02-06 Transcript Commissie Samenleving 2025 02 06

TRANSCRIPT VAN DE COMMISSIE SAMENLEVING VAN GEMEENTE HAARLEM d.d. 6 februari 2025 1.

Opening en mededelingen voorzitter De voorzitter: Dames en heren, ik heet u van harte welkom op deze zesde dag van februari. Aan iedereen die niet geveld thuis zit, hier in de zaal van harte welkom. En iedereen die digitaal meekijkt uiteraard, fijn dat u de interesse toont. En heugelijk nieuws dat wij twee nieuwe commissieleden in onze commissie mogen verwelkomen. Namelijk mevrouw Van de Sanden, raadslid namens de VVD, van harte welkom. En zojuist aangeschoven, de heer Beukema van Trots. Welkom beiden. Berichten van verhindering hebben we ontvangen van mevrouw Lammertse van GroenLinks. Die wordt later op de avond vervangen door mevrouw Klazes. Dat ging lekker. En de fractie van de Partij voor de Dieren, mevrouw Moedt heeft aangegeven halverwege de vergadering de zaal te verlaten, om aan te sluiten bij, al eerder, na het eerste agendapunt, de commissie beneden. Mijnheer Trompetter. De heer Trompetter: Ik heb daarover ook een mededeling. Na de pauze zal ik de vergadering verlaten, vanwege de onderwerpen waar ik het woord niet over kan voeren. Dank u wel. De voorzitter: Ik was nog niet bij mededelingen, maar dat mag. Mededelingen doen we zo, want ik ga eerst even mijn lijstje afmaken. Een afmelding, van wie? De heer El Aichi is afwezig. Dank voor het doorgeven daarvan. Als u de agenda’s trekt, heb ik een aantal technische sessies en een leuke bijeenkomst voor u.

Een technische sessie over het uitvoeringsplan van de beweegvriendelijke omgeving. Dit gaat plaatsvinden op maandag 3 maart tussen 19:00 uur en 20:00 uur in de Fabricius. De griffier zal zo meteen intekenlijst rond laten gaan. En een sportief bezoek en Boulderhal De Fabriek. Heel leuk. Ik heb mijn schoenen al klaarliggen, dus ik zie u allen daar graag. Ja, speciale schoenen, maar die zijn ook daar te verkrijgen overigens. Wethouder De Raadt is ook aanwezig. Die gaat ook mee klimmen en dit bezoek is geïnitieerd door de heer Krouwels van D66. Dan wil ik ook graag uw aandacht vragen voor de enquête in uw e-mail. Verzonden over het informatiesysteem. Daarmee kunt u nuttige informatie meegeven over hoe u het informatiesysteem gebruikt en wat u er graag aan toegevoegd of juist van verwijderd zou willen zien.

2.

Vaststellen van de agenda De voorzitter: Ga ik met u door naar punt 2, het vaststellen van de agenda. Kan de agenda conform worden vastgesteld? Heeft iemand op- of aanmerkingen? Zo gaan we dat doen. Mooi. Geen agenderingsverzoeken, dus daar kunnen we snel voorbij.

3.

Mededelingen commissieleden en wethouder(s) De voorzitter: Gaan we nu naar de mededelingen van commissieleden en wethouders. Zijn er vanuit de commissie mededelingen? Nee. De wethouder heeft wel aangegeven een mededeling te doen over de stand van zaken over het Integraal Zorgakkoord, ook wel IZA. Wethouder. Wethouder Van Loenen: In december hebben we u geïnformeerd over de stemming over het Integraal Zorgakkoord op het VNG-congres, om de landelijke samenwerking op het gebied van IZA op te schorten. Dit besluit hield in dat de VNG pas weer aan de onderhandelingstafel zou gaan deelnemen wanneer voldaan is aan de eerste randvoorwaarde van de VNG, het volwaardige partnerschap. Op 30 januari jongstleden is overeenstemming bereikt over die gelijkwaardigheid. Wat betekent dat de VNG de inhoudelijke gesprekken

1

met de IZA-partijen hervat. Ook namens ons dus. De VNG onderhandelt richting de Voorjaarsnota van het kabinet, om ook afspraken te maken over de uitvoerbaarheid en de bijbehorende financiële middelen. Concreet betekent dit dat gemeenten zekerheid willen hebben over voldoende en structurele financiële middelen voor preventie en het sociaal domein. De gemeenten in onze regio zien ook dat de landelijke randvoorwaarden niet op orde zijn, maar zien tegelijkertijd dat een constructieve samenwerking met de zorgverzekeraar en zorgaanbieders is opgebouwd. In afwachting van de landelijke ontwikkelingen zetten de gemeenten in de regio deze samenwerking voort. In ieder geval tot de ALV van de VNG in juni 2025. De voorzitter: Mooi, dank u wel, voor die zeer uitgebreide mededeling over de stand van zaken over IZA. 4.

Mededelingen over gemeenschappelijke regelingen en andere samenwerkingsverbanden De voorzitter: Gaan we door naar agendapunt 4, de mededelingen over de gemeenschappelijke regelingen en andere samenwerkingsverbanden. Wethouder, u heeft iets over Spaarne Werkt voor ons, geloof ik. Wethouder Van Loenen: Ik zal het heel kort houden, voorzitter. Het bestuur heeft het transitieplan besproken van Spaarne Werkt. Dat gaat over een duurzame toekomst voor Spaarne Werkt. Er zit een beetje een galm in. Er wordt nu de laatste hand aan het transitieplan gelegd en dan wordt het met de raden gedeeld. Ik ga het even proberen. Het concept wordt nog met de ondernemingsraad van Spaarne Werkt gedeeld en onze insteek is om weer een gezamenlijke regionale raadsbijeenkomst te organiseren. Dat zal naar verwachting in april zijn. De voorzitter: Dan gaan we gaan we proberen om het zingen van de microfoon en de prachtige koren tegen te gaan. Als u allemaal uw microfoon naar beneden doet, dan schijnt het zo te zijn dat ze iets minder zingen. Kijk, dat werkt. Ik heb het bij deze aangetoond. Goed, verder geen mededelingen over de samenwerkingsverbanden.

5.

Agenda komende vergadering(en), Jaarplanning en Actielijst De voorzitter: Gaan we kort naar agendapunt 5, de agenda voor de komende vergaderingen, jaarplanning en actielijst. Wij hebben op de cyclus van maart de volgende stukken. Ter advisering een stuk over de uitvoeringsplan van de beweegvriendelijke omgeving. Ter bespreking een stuk van het regionaal Koersplan aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling 2024 tot met 2027. Ik ga nog één poging wagen. Ter bespreking de uitwerking van het initiatiefvoorstel van de integrale aanpak bevorderen van de veiligheid van vrouwen en het stoppen van femicide. En ter bespreking het continuïteitsplan van de duurzame toekomst van Spaarne Werkt. Kortom, zeer veel interessante stukken om te bespreken in de komende cyclus van de maand maart.

6.

Transcriptie van de vergadering van 23 januari De voorzitter: Punt 6, het transcript van de vergadering van 23 januari. Dat komt op in maart op de agenda. Dus deze ontvangt u van ons op een later moment.

7.

Geactualiseerde integrale beleidsvisie Armoede en Schulden ‘In Haarlem meer kansen voor financieel kwetsbaren De voorzitter: Gaan we proberen om naar punt 7 te gaan. Ik kan het nog een keer gaan proberen, maar dat ding blijft zingen vandaag. We gaan het wel proberen. Mocht het nu heel erg storen, dan gaan we kijken of we

2

het op kunnen lossen. We gaan in ieder geval naar punt 7, de geactualiseerde integrale beleidsvisie van Armoede en Schulden, ‘In Haarlem meer kansen voor financieel kwetsbaren’ 2025 tot met 2028. Evenals de ter informatie bijgevoegde collegebesluiten, wijzigingen een actualisatie van de beleidsregels van het minimabeleid en de minimaregelingen over 2025. Met hierbij 13 bijlagen. Bij dit punt heeft zich één inspreker gemeld. Wel schriftelijk, mevrouw Lodeweegs. Ik vraag aandacht voor haar schriftelijke bijdrage. Wel een speciaal stuk wat we hier vanavond bespreken. Aangezien hier onder andere het resultaat van een lang traject in zit. Het A-dossier kinderarmoede daarom een klein woord vooraf, alvorens we het hierover gaan hebben, want in de raad is dit best een bijzonder iets. Aangezien we dit voor de eerste keer hebben gedaan. Een onderwerp waar de raad in positie gebracht wordt op een zeer speciale wijze en de commissie even aan de knoppen zit. Een lang proces. Zeven maanden hebben we hierover gedaan, om in ieder geval de opdracht te geven aan de organisatie om hiermee verder aan de slag te gaan en dat hebben we in ieder geval veel sneller gedaan dan soortgelijke gemeentes. Ik meen dat ze er in Breda ongeveer drie jaar over hebben gedaan en dat heeft u toch maar geflikt in zeven maanden tijd.

Veel tijd, moeite en energie heeft het gekost van u als commissieleden, maar ook van de organisatie, maar wel een goed resultaat. Wat in ieder geval een gedragen besluit, althans dat moeten we vanavond gaan zien of het tot een gedragen besluit komt. Het is ook een proces geweest waar we nog veel van moeten leren. Dat gaat in de evaluatie gebeuren. En als we het dan nog een keer doen, dan kunnen we in ieder geval alle lessen betrekken van hetgeen wat wij nu hebben meegekregen. Tot slot, voordat we dit gaan bespreken, nog even een klein bedankje aan iedereen die hierbij betrokken is geweest. Ik heb velen al eens een keer eerder bedankt en ook persoonlijk, maar nogmaals voor iedereen die hierbij is betrokken, die ons heeft voorzien van informatie en dergelijke. Zeer veel dank. Ook vooral voor degenen die momenteel thuis meekijken en op de tribune zitten. Gaan we toch echt naar de bespreking van dit ter adviseringspunt aan de raad. De fracties van D66, PvdD en Jouw Haarlem hebben technische vragen gesteld bij het onderwerp. De commissie wordt verzocht om advies te geven aan de raad over hoe dit stuk naar de raad kan en dan voornamelijk over de in het voorstel van het college paragraaf 2 besluitpunten 1 tot met 3, daar gaan we het over hebben. U wilt als eerste het woord, mevrouw Moedt. Dat mag zeker. Namens de Partij voor de Dieren, ga uw gang.

Mevrouw Moedt: Dank u wel, voorzitter. Excuus dat ik als eerst het woord vraag, maar ik word beneden verwacht. Het college continueert en actualiseert het beleid voor de komende jaren en voegt een aantal accenten toe. We hebben een hoop werk gestoken, het werd net al gezegd, in het A-dossier kinderarmoede. De partij voor de Dieren heeft dat als overwegend positief ervaren. Goed dat dat ook geëvalueerd wordt. En ook namens ons hartelijk dank aan alle betrokkenen. De accenten die worden toegevoegd, kunnen wij steunen, maar er is wel één accent dat wij missen. U raadt het misschien al. Dat is de ondersteuning van huishoudens met een laag inkomen bij de benodigde zorg voor hun dieren. Ik mis de pilot ondersteuning dierenartskosten voor minima, die zou gaan lopen in 2025 en 2026 en er is budget voor vrijgemaakt bij de Kadernota. Ook hebben we dit najaar nieuw dierenwelzijnsbeleid aangenomen, waar onder andere is geregeld dat er gekeken gaat worden hoe het aanbod van de Voedselbank uitgebreid kan worden met dierenvoeding. Dierenwelzijn hoort weliswaar tot de portefeuille van een andere wethouder. Die is hier vanavond niet. Maar deze zaken vallen onder het sociaal domein. Hoe gaat het college ervoor zorgen dat deze afdelingen goed met elkaar communiceren, zodat dit beleid snel van de grond komt? Hoe gaan ze onze raad hiervan op de hoogte houden? Huisdieren zijn geen onderpand.

Kan de wethouder garanderen dat bij een schuldsanering of uithuiszetting, wanneer het toch zover mocht komen, huisdieren en hun toebehoren niet onder dwang verkocht gaan worden? Verder is het een duidelijk stuk en wat nog niet heel duidelijk was, dat werd wel duidelijk door de beantwoording van die vele vragen die door deze commissie zijn gesteld. Er staan ook een aantal goede dingen. Ik noem er een paar. De mogelijkheid voor Haarlempashouders om zelf te kiezen of ze een ID-kaart gratis krijgen of een tegemoetkoming voor de kosten van een paspoort willen bijvoorbeeld. Dank

3

ook aan de Participatieraad voor hun werk en advies. Ik pik er even een uit. Stuur iedere Haarlemse inwoner die 18 wordt, een welkom volwassenen pakket. Dat vinden we een goed idee. En het college, blijkt uit het antwoord van onze technische vraag hierover, vindt het ook een goed idee, dus dat is fijn. En als laatste wil ik nog iets zeggen over een van de punten die aangedragen zijn door de Participatieraad. Het is nu beleid van de gemeente om in het Nederlands te communiceren en de PvdD zou achter een beleidswijziging kunnen staan om belangrijke zaken, zoals de communicatie over de Haarlempas, gemeentelijke zorgpolis en wat te doen bij geldzorgen, ook in een aantal andere talen aangeboden gaan worden. En het voornemen van het college om meer eenvoudige filmpjes daarover aan te bieden, lijkt ons ook een prima aanvulling daarop. Dank u wel, voorzitter. En nog voor straks, want ik ga nu weg, een hamerstuk met stemverklaring lijkt mij een goede manier. De voorzitter: Uitstekend, dank u wel. Wij hebben hier achter de tafel het een en ander geprobeerd met de microfoon. Dus ik hoop dat die nu niet meer gaat zingen. We gaan verder met de bespreking. Mevrouw Wegman, namens de Partij van de Arbeid. Mevrouw Wegman: Dank u wel, voorzitter. Armoede en schulden zijn geen abstracte begrippen.

Ze gaan over mensen, over gezinnen die elke maand moeten puzzelen om de eindjes aan elkaar te knopen. Over kinderen die zich zorgen maken over geld, terwijl ze eigenlijk bezig zouden moeten zijn met school, vrienden en dromen voor de toekomst. Over ouders die keihard werken, maar toch niet rondkomen. Voor mij is het geen theoretisch debat. Ik weet hoe het is, hoe geldproblemen je leven beheersen. Toen ik jong was, heb ik van dichtbij meegemaakt wat financiële zorgen met een gezin doen. Hoe stress over geld alles beïnvloedt, hoe elke uitgave een afweging wordt en het verder nergens anders meer over gaat. Hoe schaamte je kan tegenhouden om hulp te vragen, terwijl je die juist zo hard nodig hebt. Daarom ben ik blij dat we als Haarlem inzetten op een stevig armoede- en schuldenbeleid. Het is goed dat kinderarmoede echt een speerpunt is. Ik ben blij dat we hier samen aan hebben gewerkt in het A-dossier Kinderarmoede en dat dit nu verwerkt is in dit beleid. Ook de vereenvoudiging van minimaregelingen is een stap in de juiste richting. Veel mensen weten niet dat ze recht hebben op ondersteuning of vinden het aanvragen veel te ingewikkeld. De PvdA heeft vaak gepleit voor een vereenvoudiging van regelingen. Onderzoek naar automatische toekenning van regelingen is een goed idee, net als het gebruik van QR-codes, duidelijke taal, animatievideo's en het ontwikkelen van een website.

Hierdoor worden voorzieningen toegankelijker en wordt de drempel om hulp te vragen lager. Daarnaast juich ik de extra aandacht voor jongeren toe. Jongeren die 18 worden, krijgen opeens heel veel financiële verantwoordelijkheden, zoals een zorgverzekering en toeslagen. Niet iedereen is daar goed op voorbereid. Het plan om jongeren hier beter over te informeren en extra hulp te bieden aan kwetsbare jongeren, vind ik een sterke toevoeging. Dit voorkomt schulden en geef jongeren een betere start in hun volwassen leven. Voorzitter, ondanks de goede stappen lost dit plan armoede niet op. Het verzacht slechts de gevolgen. De gemeente doet veel, maar zonder steun van het Rijk blijven mensen tussen wal en schip vallen. Denk aan hoge kosten, wegvallen toeslagen en beperkte toegang tot regelingen. Structurele oplossingen vragen om landelijke verantwoordelijkheid. Laten we naast onze lokale inzet blijven aandringen op een betere aanpak vanuit Den Haag. Dank u wel. De voorzitter: U ook dank voor uw bijdrage. Er gingen twee vingers heel snel tegelijkertijd. De heer Trompetter en daarna mevrouw Scholten. De heer Trompetter: Dank u wel, voorzitter. Dank aan het college voor dit stuk. Het is goed dat er aandacht is voor niet gebruik van minimaregelingen. Waar destijds om gevraagd is bij motie.

Ook in de wijk met een hoger gemiddeld besteedbaar inkomen, waar het gebruik van deze regeling een stuk lager lag of ligt. Het is ook goed

4

om te lezen dat de basisdiensten schuldhulpverlening nader wordt in ingevuld met dat de aanpak van financieel kwetsbare jongeren wordt gerealiseerd. Mogelijk laagdrempelige inloopvoorzieningen van bijvoorbeeld Buurt daar iets aan kunnen doen. De armoede valt niet geheel te voorkomen, dat geldt voor een kleine groep inwoners. In ieder geval zet de gemeente met deze nota zich in om meer maatregelen in te voeren om de armoedeval te voorkomen. Dan is de vraag wanneer we weer meten of deze maatregelen ook effect hebben? Kan de wethouder daar iets over zeggen? Mijn fractie kan instemmen met de gevraagde besluitpunten. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan mevrouw Scholten, zoals beloofd. Mevrouw Scholten: Ja, ik stak mijn hand voor niets op. Dank u wel. Ik spreek ook over armoede namens SP en OPH. Wat ons betreft zijn de keuzes niet onlogisch en zijn er ook behoorlijk goede keuzes gemaakt. Er mag wat ons betreft misschien wel een tandje bij. Met onze reserves en financiële spek kunnen we dit eigenlijk morgen oplossen. Er gaan nog steeds zoveel kinderen zonder ontbijt naar school of zonder fatsoenlijk avondeten naar bed. Deze kinderen lopen steeds meer achterstanden op en mede daardoor lopen de wachttijden bij jeugdhulp ook op en dat is duur. Dus preventie, preventie, preventie.

Het A-dossier is wat ons betreft echt een hele fijne manier om dingen aan te pakken en goed uit te diepen. Het is ook echt heel fijn dat we kinderarmoede op zo'n manier hebben onderzocht. En heel belangrijk dat we echt aandacht hebben voor de toxische stress die geldzorgen nu eenmaal betekenen. Het smaakt zeker naar meer, maar het smaakt vooral naar meer armslag in die aanpak kinderarmoede. Wat ons betreft is drie ton echt te weinig voor zo'n belangrijk onderwerp. Doe gewoon echt meer. Ook omdat preventie, ik heb het al eerder gezegd, werkt. Wat ons betreft zetten we een verdubbeling in. Daarnaast een paar vragen aan de wethouder. Is het mogelijk, ook op basis van de schriftelijke inspreekbijdrage, te onderzoeken of het bereik van Stichting Leergeld gelijk kan worden getrokken met dat van het Jeugdfonds Sport en Cultuur? Sport en cultuur zijn megabelangrijk, maar naar school kunnen zonder grote belemmeringen is dat natuurlijk evengoed.

Daarnaast vragen we ons af of Buurt echt nu een volledig dekkend aanbod heeft en of inderdaad de samenwerking met Buurt op het gebied van armoede kan worden geïntensiveerd? Gebeurt er concreet genoeg, bijvoorbeeld ook bij Buurt, om die armoedeval bij 18-plus tegen te gaan? En dan zowel voor zelfstandig wonende 18-plussers, als zij die nog bij hun ouders wonen en die bijvoorbeeld niet durven te gaan werken uit angst dat hun ouders dan gekort worden. We gaan aan de slag. Dat is hartstikke mooi. De directe uitwerking vinden we misschien nog hier en daar wat mager. Dus graag nog wat turbo. De voorzitter: Dank u wel voor uw bijdrage, namens de drie partijen. Mevrouw Hamzad namens GroenLinks, ga uw gang. Mevrouw Hamzad: Dank u wel, voorzitter. GroenLinks is blij met de actualisering en continuering van Haarlem beleidsvisie, armoede en schuld 2025-2028. De resultaten zien dat de gemeente stappen zet, om financiële kwetsbare Haarlemmers beter te ondersteunen. Wij waarderen dat het college het beleid voortzet en versterkt. Bijvoorbeeld door meer mensen met geldzorgen te bereiken of de schulden bij jongeren aan te pakken en het A-dossier uitvoeren. Daarnaast stellen wij ook op prijs dat onze motie over sport en cultuur is afgehandeld. Danken wij de wethouder dat na de toezegging tijdens de commissievergadering juli 2024 verdere stappen zijn gezet.

Waardoor Haarlem zich nu heeft kunnen aansluiten bij de landelijke regeling van het Armoedefonds, net als andere 44 gemeenten. GroenLinks stemt in met de verstrekking van een Fashioncheque voor schoolgaande kinderen met de Haarlempas. Dat draagt bij aan meer gelijke kansen voor alle kinderen. En wij stemmen in met de technische wijziging en wij zijn positief over actualisering en voortzetting van het beleid. Wat wij een beetje jammer vinden, is dat er geen mogelijkheden zijn om Haarlem

5

Post te digitaliseren. Wij benadrukken wel dat dit in de toekomstige ontwikkeling meegenomen kan worden. Ten slotte, we danken iedereen voor een fijne samenwerking met betrekking tot het A-dossier aanpak Kinderarmoede in het gehele proces. We danken ook de Participatieraad voor hun waardevolle adviezen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw De Valk namens D66. Mevrouw De Valk: Dank, voorzitter. Graag wil ik voorafgaand aan mijn betoog de inbrenger bedanken voor diens schriftelijke bijdrage en mooie pleidooi voor Stichting Leergeld. D66 kijkt daarom uit naar de reactie van de wethouder. Vandaag bespreken we de geactualiseerde beleidsvisie over armoede en schulden, een onderwerp dat ons allemaal aangaat. De aanpak van armoede en schulden vereist niet alleen cijfers en regels, maar ook een empathische en praktische benadering, die echt aansluit bij de diversiteit van onze inwoners. Daarom wil D66 benadrukken hoe belangrijk het is om stress- en cultuursensitief werken toe te passen. En dan niet enkel alleen bij het thema bereiken van inwoners met schulden en geldzorgen, maar ook bij thema's zoals kans voor kinderen en vergroten van het bereik van minimaregelingen.

Graag ziet D66 daarom een toezegging van de wethouder tegemoet dat ze dit ook gaat toepassen in deze beleidsvisie, zodat we goede onze benadering afstemmen op de specifieke omstandigheden van mensen, zodat ze daadwerkelijk toegang krijgen tot de hulp die ze nodig hebben. Ook is D66 blij dat er diverse menstruatie-uitgiftepunten zijn gerealiseerd. En zie graag een reactie van een wethouder tegemoet wanneer de overige toegezegde uitgiftepunten door het Armoedefonds worden gerealiseerd. Het is namelijk essentieel dat deze voorzieningen snel beschikbaar zijn. Zodat menstruatiearmoede bestreden wordt en dat iedereen, ongeacht hun financiële situatie, gelijke kansen krijgt. Daarnaast juicht D66 toe dat er een integrale aanpak wordt ontwikkeld voor jongeren tussen 16 en 27 jaar oud. Met de focus op de overgangsfase 18-min en 18-plus. Echter mist D66 bij het ontwikkelen van deze aanpak de betrokkenheid van de jongeren zelf en een grote rol en betrokkenheid van de Jongerenraad, scholen, mentoren, sportverenigingen en bibliotheken. Deze jongeren bevinden zich vaak in een kwetsbare positie en deze netwerken een belangrijke bijdrage leveren door hen vroegtijdig te ondersteunen. We moeten hen en vooral de jongeren zelf beter betrekken bij ons beleid en we zien graag een toezegging van de wethouder tegemoet.

D66 maakt zich ook zorgen dat jonge mantelzorgers en jongeren die al vroeg te maken hebben met de leerplichtambtenaar, onvoldoende aandacht krijgen. Deze groep verdient meer ondersteuning, gezien de extra verantwoordelijkheden die ze dragen en of hindernissen moeten overwinnen dan andere leeftijdsgenoten. Zij moeten beter zichtbaar worden in ons beleid, zodat ook zij niet tussen wal en schip vallen. Daarom zien we graag de toezegging tegemoet dat ook deze doelgroepen meegenomen worden als accent in de beleidsvisie. Verder wil D66 de Participatieraad bedanken voor hun heldere adviezen. Kan zich vooral vinden in een oproep om de informatie op begrijpelijk niveau voor de meeste Nederlanders aan te bieden. Daarom heeft D66 ook de artikel 32-vraag gesteld, om onduidelijke overheidstaal tegen te gaan. D66 onderstreept ook het belang van dat gemeentelijke diensten en voorzieningen voor minimahuishoudens zo toegankelijk mogelijk gefaciliteerd worden. Om hier goed zicht op te krijgen, laat het college een tweejaarlijks klantentevredenheidsonderzoek hiernaar uitvoeren, die D66 graag naar deze commissie toegestuurd ziet worden. We hopen dat de wethouder dit dan ook toezegt. Ook pleit D66 voor meerjarig verstrekken van de huiswerkbegeleiding en bijlesvergoeding, in plaats van de huidige eenmalige verstrekking.

Dit zou een stabielere en effectievere manier zijn om kansengelijkheid te bevorderen en kinderen uit kwetsbare gezinnen de ondersteuning te geven die ze nodig hebben om succesvol te zijn in hun onderwijs. Vooral voor kinderen die tot de jonge mantelzorgersdoelgroep behoren, kunnen hier ontzettend veel baat bij hebben en we hopen daarom ook dat de wethouder dit kan toezeggen.

6

De voorzitter: U heeft een interruptie van mevrouw Van de Sanden. Niet? Pardon. Dat doen we zo meteen pas. Gaat u verder, mevrouw De Valk. Mevrouw De Valk: Tot slot wil D66 graag het basisinkomen principe bespreken als een effectieve inkomensondersteunende maatregel, dat onderdeel kan zijn van de gemeentelijke schuldverlening. Het basisinkomen is een vorm van inkomensondersteuning die simpel is wat betreft de uitvoering, effectief is met betrekking tot het voorkomen van armoede, arbeid beter laat lonen en een positief effect heeft op het algehele welzijn van mensen. De voorzitter: U heeft wel een interruptie van de heer Trompetter. De heer Trompetter: Dank u wel. Mevrouw van D66 noemt het basisinkomen. We hebben daar een motie voor ingediend. Die hebben we aangehouden. Bent van plan om daar met een voorstel voor te komen? Mevrouw De Valk: Dank voor de interruptie. Inderdaad, wij zijn benieuwd naar de reactie van de wethouder, hoe die kijkt naar het basisinkomen als schuldverleningsmaatregel. En we hebben inderdaad de mogelijkheid of tenminste we overwegen de mogelijkheid om een motie in te dienen. De voorzitter: Gaat u verder met uw termijn. Mevrouw De Valk: Er zijn al diverse pilots gedraaid met het basisinkomen in een andere gemeenten, zoals Utrecht, Eindhoven en Groningen.

Daarom ook de vraag naar de wethouder hoe die kijkt naar het basisinkomen als schuldhulpverleningsmaatregel en de mogelijkheid om het in te voeren in Haarlem. De voorzitter: Dank u wel. Dan ga ik u nu niet vragen, maar dan geef ik u het woord. Ga uw gang, mevrouw Van de Sanden. Mevrouw Van de Sanden: Ik heb alles gelezen. Ik kom natuurlijk net binnen in deze commissie. De VVD vindt het goed te zien dat er een beleid is gericht juist op zelfredzaamheid en preventie. Daarom is er alleen wel één ding wat de VVD niet begrijpt en dat is waarom het college, terwijl de raad juist gekozen heeft om het niet te continueren, toch de Fashioncheque wil geven in 2025 en 2026. Er wordt aangegeven dat uit onderzoek blijkt dat deze gratis check zeer waardevol wordt bevonden. Dat lijkt me logisch, want als je dat gaat onderzoeken dan komt dat er natuurlijk altijd uit als je een gratis check geeft. De VVD is van mening dat je beter kan leren om keuzes te maken, gericht ook op eerder genoemde preventie en zelfredzaamheid en dat je je geld immers maar één keer kan uitgeven. De voorzitter: Gaat u verder. Mevrouw Van de Sanden: Via de Haarlempas zijn er reeds al vele zaken, sport, cultuur, cursussen gratis beschikbaar en kun je bij kringloopwinkels korting krijgen op kleding. De VVD vindt dat dit al een ruim aanbod is en dat dit goed gaat.

Om nog meer zaken gratis te voorzien, vinden wij geen goede keuze. De Fashioncheque is immers niet begroot en we raden het dan ook af om deze ongedekte cheque uit te geven, omdat er geen dekking is voor de nu genoemde 225.000 euro. Juist nu zou het een mooi moment zijn om dit te stoppen. Het college zegt immers zelf altijd geen dekking is het niet uitgeven. Bedankt. De voorzitter: Dan zet u uw microfoon uit en aangezien het de eerste keer is, heb ik even de interrupties afgehouden, maar die mogen alsnog natuurlijk wel. Mevrouw Scholten als eerste.

7

Mevrouw Scholten: Ik had een interruptie even op de Fashioncheque. Er zijn zeer veel mensen die bijvoorbeeld met opgroeiende kinderen geen geld hebben voor nieuwe schoenen. Een kind groeit heel snel uit schoenen. Je kan niet alles uit de kringloop halen. Dus ik wilde u vragen hoe u daarnaar kijkt. Moeten die kinderen dan blootsvoets naar school? Mevrouw Van de Sanden: Ik denk dat dat de Fashioncheque sowieso niet dekt, maar ik denk dat het beter is om te kijken naar andere keuzes die gemaakt worden in het beleid, wat in mijn ogen wel ruim al is. Dus een afweging te maken. De voorzitter: Dank u wel. De heer Trompetter ook nog. De heer Trompetter: Ik heb wel een vraag, of de VVD het met de Actiepartij eens is dat de minimale inkomsten toch echt wel minimaal zijn en daar al heel veel keuzes in gemaakt moeten worden. Het verbaast me eigenlijk dat u ervan uitgaat dat die mensen heel veel keuzes kunnen maken binnen hun budget. Hoe komt u daarbij? De voorzitter: Ik weet niet waarom u uw hand opsteekt, maar we gaan eerst naar een antwoord op de interruptie luisteren. Ga uw gang. Mevrouw Van de Sanden: Ik zeg niet dat het makkelijk is om keuzes te maken. Ik denk dat er juist heel veel keuzes gemaakt moeten worden en dat het beleid zoals het opgesteld is juist op zelfredzaamheid en preventie gestoeld is. Wat ik ook echt van harte steun.

Je wilt mensen daarmee ook verder ondersteunen en het niet weggeven. Dus het leren van keuzes maken, denk ik, dat bijdraagt aan zelfredzaamheid. De voorzitter: Mevrouw Hamzad. Mevrouw Hamzad: Dank, voorzitter. GroenLinks heeft ook een vraag aan de VVD. Is VVD op de hoogte dat er Haarlemse gezinnen zijn die met twee werkende ouders met 70 euro per week overleven en er blijft geen keus over. Hoe denkt de VVD daarover? Mevrouw Van de Sanden: Ik denk dat ik dan bij hetzelfde antwoord blijf als wat er net gezegd is. De voorzitter: Goed. Dan hebben we zo, denk ik, de interrupties gehad. Gaan we door naar de volgende termijn. Mevrouw Hartman, ga uw gang, namens Forum voor Democratie. Mevrouw Hartman: Dank u wel, voorzitter. De actualisatie van dit beleid heeft niet heel veel meer besluiten, maar laten we niet vergeten dat de basis van dit beleid, zoals eerder vastgesteld, al vrij ingrijpend is. Onze kritiek zal dan ook op dit geheel zijn. In plaats van 115 procent neem je nu 130 procent van het minimuminkomen als langdurig laag inkomen. Om aanspraak te kunnen maken op het Jeugdfonds voor Sport en Cultuur geldt inmiddels een regeling van maar liefst 150 procent. Het aanvragen van een Haarlempas kan binnenkort zelfs voor een baby. Het is ook niet zo dat ouders met een inkomen van 160 procent van het minimumloon ook voor al hun kinderen bijles kunnen betalen.

Ze regelmatig mee te kunnen nemen naar voorstellingen en musea of gaan babyzwemmen. Nu zijn dit soort dingen en ik zeg dit even als een kind dat in een minimagezin is opgegroeid, ook iets meer een luxe dan iets wat enkel bijdraagt aan bestaanszekerheid. Voorzitter, wij vragen daarom best wel een aantal vragen bij de uitbreiding van de mensen die aanspraak kunnen maken op al deze regelingen. Evenals de uitbreiding van de regelingen zelf. We moeten ons afvragen tot waar iets gaat over bestaanszekerheid. Neem als voorbeeld de basisbehoefte om toegang te kunnen

8

hebben tot onderwijs. Dit is vanuit het rijk al gedekt door de basisscholen die voor iedereen gratis toegankelijk zijn, maar bijles en privéonderwijs is een private aangelegenheid. De voorzitter: U heeft een interruptie van mevrouw Hamzad. Mevrouw Hamzad: Dank, voorzitter. Is Forum voor Democratie het eens met GroenLinks dat ieder kind verdient gelijke kansen? Maakt niet uit waar je wieg heeft gestaan. Mevrouw Hartman: Tot op zekere hoogte, maar is dit hoe je dit bereikt? Mevrouw Hamzad: Want als ik het goed begrepen heb, vindt u dat kinderen die van de Haarlempas gebruikmaken voor sport en cultuur is een luxe? Klopt dat, zei u dat? Mevrouw Hartman: Ik denk dat een voorbeeld zoals bijles, heel veel kinderen kunnen daar ongetwijfeld baat bij hebben, maar ik vind het scheef om te stellen dat een kind van ouders van een inkomen van 150 procent van het minimuminkomen daar gratis toegang toe zou kunnen hebben en een kind van iemand van 160 procent niet. Ik kom daar later verder in mijn betoog op terug. Dit beleid is scheef. De voorzitter: Gaat uw verder. Mevrouw Hartman: Dank u wel, voorzitter. Hierom enkele vragen aan de wethouder, voor de overzichtelijkheid even genummerd, dan kan de wethouder ze hopelijk allemaal goed noteren en beantwoorden. Allereerst, wij zijn benieuwd naar de visie van de wethouder naar de definitie van bestaanszekerheid.

Als Tweede, is de wethouder bekend met het fenomeen van de loonkloof en relatieve armoede? En zo ja, hoe verhoudt het huidige beleid zich daartoe? Ten derde, wanneer we het hebben over relatieve armoede en een verbreding van de minima, verwacht de wethouder dat we deze norm in de toekomst nog verder moeten opschuiven naar respectievelijk 160, 180 procent of tot een tweeverdieners niveau? Zo niet, kan de wethouder aangeven waarom het hierbij zou ophouden? En ten vierde, denkt de wethouder dat dit beleid mensen aanmoedigt om meer te werken of meer te verdienen en of het wenselijk is om dat te doen? Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Anders nog iemand het woord? Nee, dan gaan we naar de wethouder. Wethouder Van Loenen: Dank u, voorzitter. Ik zal proberen zo veel mogelijk te behandelen. Kort en bondig. Allereerst inderdaad denk ik goed dat hier vanuit de raad heel erg veel is nagedacht en meegedacht en besloten over kinderarmoede en dat dat in deze beleidsvisie ook een mooie plek heeft gekregen. Daar ben ik zelf heel erg blij mee, maar ik moet wel zeggen: ik ben ook wel blij dat we toch uiteindelijk de Fashioncheque hebben weten te continueren. Die is helaas gesneuveld, denk ik, bij het A-dossier. Misschien was ook niet iedereen zich daar helemaal van bewust. Kan ik me ook zo voorstellen. Dan ga ik ook meteen in op de vragen van de VVD.

Ik denk dat de Fashioncheque bij uitstek een goed voorbeeld is over hoe je ervoor kan zorgen dat kinderen mee kunnen doen. Dat is ontzettend belangrijk. Er werd net even gerefereerd aan wat is nou precies bestaanszekerheid? Bestaanszekerheid wil natuurlijk niet alleen zeggen dat je genoeg geld te besteden hebt. Dat wil ook zeggen dat je mee kan doen in deze samenleving. De Fashioncheque, om dat in ieder geval misschien even te illustreren. Daar krijg je reacties op van ik ben daar heel erg blij mee, want dit is de eerste keer in mijn leven dat ik een nieuwe spijkerbroek heb kunnen kopen. En ik snap heel erg goed dat u zegt mensen moeten keuzes kunnen maken, maar ik denk dat er niet heel erg veel te kiezen is in de situatie van heel veel van deze mensen en kinderen. Dus ik ben heel erg blij dat we als gemeente en u als gemeenteraad

9

gaat voor de kansen van kinderen om die te vergroten en ik denk dat dit beleid daaraan bijdraagt. Hij is overigens wel gedekt. Ik zou natuurlijk nooit durven om naar u toe te komen met een ongedekt voorstel, zelfs zonder de cursus hoe vind ik dekking voor mijn motie, heb ik dat geregeld, namelijk uit de reserve minima. Dus het komt ook uit het geld dat bestemd is voor deze doelgroep. Ze zijn er natuurlijk inmiddels even niet meer, Partij voor de Dieren, maar toch nog om even daarop terug te komen. Uiteraard zijn we hard bezig met het uitwerken van die pilot met de dierenartsen en er zijn gesprekken gaande met de Voedselbank over hoe je de mensen tegemoet kan komen die een huisdier hebben, want een huisdier kan ook inderdaad heel erg gunstig zijn om eenzaamheid tegen te gaan, om eigenlijk een beetje in het preventieve veld te opereren. Dat geldt overigens ook voor het initiatief wat er nog ligt over mondzorg voor minima. Die verwacht ik een deze weken te kunnen sturen naar u, hoe dat is uitgewerkt. Dan ging het ook over de 130 tot 150 procent motie voor het Jeugd Sport- en Cultuurfonds.

Daar heeft ook een aantal van u gevraagd van wat is daarvoor mogelijk om ook voor Stichting Leergeld die extra bijdrage te doen voor die 130 tot 150 procent van de bijstandsnorm? Dit is natuurlijk op basis van uw eigen motie ingevoerd en het was in eerste instantie best ingewikkeld om te zien hoe ga je dat nou invoeren? Want wij hebben die groep niet in beeld, want zij hebben geen Haarlempas. Daar hebben zij dus iets op bedacht, maar het is dus niet zo dat wij nu kunnen zeggen: we gaan dat ook doen voor Stichting Leergeld. Dan zijn daar weer extra middelen voor nodig. Dus ik leg dat weer bij u als gemeenteraad terug. U kunt ook uiteraard technisch uitvragen om hoeveel geld dat ongeveer zou gaan en bij de Kadernota daarop terugkomen, als u wilt. Ik vind wel … De voorzitter: Ik was op zoek naar een punt. U heeft een interruptie van mevrouw Scholten. Mevrouw Scholten: Doen wij plezier als wij daar een motie over gaan maken, wilde ik vragen, maar toen gaf u daar eigenlijk al bijna antwoord op. Wethouder Van Loenen: Ja, daar begon ik net mee. Ik vind wel, het is aan u. U heeft die motie toen aangenomen. Ik had hem ontraden, heel eerlijk gezegd. Want op een gegeven moment houdt het wel wat mij betreft op voor welke groepen we nog alle regelingen kunnen instellen en dat was ook volgens mij de vraag van Forum.

Dus wat mij betreft, hebben wij een heel reëel en mooi beleid op tot 130 procent. Het is natuurlijk ook zo dat hoe meer je het oprekt, hoe meer je wel uiteindelijk voorkomt dat mensen in een armoedeval terechtkomen, maar op een gegeven moment houdt het ook op wat wij als gemeente kunnen doen. Is het ook aan het Rijk. Daar werd ook al aan gerefereerd door de PvdA. Uiteindelijk gaat het erom, onze minimaregelingen zijn van belang en dat zijn ook net soms wel de zetjes die mensen nodig hebben om het hoofd boven water te houden. Dat bleek ook uit alle evaluaties, maar het is eigenlijk aan het Rijk en dat bewijst ook elke keer weer, elke commissie doe ik die uitspraak, uiteindelijk is het aan het Rijk om het sociaal minimum omhoog te krijgen. De voorzitter: Punt, ja. Mevrouw Hartman, een interruptie. Mevrouw Hartman: Hoor ik de wethouder goed zeggen dat hoe meer je die regelingen met percentages oprekt, hoe meer je daarmee voorkomt dat mensen in een armoedeval komen? Kan de wethouder dat verder toelichten, hoe dat dan is? Wethouder Van Loenen: Ja, daar hebben we het wel een aantal keren volgens mij in deze commissie ook al over gehad.

Het is natuurlijk zo dat als jij ruimer definieert, dus bijvoorbeeld tot 150 procent, je hebt dus tot die 150 procent van de bijstandsnorm recht op een bepaalde regeling, dan ga jij als je bijvoorbeeld aan het werk gaat vanuit de bijstand, zou je niet heel snel daarbuiten vallen, buiten die 150 procent. Want het is een grote groep, dus hoe hoger dat is, dat is ook de reden waarom bijvoorbeeld de VVD in Amsterdam pleit voor

10

een hogere grens dan die 130 procent. Dus dat leidt tot uiteindelijk, ik zie u moeilijk kijken, maar u kunt het ook misschien nog even rustig nalezen. We hebben het weleens ook wat uitgebreider uit laten zoeken en naar de raad laten sturen. Het gebeurt dus niet snel dat je als je meer gaat werken dat je boven die 150 procent zit. Dat is dus minder snel dan dat je boven die 130 procent ziet. Volgens mij is het helder. Dat hoop ik althans. Even kijken. De menstruatieproducten dat is ook een besluit geweest natuurlijk van de gemeenteraad, bij het Kinderarmoededossier trouwens. Daar zijn sinds 1 januari inmiddels al zeven punten toegevoegd, vooral op de onderwijsinstellingen en de aanvullende punten worden nog in de komende periode toegevoegd. Dus daar wordt al hard aan gewerkt. Dus daar wordt al uitvoering aan gegeven. Er werd ook gevraagd door D66, u vroeg erg veel toezeggingen. Dat ga ik niet allemaal doen, maar ik zal op een aantal punten ingaan. Het is natuurlijk ook altijd even zoeken die eerste paar keer dat u hier bent met zijn allen, hoe we dat kunnen doen. Het klanttevredenheidsonderzoek dat wordt standaard naar de gemeenteraad toegestuurd. Dat is ook een van de onderleggers geweest dat we het hier een paar keer over schulddienstverlening en ook over het minimabeleid hebben gehad. En dat is ook denk ik goed om dat in de gaten te houden.

Werd ook door de Actiepartij gevraagd over hoe monitoren we de effecten? In de P&C-cyclus in het jaarverslag hebben we altijd allerlei indicatoren die dus wel iets zouden moeten zeggen over waar het heen gaat met deze groep. Het is wel, nogmaals, ook heel erg afhankelijk van wat het Rijk doet. En dat is denk ik ook teleurstellend eigenlijk op dit moment. Er werd gevraagd over het basisinkomen. Hebben we het ook een aantal keer hier weleens over gehad. En dan kom ik ook meteen op een antwoord op de vraag van Forum. Het is lastig, denk ik, de basisinkomen pilots die gedaan worden elders in het land, zijn altijd van tijdelijke aard. En dat is denk ik ook meteen wel het probleem wat we daarmee hebben. Als je mensen echt structureel uit armoede wil laten komen, dan moet je of dus het sociaal minimum verhogen. Wat helaas dus nog niet heel erg veel vaart krijgt in Den Haag. Of je moet bevorderen dat mensen echt een goede baan hebben. Dus werk is heel erg vaak een uitweg uit armoede. Dat is ook de reden waarom we ook afgelopen jaren heel erg veel daarvoor hebben gedaan. Met loonkostensubsidie bijvoorbeeld, mensen aan het werk die echt een afstand tot de arbeidsmarkt hebben. Maar ook gaan we nu in onze wijkaanpak Meerwijk gaan we aan de slag met een van de zelforganisaties dar om tien vrouwen die langdurig in de bijstand zitten, om die aan het werk te helpen.

Dus ik denk dat werk ook echt een van de belangrijke punten is in armoedebestrijding. En daar zit ook heel erg veel aan vast wat wij als gemeente kunnen doen. Even kijken. Wat hebben we nog meer? Wat missen we nog? De huiswerkbegeleiding. Dan kunt u ook misschien nog altijd wel een discussie voeren met mijn collega wethouder Van Leeuwen. Daar is namelijk volgens mij ook meerdere keren gesproken over hoe zit dat precies met huiswerkbegeleiding en of dat wel of niet meerjarig kan. Bij uitzondering kan het bijvoorbeeld, voor deze doelgroep wordt het wel vergoed, maar in principe is wel de lijn van ons college: huiswerkbegeleiding is eigenlijk per definitie niet iets wat we langjarig moeten inzetten. Huiswerkbegeleiding doe je tijdelijk, om echt een zetje de goede richting op te krijgen, maar uiteindelijk moet elke leerling dat zelf doen. Dat is misschien meer een debat wat bij onderwijs thuishoort. Volgens mij ... De voorzitter: U heeft een interruptie van Mevrouw De Valk. Mevrouw De Valk: Kan D66 nu goed begrijpen dat er een toezegging is van dat deze doelgroep jonge mantelzorgers wel meegenomen kan worden in een meerjarige vergoeding voor de bijles? Wethouder Van Loenen: Ja, volgens mij hebben we al wel in de technische beantwoording, maar weet ik niet zeker, gezegd: dat is vaak een groep waar je inderdaad naar kijkt of dat zo'n uitzondering is. Dat klopt.

Maar er wordt sowieso heel veel maatwerk gepleegd in dit domein en dat kan ook niet anders. Elke situatie is anders en ik denk dus ook dat het heel goed is dat daar dus inderdaad een uitzondering voor is, maar het is niet dat het een aparte doelgroep is jonge mantelzorgers per definitie. Er zijn ook jonge mantelzorgers waar

11

geldzorgen helemaal niet spelen bijvoorbeeld. Er wordt zeker gekeken naar de situatie van het kind en of dat een reden is inderdaad om daar een uitzondering op te maken. Ja, dat klopt. Ik denk dat ik het heel even hierbij laat. De voorzitter: Uitstekend. Gaan we kijken of er behoefte is voor een tweede termijn aan de kant van de commissie. Is er behoefte aan een tweede termijn? Nee, dan ga ik met u bepalen hoe dit naar de raad kan. De PvdD heeft al voorgesteld een hamerstuk met stemverklaring. Lijkt me een goed voorstel. Iedereen akkoord? Ja, dan gaan we dat zo doorsturen naar de raad en voordat de wethouder opstaat, ga ik een uitzondering maken op een vrij vaste regel die we hier namelijk hebben, dat we geen ambtenaren persoonlijk aanspreken, maar op de publieke tribune zit een ambtenaar vanavond die haar pensionering zelfs heeft uitgesteld om hierbij te kunnen zijn. Mevrouw Benneker, als ik het zo goed uitspreek, dat hoop ik dan maar. Ik wil u in ieder geval heel erg danken en een heel erg fijn pensioen wensen namens in ieder geval iedereen hier in de zaal. Fijn dat u erbij was en fijn dat u toch nog even heeft gewacht met het verlaten van ons, totdat we dit als hamerstuk met stemverklaring nu naar de raad kunnen sturen. Dank u wel. Dan hebben we nu een kleine changer, 5 minuutjes dan zien we u weer terug. 8.

Vaststellen Verordening Jeugdhulp gemeente Haarlem 2025 De voorzitter: Wij gaan verder. Naast mij is aangeschoven wethouder Van Leeuwen voor agendapunt 8, het vaststellen van de Verordening Jeugdhulp van de gemeente Haarlem 2025, technische wijzigingen hierbij over deze regionale verordening. Alvorens wij dit punt gaan bespreken, hebben wij twee insprekers. Eén inspraakbijdrage is schriftelijk gedaan en de andere inspreker is hier aanwezig. Van harte welkom. U heeft zo direct 3 minuten de tijd. Als u bijna aan het einde bent zal ik dat zeggen en als u helemaal door de tijd bent dan mag u uw zin nog even afronden met een punt en dan heeft u inspraakbijdrage gedaan. Dan zal ik u danken en dan is er een mogelijkheid aan de commissie om nog nadere specifieke vragen te stellen over hetgeen wat u gezegd heeft. Zodra u de knop van de microfoon indrukt, dan gaat de tijd lopen en dan wens ik u veel succes. Ga uw gang. Inspreekster 023Vaktherapeuten: Dank u wel, voorzitter. Geachte wethouder, geachte commissieleden, hier staan we dan toch weer. Nogmaals komen we als vaktherapeuten inspreken over de positie van vaktherapie in de jeugdhulp van Haarlem. Van 2014 tot 2022 hebben we heel hard gewerkt om de plek van vaktherapie in de jeugdhulp aan de wethouder, de ambtenaren en de raadsleden helder te maken. Dat heeft tot onze vreugde geleid tot een pilot voor twee jaar vanaf juli 2023.

We hebben positieve kwartaalgesprekken met de ambtenaren van de gemeente over deze pilot, die nog loopt tot juni dit jaar. De samenwerking tussen ons, de ambtenaren van de gemeente en de medewerkers van het CJG is enorm verbeterd. Dat levert iedereen nu veel op, nu vaktherapie beschikbaar is voor kinderen, jeugdigen en hun ouders, voor wie dit passende hulp is. Tot onze wanhoop zien we in de nieuwe verordening dat de plek van vaktherapeuten nog steeds ingewikkeld gemaakt wordt. Terwijl we inmiddels toch echt gedacht hadden dat de vaktherapieplek duidelijk was. We hebben gezien dat er reeds een consultatieronde is geweest, waarbij professionals en organisaties hebben kunnen reageren. Helaas zijn wij daar niet bij betrokken. Echter zien we in de verordening niet terug dat vaktherapie gewoon deel is van reguliere jeugdhulp. En dat blijkt uit artikel 3.10, waarin staat dat bij alle aanbieders BIG- en SKJ-geregistreerde professionals moeten werken. Maar inmiddels is al heel lang duidelijk dat vaktherapeuten niet in het BIG en SKJ hoeven en kunnen. Dat is omdat het register vaktherapie, waarin wij geregistreerd zijn, toeziet op onze vakbekwaamheid. Verder zien we dat vaktherapie als hulpvorm niet specifiek genoemd wordt in artikel 2 en dat hoeft ook helemaal niet. Vaktherapie past namelijk heel goed in behandeling hbo.

Dat schetst volgens ons weer de verbazing dat in nadere regels in de tarievenlijst

12

vaktherapie wel weer als aparte hulpvorm verschijnt, met een heel eigen tarief, een ander tarief dan behandeling hbo. Dat snappen we oprecht niet. Vaktherapeuten zijn regulier opgeleide hbo-behandelaren. Waarom vaktherapeuten apart indelen? En wat maakt dat het tarief voor behandeling hbo 12,5 procent hoger is dan dat voor vaktherapie? We zijn allemaal hbo-behandelaren. We vinden dat we, net als iedere jeugdprofessional, recht hebben op een passend tarief bij onze opleiding en expertise, maar 12,5 procent voor hbo-behandelaren is toch niet uit te leggen? Het geeft vooral weer aan dat vaktherapie zo bijzonder gemaakt wordt en vaktherapie is heel bijzonder qua behandeling. We kunnen met onze non-verbale en ervaringsgerichte werkwijze bijzonder mooie dingen bereiken bij jeugdigen en hun ouders. Maar vaktherapeuten gaan zijn geen heel bijzonder soort jeugdprofessionals, behandel de vaktherapie dus ook niet zo en geef ons een gewone reguliere plek in de brede jeugdhulp en in deze verordening. Vaktherapie als behandeling hbo. Dank u wel. De voorzitter: Dat heeft u keurig op de 3 minuten gedaan. Inspreekster 023Vaktherapeuten: Ik heb geoefend. De voorzitter: Ik merk het en dat siert u zeer. Dank voor die oefening. Een verhelderende vraag van de heer Visser, maar ik ga u eerst graag om de microfoon uit te zetten. Dank u wel. De heer Visser, namens de PvdA.

De heer Visser: Hartelijk dank voor het inspreken. Ik hoorde u over de pilot en loopt die pilot met de gemeente Haarlem of loopt die met alle zeven gemeenten die regionaal met ons samenwerken? Want dat vraag ik, omdat we het vanavond hebben over de regionale Verordeningen, niet over de lokale uitzonderingen. Inspreekster 023Vaktherapeuten: Nee, de pilot loopt alleen in Haarlem. Daar zijn wij heel erg blij mee. De andere gemeenten hebben destijds wel steeds gezegd: wij volgen hen met belangstelling als daar iets moois uitkomt. Wie weet. Wat ik wel wil aangeven, is de pilot maakt eigenlijk niet uit. Wat vergeten wordt, is dat deze verordening gaat over de pgb ook, niet alleen over de ingekochte zorg. De pgb geldt in alle zeven gemeentes en binnen al die zeven gemeentes moeten gezinnen gebruik kunnen maken van vaktherapie. Indien dat passende hulp is, want het is niet ingekocht. Dus dan is daar een pgbroute. Die hebben we hier nu ook, nu het budget van de pilot op is. Dus als we nu zeggen we gaan die artikel 3.10 niet aanpassen, dan zouden we hier ook niet meer op pgb kunnen werken en dat sluit dus niet aan bij de dagelijkse realiteit en die afspraken die we hebben. Dus dat gaat er mis. Ook voor de hele regio en voor Haarlem. De voorzitter: Ik denk dat uw antwoord helder is. Ga uw gang. De heer Procee: Dank u wel. Mij is het nog niet helemaal helder.

Begrijp ik goed dat als dit niet wordt aangepast, dat u in de komende periode überhaupt niet uw werk kunt doen? Inspreekster 023Vaktherapeuten: Ja, in principe staat er in deze verordening dat in 2025 iedereen BIG en SKJ geregistreerd moet zijn. Bij welke aanbieder dan ook, voor zorg in natura en pgb. Zo is deze Verordening geschreven en dat zou betekenen dat wij nu ook niet eens op pgb kunnen werken. Dat is een enorme achteruitgang van een situatie die we al 10 jaar hebben. De voorzitter: Nog een vraag, de heer Procee. De heer Procee: Nog een vraag, ja. Terwijl we nog met een pilot bezig zijn. U heeft uw vragen gesteld en ik kan me voorstellen dat u daar antwoord op hebt gehad. Wij hebben dezelfde vragen, dankzij mevrouw De Valk

13

van D66 gezien en het zou mij niet verbazen als de antwoorden die wij hebben gezien exact dezelfde zijn als die u hebt gehad. Hoe duidt u een antwoord dat u hebt gehad? Inspreekster 023Vaktherapeuten: Wij hebben inderdaad ook antwoord gekregen op de vragen. Wat heel erg fijn is dat er zo snel gereageerd is door de wethouder en de werkgroep die dit doet. Dus dat is wel heel fijn. Ik moet zeggen, de antwoorden roepen nog wat meer vragen op. Met name de manier waarop beantwoord is wat zijn hbo-behandelaren? Is zo algemeen en onduidelijk, dat je nog steeds niet weet welke hbo-opleiding hebben deze mensen dan gedaan? Wat voor interventie en hulpvorm geven zij dan precies? Want ik ken geen andere hbo-behandelaren dan vaktherapeuten. Er is geen andere opleiding hbo-behandelaar. Dan ben je een social worker en een begeleider en een coach en ik weet niet wat je allemaal wordt, maar het bestaat eigenlijk niet. Dus dat is het bevreemdende in dit antwoord. En in het antwoord staat: dit geldt voor alle behandelvormen onder de omschrijving van jeugdhulp, zoals ze onder de Jeugdwet vallen. Va therapieën, vaktherapeuten vallen gewoon onder de jeugdhulp vanuit de Jeugdwet. Wij vinden het een bevreemdend antwoord tot nu toe, waar we verder graag toelichting op zouden willen geven aan de mensen die dit geschreven hebben. De voorzitter: Dank, dan is dat een twijfelvraag. Helemaal goed.

Nee, dan hebben we daar antwoord op gehad. Dan staat het u vrij om de zaal te verlaten of om mee te luisteren. Ik kan me zo voorstellen dat u het leuk vindt om het punt verder af te luisteren op de publieke tribune. Dus doet u dat vooral. Ik ga kijken, even zien. Dus opnieuw een adviespunt, dus uiteindelijk aan het einde van dit punt moeten we gaan bepalen hoe dit doorgaat naar de raad. Wie kan ik als eerste het woord geven? Niemand? Jawel, mevrouw Özogul, namens de SP en misschien wel namens meer partijen, namens Jouw Haarlem en OPHaarlem. Mevrouw Özogul: Voorzitter, we hebben het vanavond over de verordening jeugdhulp. Er zijn twee punten waar ik het vanavond over wil hebben en dat zijn artikel 2.3 en artikel 3.4. In betreffende artikelen stelt u dat ouders hun kinderen in plaats van hun carrière voorop moeten stellen. U zegt tegen de vrouwen en mannen die sinds de jaren zestig voor emancipatie hebben gestreden: ga maar weer achter het aanrecht. Onbegrijpelijk. Wat vinden eigenlijk de vrouwen in de PvdA en GroenLinks en onze vrienden van D66 die met ons meegestreden hebben in de jaren 60? De voorzitter: U zei u, maar ik niet. Dat we dat helder hebben. Mevrouw Özogul: Met u bedoel ik nu in dit geval de wethouder. Heeft een vooroordeel over ouders wat gebaseerd is op onderbuikgevoelens, zonder harde cijfers.

U gaat de ouders op het matje roepen om zich te verantwoorden, want u wilt weten of ze wel zorgverlof hebben aangevraagd, of zij minder zijn gaan werken of hun werktijden hebben aangepast of dat ze hun sociale netwerk hebben aangesproken. Zo nee, hebben ze dan geen recht op hulp? Ouders kiezen niet voor een kwetsbaar of speciaal kind, maar u doet net alsof het wel een keuze is en straft ze met deze Verordening, door te vragen om hun baan op te zeggen of minder te gaan werken. De hardwerkende Haarlemmers kunnen zich dat niet permitteren. En de meest hardwerkende Haarlemmers hebben die keuze niet, maar u heeft die keuze wel. En dan heb ik het niet eens over de privacy van de kwetsbare jongeren. Zij moeten dan bewijzen dat ze dit allemaal hebben gedaan, dan heb ik het over de ouders, alvorens ze voor hulp aankloppen. U heeft een mening over deze ouders, zonder dat u met ze gesproken heeft. Want dat staat in de Verordening. U zet hiermee ouders onder druk en zorgt dat zij met hun werkgever in problemen komen. Ik zeg het nogmaals, de meeste hardwerkende Haarlemmers hebben die keuze niet. U wel.

14

De voorzitter: Ik ga u toch onderbreken, want we hebben hier zo met zijn allen afspraken over hoe we elkaar aanspreken en dat is niet met u. Met u spreekt u uw voorzitter aan en als u de wethouder aanspreekt dan is het de wethouder. Anders maakt u het wat mij betreft iets te persoonlijk. Dus ik zou u willen vragen om dat aan te passen in uw betoog. Mevrouw Özogul: Dit is een keiharde vuistslag in het gezicht van die ouders. Doet de wethouder dit voorstel vanwege de kosten? Dan heeft de wethouder ook de keuze om de zorgcowboys en de winsten aan te pakken. Miljoenen verdwijnen in de zakken en ondanks de uitspraak van de Raad in 2022, doet de wethouder daar tot op heden niets. In plaats daarvan pakt de wethouder keihard de werkende Haarlemmers. Schaam u. De voorzitter: U heeft een interruptie van de heer Van der Vliet van de VVD. De heer Van der Vliet: Dank u wel, voorzitter. Mevrouw Özogul, waar baseert u uw uitspraak op dat het geld wordt in de zak van de wethouder gestoken of die bewering? Want dat is best een vrij harde bewering. Mevrouw Özogul: Ik zeg niet dat het in de zakken van de wethouder komt. Ik zeg dat dat in de zakken van de zorgcowboys komst en in de winsten. De voorzitter: Gaat u verder.

Mevrouw Özogul: Of doet de wethouder dit voorstel, omdat er een onderbuikgevoel is dat ouders te snel en te makkelijk een beroep op de jeugdzorg doen? Het rapport van de Commissie Van Ark is hierover heel duidelijk. Het is sturen in de mist, staat er. Er is maar heel weinig kennis van wat wel en niet werkt. Het advies is dan ook: gebruik de komende drie jaar om je informatie en data op orde te krijgen. Haal de financiële kramp er vanaf en beslis pas in 2028 wat je kan besparen en dat moet dan realistisch zijn. Daarom zeggen wij: pas de artikelen 2.3 en 3.4 drastisch aan. Pak de cowboys aan en niet de ouders. Financiën en onderbuik kunnen geen reden zijn voor dit jaren-50-voorstel. Pas het aan en wij komen anders met amendementen. De voorzitter: Uitstekend. Dank u wel en ook dank dat u eventjes de bewoording aanpaste. Dat waardeer ik zeer. Wie kan ik dan het woord geven? De heer Beukema, ga uw gang. De heer Beukema: Dank u wel, voorzitter. Beste wethouder, we hebben zojuist naar de inspreker geluisterd over vaktherapie. We hoorden dat er wel het een en ander misloopt of verkeerd in het stuk staat. Heeft de wethouder enige idee hoe dit toch kon gebeuren en wat gaat de wethouder daaraan doen? De voorzitter: Zeer kort. Dat was uw bijdrage? De heer Beukema: Ja. De voorzitter: Uitstekend. Dank u wel. Wie dan het woord? Niemand? Dan gaan we naar de … Nee, toch wel.

Ik dreigde eventjes. De heer Visser, namens de PvdA, ga uw gang. De heer Visser: Ja, nu wel. Vanavond bespreken we de Verordening jeugdhulp Haarlem. Ik moet zeggen dat ik goed begrijp dat mensen van de titel wel een beetje in de war raakten. Want ik dacht namelijk dat het ging om een bekrachtiging van de lokale Verordening, maar het ging dus uiteindelijk juist niet om het specifieke beleid van Haarlem, maar over het beleid van de zeven samenwerkende gemeenten. Goed, dan even over de voorliggende Verordening. Voor de PvdA is het belangrijk dat we een Verordening vaststellen die zorgt voor een eenduidige vorm van werken in de hele jeugdhulpregio. Zo kunnen we ouders, jongeren en verzorgers in

15

de hele regio op dezelfde manier zorg bieden. Wat dat betreft ziet deze verordening eruit als iets waar we mee uit te voeten kunnen. Wel een aantal lichte zorgen en punten. Een is naar aanleiding van de uitspraak van de Centrale Raad voor Beroep dat dat er een grotere rolscheiding moet zijn met betrekking tot het bepalen van aard en omvang van hulp enerzijds en uitvoering van die hulp anderzijds. Is dat nog iets wat het college ook aangeeft dat in de huidige opzet nog kan gaan veranderen. Ik had de vraag: wanneer denkt het college dat de uitwerking van deze uitspraak adequaat uitgewerkt zou kunnen zijn? Dan is de Participatieraad van Haarlem die pleit samen met Participatieraad IJmond voor een goed toegankelijke en duidelijke klachtenregeling voor jeugdhulp voor ouders en jongeren. Nu weten we dat volgens mij de gemeente, maar ook het CJG en ook de verschillende jeugdzorgaanbieders allemaal een klachtenregeling moeten hebben. Maar voor het goed werken en wat meer cliënt vriendelijker zijn, zijn wij op zoek naar hoe dat eventueel toch iets meer bij elkaar kan worden gezet, waardoor er iets meer stroomlijning is en het wat gebruikersvriendelijker is. Dus kan de wethouder aangeven of die mogelijkheid bestaat? Dan wordt er ook nog aangegeven dat de zeven gemeenteraden over de regionale jeugdhulp, als die afwijken in hun besluitvorming, dat het zeer nadelig kan zijn.

We onderschrijven die onwenselijkheid van lokale afwijkingen van besluitvorming. Tegelijkertijd hebben we als Haarlemse raad een verantwoordelijkheid voor onze kinderen en in nood moet het mogelijk zijn om zulke lokale maatregelen aan te nemen, zoals bijvoorbeeld de motie Triagefonds, die andere gemeenten binnen de samenwerking misschien niet zouden willen nemen. Bij zaken zoals het Jeugdhulpplan staat dat een plan voorzien van de omschrijving van de hulpvraag, problematiek, doelen en welke middelen en werkzame elementen nodig zijn om de doelen te behalen en dat de jeugdige of zijn ouders verplicht zijn deze op te stellen wanneer zij hulp willen inkopen met een pgb. Ik heb al meerdere mensen gesproken die enorme moeite hebben met het invullen van alles wat wij als gemeente nodig hebben bij het aanvragen van allerlei dingen. Dus kan de wethouder ons verzekeren dat dit soort lijsten opgesteld kunnen worden in B1-taalniveau, zodat iedereen het kan begrijpen? En als dit nog steeds niet het geval is, mensen die deze lijsten moeten invullen ondersteuning daarbij kunnen krijgen. Want het moet voor iedereen toegankelijk zijn. Ook zouden wij graag iets van verduidelijking willen hebben als het gaat over vaktherapie.

Want wij vonden de reactie van het college heel duidelijk en goed te volgen, maar als we nu via de inspreker horen dat er een kans bestaat dat vaktherapie straks helemaal niet meer mogelijk is, zouden wij toch graag willen dat de wethouder deze zorg wellicht weg zou kunnen nemen. Dank u wel. De voorzitter: En u ook dank. Mevrouw Scholten, nog een interruptie. Mevrouw Scholten: Ik wacht heel even totdat er een duidelijk stoppunt is. Voorzitter, wij vragen ons wel echt af hoe de PvdA aankijkt en GroenLinks ook, tegen het idee dat ouders hun werk of carrière maar opzij moeten zetten als zij een kwetsbaar kind hebben. Want dit vinden wij aan deze kant van de tafel echt bijzonder pijnlijk en niet te verantwoorden. De heer Visser: Dat is een heldere vraag. Nee, daar zijn wij het helemaal mee eens. Alleen zo heb ik hem persoonlijk niet gelezen en volgens mij moet dat de bedoeling ook niet zijn, dat mensen hun carrière aan de kant zouden moeten zetten, want mensen hebben over het algemeen al genoeg aan hun hoofd en hebben tegenwoordig ook de inkomsten nodig. De voorzitter: Helemaal goed. De heer Van der Vliet, ga uw gang. De heer Van der Vliet: Dank u wel, voorzitter. De VVD kan zich goed vinden in de aangebrachte wijziging in de Verordening jeugdhulp. Een aantal belangrijke wijzigingen vinden wij onder andere de versterking van de eigen verantwoordelijkheid van ouders.