Controleverklaring-gemeente-Groningen-2025 30-6.pdf
Tekst van het document
Controleverklaring van de onafhankelijke accountant Aan: de raad van gemeente Groningen
Verklaring over de jaarrekening 2025 Ons oordeel Naar ons oordeel geeft de in de jaarstukken (genaamd 'Gemeenterekening 2025') opgenomen jaarrekening een getrouw beeld van de grootte en de samenstelling van de baten en lasten over 2025 en van het vermogen van gemeente Groningen (‘de gemeente’) op 31 december 2025 alsmede een getrouw beeld van de financiële rechtmatigheid over 2025 in overeenstemming met het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (‘BBV’). Wat we hebben gecontroleerd Wij hebben de in deze jaarstukken opgenomen jaarrekening 2025 van gemeente Groningen gecontroleerd. De jaarrekening bestaat uit: •
Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling;
•
Baten en lasten;
•
Incidentele baten en lasten;
•
Rechtmatigheidsverantwoording;
•
Wet Normering Topinkomens;
•
Balans;
•
Reserves;
•
Voorzieningen;
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V., Leonard Springerlaan 35, 9727 KB Groningen, Postbus 8060, 9702 KB Groningen, T: 088 792 00 50, www.pwc.nl
www.pwc.nl
‘PwC’ is het merk waaronder PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. (KvK 34180285), PricewaterhouseCoopers Belastingadviseurs N.V. (KvK 34180284), PricewaterhouseCoopers Advisory N.V. (KvK 34180287), PricewaterhouseCoopers Compliance Services B.V. (KvK 51414406), PricewaterhouseCoopers Pensions, Actuarial & Insurance Services B.V. (KvK 54226368), PricewaterhouseCoopers B.V. (KvK 34180289) en andere vennootschappen handelen en diensten verlenen. Op deze diensten zijn algemene voorwaarden van toepassing, waarin onder meer aansprakelijkheidsvoorwaarden zijn opgenomen. Op leveringen aan deze vennootschappen zijn algemene inkoopvoorwaarden van toepassing. Op www.pwc.nl treft u meer informatie over deze vennootschappen, waaronder deze algemene (inkoop)voorwaarden die ook zijn gedeponeerd bij de Kamer van Koophandel te Amsterdam.
•
EMU-saldo; en
•
De bijlagen bij de jaarrekening, met daarin:. -
De bijlage met het overzicht van de gerealiseerde baten en lasten per taakveld (Jaarrekening op taakveld);
-
De SiSa-bijlage met verantwoordingsinformatie over de specifieke uitkeringen (SiSa bijlage); en
-
Het overzicht begrotingsoverschrijdingen 2025 (Begrotingsoverschrijdingen).
Het stelsel voor financiële verslaggeving dat is gebruikt voor het opmaken van de jaarrekening is het BBV.
De basis voor ons oordeel Wij hebben onze controle uitgevoerd volgens Nederlands recht, waaronder ook de Nederlandse controlestandaarden, het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (Bado) en het Controleprotocol WNT 2025 vallen. Onze verantwoordelijkheden op grond hiervan zijn beschreven in de paragraaf ‘Onze verantwoordelijkheden voor de controle van de jaarrekening’. Wij vinden dat de door ons verkregen controle-informatie voldoende en geschikt is als basis voor ons oordeel. Onafhankelijkheid Wij zijn onafhankelijk van gemeente Groningen zoals vereist in de Wet toezicht accountantsorganisaties (Wta), de Verordening inzake de onafhankelijkheid van accountants bij assuranceopdrachten (ViO) en andere voor de opdracht relevante onafhankelijkheidsregels in Nederland. Verder hebben wij voldaan aan de Verordening gedrags- en beroepsregels accountants (VGBA).
Pagina 2 van 13
Controleverklaring van de onafhankelijke accountant, Gemeente Groningen, 30 juni 2026
Informatie ter ondersteuning van ons oordeel Wij hebben onze controlewerkzaamheden met betrekking tot fraude en financiële risico’s, en de aangelegenheden daaruit, bepaald in de context van de controle van de jaarrekening als geheel en bij het vormen van ons oordeel hierover. Daarom geven wij geen afzonderlijke oordelen of conclusies over de informatie ter ondersteuning van ons oordeel, zoals onze bevindingen en observaties ten aanzien van de controleaanpak gericht op de frauderisico’s en de veronderstellingen inzake financiële risico’s in relatie tot de financiële positie. Materialiteit De reikwijdte van onze controle wordt beïnvloed door het toepassen van materialiteit. Het begrip ‘materieel belang’ wordt toegelicht in de sectie ‘Onze verantwoordelijkheid voor de controle van de jaarrekening’. Op basis van onze professionele oordeelsvorming hebben wij de bij onze controle toegepaste materialiteit voor de jaarrekening als geheel bepaald op €29,4 miljoen (2024: €14,7 miljoen), waarbij de bij onze controle toegepaste goedkeuringstolerantie 2% van de totale lasten exclusief toevoegingen aan reserves bedraagt, zoals voorgeschreven in artikel 2 lid 1 en 3 Bado. Wij houden ook rekening met afwijkingen en/of mogelijke afwijkingen die naar onze mening om kwalitatieve redenen materieel zijn, zoals ook bedoeld in artikel 3 Bado.
Daarbij zijn voor de controle van de in de jaarrekening opgenomen WNT-informatie de materialiteitsvoorschriften gehanteerd zoals vastgelegd in het Controleprotocol WNT 2025. Wij zijn met de raad overeengekomen dat wij aan de raad tijdens onze controle geconstateerde afwijkingen boven de €500.000,- (2024: €500.000,-) rapporteren alsmede kleinere afwijkingen die naar onze mening om kwalitatieve redenen, of in het kader van SiSa of WNT, relevant zijn. Daarnaast rapporteren wij balansreclassificaties boven de €12,0 miljoen.
Pagina 3 van 13
Controleverklaring van de onafhankelijke accountant, Gemeente Groningen, 30 juni 2026
Controleaanpak frauderisico’s Wij hebben risico’s op een afwijking van materieel belang in de jaarrekening die het gevolg zijn van fraude geïdentificeerd en ingeschat. Wij hebben tijdens onze controle inzicht verkregen in gemeente Groningen en haar omgeving en de componenten van het interne beheersingssysteem, waaronder het risico-inschattingsproces en de wijze waarop het college van burgemeester en wethouders inspeelt op frauderisico’s en het interne beheersingssysteem monitort en de wijze waarop de raad toezicht uitoefent en de uitkomsten daarvan. Wij verwijzen naar paragraaf 9 'Bedrijfsvoering' van de jaarstukken, waarin het college van burgemeester en wethouders haar frauderisicoanalyse heeft opgenomen. Wij hebben ten aanzien van het risico op afwijkingen van materieel belang als gevolg van fraude de opzet en implementatie van de interne beheersing geëvalueerd, waaronder de frauderisicoanalyse van het college c.q. management, gedragscode voor collegeleden en de gedragscode politieke ambtsdragers, evenals de Regeling melden vermoeden misstand en het beleid rondom voorkomen en bestrijden van Misbruik en Oneigenlijk gebruik, en voor zover wij dat noodzakelijk achtten voor onze controle, de werking getoetst van deze interne beheersmaatregelen.
We hebben inlichtingen ingewonnen bij een selectie van leden van het college van burgemeester en wethouders en het management (waaronder de gemeentesecretaris, de concerndirectie, de concerncontroller en de directeur HRM, financiën en inkoop) gevraagd of zij op de hoogte waren van feitelijke, vermeende of vermoede fraude. Hieruit volgden geen signalen van feitelijke, vermeende of vermoede fraude die kunnen leiden tot een afwijking van materieel belang. Als onderdeel van ons proces voor het identificeren van frauderisico’s, hebben wij frauderisicofactoren overwogen met betrekking tot frauduleuze financiële verslaggeving, oneigenlijke toe-eigening van activa en omkoping en corruptie. Wij hebben geëvalueerd of deze factoren een indicatie vormden voor de aanwezigheid van frauderisico’s. De door ons geïdentificeerde frauderisico’s en uitgevoerde specifieke werkzaamheden zijn als volgt:
Pagina 4 van 13
Controleverklaring van de onafhankelijke accountant, Gemeente Groningen, 30 juni 2026
Geïdentificeerde frauderisico’s
Onze controlewerkzaamheden en observaties
Het doorbreken van interne
Wij hebben de opzet en implementatie geëvalueerd van de maatregelen van
beheersingsmaatregelen door het
interne beheersing in de processen voor het genereren en verwerken van
college c.q. het management
journaalposten en het maken van schattingen. Tevens hebben wij specifieke aandacht gegeven aan de toegangsbeveiligingen in het IT-systeem en de
Het college c.q. het management bevindt
mogelijkheid dat hierin functiescheiding kan worden doorbroken.
zich in een unieke positie om fraude te plegen, omdat het in staat is de
Wij hebben onze controle hoofdzakelijk gegevensgericht ingestoken.
administratieve vastleggingen te manipuleren en frauduleuze financiële
Wij hebben journaalposten geselecteerd op basis van risicocriteria en hierop
overzichten op te stellen door interne
specifieke controlewerkzaamheden verricht. Deze werkzaamheden omvatten
beheersingsmaatregelen te doorbreken
onder meer inspectie van informatie uit brondocumenten.
die anderszins effectief lijken te werken. Daarom besteden wij bij al onze
Wij hebben geen significante transacties buiten het kader van de normale
controles aandacht aan het risico van
bedrijfsuitoefening geïdentificeerd. Tevens zijn wij nagegaan of de gemeente
het doorbreken van maatregelen van
transacties is aangegaan met organisaties waarbij collegeleden en het
interne beheersing door het college c.q.
management een nevenfunctie hebben. Wij hebben dergelijke transacties niet
het management. In dat kader hebben
aangetroffen.
wij specifiek aandacht besteed aan: •
Daarnaast hebben wij specifieke controlewerkzaamheden verricht ten aanzien
journaalposten en andere
van belangrijke schattingen van het college c.q. het management, waaronder
aanpassingen die tijdens het opstellen van de jaarrekening zijn gemaakt; schattingen;
•
significante transacties buiten het bedrijfsuitoefening.
Pagina 5 van 13
hebben wij in het bijzonder aandacht gehad voor het inherente risico van vooringenomenheid van het college c.q. het management.
•
kader van de normale
specifiek de waardering van de grondexploitaties en de voorzieningen. Hierbij
Onze werkzaamheden hebben niet geleid tot specifieke aanwijzingen voor fraude of vermoedens van fraude ten aanzien van het doorbreken van de interne beheersing door het college c.q. het management.
Controleverklaring van de onafhankelijke accountant, Gemeente Groningen, 30 juni 2026
Geïdentificeerde frauderisico’s
Onze controlewerkzaamheden en observaties
Het risico op niet-zakelijke transacties
Wij hebben de opzet en implementatie van relevante beheersingsmaatregelen
bij grond- en vastgoedverkopen en
in het proces ten aanzien van grondverkopen geëvalueerd.
het risico op onjuiste opbrengstenverantwoording grond-
Wij hebben gegevensgerichte werkzaamheden uitgevoerd, waarbij we door
en vastgoedverkopen
middel van deelwaarnemingen hebben getoetst of bij verkooptransacties marktconforme prijzen tot stand zijn gekomen en de opbrengsten
De gemeente Groningen kent jaarlijks
grondverkopen juist zijn verantwoord.
omvangrijke grond- en vastgoedverkopen aan onder andere
Daarnaast hebben wij vastgesteld dat geen verkooptransacties hebben
particulieren, projectontwikkelaars en
plaatsgevonden met organisaties/bedrijven waar collegeleden of het
bedrijven. Het risico bestaat hier dat
management nevenfuncties hebben.
transacties worden afgesloten tegen niet zakelijke voorwaarden, met het
Onze werkzaamheden hebben niet geleid tot specifieke aanwijzingen voor
inherente risico op kickbacks en
fraude of vermoedens van fraude ten aanzien van (de juiste verantwoording
belangenverstrengeling. Daarnaast
van) grondverkopen.
bestaat het frauderisico dat opbrengsten grond- en vastgoedverkopen niet juist worden verantwoord. Frauderisico dat de Europese en/of
Wij hebben de opzet en implementatie geëvalueerd van interne
interne aanbestedingsrichtlijnen niet
beheersmaatregelen ten aanzien van het inkoopproces en specifiek de
worden nageleefd om gunning aan
naleving van de aanbestedingsrichtlijnen.
een bevriende partij mogelijk te maken (met het risico op
Met betrekking tot de naleving van aanbestedingsrichtlijnen hebben wij
belangenverstrengeling en kickbacks)
kennisgenomen van de door de organisatie opgestelde crediteurenanalyse en hebben wij gegevensgerichte deelwaarnemingen uitgevoerd op
Gemeenten kopen goederen en diensten
crediteurniveau.
in bij een veelvoud aan leveranciers, waarbij ook sprake is van een grote
Hierbij is expliciet vastgesteld dat de juiste aanbestedingsprocedure is gevolgd
diversiteit in goederen en diensten. Om
en de gemeente in de selectie van leveranciers de leverancierskeuze heeft
die reden identificeren wij een
gedaan op basis van vooraf vastgestelde criteria.
frauderisico ten aanzien van mogelijke gunning van contracten aan bevriende
Daarnaast hebben wij risicogericht controles uitgevoerd op de beheersing van
partijen en van ambtenaren die in ruil
meerwerk en hebben wij op basis van deelwaarnemingen beoordeeld of indien
hiervoor specifieke voordelen verkrijgen.
er sprake is van meerwerk van de opdrachten, de prestatie daadwerkelijk is
Hierdoor bestaat inherent een risico op
geleverd, of er functiescheiding bestaat en in hoeverre het contract is
kickbacks en belangenverstrengeling.
ondertekend door een bevoegd persoon.
Pagina 6 van 13
Controleverklaring van de onafhankelijke accountant, Gemeente Groningen, 30 juni 2026
Geïdentificeerde frauderisico’s
Onze controlewerkzaamheden en observaties Wij hebben voor organisaties/bedrijven waar collegeleden of het management een nevenfunctie hebben, vastgesteld of de gemeente niet-zakelijke transacties is aangegaan met deze organisaties/ bedrijven. Dergelijke inkooptransacties hebben wij niet aangetroffen. Onze werkzaamheden hebben niet geleid tot specifieke aanwijzingen voor fraude of vermoedens van fraude ten aanzien van dit risico.
Wij hebben in onze controle een element van onvoorspelbaarheid ingebouwd. Daarnaast zijn wij tijdens de controle alert gebleven op indicaties voor fraude. Ook hebben wij de uitkomst van andere controlewerkzaamheden beoordeeld en overwogen of er bevindingen waren die een aanwijzing vormden voor fraude. Indien daar sprake van was, hebben wij onze evaluatie van het risico van fraude en de gevolgen daarvan voor onze controlewerkzaamheden opnieuw geëvalueerd. Controleaanpak veronderstellingen inzake financiële risico’s in relatie tot de financiële positie Zoals toegelicht in de paragraaf 3 'Weerstandsvermogen en risicobeheersing' op pagina 206 tot en met 233 van de jaarstukken heeft het college van burgemeester en wethouders een beoordeling opgesteld van de mogelijkheden van de gemeente om de risico’s vanuit de normale bedrijfsvoering financieel op te vangen en de bedrijfsvoering zonder tussenkomst van de toezichthouder voort te zetten. Onze werkzaamheden om de risico-inschatting in relatie tot de financiële positie van het college van burgemeester en wethouders te evalueren omvatten onder andere: •
Kennisnemen van de analyse in paragraaf 3 'Weerstandsvermogen en risicobeheersing' en overwegen of de risico-inschatting van het college van burgemeester en wethouders alle relevante informatie bevat waarvan wij als gevolg van onze controle kennis hebben en het college van burgemeester en wethouders bevragen over de belangrijkste veronderstellingen en uitgangspunten.
•
Kennisnemen van de programmabegroting 2026-2029 en de ontwikkelingen in de sector lokale overheden. Ook hebben wij kennisgenomen van de beoordeling van de (meerjaren)begroting van de gemeente door de provincie Groningen.
•
Vaststellen dat de verplichte financiële kengetallen in lijn liggen met de gangbare ratio’s.
Pagina 7 van 13
Controleverklaring van de onafhankelijke accountant, Gemeente Groningen, 30 juni 2026
•
Inwinnen van inlichtingen bij het college van burgemeester en wethouders over zijn kennis van het niet in staat kunnen zijn om financiële risico’s op te kunnen vangen vanuit de reguliere bedrijfsvoering.
Onze controlewerkzaamheden hebben geen informatie opgeleverd die strijdig is met de veronderstellingen en aannames van het college van burgemeester en wethouders over de gehanteerde uitgangspunten om de normale bedrijfsvoering voort te kunnen zetten.
Naleving anticumulatiebepaling WNT niet gecontroleerd In overeenstemming met het Controleprotocol WNT 2025 hebben wij de anticumulatiebepaling, bedoeld in artikel 1.6a WNT en artikel 5, lid 1, onderdelen n en o, Uitvoeringsregeling WNT, niet gecontroleerd. Dit betekent dat wij niet hebben gecontroleerd of er wel of niet sprake is van een normoverschrijding door een leidinggevende topfunctionaris vanwege eventuele dienstbetrekkingen als leidinggevende topfunctionaris bij andere WNT-plichtige instellingen, en of de in dit kader vereiste toelichting juist en volledig is.
Verklaring over de in de jaarstukken opgenomen andere informatie De jaarstukken omvat ook andere informatie. Dat betreft alle informatie in de jaarstukken anders dan de jaarrekening en onze controleverklaring daarbij. Op grond van onderstaande werkzaamheden zijn wij van mening dat de andere informatie met de jaarrekening verenigbaar is en geen materiële afwijkingen bevat. Wij hebben de andere informatie gelezen en hebben op basis van onze kennis en ons begrip, verkregen vanuit de jaarrekeningcontrole of anderszins, overwogen of de andere informatie materiële afwijkingen bevat. Met onze werkzaamheden hebben wij voldaan aan de vereisten in de Nederlandse Standaard 720. Deze werkzaamheden hebben niet dezelfde diepgang als onze controlewerkzaamheden bij de jaarrekening. Het college van burgemeester en wethouders is verantwoordelijk voor het opstellen van de andere informatie, waaronder de jaarstukken en de overige gegevens in overeenstemming met het BBV.
Pagina 8 van 13
Controleverklaring van de onafhankelijke accountant, Gemeente Groningen, 30 juni 2026
Verklaring betreffende overige door wet- en regelgeving gestelde vereisten Ingevolge artikel 213 lid 3 (b) Gemeentewet hebben wij onderzocht of de baten en lasten, alsmede de balansmutaties met betrekking tot specifieke uitkeringen als bedoeld in artikel 17 Financiëleverhoudingswet (‘de specifieke uitkeringen’) rechtmatig tot stand zijn gekomen. In de jaarrekening is verantwoordingsinformatie opgenomen over deze specifieke uitkeringen (‘de SiSa-bijlage’). Naar ons oordeel zijn de baten en lasten, alsmede de balansmutaties over 2025 met betrekking tot de specifieke uitkeringen in alle van materieel belang zijnde aspecten rechtmatig tot stand gekomen in overeenstemming met de vereisten aan de specifieke uitkeringen bij en krachtens artikel 58a BBV en de Financiële-verhoudingswet - de ‘Regeling Informatieverstrekking SiSa’ vloeit voort uit de Financiëleverhoudingswet. Het college van burgemeester en wethouders is verantwoordelijk voor het rechtmatig tot stand komen van de baten en lasten alsmede de balansmutaties met betrekking tot de specifieke uitkeringen, in overeenstemming met de vereisten aan de specifieke uitkeringen.
In dit kader is het college van burgemeester en wethouders tevens verantwoordelijk voor een zodanige interne beheersing die het college van burgemeester en wethouders noodzakelijk acht om de naleving van die relevante wet- en regelgeving mogelijk te maken zonder afwijkingen van materieel belang als gevolg van fouten of fraude. Het is onze verantwoordelijkheid een redelijke mate van zekerheid te krijgen voor ons oordeel ingevolge artikel 213 lid 3 (b) Gemeentewet. Wij hebben onze controle uitgevoerd volgens Nederlands recht, waaronder de Nederlandse controlestandaarden, het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (Bado) en de Nota Verwachtingen Accountantscontrole 2025, zoals opgenomen in de Nota procedure aanlevering SiSa-verantwoordingsinformatie 2025 in bijlage 2 van de Regeling Informatieverstrekking SiSa. Wij hebben bij de controle van de baten en lasten, alsmede de balansmutaties met betrekking tot specifieke uitkeringen dezelfde materialiteit toegepast als bij de controle van de jaarrekening. Onze controle bestond onder andere uit:
Pagina 9 van 13
Controleverklaring van de onafhankelijke accountant, Gemeente Groningen, 30 juni 2026
•
Het identificeren en inschatten van de risico’s dat baten en lasten alsmede de balansmutaties met betrekking tot de specifieke uitkeringen als gevolg van fouten of fraude niet in alle van materieel belang zijnde aspecten rechtmatig tot stand zijn gekomen, het in reactie op deze risico’s bepalen en uitvoeren van controlewerkzaamheden en het verkrijgen van controle-informatie die voldoende en geschikt is als basis voor ons oordeel.
•
Het verkrijgen van inzicht in de interne beheersing die relevant is voor de controle met als doel controlewerkzaamheden te selecteren die passend zijn in de omstandigheden. Deze werkzaamheden hebben niet als doel om een oordeel uit te spreken over de effectiviteit van de interne beheersing van de gemeente.
•
het evalueren of de baten en lasten alsmede de balansmutaties met betrekking tot de specifieke uitkeringen in alle van materieel belang zijnde aspecten rechtmatig tot stand zijn gekomen.
Verantwoordelijkheden met betrekking tot de jaarrekening en de accountantscontrole Verantwoordelijkheden van het college van burgemeester en wethouders en de raad voor de jaarrekening Het college van burgemeester en wethouders is verantwoordelijk voor: •
het opmaken van de jaarrekening en het getrouw weergeven van de grootte en de samenstelling van de baten en lasten over 2025 en van het vermogen op 31 december 2025 alsmede het getrouw weergeven van de financiële rechtmatigheid over 2025 in overeenstemming met het BBV, alsmede voor het opstellen van de jaarstukken in overeenstemming met het BBV; en voor
•
een zodanige interne beheersing die het college van burgemeester en wethouders noodzakelijk acht om het opmaken van de jaarrekening en de naleving van het normenkader voor de financiële rechtmatigheid mogelijk te maken zonder afwijkingen van materieel belang als gevolg van fouten of fraude.
Pagina 10 van 13
Controleverklaring van de onafhankelijke accountant, Gemeente Groningen, 30 juni 2026
Bij het opmaken van de jaarrekening moet het college van burgemeester en wethouders de veronderstellingen inzake de financiële risico’s in relatie tot de financiële positie onderbouwen en afwegen of de gemeente in staat is de financiële risico’s vanuit de reguliere exploitatie en onverwachte tegenvallers financieel op te vangen zonder tussenkomst van de toezichthouder. Het college van burgemeester en wethouders moet gebeurtenissen en omstandigheden waardoor gerede twijfel zou kunnen bestaan of de financiële risico’s kunnen worden opgevangen toelichten in de jaarrekening. De raad is verantwoordelijk voor het vaststellen van het normenkader voor de financiële rechtmatigheid en het uitoefenen van toezicht op het proces van financiële verslaggeving van de gemeente.
Onze verantwoordelijkheden voor de controle van de jaarrekening Onze verantwoordelijkheid is het zodanig plannen en uitvoeren van een controleopdracht dat wij daarmee voldoende en geschikte controle-informatie verkrijgen voor het door ons af te geven oordeel. Onze doelstellingen zijn een redelijke mate van zekerheid te verkrijgen over de vraag of de jaarrekening als geheel geen afwijking van materieel belang bevat als gevolg van fraude of van fouten en een controleverklaring uit te brengen waarin ons oordeel is opgenomen. Een redelijke mate van zekerheid is een hoge mate maar geen absolute mate van zekerheid en is geen garantie dat een controle die overeenkomstig de controlestandaarden is uitgevoerd altijd een afwijking van materieel belang ontdekt wanneer hier sprake van is. Afwijkingen kunnen ontstaan als gevolg van fraude of fouten en zijn materieel indien redelijkerwijs kan worden verwacht dat deze, afzonderlijk of gezamenlijk, van invloed kunnen zijn op de economische beslissingen die gebruikers op basis van deze jaarrekening nemen. De materialiteit beïnvloedt de aard, timing en omvang van onze controlewerkzaamheden en de evaluatie van het effect van onderkende afwijkingen op ons oordeel.
Wij hebben deze accountantscontrole professioneel-kritisch uitgevoerd en hebben waar relevant professionele oordeelsvorming toegepast in overeenstemming met de Nederlandse controlestandaarden, het Bado enhet Controleprotocol WNT 2025, ethische voorschriften en de onafhankelijkheidseisen. Onze controle bestond onder andere uit: •
Het identificeren en inschatten van de risico’s dat:
Pagina 11 van 13
Controleverklaring van de onafhankelijke accountant, Gemeente Groningen, 30 juni 2026
-
de jaarrekening afwijkingen van materieel belang bevat als gevolg van fouten of fraude,
-
baten en lasten alsmede de balansmutaties als gevolg van fouten of fraude niet, in alle van materieel belang zijnde aspecten, rechtmatig tot stand zijn gekomen.
•
Het in reactie op deze risico’s bepalen en uitvoeren van controlewerkzaamheden en het verkrijgen van controle-informatie die voldoende en geschikt is als basis voor ons oordeel. Bij fraude is het risico dat een afwijking van materieel belang niet ontdekt wordt groter dan bij fouten. Bij fraude kan sprake zijn van samenspanning, valsheid in geschrifte, het opzettelijk nalaten transacties vast te leggen, het opzettelijk verkeerd voorstellen van zaken of het doorbreken van de interne beheersing van de gemeente.
•
Het verkrijgen van inzicht in de interne beheersing die relevant is voor de controle met als doel controlewerkzaamheden te selecteren die passend zijn in de omstandigheden. Deze werkzaamheden hebben niet als doel om een oordeel uit te spreken over de effectiviteit van de interne beheersing van de gemeente.
•
Het evalueren van de geschiktheid van de gebruikte grondslagen voor financiële verslaggeving, de gebruikte financiële rechtmatigheidscriteria en het evalueren van de redelijkheid van schattingen door het college van burgemeester en wethouders en de toelichtingen die daarover in de jaarrekening staan.
•
Het vaststellen dat de door het college van burgemeester en wethouders gehanteerde afweging dat de gemeente in staat is de risico’s vanuit de reguliere bedrijfsvoering financieel op te vangen aanvaardbaar is. Ook het op basis van de verkregen controle-informatie vaststellen of er gebeurtenissen en omstandigheden zijn waardoor gerede twijfel zou kunnen bestaan of de gemeente haar financiële risico’s kan opvangen. Als wij concluderen dat er een onzekerheid van materieel belang bestaat, zijn wij verplicht om aandacht in onze controleverklaring te vestigen op de relevante gerelateerde toelichtingen in de jaarrekening. Als de toelichtingen inadequaat zijn, moeten wij onze verklaring aanpassen. Onze conclusies zijn gebaseerd op de controle-informatie die verkregen is tot de datum van onze controleverklaring. Toekomstige gebeurtenissen of omstandigheden kunnen er echter toe leiden dat de gemeente financiële risico’s niet kan opvangen.
Pagina 12 van 13
Controleverklaring van de onafhankelijke accountant, Gemeente Groningen, 30 juni 2026
•
Het evalueren van de presentatie, structuur en inhoud van de jaarrekening en de daarin opgenomen toelichtingen en het evalueren of de jaarrekening een getrouw beeld geeft van de onderliggende transacties en gebeurtenissen en of de in deze jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties in alle van materieel belang zijnde aspecten rechtmatig tot stand zijn gekomen.
Gegeven onze eindverantwoordelijkheid voor het oordeel zijn wij verantwoordelijk voor de controle van de jaarrekening van de gemeente, rekening houdend met de invloed daarop van de aard en de significantie van de activiteiten van uitvoeringsorganisaties ten behoeve van de gemeente. Op basis hiervan hebben wij de aard en omvang bepaald van de uit te voeren werkzaamheden ten aanzien van deze uitvoeringsorganisaties. Wij communiceren met de raad onder andere over de geplande reikwijdte en timing van de controle en over de significante bevindingen die uit onze controle naar voren zijn gekomen, waaronder eventuele significante tekortkomingen in de interne beheersing. Groningen, 30 juni 2026 PricewaterhouseCoopers Accountants N.V.
/PwC_Partner_Signature1/
drs. M.J.A. Koedijk RA RE
Pagina 13 van 13
Controleverklaring van de onafhankelijke accountant, Gemeente Groningen, 30 juni 2026