01-08 Inspraakbijdrage bewonerscomité Orionhof

Aan het College van B&W en de gemeenteraad van Haarlem Betreft: Orionhof – verzoek om het adviesrecht voor de BOPA te behouden Bijlage 1: Verslag startbijeenkomst bewonerscomité Orionhof Haarlem, 28 oktober 2025 Geacht College van B&W en raadsleden, Namens het bewonerscomité Orionhof, opgericht door en namens circa 30 adressen direct grenzend aan of tegenover het geplande bouwproject aan de Hélène Swarthstraat, willen wij onze zorgen uitspreken over de wijze waarop het woningbouwproject Orionhof momenteel wordt voorbereid. Wij hebben vernomen dat het project onder een “versnelde procedure” valt, waarbij ontwikkelaar Ymere zelf het stedenbouwkundig plan (SP) opstelt. In de stukken die recent aan de commissie Ontwikkeling zijn aangeboden en donderdag 30 oktober ter kennisname aan de Raad zijn gestuurd, lazen wij dat de raad komende winter wordt gevraagd om af te zien van het adviesrecht bij de buitenplanse omgevingsvergunning (BOPA). Wij vinden dat een zorgwekkende ontwikkeling. Het project behelst een ingrijpende verandering van onze directe leefomgeving:    

De bouwhoogte stijgt naar vier woonlagen en de nieuwe gebouwen komen dichter op onze huizen te staan, waardoor het wooncomfort, het uitzicht en de lichtinval in woningen en tuinen flink wordt beperkt. Het aantal woningen wordt bijna verdubbeld, terwijl er nauwelijks extra parkeerplaatsen bijkomen, wat tot een aanzienlijke parkeerdruk leidt. Het plan vermindert het openbaar groen en verandert het bestaande straatbeeld aanzienlijk. Het type woningen bestaat enkel uit sociale huur, en het aantal stijgt van 46 naar 85, waardoor de angst voor meer overlast en gevoel van onveiligheid toeneemt. Dit staat haaks op de wens van de gemeente die juist een betere verdeling van sociale huurwoningen over diverse wijken wil. In onze wijk, op deze locatie verdicht het alleen maar, door op hetzelfde grondoppervlak twee keer zoveel sociale huurwoningen te willen realiseren.

De bewonersparticipatie tot nu toe is ervaren als beperkt en weinig invloedrijk. Juist bij een dergelijk omvangrijk project is participatie en democratische controle essentieel. Het adviesrecht van de gemeenteraad is daarbij het enige instrument dat waarborgt dat de belangen van omwonenden, leefbaarheid en stedelijke kwaliteit ook politiek worden afgewogen. Wanneer dat recht wordt losgelaten, verdwijnt een belangrijk controlemoment tussen het ambtelijk proces en de uiteindelijke vergunningverlening. Als bewoners willen wij graag constructief bijdragen aan een goed en haalbaar plan voor onze buurt. Wij zijn ervan overtuigd dat open overleg en een zorgvuldige afweging juist kunnen helpen om onnodige weerstand en vertraging te voorkomen. Het behouden van het adviesrecht van de raad draagt daar in belangrijke mate aan bij. Tevens zien wij nu al dat het stedenbouwkundig plan (SP) en bouwplan op een aantal punten niet voldoet aan de ambtelijke kadernotitie Orionhof (oktober 2024) op de volgende punten: 2. Omgevingswet en -visie randvoorwaarden:  Een fysieke ontwikkeling draagt bij aan het bereiken en in stand houden van een veilige en gezonde leefomgeving en een goede omgevingskwaliteit



> het wordt drukker, zonlicht neemt af voor de huidige bewoners en de omgevingskwaliteit neemt af voor de bewoners van de koopwoningen. Een fysieke ontwikkeling heeft geen aanzienlijke nadelige gevolgen voor de leefomgeving > het heeft nadelige gevolgen voor de koopwoningen van de Hélène Swartstraat, Top Naefflaan, Queridostraat. Zie hiervoor ook bijlage: Verslag startbijeenkomst bewonerscomité Orionhof.

2. Omgevingswet en -visie eisen:  extra woningen bouwen om te zorgen dat er voor alle doelgroepen een woning is > het wordt 100% sociale huur en geen middensegment en vrije sector. 3. Visie ontwikkelzone Orionweg – Planetenlaan  Op de locatie Ymere worden de hoven zó gedraaid dat er – samen met de bestaande woningen aan Planetenplein en Top Naefflaan – twee nieuwe gesloten bouwblokken ontstaan met ruimte voor een nieuw woonstraatje. > hoven zijn vervangen door langsbebouwing; > er is geen ruimte meer voor een nieuw woonstraatje;  De blokken worden drie lagen hoog met ruimte langs de Orionweg voor twee kleine accenten van vier lagen. > de blokken worden volledig 4 lagen i.p.v. drie lagen;  Parkeren vindt op klassieke wijze plaats binnen de woonblokken uit het zicht. > parkeren vindt in de openbare ruimte plaats; > parkeren vindt in het zicht plaats. 4. Ruimtelijke opzet Eisen ruimtelijke opzet:  Hovenstructuur: De bebouwing dient een hovenstructuur te volgen > hoven zijn vervangen door langsbebouwing  Centrale Verbinding: Er moet een centrale verbinding worden gecreëerd tussen de H. Swarthstraat en de Orionweg, die in het verlengde ligt van de Marcellus Emantsstraat. Deze route moet uitnodigend en aangenaam zijn, hoofdzakelijk bedoeld voor voetgangers, waarbij fietsers te gast zijn en gemotoriseerd verkeer wordt uitgesloten.

> u-vormige hoven zijn vervangen door 2 lange bouwblokken, die parallel lopen aan de Hélène Swarthstraat en Orionweg, waardoor er geen centrale verbinding meer is en er ook geen route is voor voetgangers en fietsers.  Bouwhoogte: In het tussengebied geldt een maximale bouwhoogte van twee verdiepingen > alles wordt 4 bouwlagen volgens de laatste ontwerpen. 8.2 Auto parkeren bewoners en bezoekers Eisen:  De parkeerbehoefte moet op eigen terrein worden opgelost > gebeurt grotendeels op de bestaande openbare parkeerplaatsen 9.1 Overgangszone tussen openbare ruimte en gebouw  De overgangszone tussen straat en gebouw moet zorgvuldig vormgegeven worden. De inrichting ervan is namelijk van grote invloed op het straatbeeld en of mensen zich er prettig in voelen. De inrichting en afmeting van deze zone bepaald ook of bewoners en gebruikers voldoende privacy ervaren zodat de plinten van gebouwen een levendige uitstraling krijgen. > de nieuwe bouwblokken zitten veel dichter op de koopwoningen dan de huidge te slopen bouwblokken in combinatie met 4 bouwlagen, veroorzaakt veel inkijkt bij en van de koopwoningen, hetgeen gaat ten koste van de privacy van de nieuwe en huidige koopwoningbewoners. Wij roepen de raad daarom vriendelijk doch dringend op om: 1. Het adviesrecht bij de BOPA voor Orionhof te behouden; 2.

De raad betrokken te houden bij het ontwerp van het stedenbouwkundig plan en de verdere uitwerking ervan;

3. (Toe)zicht te houden op de gestelde randvoorwaarden en eisen zoals deze staan in de ambtelijke kadernotitie Orionhof en bij te sturen daar waar het plan nu al afwijkt. 4. Te waarborgen dat bewonersparticipatie daadwerkelijk invloed heeft op de planvorming. Wij hopen dat u zich uitspreekt vóór transparantie, samenwerking, en zorgvuldigheid bij de besluitvorming over dit project en een beter stedenbouwkundig plan.

Met vriendelijke groet,

Namens het bewonerscomité Orionhof, Mark Hunting Contactpersoon bewonerscomité Orionhof orionhof@proton.me

Verslag

Startbijeenkomst bewonerscomité Orionhof

Datum Tijd

21 oktober 2025 19:30 uur - 19.45 uur inloop 19.45 uur - 21.00 uur agendapunten Locatie Schoterhof Genodigden bewoners Hélène Swarthstraat, Top Naefflaan en Queridostraat 7-19III Onderwerp Samen voor zon, uitzicht en groen! 1. Opening Alle bewoners worden welkom geheten en het bewonerscomité stelt zich voor aan de aanwezigen. En er wordt uitgelegd wat de aanleiding van de startbijeenkomst van het bewonerscomité is. Aanleiding voor deze startbijeenkomst is het op 30 september j.l. gepresenteerde laatste bouwplan Orionhof van Ymere langs de Orionweg/Hélène Swarthstraat waarvan bewoners erg zijn geschrokken. Daar waar eerst nog draagkracht was van omwonenden en begrip voor woningen die gebouwd moeten worden is deze nagenoeg verdwenen. Daarom is besloten een bewonerscomité op te richten voor bewoners aan de Hélène Swarthstraat, Top Naefflaan en de flat aan de Queridostraat. Op eerdere informatiebijeenkomsten Orionweg (2 mei 2023 en 29 januari 2024) is er op informatieborden door Ymere een plan gepresenteerd van twee U-vormige bouwblokken van drie lagen hoog aan de Hélène Swarthstraat en 3 lagen hoog met een paar accenten van vier lagen hoog aan de Orionwegzijde. Met tussen de beide U-vormige bouwblokken een verbinding tussen de Hélène Swartstraat en de Orionweg in het verlengde van de Marcellus Emantsstraat.

Tijdens de eerdere informatiebijeenkomsten zijn er veel wensen (over de hoogte/afstand) en zorgen gedeeld (aantal woningen/parkeren/groen/sfeer) door de bewoners. Echter op de laatste informatieavond van 30 september waren de U-vormen verdwenen en werd er een heel ander ontwerp gepresenteerd van twee lange bouwblokken, één direct gelegen aan de Hélène Swarthstraat en één langs de Orionweg van beide vier lagen hoog. De belangrijkste wensen eerder geuit door omwonenden, zoals:  niet hoger dan drie verdiepingen/lagen, zijn afgedaan met: “dit lukt helaas niet; het worden er 4”.  woningen niet direct aan de stoep  afstand tot omliggende koopwoningen, is ook afgedaan met “dit lukt helaas niet overal”. 2. Kennismaking Na inventarisatie blijken er in totaal 26 bewoners en ook omwonenden aanwezigen te zijn, waarvan 9 bewoners uit de Helene Swarthstraat; 8 uit de Top Naefflaan; 3 uit de Queirdostraat; 2 van het Planetenplein;1 Herman Gorterstraat; 1 uit de Anthony Fokkerlaan; Marcellus Emantsstraat en tevens heren van wijkplatform Sinneveld en wijkplatform Planetenwijk. 3. Doel van de bijeenkomst Het bewonerscomité geeft aan gezamenlijk op te willen komen voor een beter plan. Men is niet tegen het bouwen van woningen, maar wél tegen dit specifieke plan.

Dit is de reden waarom er een bewonerscomité is opgericht voor bewoners aan de Hélène Swarthstraat, Top Naefflaan en de flat aan de Queridostraat. Pagina 1 van 4

De wens is dat er een ander ontwerp komt dan wat er gepresenteerd is tijdens de bewonersavond van 30 september. Het bewonerscomité legt uit het niet eens te zijn met het laatste ontwerp om de volgende redenen: De bouwblokken worden 4 lagen hoog in plaats van drie, zoals steeds werd gezegd. De bebouwing komt direct aan de straat te staan en daardoor veel dichter op de koopwoningen, dan waar de huidige bouwblokken van Ymere nu staan. De hoogte en afstand t.o.v. de bestaande koopwoningen heeft nadelige gevolgen voor de eigenaren van de koopwoningen betreffende: - Zonlicht/daglicht: meer schaduw in huis en tuin of balkon, minder warmte, minder zon op zonnepanelen - Duurzaamheid: door de slagschaduw komt er minder zonwarmte in de woningen, waardoor de stookkosten zullen oplopen; tevens wordt de opbrengst van de zonnepanelen van de bestaande koopwoningen veel minder; - Privacy: nieuwe bewoners vanuit de 4 lagen hoge gebouwen van de Orionhof kijken zo de bestaande koopwoningen in. - (Groen) uitzicht verdwijnt: er is veel minder groen door het grote bouwblok i.p.v. groen/bomen die er nu in de straat te zien zijn. Bijna al het openbare groen verdwijnt. Het groen wordt geconcentreerd in een afgesloten binnentuin. Bij eerder planvorming was er nog een vrije ruimte tussen de U-vormen, nu wordt het een dichte “muur”.

Het aantal woningen en het type woningen heeft nadelige gevolgen voor de eigenaren van de koopwoningen betreffende: Het aantal woningen gaat van 46 naar 85 woningen, waarvan 18x type A (2-kamerwoning 50m2), 59x type B(3-kamerwoning 60m2), 8x type C (4-kamerwoning 75m2). Het worden bijna 2x zoveel sociale huur woningen (100%) - Parkeerdruk: doordat parkeren niet plaats vindt op eigen terrein en er nauwelijks extra parkeerplaatsen bijkomen, terwijl het aantal te bouwen woningen bijna verdubbeld, komt er een veel hogere parkeerdruk op de openbare weg. Volgens de nieuwe parkeernorm moeten er voor de 85 woningen 57 parkeerplaatsen gerealiseerd worden. Ymere gaf in de plannen aan uit te gaan van 21 bestaande en 21 nieuwe parkeerplaatsen. - Overlast neemt toe: afval naast de afvalbak zal toenemen net als de verwachte drugdealers en misstanden, doordat er bijna twee keer zoveel sociale huurwoningen worden gebouwd op hetzelfde grondoppervlakte, waarvan hulpbehoevende doelgroepen (o.a. statushouders en voormalige daklozen). - Goedkoper ontwerp: Omdat sociale huur minder oplevert dan het middensigment en vrij sector woningen lijkt Ymere te besparen op de bouwkosten. Het huidige plan bestaat uit repeterende bouw, met minder bouwoppervlak en de maximale hoogte die is toegestaan zonder lift.

Het bewonerscomité geeft aan dat dit alles het woongenot van de huidige bewoners van de omliggende koopwoningen ernstig aantast en dat de buurt minder prettig wordt om in te wonen. En dit heeft tevens zeer nadelige gevolgen voor de woningwaarde van de koopwoningen. Vanuit de zaal worden de zorgen o.a. aangevuld met:  “Er komt vanaf het begin van de bouw een bouwkeet op de huidige parkeerplaatsen achter de Top Naeffstraat te staan, waardoor die helemaal niet meer te gebruiken Pagina 2 van 4

 

zijn vanaf het moment van slopen/bouwen, terwijl alle bewoners van de Top Naefflaan op die parkeerplaats zijn aangewezen” “Het voelt als discriminatie voor de starter, die iets meer dan sociale huur verdient een woning zoekt, als het 100% sociale huur wordt”. “Het vandalisme, mishandelingen, drugsdealen en drugsverslaafden en inbraken van de afgelopen tientallen jaren was al erg, zoals ook schietpartijen, maar dat wordt alleen maar erger met 2x zoveel alléén maar sociale huurwoningen”.

N.a.v. van meerdere bevestigende reacties uit de zaal wordt gevraagd aan de bewoners om ieder zijn eigen ervaringen betreffende overlast per mail aan te leveren aan het bewonerscomité, om zo inzichtelijk te krijgen welke problematiek er nu al speelt vanwege de bewoners die in de huidige 46 sociale huurwoningen van Ymere wonen/woonden. Tevens wordt er ook voorgesteld om contact te zoeken bij de wijkagent hierover. Door het bewonerscomité wordt aangegeven graag gebruik te willen maken van kennis uit de buurt. En wordt een oproep gedaan wie er kan helpen. Heb jij verstand van (steden)bouw, bestemmingsplannen, recht, of communicatie en wil je (op de achtergrond) meedenken of advies geven? Opgeven kan via Orionhof@proton.me 4. Plan van aanpak Het bewonerscomité legt uit welke mogelijkheden/stappen er zijn: De fase waar we nu in zitten geeft nog geen mogelijkheid om officieel bezwaar te maken. Dit kan pas nadat de vergunning is verleend. Voordat de vergunning verleend kan worden komt eerst nog de aanvraag, die kan je in zien, en zienswijze geven. Via www.officielebekendmakingen,nl worden aanvragen en vergunningverlening gepubliceerd. Stap 1: contact met de politiek Voor bewustwording bij het College van B&W en vooral de Raad van de zorgen en onvrede van de omwonenden en de wens voor ander ontwerp i.v.m.

met het afwijken van de visie en eerdere getoonde ontwerpen tijdens de participatiefase. Ook het experimenteren met het vereenvoudig proces, waardoor er enkel alleen kadernotities zijn geschreven door de gemeenten en geen Programma van Eisen voor de Leefomgeving (PvEL) door de gemeente wordt gemaakt, bij 7 projecten, waaronder de Orionhof en Orion 400 (huidige Bison Bowling) baart het bewonerscomité ernstige zorgen. Deze zorgen lijken alleen maar meer te worden, doordat de projectontwikkelaar/woningcorporatie aan het roer staat voor het Stedebouwkundig Plan waardoor er meer taken extern zijn belegd. Het College vraagt vervolgens óók nog aan de Raad om nog meer snelheid te willen in het versnelde traject door ook nog af te zien van het adviesrecht bij een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA), zodat er minder besluitvorming plaatsvind. De manier van hoe de participatie- en informatiebijeenkomsten worden georganiseerd en het experiment van het inzette vereenvoudigde en versnelde proces roepen grote twijfels op over de transparantie en betrouwbaarheid van de overheid in relatie tot de bewoners en de bescherming van hun leefomgeving en de volksvertegenwoordiging van de Raad, die op deze manier nog eens buitenspel wordt gezet. Het bewonerscomité geeft aan dat de eerste stap van contact met de politiek, gemeente en ontwikkelaar Ymere is inmiddels gezet.

Raadleden willen in gesprek net als de projectontwikkelaar Ymere. Stap 2: zienswijze brief / inspraak Op moment van de aanvraag buitenplanse omgevingsplanactiviteit Pagina 3 van 4

Commissie Ontwikkeling Stap 3: bezwaar tegen het besluit van de verleende omgevingplanactiveiten. Op verleende buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA) Hoorcommissie Besluit op advies Bezwaar bij de rechtbank Beroep bij de Raad van State Nadeelcompensatie n.a.v. een omgevingsvergunning die waardedaling van een buurwoning veroorzaakt. N.a.v. het toegelichte traject geeft het bewonerscomité aan dat ze hoopt dat het niet komt tot een juridisch procedures, maar dat het College van B&W en de Raad en Ymere inzien dat dit experiment met een vereenvoudigd proces met minder participatie en besluitvorming vooraf tijdswinst op korte termijn zou kunnen opleveren, maar weerstand en straks vertraging op lange termijn op gaat leveren als het ontwerp niet wordt aangepast. Het laatste ontwerp (4 bouwlagen en 2x zoveel sociale huurwoningen) roept nu al heel veel weerstand roep vanuit alle omwonenden. 5. Rondvraag Aanwezigen wordt gevraagd wie er al contact heeft gehad met Ymere of de gemeente, en deze informatie te delen. Ook wordt gevraagd wie lid is van een politieke partij, of connecties heeft in de politiek. Er wordt een oproep gedaan wie er kan helpen. Heb jij verstand van (steden)bouw, bestemmingsplannen, recht, of communicatie en wil je (op de achtergrond) meedenken of advies geven? Opgeven kan via orionhof@proton.me.

Tijdens de rondvraag komt er ook een verzoek van het wijkplatform aan de aanwezigen om het bewonerscomité te versterken en dat het kan helpen lid te worden van een politieke partij. 6. Vervolg en afsluiting Sluit je aan door een mail te sturen naar orionhof@proton.me met je naam en adres. Ook als je alleen op de hoogte wilt blijven, is aanmelden waardevol. Verder informatie gaat via de mail en indien nodig/wenselijk weer via een bewonersavond. Hartelijk dank voor uw aanwezigheid.

Pagina 4 van 4