. Gaat uw gang. De heer Mohr: Voorzitter, want als ik de wethouder hoor spreken, dan zie ik daar niet een wethouder van de Partij van de Arbeid. Dit had een wethouder van de VVD kunnen zijn.

U zegt feitelijk, we zitten laag, we gaan wat omhoog. Dus die mensen moeten niet zeuren. Dat is toch niet de manier waarop je met kwetsbaar … Financieel kwetsbare Haarlemmers om moet gaan, mijnheer de wethouder? De voorzitter: Wethouder Roduner. Wethouder Roduner: Ik denk dat we altijd onderscheid moeten maken tussen de feiten. De feiten laten zien dat ons riool achterstallig is, dat we flink moeten investeren in ons riool. Ik denk dat dat ook een belangrijke maatschappelijke collectieve voorziening is. Echter, wat ik zei, net zei, dat is wel een beetje de basis volgens mij waar wij al stad op draaien. Ik denk dat de consequenties heel feitelijk zijn, dat daar ook een prijskaartje aan hangt. Dan kunnen we met elkaar … Laten we in ieder geval niet ontkennen dat die prijskaart er is.

21

Natuurlijk snap ik dat er mensen zijn die dat ingewikkeld vinden, dat de lasten ingewikkeld zijn. U heeft gezien … U heeft gezien ook dat in ieder geval de gedachte bij het college is om die lasten niet in een keer te gaan nemen. Als je eigenlijk dit plan goed zou willen uitvoeren, dan zou je misschien eigenlijk per morgen al de lasten met die 150 euro moeten gaan verhogen, omdat dat uiteindelijk de kosten zijn die wel bij dit plan horen. Maar we hebben wel gezegd, dat is wel een megasprong. Dat kunnen we niet in één klap zo doen. We komen van relatief lage lasten. We hebben eigenlijk een soort op de pof geleefd, laat ik het even maar zo zeggen. Want we hebben een enorme boeggolf aan investeringen voor ons uit geduwd die eigenlijk gewoon ook al betaald hadden moeten worden. Maar laten we langzamerhand toegroeien naar een wat hoger niveau. De voorzitter: Ik zag twee interrupties. Ik dacht de heer Mohr van Hart voor Haarlem en daarna de heer Aerssens van de VVD. De heer Aerssens: Ik zou graag een persoonlijk feit maken over hetgeen wat de heer Mohr daarnet zei. De voorzitter: U wilde daarop reageren? De heer Aerssens: Zeker, voorzitter. De voorzitter: Dan mag de heer Aerssens even snel. De heer Aerssens: Want de heer Mohr spreekt mij en mijn partij aan over het niet geven om de lasten van Haarlemmers, vooral degenen met een kleine portemonnee.

Maar ik kan in ieder geval zeggen dat wij dat steevast, zeker de afgelopen jaren, zeker in deze commissie, constant hebben gedaan en ons daar erg druk over hebben gemaakt. Dat wilde ik even rechtzetten. De voorzitter: Waarvan akte. Dan de interruptie van de heer Mohr van Partij van de Arbeid. De heer Mohr: Point taken. Is goed. Maar, wethouder, niemand ontkent die feiten. Maar mijn vraag aan u is wel, waar is uw sociale hart? De voorzitter: Wethouder Roduner. Wethouder Roduner: Dat … Volgens mij is dat een hele lastige om hier met dit onderwerp te beantwoorden. Volgens mij, ik denk niet dat het heel veel had uitgemaakt welke wethouder hier van welke politieke kleur had gezeten. Uiteindelijk denk ik, hoop ik, in ieder geval dat wij als raad, en u ook als raad, en als stad met zijn allen zeggen dat wij het belangrijk vinden dat het riool gewoon op orde is, even heel plat gezegd. Dus het heeft niet zoveel met politieke kleur te maken. Het is net als dat je wil dat er gewoon een straat is en dat er water uit je kraan komt en dat er stroom uit je stopcontact komt. Dat is volgens mij, het gewoon kunnen doortrekken van je wc, een hele belangrijke basisvoorziening. Dus ik heb niet het idee dat dat nou heel erg onderhevig is aan politieke kleuren. Even kijken, dus dit valt tegen natuurlijk, de kosten. Maar we komen van ver.

Ik denk dat het college ook wel kansen ziet om dat via een stabiel groeipad de komende jaren te gaan doorvoeren. Dat … Die discussie hoe we dat precies gaan doen, die komt overigens bij de Kadernota. Want dit is vooral het beleidsmatig kader. Ik zal daar zo meteen nog wat meer over zeggen. Maar hoe we dit financieel precies uiteindelijk in de lasten gaan verwerken, die komt bij de Kadernota. Ik heb u al een beetje een doorkijkje gegeven dat het college in ieder geval waarschijnlijk in eerste instantie denkt aan die 15 euro per jaar stijging om het langzaam te laten stijgen tot dat benodigde hogere niveau. Er is geen gel… Ruimte in de algemene middelen, zeg ik als wethouder Financiën. Ik heb u dinsdag een brief gestuurd waarin blijkt dat we

22

langzamerhand op een structureel tekort zitten van 15 miljoen. Dus er is gewoon geen financiële ruimte om vanuit de algemene middelen hier iets aan bij te dragen. Die verwachting wil ik u wel even temperen. Ik denk ook niet dat er heel veel knoppen zijn om aan te draaien. Wat ik zeg wel, de VVD vroeg daarnaar van, kunnen we het nog wat voor ons uit duwen eigenlijk? Dat hebben we dus de lopen jaren al gedaan. Als we het Gemeentelijk Rioleringsplan uit 2018 hadden gevolgd, hadden we nu al ongeveer 200 euro, boven de 200 euro rioolheffing gezeten. Wat ik zeg, dat is niet gebeurd. We hebben het nog weer verder voor ons uitgeduwd. Maar op een gegeven moment moet je die boeggolf niet voor je uit blijven duwen en moet je over die grens heenstappen en ook starten met stappen zetten uiteindelijk richting gewoon een acceptabel goed niveau en kostendekkend niveau, maar waarmee je ook echt activiteiten kan doen die nodig zijn. Er komen een aantal wijken aan de komende periode die ook belangrijk zijn. Het CDA heeft denk ik een aantal vragen over de inhoud ook, dus van het plan. Want ik denk dat het plan op zichzelf, het is wat ik zeg, ik heb veel aandacht voor de rioolheffing, 80 procent, en dat zit ook in de kosten, is gewoon heel simpel het riool. Er zit een stukje in ook over het grondwater. Mijnheer Van den Berg heeft daar ook echt aandacht voor gevraagd.

Dus het aanleggen van drainage. Ik kan u denk ik wel tegemoet komen, in Bos en Vaart zijn ook bewoners actief die zich zorgen maken over het grondwaterniveau op hun perceel. Met hen gaan we ook een pilot starten om te kijken of zij zich kunnen aantakken op de gemeentelijke drainagebuizen. Dan kun je ook modellen voorstellen waarbij je bijvoorbeeld … Dat zij het in de zomer … Dat er in de winter natuurlijk gedraineerd wordt naar beneden, maar als de grondwaterstand laag is in de zomer, dat bijvoorbeeld het water met een klein pompje uit de Leidsevaart kan worden gehaald en het niveau hoog blijft. Dat is goed uiteindelijk ook voor de fundering van deze wijken. Dus dat is een eerste manier om te kijken hoe we bewoners, particuliere bewoners, kunnen helpen om uiteindelijk die grondwaterstand onder een perceel goed te houden en dat je geen palenproblemen krijgt. Dus dat is een hele fijne. Het CDA, sorry, daar kwam ik weer op terug. U noemt onder anderen de Papentorenvest, dus … Papentorenvest is niet nodig voor dit plan. Dus we hebben gekeken naar, wat is nodig voor een goede waterafvoer van de gemeente Haarlem? Dan is de Papentorenvest niet nodig. Dus daarmee ook niet zomaar op te nemen in dit plan, omdat je natuurlijk wel zegt, het moet een kostendekkend plan zijn en we kunnen er niet heel veel meer dingen instoppen.

De Gedempte Oude Gracht staat als een stippellijntje weergegeven. Dat is wel een logische plek in de binnenstad waar weinig ruimte is om overmatig water op te vangen, waar we zeggen, dat is vanuit oudsher een logische plek om dat op te vangen. Dat wordt … We gaan niet de Gedempte Oude Gracht openleggen. Ik zeg het maar even hier voor de duidelijkheid. Die gaan we niet openleggen. U moet dan denken aan een klein slootje, bij wijze van spreken naast het fietspad waar … Een soort wadi, waarin bij overmatige bovenmatige regenbuien het water in kan komen. Stroomt op een logische manier naar die straten. Dan kan het via dat grachtje dan weer doorstromen richting … Op een goede manier richting Spaarne of Nieuwe Gracht aan de noordkant. Dus daar moet u dan aan denken. Maar we gaan niet de Gedempte Oude Gracht openleggen. Ook dat is een beetje te heftig. Daarmee probeer ik dus ook aan te tonen dat we wel degelijk terughoudend hebben gekeken naar lusten en ook kosten en ook gekeken hebben naar een doelmatig systeem. Het CDA vraagt ook over de eigen opvang. U heeft, ik denk, twee jaar geleden een Hemelwaterverordening vastgesteld, waarin u heeft gezegd, nieuw gebouw, nieuwbouw, maar ook grote verbouwing van de bestaande bouw moet zijn eigen regenwateropvang hebben. Dus in principe kan een bewoner gewoon zijn eigen regenwater aflozen op het riool. Dat is dan een collectieve oplossing.

We hebben gezegd, als er nieuwbouw ontstaat, laten we dan kijken of die particulier daarin wat meer kan bijdragen, bijvoorbeeld grote regenzakken in de kruipruimtes, retentiedaken, om uiteindelijk ook daar een extra bijdrage te leveren en dat ons gemeentelijk riool ook daar wordt … Binnen wordt belast. Dus met die verordening hebben we al een hele grote stap gezet. Wat zegt u? De heer …: De tijd is bijna op.

23

Wethouder Roduner: De tijd is op. Maar goed, het is in ieder geval ook bedoeld om in ieder geval voor de nieuwbouw de druk ook wat te verlagen. De Actiepartij vraagt nog even, wat doen we met het aantal woningen? Dus als er meer woningen zijn, zijn er meer aansluitingen, maar ook vooral meer woningen, huishoudens om de kosten over te verdelen. Daar hebben we een bepaalde aanname voor gedaan. 6000 woningen per 2028, dat is ook wat er in het plan als maximum zit. Ik kan u als wethouder Wonen verzekeren dat we die 6000 woningen in Haarlem echt gaan bouwen. Misschien niet per se in 2028, misschien wel eerder, maar misschien ook iets later. Maar dat zijn zulke kleine aantallen. Dat ziet u … Gaat u niet zien, denk ik, in deze berekening. Het zit dus uiteindelijk … Het zal leiden tot een kleine verschuiving of vertraging of versnelling van kosten, maar niet echt tot iets significants. We gaan dat dus elk jaar ook opnieuw … Dus dit is niet wat we nu in de begroting gaan zitten. Elk jaar gaan we opnieuw de kosten berekenen. Bij de Kadernota komen we bij u terug. Kunt u daarover tot besluitvorming overgaan. Als we factoren wijzigen, zoals genoemd, dan komt dat vanzelf terug. U vraagt ook naar btw. Dat is zeg ik een beetje hetzelfde richting u als richting Jouw Haarlem. Als we btw niet gaan doen, dat betekent dat er ergens anders het geld vandaan moet komen.

Ik heb geen geld in de algemene middelen. Dus het principe van ons is ook gewoon kostendekkendheid. Dus dat is mijn uitgangspunt. Maar er is geen … Op dit moment geen extra ruimte in de begroting die kan worden ingezet om de kosten te drukken. Partij voor de Dieren heeft nog een aantal andere extra wensen. Dus de voorlichtingscampagne. Ik vind het wel leuk, want we hebben wel vaak een discussie over de hondenbelasting. Maar in uw hele termijn toont u wat mij betreft toch echt de nut en noodzaak van hondenbelasting aan. Dus alle overlast die u zegt, die een hond creëert, denk ik, dat is toch terecht dat we daar ook de hondeigenaar laten betalen. Maar goed, geintje. Maar u wilt dat geld dan weer weghalen van andere dingen om hier in te zetten. Voor niets gaat de zon op, zeg ik. Ik denk ook niet dat de Grote … De Grote Markt goedmaken is ook niet de meest doelmatige manier. Dus we zitten volgens mij … Ik vind het project in Groningen hartstikke leuk. Ik denk ook wel een klein beetje dat het een precisieproject is van de stad Groningen. Maar het is niet een doelmatige manier om uiteindelijk te werken aan klimaatadaptatie. Dan zijn toch … Zijn er vaak ook wel dingen mogelijk die wat goedkoper zijn.

Nogmaals, omdat we hier te maken hebben met een volledige doorbelasting aan de inwoner, kostendekkendheidstarief, kunnen we daar niet veel meer in stoppen dan toch die doelmatige maatregelen. OPHaarlem vraagt … De voorzitter: U heeft toch een interruptie op van de la… In de laatste seconden van mevrouw Moedt van Partij voor de Dieren. Gaat uw gang. Mevrouw Moedt: Ik ben toch benieuwd hoe u dat dan voor zich ziet, of u dan pergola's gaat neerzetten of iets dergelijks. De voorzitter: Wethouder Roduner. Wethouder Roduner: Op de Grote Markt? Dat moeten we dan met elkaar te zijner tijd bekijken, wat de oplossing is. Maar ik denk wel dat we moeten kijken, wat is de meest doelmatige manier om dit te voorkomen? Als het dan gaat over hittestressgevoelige plekken, dan is het denk ik ook logisch dat je begint met de plekken waar kwetsbare functies zitten, zoals scholen. Dus dat zit uiteindelijk ook in het plan. OPHaarlem heeft nog een vraag over de souterrainwoningen. Goed dat die eigenaren zich hebben georganiseerd. Dus ook daarvan, ik heb me weleens laten vertellen, die zitten Haarlem Noord, dus van een van de fractiegenoten van Partij van de Arbeid die aan dat pleintje woont, dat dat ook allemaal te maken heeft met OERei-grondlagen, dus ontzettend ingewikkeld.

Maar daarvan zou natuurlijk ook een iets … Wat … De lessen die je trekt uit zo'n pilot bij de Bos en Vaart over drainage zou misschien voor deze bewoners ook heel interessant kunnen zijn, om te kijken van wat zij … Wat daar zelf ook nog in bijgedragen kan worden. U zegt

24

terecht, ondergronds bouwen moeten we misschien ook gewoon terughoudend mee zijn. Dus als we denken dat de grondwaterstanden gaan veranderen, fluctueren, er sprake is van wateroverlast, dan is het maar de vraag of het verstandig is om veel functies ondergronds extra te gaan brengen. Volgens mij in algemene zin, dus bij de Kadernota zullen wij als college ook met … Een voorstel doen. Dus dit gaat even over het inhoudelijk deel van het plan. Volgens mij hoor ik over het algemeen wel veel steun over de inhoudelijke reden van de plannen. Het is tenslotte ook gewoon vooral ons riool. Maar bij de Kadernota zullen we met elkaar nadrukkelijk het gesprek moeten hebben van, wat betekent de eerste stap die we gaan zitten om dit uiteindelijk ook te realiseren? Het college zal daarvoor een voorstel doen. Er wordt volgens mij gevraagd door varianten. Ik weet niet of we met een hele uitgebreide variantenstudie kunnen komen. Maar laten we even kijken of richting Kadernota, richting het besluitvorming, we u ook iets meer inzicht kunnen geven in de knopjes waar u aan kan draaien. Het zijn er niet veel. Dus ik wil die verwachtingen wel temperen. U kunt ervoor kiezen om het een paar jaar lang niet te doen. Dat kan. Moet u denk ik wel heel … Dat zal … Dan duwt u wat kosten naar achter die uiteindelijk waarschijnlijk dan weer nog weer extra omhoogkomen. Zulk soort dingen.

Je kunt dat doen, maar dan moet je je wel realiseren dat je op een gegeven moment ook wel risico’s loopt ten aanzien van de staat van het riool, de straten. Dat zou ik allemaal niet adviseren. Ook die kosten gaan uiteindelijk toch weer teruglopen. U kunt er ook voor kiezen om te zeggen, we gaan niet investeren in drainage. Maar dan moet u ook niet raar opkijken als er af en toe een boom omvalt in een park omdat de ondergrond te nat is. Mijnheer Van den Berg zei dat ook als voorbeeld. Dus er zitten wel … Je kunt dingen niet doen. Maar ik kan het u niet aanbevelen, want ik denk dat het nodig is dat we werken aan een klimaatbestendige en groene stad waar het riool gewoon netjes op orde is. De voorzitter: Dank u wel. Ik zag even wat teleurstelling door de zaal toen u zei dat de Gedempte Oude Gracht toch voorlopig gedempt bleef, maar dat … Daar moet de commissie dan op een andere manier over nadenken. Dan kijk ik even rond of er nog behoefte is aan een tweede termijn. Want we … Helaas wel. Er is een hele uitgebreide behandeling in de eerste termijn geweest en we hebben straks ook een inspreker, dus we kunnen niet al te lang pauze hebben. Maar een korte tweede termijn. Mevrouw Oosterbroek, als eerste. Gaat uw gang. Mevrouw Oosterbroek: Want, misschien meer een technische vraag, maar de inflatie is niet echt goed meegenomen in de kosten en ook de rentestand is vrij laag.

Hoe ziet u dat? En dat we daadwerkelijk met deze indicatie daadwerkelijk ook de plannen kunnen uitvoeren. Of moet er eigenlijk toch nog wat meer geld bij? De voorzitter: Dat is uw vraag? Dank u wel. Verder zag … Ik dacht, dat de heer Hulster, voor een tweede termijn. Actiepartij. Gaat uw gang. De heer Hulster: Ik wil toch een amendement aankondigen om toch wel verzoeken of vast te leggen dat we wel willen dat er naar de Gedempte Oude Gracht gekeken wordt. En zullen we er toch even over nadenken over welke argumentatie daarvoor is, maar ik denk dat water wat niet doodloopt ook wel belangrijke kwaliteit is in de stad. Dus er zijn echt ook wel argument voor te verzinnen om dat wel te doen. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Hulster. Dan de heer Van den Berg, D66. De heer Van den Berg: Dank. Ik wil eigenlijk een motie aankondigen. Ik denk dat het belangrijk is om ook, net als met het funderingherstel, dat er een funderingsloket is, dat er ook een soort waterloket in Haarlem komt waar mensen die vragen hebben over hoe het met grondwaterstand zit en met hemelwater, wat toch vrij ingewikkeld is en waar heel veel verantwoordelijkheid bij de inwoners van Haarlem zelf gelegd wordt, dat daar een heldere ingang ontstaat. Dus mogelijk ga ik daar een motie over schrijven.

25

De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van den Berg, voor die aankondiging. Dan de heer Haver, Partij van de Arbeid. De heer Haver: Dank u, voorzitter. Wij zijn niet tegen een verbetering van riolen, dus we zijn ook blij met de uitleg van de heer Roduner. We zijn ook op zichzelf niet tegen het plan. Maar die verdubbeling van de rioolheffing zit ons vooral dwars. We vroegen in de eerste termijn, zijn er niet manieren denkbaar hoe we het plan zouden kunnen doen zonder die stijging? De wethouder zei eigenlijk, niet, of u zult de consequenties wel ervaren. Maar er werd ook gezegd, we hebben lang niets gedaan, dus nu moet het maar. Maar dan is toch een beetje de Haarlemse burger de dupe van het feit dat het bestuur te lang niets heeft gedaan. Dus is er toch niet iets, vol ideeën en creativiteit, iets waardoor het gewoon niet twee keer zo hoog is maar gewoon ietsje lager? De voorzitter: Dank u wel, voor deze vraag. Dan had ik de indruk dat er verder geen … De heer Dreijer, CDA. Gaat uw gang. De laatste … Uw laatste 7 seconden kunt u hieraan spenderen. Gaat uw gang. De heer Dreijer: Het is een belangrijk plan, maar we vinden zoals die er nu ligt … Kunnen we dit niet steunen. Er zitten te veel tegenstrijdigheden in, er zijn onduidelijkheden in.

Ik wil hem heel graag steunen, maar dan misschien nog even een heleboel technische vragen stellen of even in gesprek gaan met de ambtenaren om … Ik wil echt graag dat dit doorgaat, maar ik wil toch echt verduidelijking krijgen over een aantal zaken. Dus op dit moment is er geen steun voor. De voorzitter: Dank u wel. Dat betekent eigenlijk dat u vermoedelijk de wethouder vraagt om een stuk aan te houden totdat die duidelijkheid wel is verkregen. Maar goed, dat is uw vraag. U wenst dat … Maar dat is uw vraag. De heer Hulster, Actiepartij, heeft daarover een interruptie. U heeft nog een nabrander. De heer Hulster: Ik zei net Gedempte Oude Gracht, bij het amendement, kom ik net achter. Ik bedoel de natuurlijk de Papentorenvest. De voorzitter: Helder. Papentorenvest. Dat is een goede verduidelijking. De steun voor uw amendement brokkelt ziens… Zichtbaar af. Maar is er dan verder nog iemand die behoefte heeft aan een tweede termijn? Dat lijkt niet het geval te zijn. Er is een amendement aangekondigd, een motie aangekondigd en er zijn nog twee vragen gesteld. Wethouder Roduner, gaat uw gang. Wethouder Roduner: Misschien toch even richting de heer Dreijer. Dus ik snap uw vragen. Ik denk wel dat … Dit plan, ik heb dat in ieder geval vooral ook vanuit financiële oogpunt proberen te benadrukken, maar beoogt niet precies te voorspellen hoe het er precies uit gaat zien.

Het beoogt denk ik de belangrijkste beleidslijnen te schetsen voor de komende periode. Het geeft inzicht ook, in ieder geval op hoofdlijnen, hoe … Over hoe de financiële… Hoe de financiën zich zullen ontwikkelen. Dus als het gaat over de financiën, dan zult u zien dat wij elk jaar bij u bij de Kadernota terugkomen met de rekening, even plat gezegd. Dus dat zijn de belangrijke beslismomenten die u gaat zien. Een aantal van de punten waar u zich zorgen maakt volgens mij, ook over maatregelen bij klimaatadaptatie, gaat u gaat gewoon in losse projecten hier ter besluitvorming terugzien. Dus dan kunt u ook wat meer die detail in. Dus ik probeer in ieder geval een beetje begrip te kweken dat voor het feit dat hier niet alle informatie misschien in staat zoals u … Dus precies zoals u dat wil. Want dat is denk ik ook niet het doel van plan. Maar het is wel het plan waar het … Waar we in ieder geval het belangrijkste beleidskader neerzetten en vanuit waar we verder kunnen gaan werken. Dus ik … Het zou fijn zijn als u denk ik … Als u nog even contact zou kunnen hebben met de ambtenaren om te kijken wat uw vragen zijn. Hopelijk kunnen ze u daar ook wat meer in geruststellen. De … GroenLinks heeft nog een inhoudelijke vraag over de lage rente. Dus dit plan gaat uit van een stabiel prijspeil 2023, dus met de rente zoals we die nu hebben. De

26

inflatie is niet meegenomen, want dan moet je een aanname doen voor de inflatie voor de komende 80 jaar. Dus dat is niet gedaan. Dus het is op een nominaal prijspeil gezet. Elk jaar bij de Kadernota zullen we kijken wat de inflatie is en wat de rentestand van die tijd is. Dus dat is denk ik even hoe het plan gewoon is opgebouwd. Zo is onze begroting overigens ook over de algemene zin opgebouwd hebben. We maken geen aanname voor inflatie verder dan het komende jaar. Partij van de Arbeid vraagt van … Dat kan ik u wel … We kunnen wel een lijstje opleveren van dingen die je zou kunnen doen. Ik denk dat het goed is dat we dan … Bij de Kadernota krijgt u een voorstel van ons met hoe wij denken dat … Welke stap we moeten zetten. Ik heb u al een beetje laten doorschemeren dat wij waarschijnlijk gaan voorstellen om die stap van 15 euro te zetten, en niet grotere of kleinere stappen. Maar ik kan u wel toezeggen dat wij voor de behandeling van de Kadernota bij u iets hebben liggen waar u iets meer inzicht krijgt in welke financiële knoppen u nog aan zou kunnen draaien. Dus laat ik dat toezeggen. Dan kunt een aantal dingen eruit doen, u kunt besluiten een aantal dingen later te doen, u kunt besluiten de btw niet toe te rekenen. Maar dan … Daar ligt dan ook wel een rekening bij voor de algemene middelen, zeg ik dan, als u wel dezelfde activiteiten wilt.

Maar er zijn wel een paar knopjes die we u kunnen aanbieden, dan kunt u daar kennis van nemen en uiteindelijk betrekken bij uw besluitvorming over de Kadenota. De moties en amendementen, die gaan we met veel plezier afwachten. De voorzitter: Dank u wel, wethouder. Dan ga ik vragen hoe dit naar de raad gaat. Maar het meest verstrekkende voorstel van het CDA was om het aan te houden. Uit de lichaamstaal van de heer Aerssens van de VVD zag ik dat dat de volledige steun van de VVD heeft. Maar de vraag is, hoe kijkt de rest van de commissie daartegenaan? Kan dit door naar de raad, of zegt u, nee, dit plan moet nog even verder sudderen? Wie wil door? Laat ik maar eventjes handen doen. Het lijkt toch wel een meerderheid te zijn, als ik zo tel. En dan, gaat het dan door als … Het gaat dan door, neem ik aan, als bespreekpunt, want er is een motie en een amendement aangekondigd. De heer Dreijer. De heer Dreijer: Dan even als toevoeging. Als hij niet aangehouden of ingetrokken wordt, dan denk ik dat we ook met een aantal moties of amendementen gaan komen. Afhankelijk even van de bespreking die ik nog ga doen. De voorzitter: Prima. Het wordt toch al een bespreekpunt, dus dat zien we dan tegemoet. Dan zijn we aangekomen bij de pauze, die iets korter is dan we hadden gepland. Maar ik zou zeggen, laten we hier dan om 19:00 uur terug zijn, want we hebben hierna ook nog twee stukken.

Dan dank ik wethouder Roduner heel hartelijk voor zijn bijdrage en het goede vervangen van wethouder Berkhout. Dank u wel. 9.

Spreektijd voor belangstellenden (over niet op de agenda staande onderwerpen) De voorzitter: Welkom terug allemaal. Terwijl, ik denk dat er nog een aantal commissieleden hun weg terug moeten vinden, stel ik voor om toch maar vast te beginnen met het volgende agendaonderwerp. Dat is de spreektijd voor belangstellenden. We hebben vandaag één inspreker. Dat is mevrouw De Nijs. U mag alvast naar voren komen. U heeft vaker ingesproken. Want u komt inspreken over parkeren door handelaren bij de Antiekmarkt op de Dreef. Als ik het goed begrijp, maakt u zich wat zorgen over … Mevrouw De Nijs: Even kijken, heb ik hem aan? De voorzitter: Fietsen. Wacht maar even met die … Doe die knop maar eventjes uit. U heeft zo meteen drie minuten om te spreken. U heeft het vaker gedaan. Daarna kunnen de commissieleden u nog wat vragen stellen. U kunt zo meteen die rode knop aanzetten en dan is het uw tijd. Gaat uw gang.

27

Mevrouw De Nijs: Goedenavond. Ik ben Alice De Nijs, ik ben de organisator van de antiekmarkten op de Dreef. Parkeren achter de kraam is daarbij noodzakelijk. Anders boeken die antiquairs niet met hun dure antiek. Het parkeren achter de kraan was altijd in de berm tussen het pad en het fietspad. Dat is al sinds 1998 de situatie. Ik kom hier even mededelen dat de verandering die ze in petto hebben de verkeersveiligheid niet ten goede komt. De handelaren zouden voortaan hun auto's op het fietspad moeten plaatsen, volgens de ambtenaren, en op de zuidkant van het pad moet ik dan een hek plaats met een verwijzing naar de ventweg. Ik had het nog niet eens goed gelezen, want ik zag ineens onder een foto staan, nee, u moet vier van zulke stalletjes op het fietspad zetten. Eentje aan de noordkant, eentje halverwege en nog eentje halverwege en nog eentje aan de zuidkant. Dat zijn enorme lattenwerken die … Waarvoor ik dan een vrachtwagentje moet huren, et cetera. Dus … Maar dat ging … Daar wilde ik het eigenlijk niet eens over hebben hoeveel vermoeiend dat zou worden. Ik had het eigenlijk over de verkeersveiligheid willen hebben. Het gaat er dus om dat dan … Oftewel dubbelzijdig fietsen op de ventweg willen ze dan, waar dus ook auto's rijden. Nou is de ventweg slechts 3,50 meter breed.

Dus als daar een auto rijdt en je hebt er een fietser, moet er … Dat is volgens de verkeerswet, altijd een meter tussen de fietser en een auto nodig, en je hebt een fietser met een dikke reet van 50 centimeter, dan heb je aan de andere kant geen plek om dubbelzijdig te rijden. Waar het om gaat, op mijn markten, dat trekt enorm veel mensen op een fiets. Dan komen massa's mensen uit Heemstede met de fiets naar mijn markt, bezoekers dus. Dat lijkt mij, als je dat dubbelzijdig daar op de ventweg hebt, dan, met auto's en dubbelzijdig fietsen, dat er dan fietsers geschept gaan worden. Komende maandag willen ze dat ik dan die hekken kom intekenen op de plattegrond, waar ik nu dus ineens van zie dat het zelfs vier van die stellages zijn. Maar het lijkt mij dat de oude situatie, het parkeren in de berm, dat we dat beter qua verkeersveiligheid en ook zeker qua enorme overlast voor mij met die vier stellages … Dan hebben we het over twee van die poten en dan, weet je wel, met die rood-witte hekken. En dan op vier verschillende plekken noord, halverwege twee, bij die in- en uitrit naar de ondergrondse garage twee, beide kanten en dan nog een aan de zuidkant. Met een bord daarop, aan de overkant uw weg vervolgen. Dus de auto's willen ze op het fietspad hebben. Ik vind het een slecht idee.

Ik hoop eigenlijk op een antwoord hier, want ik wil dit eigenlijk niet op een plattegrond gaan intekenen maandag. De voorzitter: Dank u wel voor uw bijdrage. Het verhaal is denk ik niet helemaal duidelijk. Daarom ga ik even een kleine uitleg geven, want ik heb er iets langer over kunnen nadenken. Het gaat om de antiekmarkt die op de Dreef is. Die is nu bij de Dreef bij … Vlak bij het provinciehuis. Nu parkeren de auto's niet op het fietspad daar dat naar de stad toe gaat, maar op een grasveld. Kennelijk is er een evenementenvergunning in concept, of al helemaal, waar staat dat de fiets … Dat de auto's op het fietspad moeten staan. Dan moeten de fietsers die van Heemstede richting Haarlem gaan eigenlijk oversteken en op de ventweg, dus vlak bij de Dreefschool, dan tegen het verkeer in gaan rijden. Dat is geloof ik het plan. Mevrouw De Nijs heeft zich daar wat zorgen over. Ik vraag of er, gelet op de tijd, of er commissieleden zijn met vragen. Ik zie de heer Mohr van Hart voor Haarlem met een vraag. Gaat uw gang. De heer Mohr: Ik heb nog één minuut. Het is … Nu wordt het mij duidelijk wat u bedoelt. Mijn vraag, kunnen die auto's niet gewoon in die parkeergarage staan die ernaast zit? Mevrouw De Nijs: Dan zouden ze niet gaan boeken, want het zijn antiquairs en oude mensen. Sinds 1998 hebben ze hun auto achter de kraam.

Het zou niem… Niemand van die mensen zou dan een kraam gaan boeken. Ik ben hier in het verleden al … De heer Mohr: Dan houdt de markt op.

28

Mevrouw De Nijs: Dan houdt de markt op inderdaad, dan houdt de markt absoluut op, want ze hebben duur antiek bij hen en het zijn oude mensen, dus … Maar daar ben ik in het verleden hier ook, toen wilden ze het helemaal verbieden, en ben ik het verleden hier vaker ook geweest. De voorzitter: Dank u wel. Dan zeg ik dat de heer Amand van Trots Haarlem ook een vraag heeft. De heer Amand: Dank u wel, voorzitter. Ik had een vraag aan mevrouw De Nijs. Heeft er nu nog contact mee gehad, met de ambtenaren? U zegt, u moet wel tekenen. Maar heeft u gezegd van, laat het alsjeblieft zo? Want u bent al jaren aan het hakketakken met de gemeente. U komt elk jaar terug. Mevrouw De Nijs: Ja, ik heb natuurlijk gezegd dat ik het hier niet mee eens ben. Vanavond las ik eventjes van, want ze hadden het telkens over, er komt één hek dan te staan aan de zuidkant, ik denk, ik moet toch zo eventjes lezen wat er onder die foto dan staat, toen zag ik ineens, vier van die hekken op het hele fietspad. Dan mag ik een vrachtwagen huren dus. Ik heb een personenauto. Ten eerste moet ik al die hekken weg … Gaan aanschaffen dan. Dus zelfs hekken dus aan de noordkant, niemand fiets van de … Op het fietspad van de noord- naar de zuidkant. En ook nog een hek dus bij, twee hekken dus, bij de in- en uitrit naar de parkeergarage.

Dus aan beide kanten van de in… Van het weggetje naar de parkeergarage en dan aan het zuidkant … De voorzitter: Het is duidelijk. U moet vier hekken plaatsen. Dat is complex. Zijn er verder nog … Mevrouw De Nijs: Dan moet ik een vrachtwagen huren, dus ik zie het niet zitten. De voorzitter: Zijn er verder nog commissieleden met een vraag aan mevrouw De Nijs? Dat lijkt niet het geval te zijn. Mevrouw De Nijs, wij kunnen het op dit moment ook niet voor u oplossen. Uw probleem is ons duidelijk. Wellicht dat er commissieleden zijn die daar vragen over gaan stellen. Maar dit is wat het is. Dus ik dank u heel hartelijk voor uw komt. Mevrouw De Nijs: Wat moet ik nou doen? Want, ik bedoel, ik heb geen zin om dit te gaan intekenen op maandag. De voorzitter: Wij kunnen daar … De commissie kan daar op dit moment niets aan doen. Dus als u verder wil met de evenementenvergunning, zult u denk ik toch moeten gaan intekenen. Mevrouw De Nijs: Dat ga ik niet doen. De voorzitter: Dan dank ik u heel hartelijk voor uw komst. Dan kunt u de commissie verder volgen of lekker naar huis gaan. Dat is helemaal aan u. Dank u wel. 10. Besluit invoeren nul-emissiezone voor vracht- en bestelwagens Haarlem per 2025 (BL) De voorzitter: Dan wil ik doorgaan met het volgende adviespunt. Dat is besluit Invoeren nul-emissiezone voor vracht- en bestelwagens Haarlem per 2025.

29 gemeenten, waaronder Haarlem, gaan een nul-emissiezone voor stadslogistiek invoeren. De Haarlemse gemeenteraad heeft al in 2021 het principebesluit genomen, tegelijk met het besluit om een milieuzone voor vrachtwagens in te voeren per 2022. Het college stelt nu voor het principebesluit te herbevestigen en definitief te besluiten de milieuzone per 1 januari 2025 om te zetten in een nul-emissiezone voor vracht- en bestelwagens in het centraal stedelijk gebied. Het college heeft een ontwerp voor dit besluit ter inzage gelegd per 2 oktober 2023. Belanghebbenden hebben zienswijzen

29

ingebracht. De ontvangen reacties en de beantwoording door het college zijn opgenomen in een nota van beantwoording die is bijgevoegd bij dit raadsvoorstel. Het college stelt voor om per 1 januari 2025 een nulemissiezone voor vracht- en bestelwagens in te stellen in het centraal stedelijk gebied op de plaats van de huidige milieuzone, de landelijke afgesproken overgangsregelingen, vrijstelling en ontheffingen, waaronder een ontheffingsmogelijkheid voor niet-zakelijk gebruikte bestel- en vrachtwagens over te nemen, de nota van beantwoording Inspraakbijdrage ontwerpbesluit invoering nul-emissiezone Haarlem vast te stellen en een krediet van 75.000 euro vrij te geven in 2024 voor de bebording van dit alles. Uw commissie wordt verzocht om advies te geven aan de raad over het voorstel en de wijze van agendering. Maar voordat we tot behandeling overgaan, is er één inspreker … Zou er zijn. Dat is mevrouw Blommaert-Zander. Ik zie haar al zitten. Mevrouw Blommaert, ik weet niet of u vaker heeft ingesproken, maar u heeft zo meteen drie minuten de tijd om in te spreken. Dat is korter dan u denkt. Op de klok voor u ziet u hoeveel tijd u nog heeft. Aan het einde is uw tijd om. Dan kunnen de commissieleden u nog vragen stellen. U mag geen namen van ambtenaren noemen, want zij kunnen zich niet publiekelijk verdedigen. Maar ik ga ervan uit dat u dat ook niet gaat doen.

Als u zo meteen de rechterknop indrukt, dan gaat er een rood lampje branden, gaat uw tijd lopen en kan iedereen ook thuis u op het beeld zien. Gaat uw gang. Mevrouw Blommaert-Zander: Geachte commissie. Mijn naam is Ella Blommaert – Zander, ondernemer in de Haarlemse Waarderpolder en bestuurslid van de Industriekring Haarlem, de belangenbehartiger voor bedrijven in de Waarderpolder. Ik gebruik deze spreektijd om de zorgen van ondernemers en mijzelf met u te delen. Ondernemers in de Waarderpolder zijn redelijk in paniek. Niet alleen wat betreft de invoer van de zeroemissiezone in het centrum van Haarlem, maar nog meer om de mogelijkheid tot opladen van hun bestelbussen en de capaciteit van het stroomnet. Kunt u de ondernemers geruststellen door aan te geven waar alle bestelbussen opgeladen kunnen worden? Geschatte aantal bedrijfsbusjes in de Waarderpolder is 200 à 300. Zelf heb ik 15 bestelbussen rijden, welke ik niet voor mijn pand kan opladen. Kunt u de ondernemers geruststellen, door garant te staan voor de continuïteit van het stroomnet? Er zijn nu al bedrijven die met externe accu’s of aggregaten werken om zo het bedrijfsproces te continueren. Ik denk niet dat u deze garanties kunt bieden en vraag u daarom om de ondernemers en uzelf meer tijd te geven om zich voor te bereiden op de zero-emissiezone.

Ondernemers geven nu al aan dat zij in januari 2025 geen klussen meer gaan uitvoeren binnen de zero-emissiezone. Er is overigens voldoende werk buiten deze zone. Hierdoor komen bedrijven, particulieren en instellingen binnen deze zone voor grote problemen te staan. Geen elektricien, geen loodgieter, geen aannemer, geen schoonmaker, et cetera, et cetera, et cetera. Naast de continuering van het stroomnet is er nog een andere grote zorg bij de ondernemers. De aanschaf van de bestelbusjes. De kosten van de elektrische busjes zijn 100 procent hoger dan de huidige dieseluitvoeringen. Daarnaast is het vermogen van het huidige aanbod bestelbusjes zeer laag. Veel bedrijven hebben zware spullen in de bus of dienen zwaar te trekken. Hierdoor heb je niets aan deze busjes. Daar komt bij dat vanwege de accu’s de voertuigen te zwaar worden en de ondernemers een nieuw rijbewijs moeten halen met alle kosten en vertragingen van dien. De invoertijd voor de zero-emissiezone is veel te kort. Is er een oplossing te vinden voor eenmansbedrijven en kleine ondernemers, met maximaal twee bedrijfsbussen? Is het mogelijk om de looptijd voor de aanschaf van een nieuwe elektrische bus te verlengen? De kleine ondernemer welke net een nieuwe schone dieselbus emissie 6 heeft aangeschaft, mag hier tot 01-01-2028 mee in de zeroemissiezone rijden. Deze kan nu nog 3,5 jaar met deze bus rijden.

Hierna, in 2028, moet er elektrisch gereden worden. De afschrijving van de bus is te kort. Geef deze ondernemer meer tijd. Bedrijven met meerdere bestelbussen, zoals mijn bedrijf, hebben de aankomende 3,5 jaar nog mogelijkheden. Wij kopen bijvoorbeeld vóór 2028 één elektrische bestelbus en kunnen daarmee de zone in. De rest kan ik gefaseerd aanschaffen. Wel met dien verstande dat ik minimaal 1 miljoen moet investeren voor de aanschaf van nieuwe busjes. Alle

30

bedrijven in de Waarderpolder gaan ervan uit dat er een goede over… Pardon. Overwogen besluit wordt genomen over de zero-emissiezone en de ingangsdatum daarvan. De voorzitter: Uw tijd is echt om. Mevrouw Blommaert-Zander: Dank u wel. De voorzitter: Dus dank u wel voor uw duidelijke betoog. Ik denk dat voor iedereen duidelijk is wat u wilde zeggen. Ik zie dat de heer Visser van de ChristenUnie een vraag heeft aan u. Gaat uw gang. De heer Visser: Heeft u uw zorgen ook in een gesprek namens ondernemers onder de aangebracht van de wethouder en wat was zijn reactie? Mevrouw Blommaert-Zander: Wij zijn bezig om die onder de aandacht te brengen. We hebben hem vorige week in de vergadering van de IK-Haarlem al besproken. Maar wij blijven deze … Dit punt ook wel gewoon continu bij de wethouder aanhangig maken. De voorzitter: Dank u wel. Dan zag ik dat de heer Aerssens van de VVD ook een vraag heeft. De heer Aerssens: Twee vragen. Eentje gaat door op wat de heer Visser zei. Ik ben wel benieuwd naar de wethouders reactie op uw punten daar in dat overleg. Wat was de reactie die de wethouder vervolgens op u gaf? Anderzijds ben ik ook wel benieuwd, en dat is misschien een hele specifieke, maar de rijbewijzen van uw mensen die die bussen rijden, die zullen ook vergroot moeten worden, toch? Dat is ook nog een … Extra kosten die u toevoegt.

Mevrouw Blommaert-Zander: Die rijbewijzen, dat gaf ik al aan. Dan moet … Iedereen moet dan weer een nieuw rijbewijs gaan halen. En de, op zich, het volume van de auto's wordt er niet be… Meer om, want de accu's hebben al meer gewicht, waardoor je dus geen vermogen meer hebt. Wat betreft de wethouder, we zijn in gesprek. Maar die wacht uiteraard deze avond af. De voorzitter: Dank u wel. Dan dacht ik … De heer Jonker, D66, gaat uw gang. De heer Jonker: Dank u wel voor het inspreken. Eigenlijk twee vragen. We zijn hier wel sinds 2015 mee bezig en sinds 2020 is het voornemen ook al bekend. Ik vroeg me af, sinds wanneer bent u ermee bekend, of de ondernemers die … Uit de Industriekring? En tweede vraag, u gaf aan van de laadpunten, daar hebben we hulp bij nodig. Maak dat voor ons mogelijk. Ik denk, netcongestie is iets wat de gemeente ook lastig kan oplossen. Dat ligt meer bij Liander. Wat zou u van de gemeente nodig hebben? Mevrouw Blommaert-Zander: Garantie. Garantie dat er voldoende laadpalen komen. Op dit moment hebben we in de Waarderpolder eigenlijk alleen maar een snellaadpunt in de noordkop van de Waarderpolder, en voor de rest niet. Als ik naar mijn eigen situatie kijk, heb ik voor mijn pand geen ruimte om vijftien auto's te kunnen laden.

Het probleem hiermee zal zijn dat er in de wijken geparkeerd gaat worden, om dan de bedrijfswagens op te laden, wat ook weer met het aankomende referendum weer een probleem zorgt dat er dus niet geparkeerd mag worden in de wijken. Dus onze angst is, als ondernemer zijnde, is echt wel, waar gaan we onze auto's opladen? Hoeveel capaciteit is er om de auto's op te laden? De voorzitter: Dank u wel.

31

Mevrouw Blommaert-Zander: Wij willen garantie. De voorzitter: Dan zie ik nog een vraag van de heer Amand van Trots Haarlem. Daarna wil ik eigenlijk overgaan naar de behandeling van het stuk. Mijnheer Amand, gaat uw gang. De heer Amand: Dank u, voorzitter. Eén vraag aan mevrouw. Zou u gebaat zijn, en de bedrijven, dat hoor ik dus uit de Waarderpolder ook, dat ze dus een paar jaar langer de tijd zouden krijgen om alles een beetje goed op een rijtje te zetten? Mevrouw Blommaert-Zander: Dat zeker. 2025 is echt heel kort. Nog even terugkomend op mijnheer Van D66, ik heb in mijn bedrijf begin december, uit mijn hoofd, een schrijven gekregen vanuit de gemeente dat dit aanstaande is. Toen heb ik het ook ingebracht in de vergadering van de Industriekring Haarlem. De voorzitter: Dank u wel. Dan kunt u … Ik wil echt … Want we hebben anders geen tijd om het stuk inhoudelijk te behandelen. Wat? U was met uw termijn bezig? Ik had gehoopt … Dan mag u gaan zitten. Dank u wel voor uw komst. Mocht u nog willen, dan kunt u uw inspraakbijdrage aan de griffie sturen. Dan heeft iedereen uw hele inspraak bijdrage. Dan kunnen de commissieleden dat toch navragen. Even kijken. Ik dacht dat de heer Rademakers net wat eerder was dan u, dus dan geef ik de heer Rademaker van BVNL als eerst het woord. Gaat uw gang. De heer Rademaker: Dank u wel, voorzitter.

De bakfietscommando's hebben hun volgende slachtoffer in het vizier, de hardwerkende ondernemer in de Haarlemse binnenstad. Veel van deze ondernemers staan nu voor een bijna onmogelijke opgave. Enige tijd geleden nam een bezorgde ondernemer uit de binnenstad contact met mij op. Hij wilde graag inspreken bij dit agendapunt. Er is keurig 24 uur van tevoren een verzoek ingediend via het formulier op de website. Deze is door onbekende reden niet aangekomen. Toen ik vandaag zag dat deze stukken niet waren toegevoegd aan de agenda en dus zag dat er iets mis was, heb ik contact opgenomen. Na overleg werd besloten, pech gehad, dan maar niet inspreken. Onvoorstelbaar. Een Haarlemse ondernemer die kapot wordt gemaakt door dit beleid. Iemand die drie minuten … In drie minuten aan deze commissie wil vertellen wat dit voor hem gaat betekenen, krijgt geen ruimte, geen coulance, helemaal niks. De voorzitter: U heeft een interruptie van de heer Jonker van D66. De heer Jonker: Ik vind dat u hier toch wel erg harde woorden gebruikt, zoals kapotgemaakt. Terwijl u weet, u heeft denk ik de nota ook gelezen, daar staat in dat bij een dreigend faillissement er een uitzondering mogelijk is. Bent u daarvan op de hoogte? De voorzitter: De heer Rademaker.

De heer Rademaker: Die mensen zullen echt heel erg gerust zijn dat op het moment dat ze bijna kapot zijn, dat ze dan misschien een uitzondering kunnen krijgen. Maar goed. De inspreker kon niet inspreken. Dus daarom ga ik hem nu zelf voorlezen. Beste raadsleden en commissieleden. Mijn naam is David Looman, ik ben timmerman en woon en werk in het centrum van Haarlem. Als timmerman heb ik een bus vol gereedschap bij me. Met mijn 60 jaar ben ik niet meer de jongste, maar ik hoop nog wat jaren mooie timmerklussen op te kunnen pakken en af te ronden voor mijn klanten. Drie jaar geleden kocht ik een nieuwe benzinebus voor 10.000 euro, want diesel vind ik te vervuilend. Eind 2023 ontving ik een brief van de gemeente dat ik vanaf 1 januari 2025 niet meer het centrum in mag met mijn bus. Dat is door het college besloten. Goed besturen is vooruitzien. Met uw besluit geeft u mij minder dan elf maanden de tijd om mijn bedrijf te redden. Ik moet een

32

keuze maken. Haarlem verlaten, terwijl ik hier geboren ben, met alle kosten van dien, of mijn bus verkopen. Het is kiezen uit twee kwaden. Wat ik ook kies, het slaat een groot gat in mijn pensioen. Ik ben niet de enige. Tientallen ondernemers worstelen met dezelfde problemen. Binnen extreem korte tijd mogen we allemaal onze bedrijfswagens niet meer gebruiken in onze stad. Dit is een forse afschrijving die kleine ondernemers niet kunnen dragen. In de brief die ik ontving, staat dat wij pas medio 2024 bezwaar kunnen maken, kort voordat de nieuwe regels gelden. Dat is bijz… Dat is een bijzonder knappe tijd. Zo kan je geen bedrijf runnen. We zijn allemaal voor een schonere lucht en verduurzaming, maar dat moet wel op een verantwoorde manier worden ingevoerd. In andere steden is de milieuzone vijf jaar van tevoren aangekondigd. Daarmee krijgen ondernemers de tijd om maatregelen te treffen zonder daarbij over de kop te gaan. Mijn vraag is dan ook, waarom kiest u niet voor deze realistische overgang? Waarom kiest niet voor een realistische overgangstermijn van vijf jaar? Want elf maanden is zo kort, dat dat gaat leiden tot heel veel faillissementen bij kleine ondernemers, zoals ik.

Kunt u mij vertellen waar ik dan mijn scha… Waar ik dan met mijn schadeclaim naartoe kan? Daarom roep ik u, geacht college, op, herzie de maatregelen, geef ons, kleine ondernemers, ruim de tijd om zo'n dure aanschaf als een emissieloze bus in te plannen. Elf maanden is echt te kort. Daarmee storten kleine middenstanders in grote financiële problemen. Ik hoop dat jullie na het horen van het verhaal van David en ook de eerdere inspreker van net wakker zijn geschud. Dit kan zo niet doorgaan. We staan op het punt om de drijvende krachten achter onze stad, de ondernemers die elke dag keihard werken, in de steek te laten. Ik zit hier met een mengeling van frustratie en onbegrip. Dit is het moment dat ik vragen kan stellen aan de wethouder. Maar er is eigenlijk maar één vraag die in me opkomt, geachte wethouder, geacht college, wat bezielt u? Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Rademaker. Dan de heer Visser, ChristenUnie. Gaat uw gang. De heer Visser: Voorzitter, vorige keer was geloof ik iedereen of bijna iedereen enthousiast, zelfs de VVD. Dat zegt veel. Het voorstel lijkt ook goed. De nul-emissiezone helpt onze lucht schoner te maken, en dat is belangrijk. De termijnen zijn uitonderhandeld met het bedrijfsleven, zegt het college, en er zijn ook nog eens allerlei overgangsregelingen. Voor stadsdistributie zie ik behoudens het tekort aan laadpalen ook weinig problemen.

Je ziet steeds meer elektrische bezorgbusjes. Toch, voorzitter, trapt ook de ChristenUnie vandaag keihard op de rem. Het huidige voorstel raakt namelijk zzp'ers, zoals de vele klusbedrijven, onevenredig hard. Met hen lijkt niet onderhandeld te zijn. Ze zijn regelrecht in paniek. Ik sprak een jonge aannemer die woont in een Haarlemse huurwoning in de nul-emissiezone. Hij kan straks niet meer werken. Een nieuw elektrisch busje is voor hem echt onbetaalbaar met twee jonge kinderen. Hij heeft maar vier uitwegen. Oplossing één, op zoek naar een andere woning buiten de emissiezone. Gevolg is dat hij dan klussen in de emissiezone sowieso niet meer zal aannemen. Een woning vinden lukt hem echter niet. Hij is er al maanden mee bezig, sinds het is aangekondigd. Voor zijn inkomen is een gezinswoning in Haarlem onbetaalbaar. Hij dreigt dus door deze maatregel verbannen te worden uit Haarlem, waar hij als zijn relaties heeft. Oplossing twee, een euro 6 dieselbusje kopen. Maar dan moet hij na twee of drie jaar opnieuw een bus kopen en dat euro 6 diesel-busje kan hij dan waarschijnlijk aan de straatstenen niet meer kwijt. Oplossing drie dan maar. Aantonen dat hij anders failliet gaat. Voorzitter, dat is de omgekeerde wereld. Zijn bedrijf is gezond. Alleen enkele tienduizenden euro's voor een nieuw busje is onbetaalbaar.

Als hij het geld wel had gehad, dan was het naar een nieuwe, duurzame woning gegaan. Voorzitter, oplossing vier dan, de hardheidsclausule. Dat klinkt mooi, maar juist die is in dit stuk nog niet uitgewerkt. Waarom vraagt het college ons nu akkoord te gaan, terwijl zoiets essentieels als de hardheidsclausule niet is uitgewerkt? Ik kan niet uitleggen waarom we wel een uitzondering maken voor marktkooplui. Complimenten, voorzitter. Maar niet voor aannemers. Nota bene die aannemers die we keihard nodig hebben om zo snel mogelijk alle woningen in Haarlem te verduurzamen. Bovendien is er ook nog geen regeling als je uitkomt boven de 3500 kilo. Sterker nog, dat duurt volgens het raadstuk nog wel even, want