Jaarrekening 2021VRT

Praktisch betekent dit dat vormen als consignatie (24/7 oproepbaar tegen vergoeding) piket en kazernering (24/7 aanwezig in de kazerne tegen vergoeding) voor vrijwilligers niet meer mogelijk zijn. Dit vormt nu de basis voor het plan van aanpak dat landelijk wordt voorbereid. Ook is in 2021, op verzoek van het bestuur, in Twente gestart met het uitdenken van scenario’s om deze denkrichting uit te kunnen voeren. De financiële consequenties hiervan zijn benoemd in de meerjarenraming VRT. Informatieveiligheid In het veiligheidsberaad is in 2021 afgesproken de Baseline Informatieveiligheid Overheid in alle veiligheidsregio's te implementeren en hiervoor een versnellingsprogramma te starten. Doel is om in 2023 de BIO ingevoerd te hebben. In 2021 is de Baseline Informatieveiligheid Overheid (BIO) intern geaudit. Het is de eerste keer dat een dergelijke audit op informatiebeveiliging is uitgevoerd. De aandacht voor informatiebeveiliging is de laatste jaren sterk toegenomen. Doorlopende berichtgeving over cyberaanvallen laat zien dat het belangrijk is om in dit verband de basis goed op orde te krijgen. Voor veiligheidsregio’s is het met name cruciaal dat de bedrijfscontinuïteit gewaarborgd is als vitale sector voor brandweerzorg en crisisbeheersing. De technische maatregelen zijn voor VRT voldoende op orde. Op organisatorisch vlak (structureel inbedden van risicomanagement m.b.t.

informatieveiligheid) moeten nog stappen worden gezet.

Deels gerealiseerd Wat willen we bereiken? Wat hebben we bereikt? Brandweer Twente is een herkenbare De paraatheid is 24/7 geborgd geweest. Door COVID-19 brandweerorganisatie die optreedt als sterke partner hebben niet alle activiteiten en werkzaamheden in volle zowel in Veiligheidsregio Twente als daarbuiten. We omvang doorgang kunnen vinden. Denk hierbij aan streven naar een professionele en slagvaardige voorbereidende activiteiten als opleiden, oefenen en brandweerzorg, die voldoet aan wensen en trainen en preventietaken zoals het geven van verwachtingen van inwoners. Die past binnen dat wat voorlichting en het houden van toezicht. de wet en ons bestuur van ons vraagt. We staan elke dag 24/7 paraat voor een veilig Twente. Dit doen we door uit te rukken naar zowel kleine als complexe incidenten én door te werken aan het voorkomen van branden en ongevallen via preventie. Ons doel daarbij is minder branden, minder slachtoffers en minder schade.

Wat doen we ervoor?

22 // JAARSTUKKEN 2021

Wat hebben we ervoor gedaan?

1. Ondernemende en vernieuwende organisatie 1. Ondernemende en vernieuwende organisatie a. We verzamelen steeds meer informatie uit onze a. Er is op verschillende manieren ingezet om de organisatie, maar ook daarbuiten. Deze beschikbare informatie en data te benutten. Het informatie geeft ons inzicht om onderbouwde bestuur wordt geïnformeerd over onze prestaties keuzes te maken in ons werk. Dit noemen we met een (digitaal) bestuursdashboard over Business Intelligence (BI). verschillende onderwerpen. Voor de kazernes en b. We zijn vernieuwend: altijd op zoek naar het sector repressie is een repressief dashboard inzetten van nieuwe technologie en werkwijzen beschikbaar dat inzicht geeft in de paraatheid om ervoor te zorgen dat onze mensen veilig en per kazerne. professioneel hun werk kunnen doen. b. In 2021 zijn er diverse ontwikkelingen geweest c. Voor het vlammetje zijn we blijvend op zoek naar om ons werk nog efficiënter en veiliger uit te kennis over oorzaken en slimme manieren om kunnen voeren. Zo zijn er een 10-tal nieuwe incidenten te voorkomen. Dit doen we door blusvoertuigen in dienst genomen en zijn diverse advisering en toezicht op bestaande en nieuwe aanbestedingen gestart voor de vervanging van ontwikkelingen, lesgeven in brandveiligheid op materiaal. ROC en Hogescholen en door het verhogen van c.

Afgelopen jaar hebben veel activiteiten geen veiligheidsbewustzijn d.m.v. voorlichting en doorgang gevonden of zijn op alternatieve wijze communicatie. De Risk Factory Twente is verricht vanwege COVID-19. daarvan een structureel onderdeel. Voorlichtingsactiviteiten hebben in fysieke vorm d. We staan 24/7 paraat vanuit ons netwerk van 29 grotendeels stilgelegen en er is meer ingezet op kazernes. Elke kazerne levert een bijdrage aan digitale kanalen. Risk Factory Twente is slechts het grote geheel. Elke kazerne krijgt ruimte voor een gedeelte van het jaar in gebruik geweest. lokale keuzes, bijvoorbeeld over oefenen, de Binnen de onderwijsinstellingen (ROC en kazerne en materiaal. Hogescholen) is diverse keren online les verzorgd. d. In 2021 kwam Brandweer Twente 3.922 keer in actie om brand te bestrijden en hulp te verlenen. Dat is iets minder dan in 2020. Toen waren er 4.113 incidenten. De brandweer bestreed 1.323 branden, van klein tot groot. Opvallend is dat hulpverlening een steeds belangrijker deel is van de inzet van de brandweer. Dat zien we terug in het hoge aantal inzetten bij storm- en wateroverlast, maar ook bij de dienstverleningsmeldingen waar assistentieverlening aan de ambulancedienst onder valt. e. Brandweer Twente maakt bij incidenten gebruik van drones.

Hiervoor worden onder andere optische- en warmtebeeld camera’s gebruikt, maar ook sensoren om gassen te meten die vrij komen bij bepaalde incidenten. Sinds begin 2021 wordt er gevlogen met een automatische drone, dag en nacht, zonder dat de piloot de drone in het zicht heeft. Met deze techniek stuurt de operator de drone naar de incidentlocatie voordat de manschappen aanwezig zijn. Via een directe videoverbinding kan de brandweerorganisatie sneller een beeld krijgen van de omvang van een incident, hoeveel manschappen nodig zijn en of er sprake is van bijzondere omstandigheden. Binnenkort gaat Brandweer Twente, vanuit de kazerne Glanerbrug, de eerste operationele vluchten uitvoeren met dit geavanceerde dronesysteem. 2. Mens staat centraal 2. Mens staat centraal a. Medewerkers voelen zich gezien en a. De verbetering van de gesprekscyclus is gewaardeerd. We luisteren naar elkaar en geïmplementeerd. hebben begrip voor elkaars rol en positie. Samen b. Er is op diverse manieren bij te dragen aan de zijn we Brandweer Twente. fysieke en mentale gezondheid van medewerkers. O.a. door tips te geven voor b. We staan bekend als een organisatie waar fitheid thuiswerken en in contact te blijven met en gezondheid belangrijk zijn. Medewerkers zijn medewerkers.

23 // JAARSTUKKEN 2021

mentaal en fysiek gezond. Er zijn goede arbeidsomstandigheden en we werken aan mentale veerkracht. c. Het oefenprogramma sluit aan bij de wensen en behoeften van het repressieve personeel: wat je al kunt hoef je niet te oefenen. Mensen worden uitgedaagd om te leren en krijgen de laatste kennis en inzichten aangeboden. d. We hebben aandacht voor de vakbekwaamheid en inzetbaarheid van onze mensen. Daarbij stimuleren we mensen om zelf na te denken over hun loopbaan. De organisatie faciliteert en ondersteunt hierin. e. Vrijwilligers vormen het grootste deel van ons personeelsbestand en voelen zich betrokken bij hun kazerne. Daarbij ligt de nadruk op het zoeken en het opleiden van voldoende repressieve vrijwilligers. f. We zijn en blijven een aantrekkelijke werkgever. Duurzame inzetbaarheid en diversiteit zijn hierbij belangrijke thema’s.

c. Door COVID-19 is er ook in 2021 minder geoefend. Er is gekeken naar alternatieven om de kennis op peil te houden. Dit is gebeurd door middel van de elektronische leeromgeving en het aanbieden van webinars. Ook is binnen de mogelijkheden die de COVID-19-maatregelen boden steeds gekeken naar kleinschalig oefenen van kritische vaardigheden (zoals het veilig werken met ademluchtapparatuur). d. In 2021 is traject gestart met een loopbaancoach voor medewerkers die in het kader van het 2e loopbaanbeleid een loopbaantraject ingaan. De focus ligt hierbij op de doelgroep die in 2026, 2017 of 2028 hun 2e loopbaan starten. e. Duurzame inzetbaarheid heeft de aandacht via het 2e loopbaanbeleid en komt aan bod in het project Vrijwilligersagenda. f. Wervingscampagnes vrijwilligers

Wat doen we ervoor? Wat hebben we ervoor gedaan? 3. Midden in de maatschappij 3. Midden in de maatschappij a. We leggen steeds verbindingen met andere a. Door COVID-19 is er hiervoor in 2021 vooral organisaties in de maatschappij. Bijvoorbeeld ingezet op het contact leggen en houden met voor het verbeteren van veiligheid voor doelgroepen via digitale kanalen en telefoon. specifieke doelgroepen, zoals ouderen en Gemeenteraden in Twente zijn middels zorg. raadsbrieven geïnformeerd. b. Met bedrijven en onderwijsinstellingen werken b. Er wordt op verschillende manieren met we samen, zodat kennis zoveel mogelijk wordt onderwijsinstellingen en bedrijven samengewerkt gedeeld en we elkaar op gebied van veiligheid met als doel versterken van de veiligheid. Er versterken. De Twente Safety Campus speelt wordt lesgegeven op o.a. Saxion en het ROC. hierin een belangrijke rol. c. We zijn landelijk betrokken in diverse netwerken. c. Landelijk bouwen we mee aan het We leveren onze bijdrage in de overgang Nederlandse brandweernetwerk. We laten meldkamer, in 2021 zijn er ook weer verdere daarbij onze Twentse stem horen. We zorgen stappen gezet in het proces om te komen tot een o.a. voor een goede overgang van de Twentse nieuwe gezamenlijke meldkamer in Apeldoorn meldkamer naar Oost-Nederland. d. Voor de voorbereidingen op de komst van de d.

Als onderdeel van Veiligheidsregio Twente Omgevingswet en Wet Kwaliteitsborging Bouwen werken we voor de Twentse gemeenten. De is een programma opgestart in 2020. Dit brandweer is daarbij een deskundig adviseur. programma loopt door in 2021. Daarnaast Specifieke thema ‘s voor de komende jaren zijn hebben we een bijdrage geleverd aan de de introductie van de Omgevingswet en de bestrijding van incidenten en crisisorganisatie in nieuwe ontwikkelingen rondom duurzaamheid. Twente. We staan ook paraat bij grote en complexe incidenten. Dit doen we door een slagvaardige bijdrage te leveren aan de crisisorganisatie van Veiligheidsregio Twente. We werken daarin samen met andere veiligheidspartners.

Indicator Verbinding met de gemeentes

Brandweer levert een bijdrage in de

24 // JAARSTUKKEN 2021

Indicatoren Nr. Bron Ambitieniveau (2021) Rekening niveau (2021) activiteit 1a Principebesluit Brandweer Twente komt Vanwege COVID-19 is zijn tot indien gewenst jaarlijks in geen fysieke bezoeken regionalisering iedere gemeente 1x gebracht aan de langs om de gemeenteraden. Gemeenten gemeenteraden/zijn voorzien van een besturen te informeren raadsbrief waarin over haar activiteiten. verantwoording is afgelegd. 1b Visie 100% 100% Brandweer

multidisciplinaire vakgroepen. De indicatorenset zoals vastgesteld in de programmabegroting wordt in VRT verband gemonitord. Vrijwilligersagenda wordt gebruikt voor het vinden, binden en verbinden van vrijwilligers

1c

Twente over Morgen N.v.t.

1d

N.v.t.

Indicator

Nr. Bron activiteit Productendienstencatalogus 2a, 2b N.v.t. (PDC) met afspraken over de werkwijze m.b.t. de thema’s advies en controles/toezicht.

Adviestermijn

2a, 2b

Visie Brandweer Twente over Morgen

Toezicht (controles brandveiligheid)

2a, 2b

Visie Brandweer Twente over Morgen

25 // JAARSTUKKEN 2021

Rapportage in BERAP en Gerealiseerd in de jaarrekening

Uitvoering diverse pilots, De pilots (repressieve landelijke discussie ondersteuner, taakdifferentiatie volgen, flexplekvrijwilligers en chauffeur verdere implementatie zonder manschapstaak) lopen van de resultaten uit de en worden tussentijds kazernebezoeken geëvalueerd. De resultaten van de kazernebezoeken worden geïmplementeerd, waaronder de doorontwikkeling selectie dag en verbeteren verbinding met de kazernes. Ambitie niveau (2021) Rekening niveau (2021) Er wordt landelijk een PDC voorgesteld die leidend is in het kader van de omgevingswet. Brandweer Twente gaat deze vertalen naar een Twentse invulling. Het huidige kwaliteitsniveau blijft als minimale basis bestaan.

De afgegeven adviezen worden integraal behandeld en in nauwe samenwerking en afstemming met gemeente en andere actoren afgehandeld en verstrekt. De adviezen voldoen aan de afgesproken en vastgestelde kwaliteitscriteria en zijn risicogericht van aard. De diepgang, voortgang en realisatie van controles zijn afgestemd met de gemeenten. Daarbij wordt gestreefd naar een integraal kwaliteitsniveau. Er vindt periodieke afstemming plaats met alle gemeenten omtrent de voortgang en eventuele bijzonderheden.

Er is een landelijk vormgegeven PDC die alle bouwstenen bevat om te komen tot een volledig ingerichte PDC in het kader van de omgevingswet. Daarom wordt deze PDC gebruikt als basis voor de implementatie in het zaaksysteem voor de afhandeling van producten. Daarnaast worden momenteel ervaringen opgedaan met de werkwijzen onder de Omgevingswet en de daarbij horende consequenties voor termijnen en werkafspraken. Advisering vindt regulier plaats binnen afgesproken termijnen en kwaliteitscriteria. Daar waar wordt afgeweken, vindt dit plaats in overleg met de desbetreffende gemeente. Inmiddels wordt ervaring opgedaan binnen enkele gemeenten met het integraal adviseren onder de instrumenten van de Omgevingswet.

In het eerste kwartaal van 2021 zijn realisatiecontroles en spoedcontroles uitgevoerd. De reguliere gebruikscontroles, hercontroles, evenementencontroles en integrale controles lagen stil i.v.m. de COVID-19maatregelen. In kwartaal 2 zijn de gebruikscontroles gefaseerd hervat, waarbij gestart is met controles in de hoogste risicocategorie (zorg).

Brandveilig leven

Indicator Brandonderzoek

2c

N.v.t.

Bereik activiteiten BVL: jaarlijks ca 50.000 mensen.

Nr. Bron activiteit 2d N.v.t

Ambitieniveau (2021)

Basisbrandweerzorg: uitrukken die voldoen aan de normtijd

3a

Dekkingsplan Brandweer Twente

Risicogerichte brandweerzorg

3b,c

N.v.t

26 // JAARSTUKKEN 2021

De afgelopen periode is dit verder uitgebouwd, rekening houdend met de geldende COVID-19maatregelen. Voor de tweede helft van 2021 wordt actief bijgestuurd om eind van het jaar een zo’n positief mogelijk resultaat te behalen. Door Covid-19 hebben fysieke BVL-activiteiten grotendeels stilgelegen. Wel is actief gewerkt aan het realiseren van bereik via social media. Een campagne onder studenten (kamerverhuur) is uitgevoerd en wordt jaarlijks herhaalt. Rekening niveau (2021)

Naast de reguliere Brandweer Twente onderzoekt brandonderzoeken wordt: 100% van de woningenbranden met slachtoffers en legt feiten  100% van de van het brandonderzoek vast in branden met een landelijke database. slachtoffers onderzocht  Op verzoek wordt brandonderzoek gedaan Bij daadwerkelijke Bij vrijwel alle incidenten uitrukken voldoet BRW (99,6%) voldeed Brandweer Twente aan de wettelijke Twente aan de maximale maximale opkomsttijd van opkomsttijd (18 min). Per 18 minuten. Wij kwartaal is er aan elke rapporteren periodiek gemeente gerapporteerd over over de mate waarin de opkomsttijden zoals vermeld we hebben voldaan aan in het dekkingsplan. de berekende tijden uit het dekkingsplan. Parate organisatie voor De organisatie is voorbereid en grootschalig en paraat om op te treden bij specialistisch optreden grootschalige en specialistische voor Twente (conform incidenten en crisis. Er wordt randvoorwaarden in het continu gewerkt aan het dekkingsplan). verbeteren van Verbeteren de informatievoorziening en het verantwoording van de optimaal benutten van alle prestatie aan burgers, beschikbare informatie en data. bestuur en brandweer. Zo wordt er gewerkt aan het doorontwikkelen van het dashboard Repressie. Dit dashboard bevalt operationele informatie die gebruikt wordt voor de aansturing van de brandweerzorg en het monitoren van de paraatheid.

Wat heeft het gekost? Brandweer

Lasten

Baten

Repressie

14.152.992

64.611

Beheer & Techniek

12.964.804

445.072

Brandveiligheid

4.413.211

112.862

Vakbekwaamheid

6.443.907

330.226

Strategie & Ondersteuning

14.708.237

5.121.666

Twente Safety Campus

2.219.730

2.331.848

Totaal Brandweer

54.902.882

8.406.283

Toevoeging/ onttrekking aan reserves

112.117

1.775.549

55.014.999

10.181.832

Totaal Brandweer

44.833.168

27 // JAARSTUKKEN 2021

3.2.1

Twente Safety Campus1

Samenvatting De Twente Safety Campus (TSC) is een plek waar partners op het gebied van veiligheid elkaar ontmoeten en samenwerken. De Twente Safety Campus is opgezet vanuit een denken-doen-beleven- concept. Het Safety Field Lab is een plek waar kennis (‘het denken’) centraal staat. Het biedt een platform om samen met kennisinstituten en bedrijven kennis en ideeën te ontwikkelen naar producten en deze naar de veiligheidspraktijk te brengen. In de kennisprogramma’s wordt samengewerkt met andere partijen waarbij we op zoek zijn naar innovatieve veiligheidsoplossingen. Oplossingen die Twente (betaalbaar) veilig houden én die vermarkt kunnen worden: van kennis naar kunde naar kassa. Het ‘doen’ gedeelte van Twente Safety Campus is het oefencentrum TRONED waar verschillende hulpdiensten werken aan hun vakbekwaamheid. Er is ruimte om te oefenen, om te experimenteren en om bezig te zijn met de praktijk. Het centrum wordt gebruikt door Twents brandweerpersoneel, maar wordt ook ingezet voor trainingen aan andere regio’s en partners in het veiligheidsdomein (zoals politie, defensie en Dienst Speciale Interventies, die deze trainingen inkopen). Ook worden er bij trainingen nieuwe technieken ingezet om first responders nog effectiever en veiliger hun werk te laten doen. Denk hierbij aan de inzet van drones, virtuele rijsimulatoren, etc.

In de Risk Factory Twente kan veiligheid ‘beleefd’ worden. Het doel is vergroten van het veiligheidsbewustzijn en zelfredzaamheid van burgers. In de Risk Factory Twente kunnen mensen door levensechte simulaties (on)veiligheid aan den lijve ervaren. Zo leren mensen een onveilige situatie te herkennen of te voorkomen. Ook leren ze om in een bepaalde situatie snel, veilig en zeker te kunnen optreden. Hiermee is de TSC een belangrijke ontmoetingsplek voor veiligheid in Twente. De verschillende onderdelen van de TSC (oefencentrum TRONED, de Risk Factory Twente en het Safety Field Lab) halen verschillende disciplines en deskundigheden bij elkaar en waar mensen en kennis bij elkaar komen ontstaan ideeën en bedrijvigheid. Dit is de kern van TSC als onderdeel van het brede veiligheidsnetwerk in Twente. Bestuurlijk In 2017 is er een portefeuilleraad TSC ingesteld waarin de bestuurlijk portefeuillehouder TSC, commandant Brandweer, secretaris VRT en de directeur Twente Safety Campus zitting hebben. In 2017 is de visie op doorontwikkeling van de Twente Safety Campus verder uitgewerkt en wordt er periodiek een terugkoppeling gegeven. In september 2018, april 2019 en december 2020 is de voortgang van (onderdelen van) de Twente Safety Campus behandeld in het Algemeen Bestuur.

Op 11 maart 2021 is het Algemeen Bestuur van VRT op de themadag bijgepraat over de ontwikkelingen binnen de Twente Safety Campus (TSC). Naar aanleiding daarvan zijn er verdiepende sessies voor de AB-leden georganiseerd op de TSC op respectievelijk 27 oktober en 3 november 2021. De sessies hadden tot doel om meer inzicht te geven in de ontwikkelingen die gaan spelen en welke kansen dit biedt voor de VRT om hierop in te spelen met inzet van de TSC. Voor deze sessies is een meerjarenperspectief TSC opgesteld, welke als onderlegger voor deze sessies is behandeld. Om een betere beeldvorming te genereren zijn er ook vooraf bijeenkomsten georganiseerd voor AOV-ers en daarnaast de Adviesgroep VRT om de financiële situatie nader te beschouwen.

Gerealiseerd Wat willen we bereiken? We willen de vakbekwaamheid en professionaliteit van hulpverleners en de hulpverlenersorganisatie stimuleren. Met de Risk Factory Twente geven we invulling aan het veiligheidsbewustzijn door de zelfredzaamheid en het handelingsperspectief van Twentse burgers te vergroten. Niet alleen voor basisschoolleerlingen, maar ook voor hun omgeving en de groep van thuiswonende ouderen vanaf 65-70 jaar. Samen met bedrijven en kennisinstellingen zijn we op zoek naar innovatieve veiligheidsoplossingen die Twente betaalbaar veilig houden. Hiermee helpen we tevens Twentse bedrijven om ideeën door te ontwikkelen tot vermarktbare producten (Safety Field Lab). Dit alles naast de bijbehorende doelstelling om

Wat hebben we bereikt? Door middel van een divers pakket aan opleidingen en trainingen voor diverse hulpverleningsdiensten is er een bijdrage geleverd aan de bevordering van de vakbekwaamheid van deze professionals. Wetenschappelijk onderzoek toont aan dat bezoekers aan de Risk Factory Twente 3 keer meer kennis krijgen van de veiligheidsrisico’s en 75% van de bezoekers heeft na het doorlopen van de Risk Factory Twente de intentie tot het nemen van (persoonlijke) veiligheidsmaatregelen. I.s.m. verschillende partijen zijn veiligheidstesten uitgevoerd, waardoor meer inzicht is gekomen over de veiligheidsrisico’s van de producten zelf, maar ook kennis voor hulpverleningsdiensten i.r.t. repressief optreden.

1 Twente Safety Campus opereert programma-overstijgend. Omdat de brandweerkolom het grootste aandeel heeft in de

activiteiten is TSC onder dit programma verantwoord. 28 // JAARSTUKKEN 2021

TSC op een bedrijfseconomisch verantwoorde manier exploiteren, continueren en doorontwikkelen. Wat doen we ervoor? We bieden onze activiteiten aan, aan verschillende doelgroepen:  Oefenprogramma’s en trainingen voor hulpverleners (Troned);  Interactieve educatieprogramma’s gericht op veiligheidsbewustzijn en zelfredzaamheid van inwoners (Risk Factory Twente);  Mogelijkheden voor testen, simulaties en experimenteermogelijkheden voor bedrijven (Safety Field Lab).

Wat hebben we ervoor gedaan? Bij Troned zijn er afgelopen jaar, naast Brandweer Twente, verschillende brandweerregio’s uit het land op ons terrein komen trainen (o.a. VNOG, Veiligheidsregio’s Gelderland Midden, IJsselland, Groningen, Limburg, Rotterdam-Rijnmond, Gooi & Vechtstreek en Haaglanden). Ook zijn er groepen nieuwe manschappen onder regie van de BOGO op Troned opgeleid. Daarnaast zijn er ca. 7 korpsen uit Duitsland die bij Troned trainen, zoals Munster, Gronau, Ahaus en Rheine. Tevens is Troned door het IFV formeel aangemerkt als gecertifieerde locatie voor examens brand voor manschappen en bevelvoerders. Ook is Troned een erkende locatie voor examens gaspaksdrager (BOGO). Hier hebben dan ook verschillende examens plaatsgevonden. Er is een aanbesteding van het IFV aan Troned gegund. Betreffen trainingen officieren, instructeurs en scenariotrainingen. Looptijd 4 jaar. Er is het eerste jaar van het samenwerkingscontract met veiligheidsbedrijf RJ Safety & Security succesvol verlopen. Dat betekent dat er ca. 1.000 cursisten BHV-trainingen in een programma doorlopen hebben op Troned (Troned faciliteert, RJ acquisitie). Verder zijn er verschillende droneteams van veiligheidsregio’s, waarmee invulling wordt gegeven aan de verdere ontwikkeling van een landelijk dekkend dronenetwerk van Brandweer NL. De orderportefeuille was (zeer) goed gevuld.

De COVID-19-maatregelen hebben weliswaar impact gehad, maar minder dan in 2020. In het najaar zijn de fysieke bezoeken aan de Risk Factory Twente en is de leerlijn Brandweer op School weer opgestart. In 2021 was er voor ca. 6.000 kinderen een bezoek ingepland, echter als gevolg van de COVID-19-maatregelen zijn er uiteindelijk ca. 1.300 geweest. Ook is een start gemaakt met de ontwikkeling van het programma voor leerlingen in het voorgezet onderwijs. In het Safety Fieldlab zijn er verschillende (brand)veiligheidstesten uitgevoerd i.s.m. kennisinstellingen en bedrijven. Ook zijn er praktijkmodules brandonderzoek gegeven voor studenten Forensic Studies van Saxion Hogeschool en Bouwkunde ROC. Door het IFV zijn er weer de landelijke brandonderzoeksexamen op TSC uitgevoerd. Verder zijn er i.s.m. Saxion verschillende forensische testen/onderzoeken uitgevoerd; zo is er gewerkt aan het project UIVER (proeftuin voor automatische drone-systemen voor het safety & security domein) en ‘e-nose’ (sensor onder een drone voor meten van bijv. gevaarlijke stoffen). Verder is er invulling gegeven aan de samenwerkingsovereenkomst met DNV GL teneinde

29 // JAARSTUKKEN 2021

een batterij brandveiligheid test- en certificeringscentrum op te zetten. Verder is er overeenstemming bereikt met de Nationale Politie, Expertise Centrum voor Forensische Opsporing, waarbij afspraken zijn gemaakt over het gebruik van de faciliteiten en expertise van TSC door de politie t.a.v. forensische scenario’s. Wat heeft het gekost? Twente Safety Campus (in €) Baten Lasten -

vaste kosten

-

variabele kosten

Totaal TSC

Business Case

Realisatie*

Verschil

2.693.895 2.411.086

2.331.848 2.219.730

-362.047 191.356

1.616.037

1.654.631

-38.594

795.049

565.099

229.950

282.809

112.118

-170.691

* lasten en baten is inclusief de verrekening met BT. Het resultaat is toegevoegd aan de reserve TSC.

30 // JAARSTUKKEN 2021

3.3

Programma GHOR

Portefeuillehouder P. Welman Programmamanager S. Dinsbach De GHOR draagt zorg voor de coördinatie, aansturing en regie van de geneeskundige hulpverlening bij rampen en crisis. Daarnaast treedt de GHOR op als adviseur voor andere overheden en organisaties en werkt de GHOR aan een goede voorbereiding van de geneeskundige hulpverlening tijdens een crisis. De GHOR vormt de schakel tussen bestuur, zorg en veiligheid. Trends en Ontwikkelingen COVID-19 Ook 2021 stond voor GHOR Twente voor een groot deel in het teken van COVID-19. Dit heeft invloed gehad op de uitvoering van onze reguliere taken. Een deel van de taken is verschoven en heeft niet plaatsgevonden en een deel is anders ingevuld. Onder het ‘gerealiseerd’ kunt u terugvinden hoe GHOR Twente hier voor 2021 invulling aan heeft gegeven. Algemeen Voor GHOR Twente en haar ketenpartners is het cruciaal om inzicht te hebben in risico’s en eventuele disbalansen tussen vraag en aanbod in het publieke en acute zorgdomein. Een belangrijke ontwikkeling hierbinnen is het zorgrisicoprofiel. Dit beschrijft niet alleen de risico’s voor de GHOR en haar ketenpartners, maar geeft tevens aan wat de zorgsector als extra risico inschat. Een andere belangrijke ontwikkeling is de functie van proces informatie coördinator ambulancezorg (PICA) binnen de meldkamer. De GHOR denkt binnen deze ontwikkeling o.a. mee in het opleidingstraject.

Daarnaast heeft GHOR Twente in het politieke veld per 1-1-2022 te maken met een AMVB die de taken en rollen van de GHOR en de acute zorg regio verder definieert. De komende tijd zal de GHOR zich richten op het versterken van haar positie binnen dit krachtenveld. Net als de afgelopen jaren blijven de minder zelfredzame burgers hoog op de agenda van de GHOR staan. Samen met het veiligheidsbureau werkt de GHOR daarom aan een weerbare samenleving waarbij de informatie gestuurde GHOR een noodzakelijk middel is. Ontwikkelgesprekken repressieve GHOR In 2021 hebben we met bijna alle repressieve GHOR-functionarissen een ontwikkelgesprek gevoerd over hun huidige vakbekwaamheid, scholingsbehoefte en de behoefte aan een persoonlijk ontwikkeltraject. Hiervoor zijn uren en middelen beschikbaar gesteld en mogelijke trajecten aangereikt. Hiervan is in afgelopen periode door o.a. alle beperkingen nog weinig gebruik gemaakt. In 2022 wordt dit verder opgepakt. Personele ontwikkelingen De GHOR heeft in 2021 te maken gehad met relatief veel personele mutaties naast twee vacatures die medio 2021 zijn ingevuld. In het eerste kwartaal is een nieuw interim-bureauhoofd GHOR gestart (looptijd tot 1-52023).

Gerealiseerd Wat willen we bereiken? Naast onze coördinerende en leidinggevende taken tijdens rampen en crises biedt de GHORondersteuning aan de witte keten ter voorbereiding hierop. De GHOR is hierbij een betrouwbare partner die als schakel optreedt tussen zorg, veiligheid en bestuur. Hierbij is de informatie gestuurde GHOR noodzakelijk. Hierdoor staat GHOR Twente aan de voorkant van informatiestromen en monitoren wij deze voor alle partners. Dit maakt het mogelijk om in te springen op ontwikkelingen en ketenpartners te informeren, voordat een ramp of crisis zich voordoet. Met als uiteindelijk doel bewoners onder alle omstandigheden verantwoorde zorg te bieden. Het zorgrisicoprofiel, het knoppenmodel GHOR t.b.v. LMS en het monitoren via LCMSgz zijn innovatieve ontwikkelingen die ons hierbij helpen.

31 // JAARSTUKKEN 2021

Wat hebben we bereikt? Ook in 2021 stond een deel van de werkzaamheden van het GHOR-bureau in het teken van COVID-19. Halverwege 2021 is binnen de bestaande formatie een adviseur vanuit de bureauorganisatie specifiek belast met de coördinatie van de werkzaamheden op COVID-19 gebied. Deze adviseur COVID-19 is de vaste vertegenwoordiging in het kernteam COVID-19 van de crisisorganisatie van de Veiligheidsregio Twente. Dit kernteam komt wekelijks bijeen. Naast deze vertegenwoordiging van de witte keten in de overleggen heeft de GHOR ook haar rol als verbinder en ondersteuner binnen de witte keten. Dit met name vanuit haar verantwoordelijkheid op het gebied van continuïteit van zorg. Werkzaamheden die in rustige COVID-19 tijden uitgevoerd werden door de adviseur COVID-19 en waar deze tijdens de COVID-19 golven ondersteund werd door een groot deel van de bureauorganisatie. Door deze rol in de witte keten heeft de GHOR haar relatie met diverse zorgpartners en positie binnen het netwerk verder kunnen verstevigen.

Daarnaast heeft de GHOR specifiek gerelateerd aan COVID-19, op verzoek van en in samenwerking met GGD Twente, advies uitgebracht over 31 ontheffingsaanvragen. Wat doen we ervoor? 1. Innovatie als uitgangspunt van ons denken en doen a. LiveOp door ontwikkelen en uitrollen voor het geneeskundig deel b. Door ontwikkelen Zorgrisicoprofiel

2. Goede informatievoorziening a. Investeren in een goede informatievoorziening koud en warm b. Ontwikkelen rol GHOR Twente binnen het IOC c. Ontwikkelen van o.a. de PICA functie en het knoppenmodel LMS t.b.v.de nieuwe meldkamer d. LCMS en LCMSgz door ontwikkelen wat betreft de kennis en vaardigheden binnen de ketenpartners van de GHOR. e. Doorontwikkeling LCMSgz door het koppelen van systemen f. Participeren in de werkgroep informatiemanagement (landelijke en regionaal)

Wat doen we ervoor? 3. Anticiperen op en faciliteren van ontwikkelingen in de samenleving a. Participeren in de werkgroep omgevingswet en vergunningen b. Het actief meedenken, ontwikkelen, uitvoeren en voorbereiden op terrorisme gevolg bestrijding c. Evenementen advisering en beleidsontwikkeling d. Vervolgtraject Jodiumprofylaxe en nooddistributieplan

32 // JAARSTUKKEN 2021

Wat hebben we ervoor gedaan? a. In LiveOp zijn meerdere nieuwe functies toegevoegd en de applicatie wordt inmiddels gebruikt om diensten over te nemen. b. In 2021 is door GHOR Twente een concept plan van aanpak voor het Zorgrisicoprofiel opgesteld. Tevens is er landelijke afstemming tot stand gekomen. a. De GHOR heeft in 2021 op informatiemanagement (IM) een doorontwikkeling kunnen maken, ondanks de lopende COVID-19 crisis. b. Met het IOC zijn een aantal projecten gedraaid, zoals de doorontwikkeling van het operationeel beeld. c. Er is meegedacht in de ontwikkeling van de PICA functie (Proces en Informatie Coördinator Ambulancezorg). Op Oost 5 niveau is afstemming gezocht om de GHOR-processen te borgen voor de nieuwe meldkamer 2023 in Apeldoorn. d. Er heeft een ronde langs alle ketenpartners plaatsgevonden (specifiek IM), waarin behoeften zijn opgehaald voor 2022. In deze ronde is ook de netcentrische samenwerking onderwerp van gesprek geweest. e. De landelijke doorontwikkeling van LCMSgz op het gebied van koppelen van systemen heeft in 2021 door de COVID-19 crisis stilgelegen. f. GHOR Twente heeft actief deelgenomen in landelijke, bovenregionale, regionale en interne IM overleggen. Wat hebben we ervoor gedaan? a. In 2021 zijn een tiental adviezen gegeven omtrent advisering externe veiligheid. Tevens deelname aan de Landelijke werkgroep omgevingsveiligheid.

De GHOR heeft deelgenomen in de stuurgroep omgevingswet van VRT en aan de diverse klimaattafels en ontwikkelingen rondom de energie transitie b. In 2021 is er geen invulling gegeven aan deze taak. c. In 2021 heeft de evenementenadvisering ondanks COVID-19 op verschillende wijzen toch plaats kunnen vinden. Naast het reguliere adviestraject is GHOR Twente onderdeel geweest van het Evenementenspreekuur, waar evenementenadviezen uit voort zijn gekomen. Belangrijke beleidsontwikkeling is de implementatie van de Veldnorm, wat tevens geleid heeft tot een nieuw adviesformat. De folders en het standaard advies zijn geactualiseerd Tot slot hebben de reguliere afstemmingsoverleggen met de ambulancedienst en GGD plaatsgevonden en is er overleg geweest met het ZGT.

d.

4. Een op de samenleving afgestemde crisisorganisatie a. Risico en crisiscommunicatie. In samenwerking met VRT, de verbinding maken tussen operationele GHOR-functies en het aangeven van informatie bij communicatiewoordvoering b. OTO GHOR: Uitvoeren en participeren in het Mono en Multi OTO traject c. Evaluatie en lerende organisatie: Mono GHOR en multidisciplinair

a.

b.

c.

Wat doen we ervoor? 5. Samenwerking zoeken en intensiveren a. Bestaande samenwerking met huidige zorgcontinuïteitpartners voortzetten b. Samenwerking zorgcontinuïteitpartners uitbreiden naar een bredere doelgroep c. Convenanten herzien d. Communiceren en informeren van partners, zichtbaarheid van de GHOR verbeteren e. Ketenpartners meer betrekken bij de GHOR op: bestuurlijk niveau, managementniveau en organisatieniveau. En op operationeel niveau gericht op de Informatiemanagers, crisis coördinatoren etc. f. Positiebepaling GGD en ROAZ (baze) g. Positie GHOR tov andere hulpdiensten, in vakgroepen en werkgroepen. h. Samenwerking Oost 5. i. Participeren in grensoverschrijdende samenwerking met de Acute zorg Euregio.

33 // JAARSTUKKEN 2021

Deze taak valt onder het Rampbestrijdingsplan Kernkraftwerk Emsland van de Multi vakgroep Risicobeheersing (RIB). Dit is onder regie van het Veiligheidsbureau verder opgepakt en nader uitgewerkt op basis van landelijke modellen. De GHOR behoudt haar geneeskundig adviserende taak o.a. door deelname aan de vakgroep RIB. Crisiscommunicatie: In 2021 heeft GHOR Twente een bijdrage geleverd aan de systeemoefeningen waarbinnen crisiscommunicatie een structureel terugkerend thema is. In de initiële reeks waren er 14 systeemoefeningen in de planning opgenomen. Als gevolg van COVID-19 hebben hier twee van plaats kunnen vinden. De overige zijn noodgedwongen geannuleerd. Risicocommunicatie: Afgelopen jaar zijn er vanwege het verstrijken van de houdbaarheidsdatum nieuwe jodium tabletten verspreid in de gemeenten Losser en Dinkelland. De VRT heeft dit traject gecoördineerd in afstemming met de GHOR. Communicatie met de inwoners vond plaats vanuit de Rijksoverheid. Daar waar opleiden, trainen en oefenen mogelijk was in COVID-19 tijd is dit uitgevoerd. Er zijn 2 nieuwe OvD-G-en opgeleid, alle repressieve functies hebben een OTO-dag gehad en er is geoefend op CoPI-niveau en er heeft een aantal systeemoefeningen kunnen plaatsvinden. Een aantal OTO-activiteiten zijn digitaal uitgevoerd.

Binnen het GHOR-team is gewerkt met ontwikkelgesprekken, het DISC profiel en individuele waarneming bij oefeningen voor persoonlijke evaluatie en leerpunten. Evaluatie van de GHOR als lerende organisatie wordt in 2022 (Q1+2) opgepakt. Multidisciplinair is vanuit de GHOR bijgedragen aan het evalueren van incidenten in de werkgroep Multi vakbekwaam.

Wat hebben we ervoor gedaan? a. In het kader van de COVID-19 crisis is de samenwerking met de huidige zorgcontinuïteitspartners geïntensiveerd. b. In het kader van de COVID-19 crisis zijn nieuwe partners aangehaakt, met name vanuit de caresector zoals woon-zorg-instellingen, c. In 2021 zijn gesprekken gevoerd met het Nederlandse Rode Kruis en GGD Twente. De beide samenwerkingsovereenkomsten zijn verlengd. d. Middelen die we hiervoor hebben ingezet zijn de GHOR-website, COVID-19 nieuwsbrief, social mediakanalen en het magazine 112 Netwerk dat we samen met Acute Zorg Euregio en Ambulance Oost uitgeven. Ook hebben we verschillende keren ‘rondes’ gedaan via telefoon, digitaal of fysiek om input op te halen bij onze partners en we sluiten aan bij diverse regionale en landelijke overleggen. e. Met de informatiecoördinatoren (ICO’s) van ketenpartners is in 2021 intensief contact geweest. Enerzijds vanwege COVID-19, anderzijds vanwege het inventariseren van behoeften, als vraagbaak en om nieuwe

f.

g.

h.

i.

Indicator

Indicatoren Bron

Sleutelfuncties bemenst GHORsleutelfunctionarissen opgeleid en min. 1x per jaar beoefend

4 4

Reg. crisisplan OTO-jaarplan

100% 85%

Evaluaties na inzet

4

100%

Schriftelijke afspraken met ketenpartners witte kolom

5

Evaluaties na inzet Aristoteles

Rekening niveau (2021) Op alle aanvragen voor C evenementen is door de GHOR geadviseerd. 100% Alle sleutelfunctionarissen zijn betrokken geweest bij de COVID-19 crisis en uitgevoerde evaluatie. Indien mogelijk hebben oefen activiteiten plaatsgevonden. 100%

100%

100%

Advisering GHOR bij C evenementen

34 // JAARSTUKKEN 2021

Nr. activiteit 3

medewerkers een introductie te kunnen geven, zowel in de care als cure sector. Driemaandelijks vindt een overleg plaats tussen GHOR Twente en BAZE (Bureau Acute Zorg Euregio). GHOR Twente is voorzitter van de expertgroep crisisbeheersing van BAZE. Daarnaast sluit de DPG aan bij het ROAZ en het bureauhoofd in de agendacommissie ROAZ. In de bovengenoemde overlegvormen heeft GHOR Twente haar positie bepaald en vormgegeven t.o.v. GGD en ROAZ(BAZE). Landelijk en regionaal heeft GHOR meegewerkt aan diverse notities in het kader van de positie van de GHOR n.a.v. het advies evaluatie Wet veiligheidsregio’s. De Collega’s van GHOR Twente hebben in 2021 deelgenomen aan diverse vakgroepen en stuurgroepen binnen VRT en i.s.m. haar ketenpartners, waarin zij de taak en rolopvatting van de GHOR hebben vertegenwoordigd en vormgegeven o.a. binnen de Omgevingswet en het Caresector overleg. De GHOR heeft deelgenomen aan diverse werkgroepen binnen het Oost 5 verband o.a. op het gebied van informatiemanagement, OTO, evenementen en kwaliteit. De gezamenlijke visitatie vanuit kwaliteit Oost 4 heeft door Corona in 2021 niet plaatsgevonden. Deze zal in 2022 worden opgepakt. Onder regie van het bureau Acute Zorg Euregio wordt projectmatig grensoverschrijdend samengewerkt in het kader van grootschalige inzet bij crises en rampen. GHOR neemt deel aan deze projectgroep.

Regionaal evenementen beleid

Ambitieniveau (2021) 100%

Wat heeft het gekost? GHOR

Lasten

Baten

Bedrijfsvoering GHOR

877.769

947.334

GHOR functionarissen

354.436

0

Opleiding, training en oefenen

46.189

0

Operationele planvorming

61.414

38.160

1.339.808 Totaal GHOR

35 // JAARSTUKKEN 2021

354.314

985.494

3.4

Programma Gemeenten

Portefeuillehouder Programmamanager

P. Welman J. Eshuis

Samenvatting In de rampenbestrijding en crisisbeheersing speelt de gemeente een belangrijke rol: zowel in de voorbereiding, de uitvoering als in de nafase. De gemeente is tijdens incidenten waarbij (grote groepen) inwoners worden getroffen een gelijkwaardige partner van brandweer, politie en geneeskundige hulpverlening. De gemeente houdt zich bezig met de zorg voor de bevolking en het leven na het incident. Gemeenten hebben als onderdeel van het openbaar bestuur een algemene zorgplicht voor hun inwoners. We redeneren vanuit de maatschappelijke impact en betekenisgeving voor de bevolking. De gemeentelijke crisisprocessen zijn georganiseerd in de kolommen Bevolkingszorg en Crisiscommunicatie. De coördinatie van beide kolommen is belegd bij het Veiligheidsbureau van de VRT. Bij alarmering tijdens een crisis kennen beide kolommen een regionaal georganiseerde piketpoule en poule van functionarissen op vrije instroom. Medewerkers uit de veertien Twentse gemeenten bezetten voor het grootste deel deze regionale crisisfuncties. Trends en Ontwikkelingen Het jaar 2021 heeft wederom, in navolging van het jaar 2020, voor een groot deel in het teken gestaan van de COVID-19 crisis. Eind 2020 is er landelijk terug geschaald van een GRIP 4 naar de Tijdelijke Wet Maatregelen COVID-19.

De crisisorganisatie van de VRT is in de lucht gebleven in een structuur met een wekelijks kernteam- en stafoverleg en regelmatige bestuurlijke afstemmingsoverleggen met alle burgemeesters. Functionarissen van bevolkingszorg en crisiscommunicatie hebben hier samen met de gemeenten een bijdrage aan geleverd. Het Veiligheidsberaad heeft op 4 oktober 2021 een stuurgroep Uniform kwaliteitsniveau Bevolkingszorg en Crisiscommunicatie ingesteld met als opdracht te komen tot een landelijk beschreven kwaliteitsniveau voor bevolkingszorg (incl. crisiscommunicatie). Er kan een kwaliteitsverbetering worden bereikt door uniformiteit in het optreden zodat gemeenten en veiligheidsregio’s beter kunnen samenwerken bij (boven)regionale crisis. Landelijk vastgestelde kwalificatieprofielen en certificering op opleidingen en examens draagt daaraan bij. De VRT levert hier een bijdrage aan.

Niet gerealiseerd Wat willen we bereiken? Bevolkingszorg en Crisiscommunicatie zijn herkenbare, gewaardeerde kolommen die optreden als sterke partner binnen Veiligheidsregio Twente. We streven naar vakbekwame, betrokken medewerkers die voldoen aan de wensen en verwachtingen van de inwoners. Dit past binnen dat wat de wet en ons bestuur van ons vraagt.

Wat hebben we bereikt? Om inwoners te betrekken en informeren over de geldende maatregelen en maatschappelijke impact is intensief samengewerkt met de gemeenten en private en publieke partijen. Deze ervaring bewijst de rol van een maatschappelijk betrokken Bevolkingszorg en Crisiscommunicatie die aandacht hebben voor getroffenen tijdens en na een crisis. Naast veerkrachtig heeft de COVID-19 crisis ook creatief gemaakt. Online samenwerking is in een versnelling geraakt en tot een normaal geworden. We hebben nieuwe manieren ontdekt om, weliswaar op afstand, toch nauw met elkaar samen te werken. Dit heeft op ambtelijk niveau de contactfrequentie en de saamhorigheid tussen de gemeenten verhoogd. Een mooi fundament om op verder te bouwen. Verschillende activiteiten hebben in 2021 geen doorgang gevonden omdat de geldende COVID-19 maatregelen dit belemmerden of crisisfunctionarissen volop actief waren in de crisis. Waar mogelijk zijn de fysieke onderdelen van de beide opleidingsprogramma’s online uitgevoerd.

Wat doen we ervoor? 1. Focus op getroffenen Bevolkingszorg en Crisiscommunicatie zetten zich tijdens een crisis in voor getroffenen die niet in staat zijn zichzelf te

36 // JAARSTUKKEN 2021

Wat hebben we ervoor gedaan? BZ en CC zijn vijf keer ingezet tijdens een GRIP 1 en bij een GRIP 3. Ook bij de crisisnoodopvang in Hengelo is ondersteuning geboden. De lijnen met de

helpen en om mensen die wel zelfredzaam zijn een handelingsperspectief te bieden. In de oefeningen, trainingen en evaluaties willen we meer oog hebben voor de mens in de crisis. Het deelproces Preparatie Nafase speelt hierin een belangrijke rol.

gemeenten zijn kort en de samenwerking verloopt naar tevredenheid.

Wat doen we ervoor? 2. Vakbekwame medewerkers met hart voor de crisis We willen een aantrekkelijk competentiegericht opleidingsaanbod bieden waar gemeentelijke medewerkers, ook buiten de crisisorganisatie, profijt van hebben. Daarnaast spelen netwerkbijeenkomsten een belangrijke rol om elkaar beter te leren kennen en ervaringen te delen. Naast het uitvoeren van beide mono OTO-programma’s nemen beide kolommen deel aan de relevante multi programmaonderdelen.

Wat hebben we ervoor gedaan? Door COVID-19 hebben er bij slechts twee gemeenten fysieke multi oefeningen plaats gevonden waaraan de crisisfunctionarissen van BZ en CC hebben deelgenomen. Voor het verdere OTOprogramma is er snel overgeschakeld naar online oefenvormen om de vakbekwaamheid van de crisisfunctionarissen op peil te houden. We hebben o.a. een goed gewaardeerde online workshop scenario denken georganiseerd en een succesvolle netwerkdag met het thema Cyber Crisis. De laatste kon gelukkig fysiek plaatsvinden en werd goed bezocht. We waren bij de gemeenten mede door de COVID-19 crisis goed in beeld. Wekelijks is er regionaal afgestemd om deze crisis te bestrijden. Vanuit het Regionale team COVID-19 VRT, aangevuld met collega’s uit de bevolkingszorg en crisiscommunicatie pool, is hiervoor input en aanwezigheid geleverd.

3. Versterken zichtbaarheid Om de beide kolommen te versterken willen we werken aan onze zichtbaarheid. Dit begint met aandacht te besteden aan het hart van onze organisatie: de crisis medewerkers. Hiermee verwachten we de betrokkenheid te stimuleren van de regionale en gemeentelijke medewerkers die inzetbaar zijn binnen de beide kolommen. Direct hieraan gelinkt is het meer laten zien wat we precies doen aan de veertien gemeentelijke organisaties, andere kolommen en externe partners. De kolom crisiscommunicatie wordt inmiddels door de gemeenten ook steeds vaker als partner gevonden bij dreigende of voorzienbare situaties waarbij ernstige maatschappelijke onrust te verwachten is. 4. Slimme informatievoorziening Gemeenten beschikken over eigen data en netwerken. Tijdens een calamiteit of incident is het van belang op de hoogte te zijn van de veelheid aan initiatieven en daarop in te spelen. Samen met risicocommunicatie en het IOC proberen we de belangrijkste actoren en kwetsbare groepen in kaart te brengen en de meerwaarde ervan voor de crisisorganisatie en preventie vast te stellen.

Tijdens acute crisis of bij een dreigende situatie monitoren omgevingsanalisten van de gemeenten en uit de crisiscommunicatiepoule van de Veiligheidsregio middels een mediamonitoringssysteem de online (social) media op informatiebehoefte en sentiment zodat de communicatie inzet hier zo goed mogelijk op aan kan sluiten.

Er is hiermee o.a. op het gebied van leiding & coördinatie, strategisch communicatieadvies, juridisch advies, informatievoorziening, het maken van omgevingsbeelden, het begeleiden van persgesprekken, het opleveren van communicatieproducten en afstemming met landelijke en regionale partners en de gemeentelijke veiligheid en communicatieadviseurs een bijdrage geleverd aan de crisisorganisatie en de crisisbeheersing. Vanuit crisiscommunicatie zijn er wekelijkse regionale en landelijke omgevingsbeelden gemaakt om de berichtgeving rondom de COVID-19 crisis te monitoren in het Kernteam COVID-19. Samen met de coördinator risicocommunicatie, brandveiligheid, ICT en de gemeenten zijn de appartementencomplexen in Twente waar meerdere 70-plussers bij elkaar wonen in kaart gebracht. Doel hiervan is om snel een beeld te krijgen van de mogelijke zelfredzaamheid bij een brand en ontruiming van het complex. Of het inzetten van gerichte communicatiemiddelen voor (brand)preventie. Er is input geleverd aan het IOC om het Operationeel beeld op VRT Online te optimaliseren.

Indicatoren Nr. activiteit Bron Ambitie niveau Rekening niveau (2021) (2021) Inzetmonitor Officier van Dienst en 1 n.v.t. OvD BZ vult na OvD BZ heeft na elke inzet een Algemeen Commandant elke inzet een weergave van de inzet ingevuld. formulier in zodat Op basis hiervan wordt de de inzet inzetmonitor BZ opgemaakt. Zie geanalyseerd kan taartdiagram voor inzet per worden. gemeente. Indicator

37 // JAARSTUKKEN 2021

Verbinding met de gemeenten

BZ / CC leveren een bijdrage in de multidisciplinaire werk- en vakgroepen Elke gemeente (AOV-er) levert een bijdrage aan de werkgroepen en actie uit het jaarplan Bevolkingszorg Functionarissen zijn opleid en min. 1x beoefend

Na een inzet of oefening wordt door de functionaris een inzetreflectieformulier ingevuld. Opkomstpercentage netwerkbijeenkomsten BZ/CC

1 en 3

n.v.t.

n.v.t. 3

1,3 en 4

Jaarplan BZ

3

OTO Jaarplan

3

Jaarplan BZ/CC

3

Jaarplan BZ/CC

BZ/ CC worden bij In 2021 stonden we continue alle gemeenten met alle veertien gemeenten in met regelmaat contact vanwege COVID-19. onder de aandacht gebracht. 100% Na de intreding van de COVID19 crisis hebben de multi werken vakgroep grotendeels stilgelegen omdat leden actief waren in deze crisis. 100% Focus van de AOV heeft volledig gelegen op de COVID19 crisis in eigen gemeente en samenwerking met VRT hierin. 95% Het oefenprogramma heeft multi en mono grotendeels stilgelegen. Waar mogelijk hebben trainingen wel doorgang gevonden. 95% Zie vorige punt 70%

Wat heeft het gekost? Gemeenten

Lasten

Baten

Gemeentelijke processen

269.905

248.306

Bevolkingszorg

172.942

172.942

Totaal Gemeenten

38 // JAARSTUKKEN 2021

442.847 21.599

421.248

Bijna 100 crisismedewerkers van beide kolommen hebben deelgenomen aan de gezamenlijke netwerkbijeenkomst in oktober

3.5

Overzicht van herkomst en bestedingen baten en lasten Personeel

27.403.707 4.138.347 2.367.920 3.493.436 1.084.724 2.291.611

Kapitaallasten

6.263.092

Rente Afschrijvingen

1.060.393 5.202.699

Gebouwen en terreinen Huur gebouwen en terreinen Onderhoud Overige gebouw gebonden kosten

Materieel en materialen Onderhoud materiaal/materieel Brandstof

4.080.259 1.024.010 775.229 2.281.020

1.257.918 927.726 330.192

Overige out-of-pocket

9.220.634

Opleiden/oefenen ICT / informatievoorziening Verzekeringen Overig

3.065.005 2.136.701 503.917 3.515.011

Dotaties aan de reserve

474.711

Totaal lasten

62.076.358

Rijksbijdrage Gemeentelijke bijdrage Opbrengsten OMS Omzet TSC Bijdragen van derden Overige opbrengsten Separate gemeentelijke bijdrage Onttrekking reserves

7.942.600 46.760.540 584.734 2.283.038 1.073.131 1.779.738 1.177.036 1.775.549

Totaal baten

39 // JAARSTUKKEN 2021

40.779.745

Salarissen Vergoedingen vrijwilligers Piket en overige toelagen FLO Overig personeel Inhuur personeel

63.376.366

4 Paragrafen De paragrafen bevatten belangrijke informatie voor het verkrijgen van inzicht in de financiële positie van Veiligheidsregio Twente op korte en lange termijn. Dit inzicht is belangrijk, omdat de behandelde onderwerpen financiële gevolgen kunnen hebben en daardoor de realisatie van de programma’s kunnen beïnvloeden. In de paragrafen wordt verantwoording afgelegd over de uitvoering van beleidsvoornemens van beheersmatige aspecten, zoals vastgelegd in de programmabegroting 2021. Hierbij is ook rekening gehouden met actuele ontwikkelingen. In dit hoofdstuk worden achtereenvolgens de volgende paragrafen behandeld:     

Weerstandsvermogen en risicobeheersing; Onderhoud kapitaalgoederen; Bedrijfsvoering; Verbonden partijen; Financiering;

4.1

Weerstandsvermogen en risicobeheersing

Deze paragraaf omvat zowel de beschikbare weerstandscapaciteit als een inschatting van risico’s die daarmee moeten worden afgedekt. Het weerstandsvermogen is de relatie tussen de beschikbare en benodigde weerstandscapaciteit. Al afgedekte risico’s, via voorzieningen of verzekeringen, hebben geen invloed op het weerstandsvermogen. Het weerstandsvermogen laat zien hoe robuust de begroting van de VRT is voor wat betreft het kunnen opvangen van risico’s. De in 2019 vastgestelde nota risicomanagement en weerstandsvermogen stelt hiervoor de beleidskaders. Daarin wordt onder andere ingegaan op wat als beschikbare weerstandscapaciteit kan worden gerekend en hoe, op basis van de risico’s, de benodigde weerstandscapaciteit wordt berekend. 4.1.1

Terugblik risico’s begroting 2021

In de programmabegroting 2021 zijn de onderstaande majeure risico’s en bijbehorende risicobedragen (kans x impact) opgenomen, die in de bedrijfsvoering van VRT (deels) niet zijn gedekt door voorzieningen en/of verzekeringen. Diverse risico’s zijn opgetreden en hebben in 2021 geleid tot kostenuitzettingen. Omschrijving Twente Safety Campus exploitatieverlies Vervanging brandweermaterieel en materiaal Langdurig verzuim en arbeidsongeschiktheid Vervanging kazernes

Risicobedrag € 300.000 € 190.000 € 175.000 € 109.000

Opgetreden in 2021 Nee Ja Nee Ja

Toelichting opgetreden risico’s Vervanging brandweermaterieel en materiaal In 2021 zijn de prijzen voor onder andere grondstoffen fors gestegen (bv. metaalprijsstijging > 10%). Het precieze effect op de gedane investeringen is niet te kwantificeren. Vervanging kazernes De index van bouwprijzen (nieuwbouw budgetsector) was in 2021 5% en daarmee hoger dan de algemene prijsindex. Dit draagt bij aan hogere kosten voor de nieuwbouw kazerne Almelo. 4.1.2

Beschikbare weerstandscapaciteit

De beschikbare weerstandscapaciteit dient om de continuïteit van de organisatie te waarborgen. We maken hierbij onderscheid tussen incidentele en structurele weerstandscapaciteit. Tot de beschikbare weerstandscapaciteit worden gerekend de algemene reserve (€ 427.000) en de bestemmingsreserves waarop nog geen verplichtingen rusten (€ 519.000) Dit zijn de standen per 31 december 2021.

40 // JAARSTUKKEN 2021

4.1.3

Benodigde weerstandscapaciteit

Jaarlijks wordt het financiële risicobeeld in termen van kans en impact geactualiseerd. Door middel van scores op kans en impact worden risico’s in oplopende zwaarte ingedeeld in groene, oranje en rode risico’s. Oranje en rode risico’s wegen mee in de benodigde weerstandscapaciteit. Groene risico’s in beginsel niet, tenzij het geheel ervan uitstijgt boven 1% van het begrotingsniveau. Begin 2022 wordt het risicobeeld geactualiseerd. In onderstaande tabel zijn de belangrijkste risico’s (met een oranje score) opgenomen. Risico-omschrijving Twente Safety Campus exploitatieverlies Prijsstijgingen (brandweermaterieel en materiaal, bouwkosten kazernes, brandstof) Langdurig verzuim en arbeidsongeschiktheid Informatieveiligheid Totaal 4.1.4

Kans x Impact € 375.000 € 374.000 € 182.000 € 100.000 € 1.031.000

Beoordeling weerstandsvermogen

Het weerstandsvermogen geeft aan hoe de beschikbare weerstandscapaciteit zich verhoudt tot de benodigde capaciteit. Dit wordt uitgedrukt in de weerstandsratio. Aantal geïdentificeerde risico’s Aantal groene scores Aantal oranje scores Aantal rode scores

15 11 4 0

Benodigde weerstandscapaciteit Beschikbare weerstandscapaciteit (stand per 31-12-2021) Weerstandsratio Weerstandsratio norm (cf. beleidskader)

€ 1.031.000 € 946.000 92% 70%

In het beleidskader risicomanagement / weerstandsvermogen is vastgelegd dat VRT een weerstandsratio van 70% hanteert als richtsnoer. De feitelijke weerstandsratio per 31-12-2021 is hoger. 4.1.5

Financiële kengetallen

De door BBV voorgeschreven kengetallen maken inzichtelijk over hoeveel (financiële) ruimte Veiligheidsregio Twente beschikt om structurele en incidentele lasten te kunnen dekken of op te vangen. Het gaat om de kengetallen: De netto schuldquote laat het niveau van de schuldenlast zien, ten opzichte van de baten. Het geeft een indicatie van de mate waarin de rentelasten op de exploitatie drukken. De solvabiliteitsratio is de verhouding eigen vermogen/ totaal vermogen en geeft inzicht in de mate waarin een organisatie in staat is op de langere termijn aan haar financiële verplichtingen te voldoen. De structurele exploitatieruimte laat zien welke structurele ruimte nodig is om de eigen lasten te dragen, of welke structurele stijging van de baten of structurele daling van de lasten daarvoor nodig is.

Netto schuldquote Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Solvabiliteitsratio Structurele exploitatieruimte

Jaarrekening 2021 83,8%

2022 102,4%

2023 96,8%

Begroting 2024 94,0%

2025 93,8%

2026 92,9%

83,7%

102,4%

96,8%

94,0%

93,8%

92,9%

3,4% 0,0%

1,4% 0,0%

0,3% 0,0%

0,0% 0,0%

0,2% 0,0%

1,2% 0,0%

De toename van de netto schuldquote in 2022 resulteert uit de hoge investeringen in nieuwbouw en brandweervoertuigen en de daarvoor benodigde financiering. Na 2022 wordt een lager investeringsniveau verwacht, zodat de schuldquotes weer afnemen. VRT heeft al sinds de oprichting een beperkt eigen vermogen en daarmee een lage solvabiliteit. De terugval tot en met 2024 en het herstel daarna komen voort uit de mutaties in de FLO-reserves.

41 // JAARSTUKKEN 2021

4.1.6

Beoordeling onderlinge verhouding kengetallen in relatie tot de financiële positie

De structurele baten en lasten zijn in evenwicht. Het eigen vermogen is klein en kan tijdelijke verstoringen in dit evenwicht maar beperkt opvangen.

4.2

Onderhoud kapitaalgoederen

In deze paragraaf beschrijven we het beleidskader voor het onderhoud van kapitaalgoederen. Hierbij wordt ingegaan op het onroerende deel van de kapitaalgoederen en het materieel. Gebouwen Met de overheveling van de brandweertaak per 1-1-2013 zijn de onroerende en roerende activa van de 14 lokale brandweerkorpsen overgedragen. Veiligheidsregio Twente draagt per die datum zorg voor het onderhoud en beheer van 39 gebouwen (45.000 m2). Daarvan zijn 31 gebouwen in eigendom. De boekwaarde van de 31 panden tezamen bedraagt per ultimo 2021 33,9 mln. Voor het dagelijkse beheer van het vastgoed is een Servicedesk ingericht die 24/7 bereikbaar is voor storingen, klachten en schades. Het onderhoud wordt uitgevoerd op basis van onderliggende onderhoud- en beheersplannen. Uitgangspunt daarbij is dat het onderhoud wordt afgestemd op conditieniveau 3. Het bijbehorende onderhoudsbudget is gefixeerd op € 0,8 mln. Dit budget bleek ook in 2021 toereikend. De onderhoudsuitgaven zijn meer dan voorheen preventief (planbaar) van karakter. Al kunnen prijsschommelingen vanwege conjunctuurbewegingen die trend vertekenen. In 2021 zijn o.a. de volgende majeure onderwerpen opgepakt:  Start nieuwbouw van de kazerne in Almelo. Het pand wordt op 1 november 2022 opgeleverd.  Aanbesteding nieuwbouw kazerne Hellendoorn, Het bouwproject start in 2022.

 Start inrichting logistiek centrum in Hengelo Materieel VRT beschikt over een groot arsenaal aan voertuigen. Ruwweg zijn deze op te delen in voertuigen die voor operationele taken worden ingezet (zoals tankautospuiten) en dienstvoertuigen. In totaal gaat het om c.a. 100 voertuigen voor operationele activiteiten. En een 90-tal dienstvoertuigen bedoeld voor brandveiligheidstaken, aan de operatie ondersteunende activiteiten (zoals logistiek) en personele vervoersbewegingen binnen en buiten Twente. Voor al dit materieel is een bumper-tot-bumper-concept geïntroduceerd, waarmee zowel de voertuigen als materialen zoals ademluchtapparatuur op één locatie worden onderhouden en gekeurd. Het bijbehorende onderhoudsbudget (out-of-pocket) bedraagt € 0,25 mln. Dit budget is gefixeerd. In 2021 is het budget mede overschreden vanwege het feit dat het wagenpark is verouderd. De verwachting is dat de werkelijke uitgaven weer in lijn zijn te brengen met het budget als het wagenpark in de loop van 2022 en 2023 (met name tankautospuiten en dienstvoertuigen) is vernieuwd. In beginsel is het huidige onderhoudsbudget dus toereikend. In het verslagjaar zijn o.a. zes tankautospuiten geleverd vanuit de aanbesteding van 2020. De restantlevering (6x) volgt in Q1 2022. De Basis Ontsmetting Eenheid (BOE) is geleverd. De aanbestedingen van schuimblusvoertuigen en dienstvoertuigen zijn afgerond.

En het brandweerpersoneel is van nieuwe bluskleding voorzien.

4.3

Bedrijfsvoering

De sector Strategie & Ondersteuning (kolom brandweer) is verantwoordelijk voor een groot aantal bedrijfsvoeringdossiers voor de gehele Veiligheidsregio Twente (VRT). Onder deze bedrijfsvoeringdossiers vallen de taakgebieden Financiën, Verzekeringen, Strategische Inkoop, HR, Personeels- en salarisadministratie en Fitheid & Arbo. Deze taakgebieden worden uitgevoerd voor de gehele organisatie. De bedrijfsvoering is in de huidige pandemie grotendeels vanuit huis gecontinueerd. In 2021 zijn onder andere de volgende concrete resultaten geboekt:  Invoering van “Het goede gesprek” als opvolger van de gesprekscyclus;  Aanbesteding en implementatie van nieuw personeelssysteem AFAS dat per 1-1-2022 ingevoerd is;  Introductie van een interne auditmethodiek voor de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO)  Groot aantal aanbestedingstrajecten afgerond (waaronder verschillende voertuigen, het zaaksysteem en diverse HR-diensten, waaronder de arbodienstverlening, medische keuringen en de coaching i.h.k.v. het 2e loopbaanbeleid). 42 // JAARSTUKKEN 2021



Verzekeren en risicomanagement: traject tot oprichting stichting Risicobeheer Veiligheidsregio’s en verdere verkenning naar mogelijkheden tot gedeeld eigen risicodragerschap i.h.k.v. ongevallen.

Informatieveiligheid Informatieveiligheid is de overkoepelende term voor het geheel van organisatorische, technische en procedurele maatregelen, gericht op bescherming van informatie. De aandacht voor informatiebeveiliging is de laatste jaren sterk toegenomen. Recente berichtgeving over cyberaanvallen binnen en buiten de regio laten zien dat het belangrijk is om de I-beveiligingsbasis goed op orde te krijgen. Voor veiligheidsregio’s is het met name cruciaal dat de bedrijfscontinuïteit gewaarborgd is als vitale sector voor brandweerzorg en crisisbeheersing. De Baseline Informatiebeveiliging Overheid vormt het normenkader voor informatiebeveiliging voor alle overheidsinstanties. In 2021 is (o.b.v. externe doorlichting) gebleken dat de technisch basismaatregelen voldoende op orde zijn, maar dat het systematisch beheersen van de I-risico’s nog niet is ontwikkeld. In het eerste interne auditverslag van de BIO (februari ’22) is dit beeld herbevestigd. Hier ligt een flinke opgave om de basis op orde te krijgen. Data-incidenten 2021 In 2021 zijn geen datalekken gemeld aan de autoriteit. Er hebben zich wel enkele (niet aan de autoriteit meldenswaardige) incidenten voorgedaan.