Kompas Lokale Economie.pdf

Onderwerp

Kompas Lokale Economie ter informatie

De leden van de raad van de gemeente Groningen te GRONINGEN

Telefoon Datum

14 050 18-2-2026

Bijlage(n) 2 Uw brief van

Ons kenmerk

23699-2026

Uw kenmerk

Geachte lezer, Met de collegebrief van 11 december 2024 en de meningsvormende sessie van 26 februari 2025 heeft uw raad een duidelijke koers uitgezet: de ambitie om lokaal ondernemerschap actief te versterken. Deze koers is op 26 februari 2025 bekrachtigd met het aannemen van drie moties: Maak van lokaal ondernemerschap weer lokaal eigenaarschap, Gebiedsmakelaar voor (lokale) ondernemers en De waarde van lokaal. Daarmee heeft uw raad uitgesproken dat lokaal ondernemerschap meer ruimte en gerichte ondersteuning verdient en dat de maatschappelijke en economische betekenis ervan zichtbaar en meetbaar moet zijn. In het vervolg daarop zijn raadsleden en ons college in gesprek gegaan met lokale ondernemers. Deze gesprekken bevestigen het beeld dat lokale ondernemers van grote waarde zijn voor de vitaliteit en aantrekkingskracht van stad, wijk en dorp, maar dat deze kracht niet vanzelfsprekend tot zijn recht komt. Dat vraagt om focus, samenhang en duidelijke keuzes. Daarom kiest de gemeente Groningen ervoor om lokaal ondernemerschap nadrukkelijker mee te laten wegen bij de ontwikkeling van winkelgebieden: van binnenstad en aanloopstraten tot wijk- buurt-, en dorpscentra. Het Kompas Lokale Economie geeft richting aan deze keuze. Het biedt een samenhangend perspectief om de lokale economie te versterken en vormt de inhoudelijke uitwerking van de drie door uw raad aangenomen moties.

Het Kompas ondersteunt afwegingen in beleid en uitvoering, helpt om samenwerking met ondernemers doelgericht vorm te geven en maakt het mogelijk om de waarde van lokaal ondernemerschap zichtbaar en meetbaar te maken. Lokaal rendement staat

Volgvel 1

daarbij centraal, als fundament voor brede welvaart in Groningen en de regio waarvan zij het economische hart vormt. Met deze brief bieden wij u het Kompas Lokale Economie aan. Het belang van lokaal ondernemerschap Uit het Economisch Binnenstad Onderzoek Groningen (2023) blijkt dat bezoekers winkelgebieden vooral waarderen om sfeer, diversiteit en een onderscheidend aanbod. Lokaal ondernemerschap draagt direct bij aan verblijfsduur, bestedingen en herhaalbezoek en is daarmee een essentiële factor voor de economische vitaliteit en aantrekkingskracht van winkelgebieden. Naast ruimte voor nationale en internationale ketens, die hier een vanzelfsprekende plek innemen, is het versterken van het eigen karakter van de stad en dorpen noodzakelijk voor toekomstbestendige winkelgebieden. Sfeergebieden, waarin functies zich mengen en bijdragen aan beleving en aantrekkingskracht, spelen hierin een belangrijke rol. Binnen de vastgestelde kaders voor detailhandel en horeca en binnenstedelijke ontwikkeling (Ruimte voor Retail en Geleide Groei) is lokaal ondernemerschap daarom een belangrijke bouwsteen voor de economische én maatschappelijke ontwikkeling van Groningen. Lokale ondernemers geven identiteit aan stad, wijk en dorp. Zij versterken leefbaarheid, zorgen voor betekenisvol werk en dragen bij aan talentontwikkeling.

Door bestedingen in de regio te houden en korte productie- en toeleveringsketens te versterken, vergroten zij de veerkracht van de lokale economie. Dit geldt nadrukkelijk ook voor de horeca, waar samenwerking met lokale en regionale producenten bijdraagt aan kwaliteit en onderscheidend vermogen, regionale bestedingen versterkt en de verbinding tussen stad en regio vergroot. Tegelijkertijd zorgen lokale ondernemers met hun betrokkenheid en initiatieven voor levendige winkelstraten en plekken waar ontmoeting vanzelfsprekend is. Lokaal ondernemerschap is bovendien onmisbaar voor een sterke vrijetijdseconomie. Bezoekers en toeristen komen naar Groningen voor authenticiteit, lokale verhalen en een onderscheidend aanbod. Juist lokale ondernemers geven hieraan invulling via horeca, winkels, cultuur en evenementen. Daarmee vormen zij een dragende pijler onder de vrijetijdseconomie en onder de positie van Groningen als aantrekkelijke en gastvrije stad. Waarom actie nodig is Lokaal ondernemerschap staat onder druk. Ondernemers hebben te maken met stijgende lasten en huren, toenemende concurrentie van grote ketens en digitale platforms en veranderingen in consumentengedrag. Deze ontwikkelingen maken het steeds lastiger om lokaal te ondernemen en vragen om gerichte aandacht en keuzes voor een sterkere lokale economie.

Volgvel 2

Internationaal onderzoek van de OECD (Local Retail, Global Trends, 2026) bevestigt dit beeld. Het laat zien dat lokaal en kleinschalig ondernemerschap kwetsbaar is in een snel veranderende economie, terwijl deze ondernemers juist een cruciale rol blijven spelen in werkgelegenheid, sociale samenhang en het functioneren van vitale steden en dorpen. Zonder gerichte inzet neemt de ruimte voor lokaal ondernemerschap verder af. Dit raakt niet alleen individuele ondernemers, maar ook de aantrekkingskracht en vitaliteit van winkelcentra en winkelstraten. Daarmee komt ook het onderscheidend vermogen van Groningen als plek om te wonen, te werken en te bezoeken onder druk te staan. Van koers naar uitvoering Het Kompas Lokale Economie is bedoeld als instrument om perspectief en focus te organiseren in beleid en uitvoering. Het helpt om lokaal ondernemerschap structureel en consistent mee te wegen in keuzes binnen bestaande en nieuwe programma’s en projecten. Het Kompas vervangt bestaande beleidskaders en werkwijzen niet, maar is hierop aanvullend en verbindend. De uitvoering vindt plaats in samenhang met lopende programma’s en projecten, in nauwe samenwerking met ondernemers en ondernemersverenigingen. De manier waarop kansen voor lokaal ondernemerschap worden gesignaleerd en benut, en hoe dit samen met partners wordt opgepakt, is uitgewerkt in het Kompas en de bijbehorende actieagenda.

In de actieagenda zijn de lopende en geplande acties en samenwerkingen opgenomen waarmee invulling wordt gegeven aan de door uw raad aangenomen moties. De actieagenda is als bijlage bij het Kompas gevoegd en vormt de basis voor de verdere uitvoering in de periode 2026 en verder. Wij vertrouwen erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd en zien uit naar de verdere samenwerking bij de uitvoering van het Kompas Lokale Economie. Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Groningen,

burgemeester, Roelien Kamminga

locosecretaris, Bert Popken

Deze brief is elektronisch aangemaakt en daarom niet ondertekend.