Jaarstukken 2024 definitief versie 16
Tekst van het document
Er is gewerkt aan ondermijningsbeleid (dat inmiddels is vastgesteld), waarmee meer structureel invulling gegeven wordt aan de aanpak van ondermijning. Ook zijn het Bibob-beleid en het damoclesbeleid geactualiseerd. Met de uitvoering van het geactualiseerde Bibob-beleid (2024) voorkomen we, dat we als gemeente Haaksbergen criminaliteit faciliteren door het afgeven van bijvoorbeeld (omgevings)vergunningen, vastgoedtransacties, subsidies en aanbestedingen. Hiermee wordt de integriteit van de overheid beschermd en voorkomen we ook dat er een oneerlijke concurrentiepositie ontstaat voor onze bonafide ondernemers.
Jaarstukken 2024
26
IVP De gemeente voert regie op veiligheid en vanuit de gemeentewet is de burgemeester verantwoordelijk voor de openbare orde en veiligheid en tot op bepaalde hoogte voor de leefbaarheid. Het hebben van regie valt of staat met het hebben van een plan. In dit geval is dat het Integraal Veiligheidsplan 2024-2027 (IVP). Na de vaststelling van de startnotitie in 2022 zijn er vervolgstappen gezet om te komen tot een nieuw IVP. Bij het ontwikkelen van dit beleid hebben we, veel uitgebreider als voorheen, participatie een grote rol gegeven. Vanuit een marktkraam op de weekmarkt en in verschillende interviews en sessies met onder andere inwoners, wijkraden, ondernemers, raadsleden en ketenpartners (zoals politie, scholen, woningbouwcorporaties, etc.) zijn we actief het gesprek aangegaan om input op te halen. In 2024 is het nieuwe integraal veiligheidsplan door de gemeenteraad vastgesteld. Inmiddels zijn er al stappen gezet, die bijdragen aan het behalen van de in het plan gestelde doelen. Voorbeelden daarvan zijn het ondermijningsbeleid en de realisatie van de jongerenontmoetingsplekken. Verbonden partijen Veiligheidsregio Twente te Enschede Veiligheid begint bij het zoveel mogelijk voorkomen van incidenten, rampen en crises en het vervolgens beperken van letsel en schade bij incidenten, rampen en crises.
De risico’s in de regio vormen de basis waarop het veiligheidsbeleid door Veiligheidsregio Twente wordt vormgegeven. Veiligheidsregio Twente is verantwoordelijk voor het zo veel mogelijk reduceren van risico’s en voor het bestrijden en beperken van de effecten. De medewerkers staan 24/7 paraat om te helpen bij het bestrijden van branden, rampen en crises.
Prestatie-indicatoren Naam indicator
Verwijzingen Halt (12-17 jaar) Winkeldiefstallen Gewelds- en seksuele misdrijven Diefstallen uit woning Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte) # = cijfers van 2023
Eenheid
Stand Haaksbergen 2024
Aantal per 1.000 jongeren Aantal per 10.000 inwoners Aantal per 1.000 inwoners Aantal per 1.000 inwoners Aantal per 1.000 inwoners
Gemiddelde van de referentie gemeenten
Gestelde norm
5#
9#
*
4.52
8.52
*
1.8
2.6
*
0.6#
1.1#
1.6
2.4#
4.0#
*
Wat heeft het gekost? bedragen x €1.000 Nr.
Omschrijving taakveld
Lasten
Baten
Begroot
Werkelijk
Saldo
Begroot
Werkelijk
Saldo
Totaal saldo -1
1.1
C risisbeheersing en brandweer
1.889
1.890
-1
0
0
0
1.2
Openbare orde en veiligheid
717
716
1
0
0
0
1
2.606
2.606
1
0
0
0
1
Totaal programma 1
De afwijkingen op baten en lasten per taakveld (> € 15.000) worden toegelicht binnen het hoofdstuk ‘Verklaring verschillen begroot en werkelijk’ in de jaarstukken.
Jaarstukken 2024
27
Programma 2. Verkeer, vervoer en waterstaat Belangrijkste beleidsontwikkelingen In 2023 is gewerkt om het noodzakelijk onderhoud aan en de vervanging van ons weggennet te realiseren. Verder zijn een aantal subsidies toegekend door het Rijk voor het verbeteren van de verkeersveiligheid, in het bijzonder voor fietsers. De ontwerp “Nota Parkeernormen 2024 en verder” en het ontwerpbestemmingsplan “Parapluplan Parkeren Haaksbergen” zijn vastgesteld. Waar hebben we het voor gedaan? De bereikbaarheid in Haaksbergen op peil houden en de verkeersveiligheid verbeteren. Wat hebben we bereikt? Met de beschikbaar gestelde middelen is onderhoud uitgevoerd om de kwaliteit van ons wegennet op een acceptabel en verkeersveilig niveau te houden. Het behouden van een bereikbaar Haaksbergen, waarbij het voor alle bewoners en bezoekers op dit moment mogelijk is een parkeergelegenheid te vinden binnen acceptabele afstand van de bestemming. Faciliteren van het openbaar vervoer op een zodanige wijze dat het vervoer binnen, van en naar Haaksbergen op een veilige en snelle manier kan worden uitgevoerd. Wat hebben we hiervoor gedaan? • Met het onderhoud van het straatwerk hebben we op meerdere locaties gevaarlijke situaties, zoals verzakkingen en wortelopdruk, kunnen herstellen. Ook zijn langs diverse wegen de meeste urgente locaties hersteld waar grasbetonstenen waren verzakt of kapotgereden.
Wegmarkeringen zijn hersteld waar nodig. • De rotonde bij de Wiedenbroeksingel en Enschedesestraat is opgeleverd • De werkzaamheden aan de Vloedstegenbrug zijn gestart. Er is een tijdelijke brug geplaatst, zodat verkeer zo min mogelijk hinder hiervan ondervindt. • Delen van de voormalige N18 zijn heringericht, waarbij de maximum snelheid van 70 km/u naar 50 km/u is afgeschaald. In 2024 gaan wij hiermee verder. • Bij nieuwbouwplannen en ontwikkelingen zijn parkeertoetsen uitgevoerd. • De nota Parkeernormering Haaksbergen 2024 is vastgesteld. • Het netwerk van openbare laadplekken is verder uitgebreid. Verbonden partijen Provincie Overijssel De provincie is concessiehouder openbaar vervoer en is ook subsidieverstrekker voor projecten op het gebied van verkeersveiligheid, educatie en gedragsbeïnvloeding. Prestatie-indicatoren Dit programma heeft geen verplichte prestatie-indicatoren.
Jaarstukken 2024
28
Wat heeft het gekost? bedragen x €1.000 Nr.
Omschrijving taakveld
Lasten
Baten
Begroot
Werkelijk
Saldo
Begroot
Werkelijk
Saldo
Totaal saldo -262
2.1
Verkeer en vervoer
3.910
4.233
-323
167
228
61
2.2
Parkeren
40
40
0
0
5
5
5
2.5
Openbaar vervoer
81
65
17
65
75
9
26
4.032
4.337
-306
232
307
75
-231
Totaal programma 2
De afwijkingen op baten en lasten per taakveld (> € 15.000) worden toegelicht binnen het hoofdstuk ‘Verklaring verschillen begroot en werkelijk’ in de jaarstukken.
Jaarstukken 2024
29
Programma 3. Economie Wat hebben we bereikt? • Voor de uitbreiding van bedrijventerrein Stepelerveld zijn in de tweede fase ruimtelijke varianten uitgewerkt. • De scope van het project herinrichting kop Spoorstraat tot en met het plein de Kalter (uit Actieplan Centrum) is verruimd naar Salomon Frankenhuisrotonde-de markt. • De contacten met het georganiseerde bedrijfsleven (IKT, HOV, SEH, Parkmanagement en ondernemersverenigingen) zijn geïntensiveerd zowel ambtelijk als bestuurlijk. • De contacten tussen ons en de (individuele) ondernemers zijn verbeterd. • We hebben de eerste stappen gezet om een nieuwe economische visie en een visie verblijfsrecreatie te ontwikkelen. • Er is een stuurgroep netcongestie gevormd bestaande uit afgevaardigden vanuit het bedrijfsleven, gemeente en provincie. Allen dragen financieel bij om gezamenlijk tot een oplossing te komen voor netcongestie. • Wij hebben samen met HOV en provincie Overijssel een plan van aanpak opgesteld om het centrum toekomstbestendig te maken. Om hier uitvoering aan te geven is een provinciale subsidie aangevraagd. • Raad van Advies (afvaardiging van verblijfsaccommodaties, dagrecreatie, horeca, cultuur, natuur en gemeente) meer in hun kracht gezet om het toeristisch bedrijfsleven vitaal te houden. • De recreatieve routestructuren worden goed onderhouden met aandacht voor innovatie en doorontwikkeling.
• Inzicht verkregen in de bezoekersstromen van eigen inwoners en gasten. • Bezoekers zijn geïnspireerd en verleidt om naar Haaksbergen te komen. • Stakeholders (ondernemers, organisaties, belanghebbenden) betrokken uit de vrijetijdseconomie zijn meer betrokken. • Sterk toeristisch Twente, waar Haaksbergen ook de vruchten van plukt. Wat hebben we hiervoor gedaan? • In het kader van fase 2 Stepelerveld is een verkeersonderzoek uitgevoerd om te bepalende of een directe aansluiting op Kolenbranderweg noodzakelijk is. • Er hebben diverse gesprekken plaatsgevonden met een vertegenwoordiging van ondernemers over de scopewijziging van het project herinrichting kop Spoorstraat tot en met het plein de Kalter (uit Actieplan Centrum). Daarnaast zijn de noodzakelijke aanpassingen aan het rioolstelsel vanuit het WRP onderzocht. • Er zijn meerdere succesvolle ondernemersbijeenkomsten georganiseerd zoals bijvoorbeeld de bijeenkomst over cybersecurity en de Dag van de Ondernemer. Het doel hiervan is om ondernemers te adviseren, een netwerkmogelijkheid te bieden en de contacten met de gemeente te verbeteren. • Met enige regelmaat bezoeken we bedrijven zowel ambtelijk als bestuurlijk. • Onderdeel is het opbouwen van de samenwerking, waarbij de pandeigenaren worden verenigd, de HOV geherorganiseerd en de gemeente zich voorbereid om samen te werken.
Daarnaast wordt een toekomstplan voor het centrum opgesteld waarbij leegstand een aandachtspunt is. • Eerste stappen gezet om een ondernemersloket in te richten, zodat we beter zichtbaar en vindbaar zijn voor ondernemers. • Voor het opstellen van de economische visie is de economie van Haaksbergen op diverse manieren geanalyseerd. Daarnaast is er een succesvolle meepraatavond georganiseerd voor ondernemers en is een enquête uitgegaan richting ondernemers. Om economische
Jaarstukken 2024
30
•
• • • •
groei te stimuleren is input opgehaald bij ondernemers waarmee we draagvlak creëren om een goed vestigingsklimaat te waarborgen. Om input te krijgen voor de visie verblijfsrecreatie is een inventarisatie gedaan naar alle verblijfsrecreatie in Haaksbergen. Daarnaast zijn de (gewenste) doelgroepen onderzocht en is er onderzoek gedaan naar de ontwikkelruimte. Hiervoor zijn meerdere participatiemomenten georganiseerd. We hebben contact onderhouden met het Expertisecentrum Vitale Vakantieparken Overijssel om een kwaliteitsslag ter realiseren in de verblijfsrecreatie. We hebben kennissessies bijgewoond en kennis gedeeld. Participeren in, adviseren en stimuleren van de promotie van Haaksbergen en als liaison aansluiten bij de Raad van Advies Haaksbergen Natuurlijk. Regelmatig contact en afstemming met het Routebureau Twente. Samen met de 14 Twentse gemeenten wordt gezorgd voor goede marketing, promotie en aanbodontwikkeling van toeristisch recreatief Twente waarbij er voldoende aandacht is voor Haaksbergen.
Verbonden partijen Twenteboard/BOSS Vanuit de 3O-samenwerking in de Twenteboard is door middel van het bijeenbrengen van talent, bedrijven en kapitaal gezamenlijk gewerkt aan de sociaaleconomische structuurversterking van Twente. Dit heeft geresulteerd in de Agenda van Twente 2023-2027. De Agenda van Twente is de gezamenlijke investeringsagenda van de overheid, kennis- en onderwijsinstellingen en het bedrijfsleven in Twente. Samen maken zij zich sterk voor sterke economie, voldoende werkgelegenheid én voldoende talenten om alle vacatures in te vullen. Maar ook voor slimme technologie, duurzaamheid, schone energie, goede bereikbaarheid en mooie woon-, werk- en leefomgeving. Het versterken van het brede Twentse bedrijfsleven staat centraal. Daarvoor is het aantrekken, opleiden en behouden talent van alle niveaus hard nodig. Dit talent wil wonen en werken in een prettige regio, die goed bereikbaar is. De agenda richt zich op drie maatschappelijke opgaven: een slimme toekomstbestendige energievoorziening; transformatie naar een duurzame en circulaire economie; innovatieve gezondheidszorg Recreatieschap Twente In opdracht van 14 Twentse gemeenten exploiteert het Recreatieschap Twente de recreatieparken (Het Rutbeek, Het Lageveld, Het Hulsbeek), fietspaden en routesystemen (Routenetwerk Twente).
De bedrijfsvoering van het recreatieschap wordt uitgevoerd door de Gemeenschappelijke Regeling (GR). Er is een dienstverleningsovereenkomst (DVO) gesloten met Samen Twente. Het strategisch beleid voor vrijetijdseconomie (VTE) en het formatiebudget is ondergebracht bij Twente Board Development. Op dit moment wordt de financieringssystematiek Recreatieschap Twente onder de loep genomen. Beoogd resultaat is een duidelijk en transparant afsprakenkader over het beheer en onderhoud, in kwaliteit en kwantiteit, van de routenetwerken met een passende financieringssystematiek en een zo efficiënt mogelijke manier van onderhoud en beheer van de routes en een recreatieparken.
Jaarstukken 2024
31
Prestatie-indicatoren Naam indicator
Eenheid
Stand Haaksbergen 2023
Gemiddelde van de referentie gemeenten
Gestelde norm
Functiemenging
Percentage (verhouding tussen banen en woning)
51,8
42,5
*
Vestigingen (van bedrijven)
Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 t/m 74 jaar
168,7
143,8
*
Wat heeft het gekost? bedragen x €1.000 Nr.
Omschrijving taakveld
Lasten
Baten
Begroot
Werkelijk
Saldo
Begroot
Werkelijk
Saldo
Totaal saldo
3.1
Economsiche ontwikkeling
486
498
-12
38
40
2
-10
3.2
Fysieke bedrijfsinfrastructuur
54
53
1
30
0
-30
-29
3.3
Bedrijvenloket en regelingen
140
184
-45
122
124
2
-43
3.4
Economische promotie
217
217
0
301
291
-10
-10
Totaal programma 3
897
953
-56
491
455
-36
-92
De afwijkingen op baten en lasten per taakveld (> € 15.000) worden toegelicht binnen het hoofdstuk ‘Verklaring verschillen begroot en werkelijk’ in de jaarstukken.
Jaarstukken 2024
32
Programma 4. Onderwijs Inleiding De gemeente is verantwoordelijk voor goede onderwijshuisvesting, draagt zorg voor een doorgaande lijn tussen de voor- en vroegschoolse voorzieningen en de aansluiting van onderwijs en zorg. Daarnaast draagt de gemeente de zorg voor het leerlingenvervoer, voor het voorkomen van onderwijsachterstanden bij kinderen, toe te zien op de leerplicht en diverse andere specifieke wettelijke taken op het gebied van onderwijs. Waar doen we het voor? Alle kinderen en jongeren die in Haaksbergen wonen kunnen zich optimaal ontwikkelen en leren vaardigheden om zich een positie te verwerven in de maatschappij. Onderwijshuisvesting Wat hebben we bereikt? We hebben stappen gezet in het verder uitwerken en uitvoeren van het vastgestelde Integraal Huisvestingsprogramma (IHP). Wat hebben we hiervoor gedaan? • De bouw van basisschool Het Palet inclusief gymvoorziening en voorziening voor kinderopvang is gestart. • We hebben uitvoering gegeven aan de motie die de raad op 12 juni 2023 heeft aangenomen en die het college oproept “de mogelijkheden van vervangende nieuwbouw huisvesting HAL in combinatie met een sporthal/zaal en zwembad, op of bij Park Scholtenhagen te onderzoeken”. De uitkomsten van dit onderzoek hebben wij op 6 mei 2024 gepresenteerd aan de raad.
De uit dit onderzoek voortkomende, vier meest geschikte locaties zijn vervolgens getoetst op criteria uit de Omgevingswet op geschiktheid voor nieuwbouw van het Assink lyceum; • Het haalbaarheidsonderzoek naar de Multifunctionele Accommodatie in Buurse is uitgevoerd en gepresenteerd. • Met Stichting Keender zijn we in overleg geweest met betrekking tot de planvorming voor de renovatie van de St. Bonifaciusschool in St. Isidorushoeve. Leerlingenvervoer Wat hebben we bereikt? Leerlingen die in aanmerking kwamen voor leerlingenvervoer, konden met een passende vervoersvoorziening naar een passende onderwijsinstelling reizen. Wat hebben we hiervoor gedaan? • We hebben centrale opstapplaatsen ingevoerd van waaruit leerlingen naar school vertrekken en vanuit school aankomen. De centrale opstapplaatsen zijn geëvalueerd. • We hebben leerlingen die met het ov kunnen reizen een ov-abonnement aangeboden. • We hebben leerlingen die op de fiets kunnen reizen een fiets aangeboden. • Nieuwkomers die geen dagbesteding hebben, zijn hun kinderen gaan begeleiden in het OV. Nieuwkomersonderwijs Wat hebben we bereikt? Er zijn passende onderwijsvoorzieningen gecreëerd voor nieuwkomers die in Haaksbergen wonen. Wat hebben we hiervoor gedaan?
Jaarstukken 2024
33
• • •
De Tijdelijke Schakelklas (TSK) in Neede is opgeheven. Haaksbergse leerlingen die daar basisonderwijs volgden zijn doorgestroomd naar het reguliere onderwijs in Haaksbergen. Er zijn afspraken gemaakt met taalschool De Globe in Enschede voor de nieuwe instroom van Oekraïense leerlingen (basisonderwijs). Kinderen uit statushoudersgezinnen volgden al basisonderwijs bij taalschool De Globe. De Internationale Schakelklas (ISK) van Stichting Portuur is van een tijdelijke voorziening een structurele voorziening geworden. Alle nieuwkomers (Oekraïeners, AMV’ers en statushouders) die voortgezet onderwijs volgen, doen dit op deze ISK.
Onderwijsachterstanden/VVE Wat hebben we bereikt? Peuters die vanwege een door de Jeugdgezondheidszorg van de GGD geïndiceerde (taal-) achterstand in aanmerking kwamen voor “Voor- en vroegschoolse educatie” (VVE) ontwikkelden zich spelenderwijs op VVE-opvangplekken in voorschoolse voorzieningen. Wat hebben we hiervoor gedaan? • In de lokale werkgroep VVE-doorgaande lijn Haaksbergen is met (VVE-)opvangaanbieders, de lokale afdeling Jeugdgezondheidszorg (JGZ) van de GGD en een vertegenwoordiging van het basisonderwijs in Haaksbergen gewerkt aan de verdere doorontwikkeling van het voor- en vroegschoolse voorzieningenbeleid. Er is het afgelopen jaar onder andere aandacht besteed aan de toeleiding naar en het bereik van VVE. • De in 2023 uitgevoerde pilot van het ouderbetrokkenheidsprogramma Samen DigiTAAL is geëvalueerd. De conclusies en aanbevelingen zijn verwerkt in een aangepast werkplan, op basis waarvan na de zomervakantie een nieuw traject is gestart. • In verband met pensionering is in samenwerking met Stichting Keender (stichting voor katholiek en openbaar basisonderwijs in Haaksbergen) een nieuwe jonge kind expert/schoolcoach geworven.
Al meerdere jaren wordt de persoon die deze functie bekleedt, een aantal uren per week door Stichting Keender aan ons gedetacheerd om voorschoolse voorzieningen vraaggericht te adviseren bij casuïstiek op het gebied van ontwikkelingsproblemen. Bij de voorbereiding van de werving hebben we onze partners in het voorschoolse voorzieningenbeleid actief betrokken. Leerplicht en Doorstroompunt (voorheen RMC) Wat hebben we bereikt? Verzuim en voortijdig schoolverlaten zijn tot een minimum beperkt. Wat hebben we hiervoor gedaan? • We zijn gestart met het doorontwikkelen van onze aanpak voor het monitoren van jongeren in een kwetsbare positie. Er wordt periodiek aanvullend lijstwerk ingezet, waarmee we het deel van deze doelgroep dat al langer geleden is gestopt met een opleiding zonder een startkwalificatie te hebben behaald, beter in beeld hebben. Aansluiting onderwijs – zorg Wat hebben we bereikt? Zoveel mogelijk leerlingen hebben de zorg, die zij nodig hebben om deel te kunnen nemen aan onderwijs, gekregen. Wat hebben we hiervoor gedaan? • We hebben ons georiënteerd op de te nemen stappen om te komen tot meer en betere samenwerking tussen zorg en onderwijs, zoveel mogelijk óp school. Verbonden partijen Dit programma kent geen verbonden partijen.
Jaarstukken 2024
34
Prestatie-indicatoren Naam indicator
Eenheid
Absoluut verzuim
Aantal per 1.000 leerlingen Aantal per 1.000 leerlingen % deelnemers aan het VO en MBO onderwijs
Relatief verzuim Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers)
Stand Haaksbergen 2024
Gemiddelde van de referentie gemeenten
Gestelde norm
1,7*
6,1*
0
19*
21*
-
1,4%*
1,9%*
0,5%
*Cijfers DUO/Ingrado 2023
Wat heeft het gekost? bedragen x €1.000 Nr.
Omschrijving taakveld
Lasten Begroot
Werkelijk
Baten Saldo
Begroot
Werkelijk
Saldo
Totaal saldo
4.1
Openbaar basisonderwijs
148
137
11
0
0
0
11
4.2
Onderwijshuisvesting
1.382
2.115
-732
147
592
445
-287
4.3
Onderwijsbeleid en leerlingz.
1.472
1.263
209
428
279
-149
60
Totaal programma 4
3.003
3.514
-512
575
871
296
-215
De afwijkingen op baten en lasten per taakveld (> € 15.000) worden toegelicht binnen het hoofdstuk ‘Verklaring verschillen begroot en werkelijk’ in de jaarstukken.
Jaarstukken 2024
35
Programma 5. Sport, cultuur en recreatie Inleiding Programma 5 omvat sport, cultuur en recreatie. Een breed programma. Naast sport en cultuur vallen namelijk ook openbaar groen, erfgoed, speelvoorzieningen en recreatie binnen dit programma. Waar doen we het voor? Inwoners van de gemeente Haaksbergen kunnen zich blijvend ontwikkelen binnen een passend sport- en cultuuraanbod. Wij willen de sociale samenhang in onze gemeente vergroten door samen te werken met inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties op het gebied van welzijn, gezondheid, onderwijs, recreatie, sport, cultuur, erfgoed en openbaar groen. Het sportief, beweegvriendelijk, cultureel, groen en bio-divers inrichten van de openbare ruimte daagt uit tot activatie, recreatie, ontspanning en draagt bij aan een betere fysieke en mentale gezondheid. Zo blijft Haaksbergen een bruisende dorpsstad met een hoog niveau aan voorzieningen, waarbij de sociale verbondenheid voor alle leeftijden wordt bestendigd.
Wat hebben wij bereikt? Brede Spuk (2023-2026) De regeling bestaat uit 3 inhoudelijke hoofdthema’s waaronder het thema Sport, bewegen en cultuur met de volgende twee regelingen: • Lokaal Sportakkoord • Brede Regeling Combinatiefunctie Sport • Voor het thema sociaal veilig sportklimaat hebben we een sportcafé, een terugkombijeenkomst Vertrouwenscontactpersonen en in samenwerking met Enschede 2 cursussen Vertrouwenscontactpersoon georganiseerd. Bij de sportverenigingen zijn nu 23 Vertrouwenscontactpersonen in beeld. • Naast vier nieuwsbrieven hebben wij een groot artikel over het Sport en Beweegakkoord laten plaatsen in de speciale Sportkrant 2024. De MQ-scan, Uniek Sporten en subsidiemogelijkheden in de sport stonden centraal. • De buurtsportcoaches hebben weer vele sport en beweegactiviteiten opgezet, waarbij vele inwoners bereikt zijn zoals de Vitaliteitsbeurs met 800 bezoekers, vakantieactiviteiten, voorronde NK knikkeren, de Beweeg je Wijzer Weken en zaalvoetbaltoernooien. De buurtsportcoaches zijn werkzaam bij Wijkracht, Mediant en Assink Lyceum. • 100 kinderen hebben in 2024 gebruik gemaakt van het jeugdfonds sport, dit waren er 68 in 2023. Daarnaast hebben 48 volwassenen gebruik gemaakt van het volwassenfonds sport, hiermee zijn we gestart in 2024 waarmee we duidelijk voldoen aan een behoeftevraag.
• Er is een start gemaakt met de pilot Sportparkmanager voor 16 uur per week op het sportpark Scholtenhagen. • De wethouders van 14 Twentse gemeenten de Twentse visie op sport en bewegen 20242027 vastgesteld. Met deze visie spreken de gemeenten af om samen te werken op het gebied van sport. Vanuit deze visie zijn er twee werkgroepen ingesteld voor de kernthema's inclusief sporten en bewegen en talentontwikkeling. • Vanuit de regionale samenwerking is het derde Twentse Kennis en Inspiratie Event waar 184 Twentse verenigingen aan deel hebben genomen.
Jaarstukken 2024
36
Sportaccommodaties • We zijn aangesloten bij het verenigingsoverleg Scholtenhagen en hebben twee gebruikersoverleggen binnensport georganiseerd. • We hebben een belangrijke bijdrage geleverd aan het verduurzamen van het lokale maatschappelijk vastgoed sport en cultuur via een speciale subsidieregeling. In totaal was een bedrag beschikbaar van € 250.000. Dit is volledig benut voor het uitvoeren van verduurzamingsmaatregelen. Hiermee hebben we 27 verduurzamingsprojecten kunnen ondersteunen. • De atletiekbaan is goedgekeurd door de KNAU voor de komende drie jaar. Daarmee voldoet de wedstrijdbaan en atletiekonderdelen aan de veiligheidseisen en normen die door de KNAU gesteld worden en is de sportaccommodatie wedstrijdgeschikt. Cultuur • Met het project Cultuur aan de Basis 2.0 is een vervolg gegeven aan het verbreden van het cultuureducatieaanbod primair onderwijs, met name gericht op materieel alsook immaterieel erfgoed. • Er is een start gemaakt met het Cultuurakkoord 2025-2028 in samenwerking met de Cultuurmakelaar, alle culturele organisaties en betrokkenen. In drie avonden is veel informatie opgehaald. • Er wordt door middel van het uitvoeringsprogramma cultuurregio Twente bijgedragen aan regionale ambities op het gebied van cultuur. Tevens wordt actief aangesloten bij het ambtelijk cultuuroverleg voor de 14 Twentse gemeenten.
• 17 kinderen hebben gebruik gemaakt van het jeugdfonds cultuur, dit waren er 16 in 2023. Daarnaast hebben 9 volwassenen gebruik gemaakt van het volwassenfonds cultuur, hiermee zijn we gestart in 2024 waarmee we duidelijk voldoen aan een behoeftevraag. • De Cultuurmakelaar heeft 2 cultuurcafé ’s georganiseerd voor culturele organisaties zoals het thema vrijwilligerswerving. • Bibliotheek Enschede heeft een naamswijziging naar Bibliotheek Enschede-Haaksbergen en heeft maatregelen getroffen om de basis in de fysieke vestiging op voldoende niveau te krijgen. • Cultuur (stg. De Kappen) en bibliotheek (Bibliotheek Enschede-Haaksbergen) zijn onderdeel van het Huis van Haaksbergen waarbij de exploitatie is handen ligt van Wijkracht. MBS (Museum Buurtspoorweg) • Dankzij een stevig, onafhankelijk bestuur met brede kennis en kwaliteiten is de ingezette koers voortgezet. • Het is Museum Buurtspoorweg gelukt de omzet te vergroten, extra externe (incidentele) middelen te verwerven. • Het publieksproduct is versterkt door enerzijds museale presentaties en anderzijds door het ontwikkelen van arrangementen die meer individuele bezoekers en groepen aangetrokken heeft. Cultureel erfgoed • Het Los Hoes Klein Kattendam is aangewezen als rijksmonument. Lokale omroep • RTV Sternet is door het Commissariaat voor de Media als lokale media-instelling aangewezen.
Op grond daarvan bekostigen wij de omroep en hanteren daarbij het richtsnoerbedrag dat de VNG adviseert per huishouden. • Door de bekostiging is RTV Sternet in staat als lokale omroep te kunnen fungeren. Naast de traditionele kanalen heeft RTV Sternet een groot bereik door sociale media als facebook en YouTube.
Jaarstukken 2024
37
Plantsoenen en speelgelegenheden • We hebben in 2024 bijgedragen aan een veilige, schone en biodiverse openbare ruimte. • Er is ondersteuning gegeven aan diverse initiatieven voor groenadoptie en er zijn enkele groenvoorzieningen gerenoveerd. De veiligheid in de openbare groene ruimte is gewaarborgd door diverse maatregelen aan onder andere bomen. • Bij nieuwe ontwikkelingen hebben we ons sterk gemaakt dat er voldoende toegankelijk groen in de bebouwde kom blijft en dat de ruimte efficiënt wordt benut. Er wordt steeds meer gekeken en meegedacht om de openbare ruimte te vergroenen. Hierdoor wordt de belevingswaarde van de openbare ruimte vergroot, bevorderen we de klimaatadaptatie en waterinfiltratie en wordt hittestress tegengegaan. • In januari 2024 heeft uw raad een krediet van € 200.000,- beschikbaar gesteld voor de renovatie van verschillende speelplekken. Daar is in 2024 een begin mee gemaakt. Bij alle gerenoveerde speelplekken is de buurt vanaf het eerste moment betrokken. In samenspraak met de buurt wordt een ontwerp gemaakt, dat later wordt uitgevoerd. De gemiddelde leveringsduur voor toestellen is circa 3 maanden. Wat hebben wij daarvoor gedaan? Sport • Via de Sisa regeling is verantwoording afgelegd over de bestede middelen van het uitvoeringsbudget lokaal Sportakkoord 2024. • Er is subsidie aangevraagd en toegekend voor de regeling Spuk Sport 2024.
• Wij hebben de buurtsportcoaches, die werkzaam zijn bij Wijkracht, het Assink Lyceum en Mediant gesubsidieerd via de landelijk ontvangen subsidie. • De kerngroep van het lokale sport en beweegakkoord heeft voor diverse activiteiten een bijdrage uit het uitvoeringsbudget toegekend zoals mini-handbaldoeltjes Stormvogels, Nijntje Beweegt voor AVH of het Kinderfestival van de Haaksbergse Schutterij. • Wij hebben deelgenomen aan het bestuurlijk en ambtelijk regionaal overleg Sport en Bewegen regio Twente en maken deel uit van de ambtelijke en bestuurlijke kerngroep die het regionale overleg voorbereidt en aanstuurt. • Vanuit de regionale samenwerking is een financiële bijdrage geleverd voor het derde Twentse Kennis en Inspiratie Event. Sportaccommodaties • Wij hebben Optisport Haaksbergen B.V. voor zwembad De Wilder gesubsidieerd tot een maximumbedrag van € 434.580,-. • We hebben de Specifieke uitkering meerkosten energie openbare zwembaden beschikbaar gesteld aan Optisport voor een bedrag van € 300.671,-. • Wij hebben een bijdrage verstrekt van € 342.000,- aan de Stichting Groot Scholtenhagen voor het beheer van het sport- en recreatiepark Groot Scholtenhagen. • In opdracht van uw raad hebben wij een subsidieregeling ontwikkeld waarmee sportverenigingen en culturele/maatschappelijke instellingen in de gelegenheid zijn gesteld hun accommodaties te verduurzamen.
• In sporthal de Els zijn maatregelen genomen ter bestrijding en voorkoming van legionella. • In sporthal de Bouwmeester zijn verbeteringen aangebracht in de ventilatie- en afzuiginstallatie ter voorkoming van schimmelvorming. • We hebben een verkennend onderzoek uit laten voeren voor het verduurzamen van onze binnensportlocaties. • We hebben een digitale module aangeschaft om het verhuren van onze binnensportaccommodaties efficiënter te maken voor gebruikers, beheerders en de gemeente Haaksbergen. • We zijn gestart met de nieuwbouw van basisschool Het Palet waar ook een gymzaal wordt gerealiseerd die in beheer komt van de gemeente Haaksbergen. • De Atletiekbaan is geheel gereinigd en groot onderhoud uitgevoerd. Jaarstukken 2024
38
•
We nemen deel aan het verenigingsoverleg gebruikersoverleggen binnensport georganiseerd.
Scholtenhagen
en hebben
twee
Cultuur • In 2024 zijn we begonnen met het volwassenfonds sport & cultuur. • Cultuurmakelaar voor 4 uur per week actief als verbinder tussen culturele organisaties. • We bieden financiële ondersteuning voor uitvoering aan project Cultuur aan de Basis 2.0. • De Cultuur Coalitie Haaksbergen hebben wij passend ondersteund voor het verder ontwikkelen als platform voor kunst en cultuur in Haaksbergen. • We hebben een start gemaakt met een nieuwe Dienst Verlenings Overeenkomst voor Stichting Beeldende Kunst Haaksbergen. • Via de Provincie Overijssel hebben wij diverse subsidies aangevraagd en toegekend voor culturele activiteiten zoals de Week van de Amateurkunst. • We hebben een start gemaakt met de implementatie van sportkennismakingsplatform Sjors Sportief & Creatief. • Met behulp van projectsubsidies hebben we diverse projecten weten te ondersteunen zoals Nieuw Talent Orkest, Haaksbergen toont Talent en Balconia. • Sinds 1 juli is De Kappen getransformeerd tot het Huis van Haaksbergen. Museum Buurt Spoorweg • Wij hebben Museum Buurtspoorweg ondersteund met subsidie en advies. • Er is regelmatig ambtelijk en bestuurlijk contact met directie en bestuur van Museum Buurtspoorweg over een meerjarige, haalbare en duurzame toekomstvisie met daaraan een concreet een investeringsprogramma gekoppeld.
• Zowel ambtelijk als bestuurlijk onderhouden we regelmatig contact met gemeente Enschede over de voortgang van ontwikkelingen bij het museum, het toekomstperspectief en de gezamenlijke financiering vanuit beide gemeenten. Cultreel erfgoed • We hebben bijgedragen aan het in stand houden van gemeentelijke monumenten en we hebben de monumenten die we in eigendom hebben onderhouden. • We hebben subsidie verleend voor onderhoud en restauratie aan gemeentelijke monumenten. • We hebben de erfgoedraad om advies gevraagd • We hebben positief advies uitgebracht aan de staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap over de voorgenomen aanwijzing tot rijksmonument van Klein Kattendam. Lokale omroep • In november 2024 heeft uw raad aanvullende criteria vastgesteld, die gebruikt kunnen worden bij de selectie van een nieuwe lokale omroep. • Op ambtelijk niveau is een regionaal overleg over de lokale omroepen en de toekomstige vorming van streekomroepen georganiseerd. Plantsoenen en speelgelegenheden • Er is gewerkt aan een geactualiseerde groenvisie. Begin 2024 werd er gestart met burgerparticipatie via bewoners, wijkraden en groene organisaties • Er was in 2024 aandacht voor het bevorderen van de biodiversiteit. Diverse bermen en plantsoenen zijn ingezaaid met duurzame en bijenvriendelijke bloemmengsels. Ook zijn er in het najaar op meerdere locaties (o.a.
Wagnerstraat-Veldmaterstraat en Peddemors) bloembollen geplant. • In 2024 werd gewerkt aan fase 2 van de tweede cyclus bomenonderhoud volgens het principe van Strategisch Bomenbeheer. Deze snoeironde wordt in 2025 afgerond. De bomen onder fase 3 van deze cyclus werden in 2024 geïnspecteerd. Het planmatig bomenonderhoud heeft zijn vruchten afgeworpen. De grote snoeiachterstand die we de Jaarstukken 2024
39
laatste jaren kenden is nu ingehaald. Het aantal klachten en meldingen over bomen en plantsoenen is hierdoor voor het derde achtereenvolgende jaar afgenomen. Veel bomen, struiken en vaste planten die het in de voorgaande droge zomers niet hebben gehaald zijn in 2024 vervangen. Dit voorkomt kapitaalvernietiging en gesloten plantvakken beperken het onderhoud. Er zijn ruim 250 nieuwe bomen geplant. Met de vervanging van bomen, die soms ook vanuit veiligheid moeten plaatsmaken, gaan we ook komend jaar nog verder. De bomen op de Markt hebben een groeiplaatsverbetering ondergaan, om ze vitaal te houden en zo bomenkap te voorkomen. Er is in 2024 actief gewerkt aan groenadoptie, waarbij burgers het groen zelf onderhouden, veelal nadat het groen in hun straat is gerenoveerd. Bewoners hebben samen met Twente Milieu een fraai groenplan ontworpen. Enkele voorbeelden zijn te vinden aan de volgende straten: Klaashuisstraat, Selhorst, Ramakerstraat, Herman van de Haarstraat, Bosboomstraat en de Spanbeddestraat. In 2024 zijn vele vierkante meter (bijvriendelijke) vaste planten en heesters als vergroening aangeplant. In combinatie met civiele werkzaamheden is het groen in de volgende straten gerenoveerd: Bevertstraat, Drepsenkamp, Zeedijk en de Koksteeg. Alle uitvoerende onderhoudswerkzaamheden aan plantsoenen, bomen, ongedierte en begraafplaatsen waren in 2024 ondergebracht bij Twente Milieu.
Uiteraard onder regie van de gemeente.
•
•
• •
Verbonden partijen Stichting Groot Scholtenhagen te Haaksbergen De stichting beheert en onderhoudt het park en draagt daarmee bij aan het aanbieden van voldoende mogelijkheden voor sport- en bewegingsactiviteiten, recreatie en ontspanning. Twente Milieu te Enschede Sinds 2018 is Twente Milieu onze partner voor taken in de openbare ruimte. Twente Milieu is onder andere actief op het gebied van groen, (water)wegen, riolering, afval, evenementen en recreatieve voorzieningen. Samen met de gemeenten Almelo, Borne, Enschede, Hengelo, Hof van Twente, Losser, Oldenzaal en Wierden is Haaksbergen aandeelhouder.
Prestatie-indicatoren Naam indicator
Eenheid
Stand Haaksbergen 2023
Niet sporters % 38,6 Uit: “waar staat je gemeente 2022” Wekelijkse sporters Haaksbergen: 61,4% Wekelijkse sporters Twente: 53,3%
Gemiddelde van de referentie gemeenten 46,7
Gestelde norm *
Wat heeft het gekost? bedragen x €1.000 Nr.
Omschrijving taakveld
Lasten Begroot
Werkelijk
Baten Saldo
Begroot
Werkelijk
Saldo
Totaal saldo
5.1
Sportbeleid en activering
657
662
-5
175
191
16
11
5.2
Sportaccommodaties
536
885
-349
308
692
384
34
5.3
C ultuur
938
726
212
507
344
-164
49
5.4
Musea
127
125
2
0
0
0
2
5.5
C ultureel erfgoed
57
41
16
9
15
7
23
5.6
Media
542
546
-3
0
0
0
-3
5.7
Openbaar groen en recreatie
2.624
2.770
-146
78
184
107
-39
Totaal programma 5
5.480
5.753
-273
1.077
1.426
349
76
De afwijkingen op baten en lasten per taakveld (> € 15.000) worden toegelicht binnen het hoofdstuk ‘Verklaring verschillen begroot en werkelijk’ in de jaarstukken.
Jaarstukken 2024
40
Jaarstukken 2024
41
Programma 6. Sociaal domein Inleiding Binnen dit programma valt de ondersteuning die inwoners kunnen ontvangen om zoveel mogelijk op eigen kracht te kunnen functioneren. De Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo 2015), de Jeugdwet, de Participatiewet, de Wet inburgering en de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening vallen binnen dit programma. We voeren de ondersteuning van onze inwoners uit met de inzet van preventieve middelen, voorliggende voorzieningen en (geïndiceerde) maatwerkvoorzieningen. Ook in 2024 speelden maatschappelijke en economische ontwikkelingen zoals onder meer de hogere kosten van levensonderhoud (bestaanszekerheid), de tekorten op de arbeidsmarkt en onzekerheden over de (eigen) toekomst. Voor starters op de woningmarkt wordt het daarnaast steeds moeilijker om een woning te vinden. Belangrijkste beleidsontwikkelingen Waar doen we het voor? Onze inwoners staan centraal; we bieden hen kansen en ondersteuning, zodat ze zo zelfredzaam mogelijk zijn. Sociaal domein breed Wat hebben we bereikt? Er is gewerkt aan een visie op het sociaal domein om te kunnen koersen op de ontwikkelingen in het sociaal domein. De ombuigingen die nodig zijn, gelet op de rijks korting vanaf 2026, is daarbij een belangrijke opgave.
Beleidskader minima Wat hebben we bereikt? Door het vastgestelde beleidskader minima kunnen mensen met een laag inkomen aanspraak maken op inkomensregelingen. Wat hebben we hiervoor gedaan? In het Minimabeleidskader is opgenomen dat inwoners met een laag inkomen zoveel mogelijk participeren in de maatschappij. Een kledingvoorziening is hiervoor een mogelijkheid. In 2024 mogen inwoners met een laag inkomen ook gebruik maken van de Kledingbank. Deze was in eerste instantie opgezet voor de doelgroep Oekraïners. Om inwoners met een laag inkomen te helpen met hoge energielasten als gevolg van de gestegen energieprijzen, te ondersteunen in het verlagen van de energierekening is de witgoedregeling vastgesteld en uitgevoerd. Huishoudens die kwijtschelding van de gemeentelijke belastingen en/of energietoeslag hebben ontvangen en aan huishoudens die weinig leefgeld overhouden na het betalen van vaste lasten hebben een voucher ontvangen. Met de voucher kunnen huishoudens bij een lokale witgoedleverancier een verouderd witgoedapparaat vervangen door een duurzaam exemplaar of de overstap maken naar elektrisch koken. Deze witgoedregeling is ingezet met middelen uit de SPUK Energiearmoede. In 2024 is gestart met de twee jarige pilot van het Volwassenfonds Sport & Cultuur.
Inwoners met een inkomen tot 120% van de bijstandsnorm vanaf 18 jaar kunnen hierdoor ook deelnemen aan sport- of culturele activiteit. Deze pilot is ingezet met de middelen uit SPUK GALA.
Jaarstukken 2024
42
In samenwerking met de uitvoeringsorganisatie is extra ondersteuning ingezet voor de inwoners met een laag inkomen. In de zomer van 2024 hebben alle kinderen van bijstandsgerechtigden een rugtas ontvangen met een zomerpretpakket. Deze actie is ondersteund door Nationaal Fonds Kinderhulp. Ook is in samenwerking met de uitvoeringsorganisatie voor de inwoners met een bijstandsuitkering of die gebruik maken van de minimaregelingen eenmalig in december een VVV bon van 40 euro verstrekt. Om meer in te zetten op een klant- en resultaatgerichte dienstverlening heeft de Stadsbank Oost-Nederland een Klantreis ontwikkeld en ingezet. Dit is een gebundelde klantgerichte aanpak op maat, voor de klant en de gemeente. Hierdoor is meer zicht op de voortgang van de trajecten en een snellere dienstverlening. Ook in 2024 is deze ontwikkeling doorgezet. Inburgering Wat hebben we bereikt? Inwoners die moeten inburgeren doen zo snel mogelijk mee in de samenleving. Wat hebben we hiervoor gedaan? Samen met de Uitvoeringsorganisatie Hengelo, Borne en Haaksbergen zorgen we voor een breed en toegankelijk aanbod aan duale trajecten, zodat elke inburgeraar een passend traject krijgt. Hierdoor kunnen zij sneller de taal leren, deelnemen aan werk, opleiding of vrijwilligerswerk en actief meedoen in de samenleving. Dit helpt hen om zich thuis te voelen en zelfstandig hun weg te vinden in onze gemeente.
Om dit te realiseren, wordt ingezet op een combinatie van taalonderwijs en praktijkervaring. Ook worden zij begeleid bij het opbouwen van een sociaal netwerk en krijgen ze ondersteuning bij praktische zaken zoals financiële administratie. Met een focus op maatwerk en persoonlijke begeleiding zorgen we ervoor dat elke inburgeraar een traject volgt dat aansluit bij zijn of haar capaciteiten en ambities. Jeugd(zorg) Wat hebben we bereikt? Het grootste deel van de kinderen in Haaksbergen groeit op in een veilige omgeving en heeft kansen om mee te doen in de samenleving. We hebben vanuit ons jeugd(zorg)beleid en voor zover onze mogelijkheden reiken de randvoorwaarden gecreëerd, zodat dit voor steeds meer kinderen in onze gemeente het geval is. We hebben vanuit de Jeugdwet in totaal 550 jeugdigen jeugdzorg geboden. Wat hebben we hiervoor gedaan? We hebben de ontwikkelingen rondom de Hervormingsagenda Jeugd, het Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming, de Samenwerkingsagenda Jeugd en de regionale Strategische inkoop Jeugd gevolgd. De inkoop jeugdhulp is in 2024 met de gunning van aanbieders afgerond. De verordeningen jeugdhulp en Wmo en de daarbij behorende beleidsregels zijn daarop aangepast en in december 2024 vastgesteld. Na de zomer is de implementatie gestart zodat per 1 januari 2025 op basis van deze inkoop wordt gewerkt.
Vanuit de regionale Samenwerkingsagenda is in maart 2024 gestart met Team Anders dat als doel heeft het voorkomen van uithuisplaatsingen. Verder zijn onder meer de voorbereidingen getroffen voor het Coördinatiepunt Wonen en Verblijf dat in 2025 van start zal gaan. We zijn ervan overtuigd dat een sterke sociale basisinfrastructuur met voorliggende en preventieve voorzieningen een randvoorwaarde is om de instroom in de geïndiceerde jeugdzorg en maatschappelijke ondersteuning te beperken en de uitstroom te bevorderen. Zowel in de (landelijke) Hervormingsagenda Jeugd als de Regionale Samenwerkingsagenda Jeugd wordt gewezen op het grote belang van een sterke sociale basisinfrastructuur. Via de specifieke uitkering gezond en actief leven akkoord (SPUK GALA) stimuleert het rijk de gemeenten om de
Jaarstukken 2024
43
sociale basisinfrastructuur te versterken. De afgelopen jaren hebben we waar mogelijk de sociale basisinfrastructuur verder versterkt. Het afgelopen jaar onder meer via de inzet van SPUK GALA-middelen voor schoolmaatschappelijk werk in het primair en voortgezet onderwijs en Afterschool op het Assink lyceum. Daarnaast heeft Skillz met incidentele middelen (die beschikbaar zijn in 2024 en 2025) uitvoering gegeven aan een aantal activiteiten, die voortkomen uit de Motie jongeren. WMO Wat hebben we bereikt? Inwoners blijven zo lang mogelijk zelfstandig thuis wonen en doen naar vermogen mee in de samenleving. Inwoners worden aangesproken op hun talenten, mogelijkheden en vermogen zelf hun leven in te richten. Wat hebben we hiervoor gedaan? In 2024 is de aanbesteding Wmo doelgroepenvervoer, onderdeel regiotaxi, afgerond. Op 1 augustus 2024 zijn de nieuwe contracten ingegaan. Voor huishoudelijke ondersteuning is in 2024 geleverd volgens de nieuwe overeenkomsten met zorgaanbieders. Daarvoor is in 2024 de dienstverleningsovereenkomst voor het regionale contractmanagement huishoudelijke ondersteuning getekend door de 12 Twente gemeenten. De nieuwe inkoop van de Wmo maatwerkvoorzieningen dagbesteding en begeleiding is in 2024 afgerond.
De verordening maatschappelijke ondersteuning en beleidsregels maatschappelijke ondersteuning zijn op de nieuwe inkoop aangepast en in december 2024 door de raad vastgesteld. De pilot voorliggende voorziening voor mensen met (beginnende) dementie en hun mantelzorgers, het Odensehuis, is in 2024 met 1 jaar verlengd. Ook is In 2024 de eenjarige pilot respijtzorg uitgevoerd samen met zorgverzekeraar Menzis en de regiogemeenten met een jaar verlengd. Op het terrein van Wonen met zorg willen we binnen onze gemeente voldoende capaciteit voor inwoners die zijn aangewezen op Beschermd Wonen. In november 2024 is daarom het addendum op de structuurvisie door de gemeenteraad vastgesteld. Daarin zijn in- en uitbreidinglocaties voor Wonen vastgesteld en is de Honesch aangewezen om Beschermd Wonen de komende jaren daar verder te ontwikkelen. Noaberpoort Wat hebben we bereikt? De Noaberpoort is in 2024 voor inwoners gemakkelijk te bereiken geweest en helpt de inwoners snel en goed. Inwoners kunnen dagelijks in de ochtend binnenlopen maar ook bellen of mailen. Wat hebben we daarvoor gedaan? De frontoffice of het loket is, vooralsnog tijdelijk, uitgebreid met Wijkracht medewerkers zodat er bij de eerste vraag meteen breed wordt meegedacht over oplossingen. Deze medewerkers werken voor Wijkracht als onafhankelijk clientondersteuner.
Zij hebben daarom een brede kennis over (motiverende) gespreksvoering en de mogelijkheden in het voorliggend veld. De medewerkers van het loket denken vanaf het eerste contact met de inwoner mee over mogelijke oplossingen. Op deze manier is in een aantal gevallen een oplossing in het voorliggend veld of sociaal netwerk gevonden in plaats van een individuele maatwerk voorziening. Verder beantwoorden sinds 2024 de medewerkers van het Klant Contact Centrum (KCC) waar dat kan enkelvoudige en veelvoorkomende vragen zodat doorverbinden en wachten zoveel mogelijk beperkt wordt. In 2024 is de Suite voor Sociale Regie aangeschaft die zowel voor onze inwoners, zoals bijvoorbeeld inloggen in het eigen dossier via DigiD, als de medewerkers van de Noaberpoort, onder andere betere regievoering op casussen, voordelen biedt. De implementatie vindt in 2025 plaats.
Jaarstukken 2024
44
Verbonden partijen SamenTwente/Gemeenschappelijke Regeling Gezondheid te Enschede Per 8 juli 2021 is de Gemeenschappelijke Regeling Gezondheid ingegaan. SamenTwente behartigt de belangen op het gebied van Publieke gezondheid, onder de naam GGD Twente (zie Programma 7); Jeugdhulp en maatschappelijke ondersteuning, onder de naam Organisatie voor Zorg en Jeugdhulp Twente (OZJT) en Advies- en meldpunt huiselijk geweld en kindermishandeling, onder de naam Veilig Thuis Twente (VTT). Daarnaast biedt SamenTwente onderdak aan de vrijwillige samenwerkingen Samen14 en Kennispunt Twente. VTT: SamenTwente, onderdeel Veilig Thuis Twente te Enschede Vanaf 1 januari 2015 heeft elke regio in Nederland, op basis van de Wmo 2015 en de Jeugdwet, een Veilig Thuis organisatie. Veilig Thuis Twente is voor de regio Twente het advies- en meldpunt huiselijk geweld en kindermishandeling. Veilig Thuis Twente heeft zich ten doel gesteld te komen tot het stoppen en/of verminderen van de schadelijke gevolgen van geweld in afhankelijkheidsrelaties en de veiligheid te borgen. Daartoe wil VTT: - Wachtlijstvrij werken en voldoende flexibiliteit (buffer) opbouwen die het mogelijk maakt bij fluctuaties van het aantal meldingen en adviesvragen, of bij onverwachte uitval van medewerkers toch zonder wachtlijst te kunnen werken én de wettelijke doorlooptijden te behalen.
- Binnen de landelijk vastgestelde doorlooptijden werken. In 2024 heeft VTT aan de volgende taken gewerkt: - Het uitvoeren van de toegewezen wettelijke- en maatwerktaken binnen de daarvoor geldende wettelijke termijnen. - Het naleven van kwaliteitsnormen en afspraken bij de uitvoering van deze taken. - Het wachtlijstvrij werken en het opbouwen van voldoende flexibiliteit om schommelingen in de instroom en onverwachte uitval van medewerkers op te vangen. Hierdoor blijft werken binnen de wettelijke termijnen haalbaar. - Het voldoen aan de door het Rijk en Inspectie gestelde eis dat medewerkers geregistreerd zijn bij een beroepsregister zoals SKJ, NVO, NIPO. - Het garanderen van de verplichte 24-uurs bereikbaarheid voor vertrouwensartsen, zoals vereist door het Rijk en Inspectie. - Het behouden van de vereiste kwaliteitscertificering, in dit geval ISO 9001. - Deelname aan het BMC-onderzoek met als centrale vraag: ‘Hoe kunnen 14 Twentse gemeenten en VTT samen met partners komen tot een samenwerking die leidt tot het duurzaam doorbreken van patronen van huiselijke geweld en kindermishandeling?’ - De verdere ontwikkeling van het Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming in samenwerking met onder andere de 14 Twentse gemeenten.
SamenTwente, onderdeel Organisatie voor Zorg en Jeugdhulp Twente (OZJT) te Enschede Sinds 1 januari 2015 zijn gemeenten, op grond van de Wmo 2015 en de Jeugdwet, verantwoordelijk voor de maatschappelijke ondersteuning en jeugdhulp aan hun inwoners. Er is binnen SamenTwente onder de naam Organisatie voor Zorg en Jeugdhulp Twente (OZJT) een organisatie ingericht, die uitvoering geeft aan zowel de wettelijk verplichte regionale taken als aan taken, waarvan de gemeenten besloten hebben deze gezamenlijk uit te voeren. In 2024 heeft OZJT gewerkt aan de volgende thema’s: - Het borgen van de werkwijze OZJT voor de basistaken; - Het effectueren van de strategische visie op inkoop jeugdhulp; - De inkoop 2025 afronden zodat de nieuwe overeenkomsten per 1 januari 2025 kunnen ingaan; - Bestuurlijke besluitvorming en samenwerking op de OZJT thema’s;
Jaarstukken 2024
45
-
De Jeugdbeschermingstafels bij OZJT als integraal onderdeel van de zorgketen (gedwongen kader).
Stadsbank Oost Nederland (SON) De Stadsbank Oost Nederland is een Gemeenschappelijke regeling met 21 andere gemeenten. De SON voert voor ons de dienstverlening aan inwoners met problematische schulden uit in het kader van de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs). Stadsbank Oost Nederland werkt volgens het in 2022 vastgestelde dienstverleningsmodel. Hierin is de beweging gemaakt van productgericht naar klant- en resultaatgericht werken. We nemen het hybride pakket af. We helpen de mensen met niet problematische schulden en de Stadsbank helpt de mensen met problematische schulden. De klantreis, met intensievere begeleiding en ondersteuning van de klant door de klantregisseur, leidt tot meer taken en een andere verdeling hiervan. De werkzaamheden zijn vertaald in inzet van dagdelen. Dit geeft de klantregisseur de ruimte om te doen wat nodig is voor onze gemeente en inwoners. Optimaal maatwerk, waarmee de SON nog meer een verlengstuk is van de gemeente. Regio Twente, Arbeidsmarktregio, te Enschede De Regio Twente is een samenwerkingsverband van de veertien Twentse gemeenten. Regio Twente vervult taken op een breed terrein, waaronder het structureel versterken van de Twentse arbeidsmarkt.
Gemeenschappelijke regeling samenwerking sociale zaken Borne, Haaksbergen en Hengelo te Hengelo De Gemeenschappelijke regeling samenwerking sociale zaken Borne, Haaksbergen en Hengelo is een samenwerking van bovenstaande 3 gemeenten op het gebied van Werk & Inkomen, waarbij de gemeente Hengelo de uitvoeringsorganisatie is voor onder andere de Participatiewet en een aantal andere samenhangende wetten op het gebied van Werk & Inkomen. SWB te Hengelo De SWB is een (sociaal) leerwerkbedrijf dat mensen met afstand tot de arbeidsmarkt begeleidt om weer, regulier of met ondersteuning, aan het werk te kunnen. De SWB voert voor ons de voormalige WSW-regeling uit en de arbeidsontwikkelingstrajecten voor de doelgroep van de Participatiewet. Werkplein Twente te Enschede Het Werkplein Twente is een samenwerkingsverband tussen de veertien Twentse gemeenten en UWV. De partijen op het Werkplein werken samen op het gebied van zowel werkzoekendenals werkgeversdienstverlening. Door middel van een gezamenlijke aanpak wordt geprobeerd om mensen met een WW-uitkering, bijstandsuitkering of arbeidshandicap aan een passende baan helpen.
Prestatie-indicatoren Naam indicator
Eenheid
Cliënten met een maatwerk arrangement Wmo categorie hulpmiddelen en diensten Banen
Aantal per 1.000 inwoners
Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd 15 - 75 jaar in 2023 % van de werkzame beroepsbevolking t.o.v. de beroepsbevolking % 16 t/m 22 jarigen
Netto arbeidsparticipatie
Werkloze jongeren
Jaarstukken 2024
Stand Haaksbergen 2024
Gestelde norm
33
Gemiddelde van de referentie gemeenten 37
635*
587*
*
73,6*
73,7*
*
1*
1*
*
*
46
Personen met een bijstandsuitkering Kinderen in uitkeringsgezin Lopende re-integratie voorzieningen Jongeren met jeugdhulp Jongeren met jeugdbescherming Jongeren met jeugdreclassering
Aantal per 1.000 inwoners > 18 jaar %
18
18
*
4*
3*
*
Aantal per 1.000 inwoners (15-64 jarigen) % van alle jongeren tot 18 jaar % van alle jongeren tot 18 jaar % van alle jongeren van 12 tot 23 jaar
6,7
9,2
*
9,2%
10,7%
*
0,7%
0,8%
*
**
0,4%
*
*recente cijfers 2023 waarstaatjegemeente.nl ** cijfers niet beschikbaar op waarstaatjegemeente.nl (in verband met te lage aantallen)
Wat heeft het gekost? bedragen x €1.000 Nr.
Omschrijving taakveld
Lasten
Baten
Begroot
Werkelijk
Saldo
Begroot
Werkelijk
Saldo
Totaal saldo 1.222
6.1
Samenkracht en burgerparticipatie
5.689
4.568
1.121
4.547
4.649
101
6.2
Toegang en eerstelijnsvoorzieningen
874
846
28
0
0
0
28
6.3
Inkomensregelingen
8.773
9.274
-501
6.003
6.333
330
-171
6.4
WSW en beschut werk
2.614
2.544
70
566
375
-190
-120
6.5
Arbeidsparticipatie
1.020
799
220
512
236
-276
-55
6.6
Maatwerkvoorzieningen (WMO)
1.522
1.502
21
3
4
1
21
6.71A Hulp bij het huishouden (WMO)
3.048
3.177
-129
194
198
4
-125
6.71B Begeleiding (WMO)
1.814
1.879
-65
0
0
0
-65
6.71C Dagbesteding (WMO)
616
608
8
0
0
0
8
6.71D Overige maatwerkarrangementen (WMO)
7
0
7
0
0
0
7
6.72A Jeugdhulp begeleiding
2.071
1.991
80
0
0
0
80
6.72B Jeugdhulp behandeling
3.747
3.670
77
0
0
0
77
6.72C Jeugdhulp dagbesteding
544
520
23
0
0
0
23
6.73A Pleegzorg
425
412
13
0
0
0
13
6.73B Gezinsgericht
424
416
8
0
0
0
8
6.73C Jeugdhulp met verblijf overig
563
584
-22
0
0
0
-22
6.74B Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf
62
104
-42
0
0
0
-42
6.74C Gesloten plaatsing
498
467
31
0
0
0
31
6.81A Beschermd wonen (WMO)
280
675
-395
0
744
744
349
6.82A Jeugdbescherming
521
523
-3
0
0
0
-3
6.82B Jeugdreclassering
33
35
-2
0
0
0
-2
35.144
34.595
549
11.825
12.539
714
1.263
Totaal programma 6
De afwijkingen op baten en lasten per taakveld (> € 15.000) worden toegelicht binnen het hoofdstuk ‘Verklaring verschillen begroot en werkelijk’ in de jaarstukken.
Jaarstukken 2024
47
Programma 7. Volksgezondheid en milieu Waar hebben we het voor gedaan? • Haaksbergen is een gemeente waar het veilig en gezond wonen, werken en leven is Wat hebben we bereikt? • De Haaksbergse bevolking is op zowel fysiek, mentaal als sociaal gebied overwegend gezond. • Het afvalwater en hemelwater zijn zonder grote overlast verzamelt en afgevoerd of verwerkt. • Dit ondanks de soms grote hoeveelheden neerslag. • De voorbereidingen om tot nieuw afvalbeleid te komen zijn gestart. • De hoeveelheid zwerfafval in de gemeente Haaksbergen is afgenomen. • De overlast door dieren/ongedierte in de openbare ruimte is zoveel mogelijk beperkt, zodat de volksgezondheid wordt beschermd. • De basis voor het exploiteren van de begraafplaatsen op een wijze die efficiënt en toekomstbestendig is, is verder uitgebouwd. • Het aantal begrafenissen is dit jaar toegenomen en zijn er ook diverse (natuur-)graven gereserveerd. Ook de aanvragen voor asbestemmingen op de beide begraafplaatsen zijn toegenomen. Wat hebben we hiervoor gedaan? Volksgezondheid • In 2024 zijn we gestart met de uitvoering hiervan, de uitvoering van het integrale plan van aanpak 2024 – 2026 (GALA / SPUK). Dit plan heeft als doel de gezondheid en het welzijn van onze inwoners te verbeteren door middel van diverse gezondheids bevorderende interventies en ketenaanpakken.
• We hebben uitvoering gegeven aan de ketenaanpak Kansrijke Start, Valpreventie bij ouderen, Sociaal verwijzen (ook wel Welzijn op Recept) • We zijn gestart met de ketenaanpakken Kind naar Gezonder Gewicht en Gecombineerde Leefstijlinterventie bij overgewicht en obesitas van volwassenen. • Er is een werkgroep die zich inzet voor de versterking van de mentale weerbaarheid en mentale gezondheid. • Door de GGD is het afgelopen jaar gestart met de uitvoering van het visiedocument: ‘Gezonde Generaties in Twente’. De manier waarop gekeken wordt naar gezondheidsvraagstukken is vervat in drie uitgangspunten namelijk: 1. Een brede blik op gezondheid: focus op mensen zelf, hun veerkracht en wat hun leven betekenisvol maakt. 2. Gericht op investeren voor gelijke kansen: een basis voor iedereen, maar mee aandacht voor inwoners die niet of minder (de) mogelijkheid hebben om in gezondheid te kunnen leven. 3. Samenhang in beleid: het is noodzakelijk dat verschillende beleidsterreinen en professionals uit verschillende werkvelden samenwerken.
Jaarstukken 2024
48
Riolering • Het reguliere onderhoud aan de riolering en de watergangen. • Werkzaamheden aan de Meidoorn ivm hevige wateroverlast zijn uitgevoerd. • We hebben met afvaardingen van Domijn gesproken over wat men belangrijk vindt bij de onderwerpen wateroverlast, droogte en hittestress. • Het nieuwe WRP is opgeleverd en vastgesteld door de raad. • We hebben een grote inspectieronde van het stelsel gemaakt voor een goede inschatting van de toekomstige onderhoudsbehoefte van het systeem. • De werkzaamheden voor de nieuwe afwatering voor het Kempke zijn afgerond. • In Twents verband hebben we nauw overleg gehad over blijvende beschikbaarheid van drinkwater in de regio. Dit is een terugkerend thema geworden. Afval • Het participatieplan voor de nieuwe Grondstoffenvisie 2026-2030 is vastgesteld door de gemeenteraad. De vragenlijst over afvalinzameling is uitgezet onder de inwoners van Haaksbergen. Er heeft een eerste analyse van de resultaten plaatsgevonden. • In samenwerking met firma Langezaal is het afvalbrengpunt opgewaardeerd naar de huidige standaarden. Hiervoor is een overeenkomst van twee jaar aangegaan, in afwachting van de nieuwe Grondstoffenvisie. • We hebben meer ingezet op communicatie en bewustwording rondom zwerfafval, waardoor het aandeel zwerfafval in de gemeente Haaksbergen is afgenomen.
• We hebben containers aan huis door middel van voorloopacties gecontroleerd op verkeerd afval. • De eerste voorbereidingen voor het invoeren van gfe (groente-, fruit-, en etensresten) voorzieningen bij hoogbouw zijn getroffen.
Milieubeheer • De overlast van de eikenprocessierups was in 2024 voor het tweede achtereenvolgende jaar beperkt. Er waren hooguit 10 meldingen. De plaagrups is alleen binnen de kom preventief bestreden. We hebben de hoeveelheid te bestrijden bomen afgebouwd van 2000 naar 1400 en zijn gestopt met het gebruik van het middel Xentari (bacteriepreparaat). • In 2024 zijn we op meerdere locaties overgegaan naar een andere manier van beheer en onderhoud (minder maaien) en zijn bloemenmengsels ingezaaid. Hierdoor is meer leefruimte voor de natuurlijke vijanden van de eikenprocessierups gecreëerd. Begraafplaatsen en crematoria • De mogelijkheden rondom begraven zijn verruimd, waaronder het openstellen van de natuurbegraafplaats op het Waarveld en het transformeren van een deel van de Hooge Weide tot Herdenkingspark. • Voor het publiek zijn rond de zomer rondleidingen verzorgd en de begraafplaatsen hebben dit jaar wat meer aandacht gekregen in het Gemeentenieuws. • We hebben een aantal maatregelen moeten nemen om de grondwaterstand op peil te houden. Verbonden partijen Zie paragraaf verbonden partijen.
Jaarstukken 2024
49
Prestatie-indicatoren Naam indicator
Eenheid
Omvang huishoudelijk restafval
Kg per inwoner
Stand Haaksbergen 2023 143
Gemiddelde van de referentie gemeenten 107
Lasten
Baten
Gestelde norm
50 Kg restafval in 2030
Wat heeft het gekost? bedragen x €1.000 Nr.
Omschrijving taakveld
Begroot
Werkelijk
Saldo
Begroot
Werkelijk
Saldo
Totaal saldo
7.1
Volksgezondheid
1.289
1.165
124
115
-13
-128
-4
7.2
Riolering
3.116
3.118
-2
4.150
4.152
2
0
7.3
Afval
2.289
2.214
75
2.679
2.604
-75
0
7.4
Milieubeheer
1.605
1.954
-348
571
921
350
2
7.5
Begraafplaatsen en cremat.
331
363
-32
185
211
26
-6
8.630
8.814
-184
7.700
7.876
176
-7
Totaal programma 7
De afwijkingen op baten en lasten per taakveld (> € 15.000) worden toegelicht binnen het hoofdstuk ‘Verklaring verschillen begroot en werkelijk’ in de jaarstukken.
Jaarstukken 2024
50
Programma 8. Volkshuisvesting en ruimtelijke ordening
Belangrijkste beleidsontwikkelingen De kernambitie uit de Visie 2030 voor Haaksbergen luidt: Haaksbergen, een bruisende, naar buiten gerichte duurzame dorpsstad te midden van een groene oase. Wij hebben de ambitie in 2050 een energie neutrale, klimaatbestendige en vitale gemeente te zijn. In het kader van het Klimaatakkoord gaan we gezamenlijk werken aan de doelstelling 49% CO2 reductie in 2030. Ruimtelijke ontwikkeling en wonen Wat willen we bereiken? • Een juiste invoering van de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging. • De woningen bouwen waar nu en in de toekomst behoefte aan is. • Een aantrekkelijk woonaanbod dat flexibel is en past bij de verschillende doelgroepen. • Een inclusieve samenleving, waarin ieder individu passend bij zijn woonsituatie woonruimte kan vinden. Hierbij is nadrukkelijk aandacht voor samenwerking met onze maatschappelijke partners en de integratie van nieuwkomers in de diverse buurten. • Een aantrekkelijke woonomgeving. • Een actuele visie op verblijfsrecreatie. • Een vitaal platteland behouden en waar mogelijk versterken. • Behoud en herstel van het streekeigen landschap en biodiversiteit. • Ondersteunen van onze agrariërs in de transitie van het landelijk gebied. Wat hebben we hiervoor gedaan? • Wij zijn verder gegaan met het opstellen van een omgevingsplan voor het gehele grondgebied van de gemeente Haaksbergen.