Bijlage 2 Structuurvisie De Suikerzijde DCP-locatie.pdf
Tekst van het document
Structuurvisie De Suikerzijde, DCP - locatie Juni 2024
2
Structuurvisie
De Suikerzijde, DCP-locatie
Voorwoord Groningen groeit. En blijft ook in de toekomst in trek.
De eerste woningen en voorzieningen komen aan de
Dat geldt voor wie in Groningen wil wonen, wil werken
noordzijde van het spoor Groningen-Leeuwarden. De
of wil leren. Groningen is dé stedelijke magneet in
aanleg van fiets- en wandelverbinding De Suikerzijderoute
Noord-Nederland. Dat biedt veel kansen maar schept
is in volle gang net zoals de bouw van de eerste nieuwe
ook verplichtingen. Verplichtingen om woon-en-werk-
brug over het Hoendiep. Als alles volgens planning
milieus aan te bieden die in die groeiende vraag kunnen
verloopt, start het grondwerk voor de eerste bouwvelden
voorzien, om zo de stad Groningen nog aantrekkelijker
in januari 2024 en kunnen we de eerste bewoners begin
te maken voor iedereen die een plek zoekt. Dat betekent
2026 verwelkomen.
dat Groningen tot 2030 voor ca. 20.000 nieuwe woningen moet zorgen. De gemeente heeft deze opgave vastgelegd
De ligging van plangebied De Suikerzijde zorgt ervoor
in de omgevingsvisie The Next City uit 2018 en in 2021
dat met de ontwikkeling vele kansen ontstaan om
bevestigd in de geactualiseerde omgevingsvisie Levende
verbindingen te maken met omliggende wijken en hun
Ruimte.
groengebieden. In die ambitie speelt ook de locatie het voormalige Distributiecentrum Peizerweg (DCP) van
Een groot deel van die vraag naar nieuwe woningen
BAT Niemeijer aan de Peizerweg 109 een belangrijke rol.
richt zich op de meer stedelijke milieus. De binnenstad
Hoewel we nog niet toe zijn aan de concrete ontwikkeling
van Groningen en de direct aanpalende wijken staan
van de zuidkant van De Suikerzijde en alle verbindingen
hoog op de verlanglijstjes van woningzoekenden. Naast
die daar bij horen, kijken we nu wel alvast in grote lijnen
wonen is er steeds meer behoefte aan een omgeving
vooruit in deze structuurvisie. In dit stuk leggen we uit
waar ook gewerkt kan worden en waar voorzieningen
waarom dat zo is en wat onze toekomstvisie voor het
op fiets – of loopafstand voorhanden zijn. Het terrein
gebied inhoudt.
van de oude suikerfabriek, sinds 2010 in handen van de gemeente Groningen, biedt een unieke kans om in deze behoefte te voorzien.
3
4
Structuurvisie
5
De Suikerzijde, DCP-locatie
Inhoud
‘van Hoogkerk tot Meerstad’ stadsontwikkeling in Groningen
DCP
1 Inleiding
7
2 Het DCP in beeld
9
3 De Suikerzijde 3.1 Structuurvisie De Suikerzijde (2021) 3.2 Focus op het noordelijke deel 3.3 Focus op deelgebied Zuid
15 15 20 21
4 Visie
25 25 26 32 34
4.1 Een Doorgang naar De Suikerzijde 4.2 Kansen, mogelijkheden, kanttekeningen 4.3 Ruimtelijke vertaling: de structuurvisiekaart 4.4 MER-validatierapport
5 Proces en uitvoering 5.1 Status 5.2 Uitvoering 5.3 Procedure
35 35 36 37
6 Bijlage
39 39
1 MER validatierapport
De Suikerzijde, DCP-locatie
01 Inleiding In 2023 sloot BAT Niemeyer voorgoed de deuren van haar twee vestigingen in Groningen – aan de Paterswoldseweg en de Peizerweg. Als gemeente Groningen besloten we hierop vooruitlopend, op deze terreinen apart een voorkeursrecht te vestigen. Dergelijke bedrijfslocaties komen namelijk maar weinig beschikbaar, waardoor een actieve houding van de gemeente gewenst was om sturing te geven aan de juiste ruimtelijke ontwikkelingen voor deze locaties in het stedelijke verband. Deze locaties van BAT Niemeyer verschillen wezenlijk van elkaar, zowel qua locatie als beoogd doel en programma. Voor de locaties worden daarom aparte planontwikkelingen en procedures doorlopen. Deze structuurvisie gaat dus alleen in op de locatie aan de Peizerweg. Deze locatie biedt namelijk een aantal kansen voor de toekomstige ontwikkeling van het nieuwe stadsdeel De Suikerzijde. De unieke uitdaging en kans, die we in handen kregen met De Suikerzijde, wordt hiermee een stukje groter.
De
Afbeelding linkerzijde Luchtfoto met De Suikerzijde. De kadastrale percelen van BAT Niemeyer waarop het voorkeursrecht is gevestigd zijn rood omlijnd.
7
De Suikerzijde, DCP-locatie
02 Het DCP in beeld Op 29 april 2021 heeft British American Tobacco -eerder bekend onder de naam Koninklijke Theodorus Niemeyer BV- bekend gemaakt haar vestigingen voor de tabaksproductie in de gemeente Groningen per 1 maart 2023 te sluiten. Met de sluiting komt er een einde aan ruim twee eeuwen tabaksproductie in Groningen. De locatie aan de Peizerweg stond bekend als Distributiecentrum Peizerweg (DCP) en was voornamelijk bedoeld voor opslag van voorraden en verpakkingsmaterialen. De bedrijfsactiviteiten waren daardoor rechtstreeks verbonden aan de productie van tabak in de vestiging aan de Paterswoldseweg.
Afbeelding linkerpagina: huidige DCP
9
10
Structuurvisie
De Suikerzijde, DCP-locatie
Huidige inrichting met omgeving De locatie vormt de noordwestelijke begrenzing van het bedrijventerrein Peizerweg, daar waar de doorgaande Peizerweg in een bocht afbuigt. Aan de westkant van de DCP-locatie loopt een doodlopend stuk Peizerweg (ook wel bekend als de Campinglaan) in noordelijke richting door tot aan de spoorweg Groningen-Leeuwarden. Het eerste stuk van dit deel van de Peizerweg bevindt zich een oude structuur van lintbebouwing, met op de hoek met de kruising van het Hegepad een karakteristiek pand. Verderop aan deze weg, vlak voor het spoor, ligt de locatie van de Stichting Bangeweer in een groene omgeving.
Aan de oost- en zuidkant van de DCP-locatie zijn bedrijfspanden aanwezig, die onderdeel uitmaken van het bedrijventerrein Peizerweg. Dit bedrijventerrein heeft een gemengd karakter met een verscheidenheid aan bedrijfsactiviteiten. Het westelijk deel van het bedrijventerrein is vooral bedrijfmatig, maar wel gemengd van aard. Hier zijn onder andere een (voormalig) datacenter, een expeditiebedrijf, busremise, bedrijfsverzamelgebouwen, productiebedrijf/ werkplaatsen en een bouwbedrijf aanwezig. Aan de oostkant is de bedrijvigheid primair gericht op detailhandel voor consumenten. Het bevat een aantal tuincentra, bouwmarkten, witgoed- en meubelwinkels.
Het DCP grenst aan de noordzijde aan de overgang tussen het voorterrein en deelgebied noord met de voormalige vloeivelden. Inmiddels worden hier de eerste (grond)werkzaamheden uitgevoerd, ter voorbereiding op de ontwikkeling van deelgebied Noord. Op het voorterrein van de voormalige fabriek is tot 2030 ruimte geboden aan meerdere bedrijven uit voornamelijk de creatieve sector.
Het terrein van de DCP-locatie is globaal onder te verdelen in drie delen. De noord- en westzijde zijn groen ingericht met twee sloten op de perceelsgrenzen. De oost- en zuidzijde zijn verhard en werden gebruikt voor de verkeersontsluiting en voor het laden en lossen. Het centrale deel van het terrein is bebouwd met het distributiecentrum.
De Peizerweg (Campinglaan) grenzend aan de westzijde van de locatie
Bedrijven aan de zuidkant Peizerweg
11
12
Structuurvisie
De Peizerweg in het beleid Het bedrijventerrein Peizerweg, en het perceel van het DCP, wordt genoemd in een aantal beleidsdocumenten. De omgevingsvisie ‘Levende Ruimte’ (2021) omschrijft in hoofdlijnen de langetermijnvisie voor de gemeente Groningen. De stedelijke groei wordt voornamelijk opgevangen in de stedelijke ontwikkelzones. Dat zijn bedrijventerreinen en industriegebieden langs belangrijke waterwegen en stedelijke knooppunten. Voorbeelden zijn De Suikerzijde en Stadshavens, en de herontwikkeling van het Stationsgebied en MeerstadEemskanaalzone. Het bedrijventerrein Peizerweg is onderdeel van deze omgevingsvisie. Niet alleen als goed functionerend bedrijventerrein, maar ook omdat het bedrijventerrein aan twee zijden direct grenst aan de grootste stedelijke ontwikkellocatie van de gemeente Groningen. In de ‘Strategie werklocaties’ (2021) wordt voor de het gehele bedrijventerrein Peizerweg geconcludeerd dat het gebied als bedrijventerrein goed functioneert. Beide beleidstukken kijken echter ook vanuit toekomstig ontwikkelperspectief naar mogelijkheden om goede ontsluitingen en verbindingen te maken tussen De Suikerzijde, de Peizerweg en het Stadspark. Voor het Stadspark is in mei 2021 de ‘Herijking visie Stadspark: Stadspark, park voor de stad’ vastgesteld.
In dit beleidstuk wordt gesteld dat een goede verbinding voor fietsers en voetgangers tussen het park en het nieuw ontwikkelen stadsdeel belangrijk is. Deze verbinding is zowel voor voetganger en fietsers als voor flora en fauna van belang en wordt dan ook gezien als een groen- blauwe corridor. Wanneer wordt gekeken naar het perceel zelf, zien we dat de randen van het perceel zijn opgenomen in de Stedelijke Ecologische Structuur (2014). Dit is herbevestigd in het groenplan Vitamine G (2020). De sloten aan de oost- en zuidzijde van het perceel zijn aangemerkt als ecologische waterverbindingen. Het doodlopende deel van de Peizerweg is opgenomen als een te ontwikkelen of te versterken groenverbinding. De noordzijde, de overgang met het spoor, wordt aangemerkt als een knelpunt in de verbinding. Vanuit ecologisch oogpunt zijn er dus meerdere onderdelen waarop aangehaakt kan worden. Uit de verschillende beleidstukken blijkt een duidelijke lijn: er is een sterke wens om vanuit De Suikerzijde verbindingen te maken voor water, groen en langzaam verkeer richting de bestaande infrastructuur van de Peizerweg en het groen, natuur en water van het Stadspark.
Afbeelding rechterpagina: Stadspark
De Suikerzijde, DCP-locatie
03 De Suikerzijde 3.1 Structuurvisie De Suikerzijde Opgave In de Omgevingsvisie Levende Ruimte 2021 (en daarvoor in 2018: The Next City) is onder meer de opgave vastgelegd om de komende decennia voor ca 20.000 nieuwe woningen te zorgen. Een groot deel hiervan is gericht op stedelijke milieus, met vraag naar voorzieningen binnen fiets- en loopafstand. Vanuit de principes van de compacte stad is er voor gekozen deze groei op te vangen door verdichting in de bestaande stad. De Suikerzijde is in totaal ca 165 hectare groot en ligt op korte afstand van de binnenstad en omliggende wijken. Het voormalige suikerfabriekterrein biedt een unieke kans om invulling te geven aan de opgaven die in de omgevingsvisie The Next City zijn geformuleerd. Het kan voorzien in de groeiende ruimtebehoefte van de Groninger bevolking en economie. De ambities uit de omgevingsvisie zijn voor De Suikerzijde vertaald in een Structuurvisie. Vanwege de lange looptijd heeft de structuurvisie een globaal en indicatief karakter. Het plan bevat de hoofdprincipes voor de inrichting en ontwikkeling van dit nieuwe stadsdeel. Hierbinnen kan de komende decennia verdere invulling worden gegeven per deelgebied, daarbij flexibel inspelend op de behoeften van dat moment. Uitgangspunten en ambities De Suikerzijde wordt ontwikkeld tot een onlosmakelijk onderdeel van de stad, met ruimte voor wonen, werken, leren en recreëren.
De Suikerzijde voorziet in de bouw van 5.000 woningen en nieuwe commerciële en maatschappelijke voorzieningen voor de dagelijkse voorzieningen op loopen fietsafstand. Fietsers en voetgangers hebben prioriteit, met voorzieningen op loop – of fietsafstand. Daarna komt het openbaar vervoer, gevolgd door de auto. Goede ontsluitingen voor alle vormen van verkeer is belangrijk, waarbij langzaam verkeer en openbaar vervoer in de plannen prioriteit krijgen. Het stadsdeel is goed bereikbaar en naar alle zijden toe verbonden, met de binnenstad, omringende wijken, parken en landschap. De thema’s verbinding, ruimtelijke kwaliteit, leefklimaat en duurzaamheid staan in de plannen voorop. In het openbare gebied, in de straten, in het park, in de bouwvelden, en langs het water van het Hoendiep, is veel ruimte voor groen en respect voor bestaande en nieuwe natuurwaarden. Afbeelding linkerpagina: voorterrein Suikerzijde
15
16
Structuurvisie
17
De Suikerzijde, DCP-locatie
Structuurvisiekaart de Suikerzijde (2021) uizen
h Vink
0
7 A3
e Ringweg
De Held
elijk e st W
Diam
Binnenstad
an
antla
Hoendiep Hoe
p ndie
Plangrens Ontwikkelgebied
Joh
Spoorlijn Hoofdontsluiting
en wed an Z an v
Hoogkerk
Ontwerpopgave Hoofdontsluiting Omringende infrastructuur
laan
Waterverbinding Hoendiep
Nieuwe groenstructuur Bestaande kavels aan het lint
rwe
de Zui
g rwe e z i Pe
Historisch Lint
Snelfietsroute
g Brug / Tunnel Gebiedsentree
A7 Toekomstig Station
Buitenhof
Zeefgebouw Groenverbinding
18
Structuurvisie
De Suikerzijde, DCP-locatie
Met de komst van een station in het hart van De Suikerzijde kunnen goede openbaar vervoerverbindingen ontstaan en onderwijs en werkfuncties hier een goede plek krijgen. Daarmee krijgt De Suikerzijde ook betekenis voor de omliggende wijken en de stad als geheel. Goede verbindingen op de omgeving zijn daarvoor essentieel.
Daarnaast wordt binnen De Suikerzijde ingezet op een robuust en klimaatadaptief raamwerk met voldoende groen en water, die piekbuien kunnen opvangen en zorgen voor verkoeling. Tevens wordt gestreefd naar natuurinclusief bouwen, zodat de natuur zowel bij gebouwen als de openbare ruimte wordt geïntegreerd.
Het voormalige fabrieksterrein is een groot en ontoegankelijk gebied en ligt ingesloten tussen verschillende woonwijken, bedrijventerreinen, wegen en waterlopen. Het vormt nu een grote barrière in de stedelijke structuur. Ontwikkeling van De Suikerzijde maakt het mogelijk nieuwe en directe verbindingen met de gebieden rondom De Suikerzijde tot stand te brengen en het gebied zo onlosmakelijk onderdeel van het stedelijke netwerk te laten uitmaken.
Verkeer en mobiliteit Binnen De Suikerzijde wordt prioriteit gegeven aan langzaam verkeer, de voetganger en de fietser. Gevolgd door het openbaar vervoer, en ten slotte de auto. Het autogebruik in De Suikerzijde wordt zo veel mogelijk ontmoedigd. Daarom wordt ingezet op het realiseren van een goed fietsnetwerk, waarmee omliggende wijken en voorzieningen en de binnenstad met elkaar worden verbonden. Het openbaar vervoer dat De Suikerzijde met andere stadsdelen verbindt, kan bij de komst van een treinstation een extra impuls krijgen met een mobiliteitshub, met betekenis op stedelijk niveau.
Leefkwaliteit en Duurzame ontwikkeling Het nieuwe stadsdeel draagt bij aan een goede leefkwaliteit en duurzaamheid, waarbij rekening wordt gehouden met het veranderende klimaat. Het globale karakter van de structuurvisie biedt de mogelijkheid om ook op termijn in te kunnen spelen op nieuwe vormen van energieen watervoorziening, voedselproductie en duurzaam ruimtegebruik. Dat kan op verschillende schaalniveau’s, van gebouw, buurt en in het openbare gebied. Leefbaarheid De Suikerzijde faciliteert een zo veelzijdig en gevarieerd mogelijk stadsleven. De aanwezigheid van maatschappelijke voorzieningen en ruimte voor ontmoeten zijn daarbij van belang. En fysiek is er volop ruimte voor groen en water, ecologie en duurzaam ruimtegebruik. Groen en klimaat De Suikerzijde krijgt betekenis in de verbinding van het groene, ecologische en recreatieve netwerk van de stad. De robuuste groenstructuur aan de westkant wordt verbonden met parken in de omgeving, zoals het Westpark en het Roegebos, de Ruskenveenseplas en het Stadspark. Bij ontwikkeling van De Suikerzijde zal verdere invulling worden gegeven aan de Stedelijk Ecologische Structuur (SES). Zo voorziet de structuurvisie in het tot stand brengen van groene, blauwe (water) en ecologische verbindingen tussen het Stadspark via De Suikerzijde, het Hoendiep richting het Westpark.
Ook krijgt het Hoendiep natuurvriendelijke oevers met een groene uitstraling.
Impressie Suikerzijde
19
20
Structuurvisie
3.2 Focus op het noordelijk deel Het terrein van het DCP grenst aan de noord- en aan de westkant aan het plangebied van De Suikerzijde en zijn daardoor van grote invloed op deze structuurvisie. Vandaar dat de structuurvisiekaarten voor de locatie van het DCP uitzoomen naar een deel van deze gebieden. Aan de noordkant grenst het terrein van het DCP aan het voorterrein en de oostelijke helft van deelgebied noord. Welke kwaliteiten heeft het noordelijk deel? De ontwikkeling van De Suikerzijde begint aan de oostkant van deelgebied noord. Het stedenbouwkundige plan voor deelgebied noord kent een sterke klimaatrobuuste ruimtelijke structuur, dat uitgaat van 4 principes: verbinden, levendige straten, royaal en leefkwaliteit. ‘Nabijheid’ staat hierbij centraal, dichtbij de binnenstad, dichtbij groen, werk en voorzieningen. De bouwvelden worden flexibel ingevuld. De groenkwaliteit langs het Hoendiep wordt versterkt en de oevers worden natuurvriendelijk ingericht. Sloten aan weerszijden van het spoor maken deel uit van een brede groene zone. Deze groene zone krijgt tevens een functie voor waterberging. Hierlangs komt ook een doorgaande fietsroute, die de binnenstad, via het voorterrein en het noordelijk deelgebied, met Hoogkerk verbindt. Het voorterrein heeft een relatief versteend karakter met een tijdelijke invulling met culturele insteek.
Diverse initiatieven hebben hier tot 2030 tijdelijk een plek gekregen. Het Zeefgebouw heeft een waardevolle cultuur-historische betekenis, dat bij ook bij toekomstige ontwikkelingen een promintente plek behoudt. Welke uitdagingen heeft het noordelijk deel? Het voorterrein en deelgebied noord worden begrensd door het Hoendiep, de Westelijke Ringweg, de Johan van Zwedenlaan en met aan de zuidkant het spoor. Deze grenzen een vormen een harde overgang. De toegankelijkheid over het Hoendiep, van de Ring West en naar de Johan van Zwedenlaan wordt in de komende jaren opgelost voor zowel langzaam als gemotoriseerd verkeer. In de huidige planvorming voor De Suikerzijde wordt het spoor maar op een locatie doorkruist, namelijk bij het gewenste toekomstige station. Dit is vooral voor het langzame verkeer erg beperkt. Op termijn is een betere toegankelijkheid voor langzaam verkeer richting van het Stadspark en zuidelijke stadsdelen dus zeer gewenst.
De Suikerzijde, DCP-locatie
Tevens is er een ontbrekende schakel tussen de groen-blauwe structuur richting de zuidkant van het spoor en het Stadspark. Op het smalste punt van het voorterrein voorziet de structuurvisie De Suikerzijde in uitbreiding van de groen-blauwe structuur vanaf het Hoendiep richting het Stadspark. Door een zone met een smalle sloot tussen bedrijventerreinen aan de Peizerweg te transformeren kan hier op termijn een robuuste waterverbinding en groene verbinding ontstaan.
3.3 Focus op deelgebied Zuid. Voor deze structuurvisie is vooral het oost- en middengedeelte van deelgebied Zuid van De Suikerzijde relevant. Welke kwaliteiten heeft deelgebied Zuid? In het hart van het stadsdeel komt een tunnel onder het spoor door die de noordelijke en zuidelijke deelgebieden met elkaar verbindt. Het is de ambitie om op deze plek tevens een nieuw station te realiseren. Met de komst van een station worden de openbaar vervoerverbindingen uitgebreid tot een mobiliteitshub en kunnen hier onderwijs en werkfuncties een goede plek krijgen. Daarmee krijgt De Suikerzijde ook betekenis voor de omliggende wijken en de stad als geheel. Goede verbindingen met de omgeving zijn daarvoor essentieel. De belangrijkste toegangswegen van deelgebied zuid sluiten aan op de Johan van Zwedenlaan en de Peizerweg. Voor de aansluiting aan de Peizerweg zijn nog verschillende opties mogelijk. Bij de ontwikkeling van deelgebied zuid zal onderzoek moeten uitwijzen welke verbinding het meest gunstig is voor zowel De Suikerzijde als de omringende gebieden en wijken. De Peizerweg, met karakteristieke lintbebouwing, is van oudsher een belangrijke verbinding naar de stad. Dit lint blijft een belangrijk onderdeel van de ruimtelijke hoofdstructuur in het gebied.
Centraal in het zuidelijke deelgebied loopt van west naar oost een robuuste groene zone langs het archeologische monument De Hege Vier en sluit aan op het Stadspark. Deze groene zone met waterverbinding volgt het doorgaande fietspad Hegepad dat de Peizerweg met Hoogkerk verbindt.
21
22
Structuurvisie
Welke uitdagingen heeft het zuidelijk deel? De uitdaging voor deelgebied is het maken van goede verbindingen richting het zuiden en het (zuid)oosten via het bebouwingslint van de Peizerweg. In de huidige structuurvisie voor De Suikerzijde zijn hiervoor twee mogelijkheden benoemd. De eerste is aan de zuidkant, parallel aan het huidige Simonsvennepad, met een aansluiting op de Peizerweg. De tweede ontsluiting is oost-west georiënteerd ter hoogte van het Hegepad en sluit aan op de Peizerbocht. Bij de verdere uitwerking van deelgebied zuid te zijner tijd zal in samenspraak met omwonenden nog onderzocht worden op welke wijze deze verbindingen op de omgeving concreet vorm gegeven kunnen worden. Met in achtneming van de ruimte die hiervoor via het bebouwingslint van de Peizerweg beschikbaar is.
Afbeelding rechterpagina: groene fietsverbinding vanaf de Peizerweg naar de toekomstige Suikerzijde (Hegepad)
De Suikerzijde, DCP-locatie
23
24
Structuurvisie
De Suikerzijde, DCP-locatie
04 Visie 4.1 Een Doorgang naar De Suikerzijde De Suikerzijde wordt een onlosmakelijk onderdeel van de stedelijke structuur. Daarvoor is het nodig barrières van spoor, water en wegen op te heffen door bruggen, tunnels en verkeersaansluitingen te realiseren. Binnen De Suikerzijde is nu in noord-zuidelijke richting alleen een doorgaande fietsverbinding aanwezig via de tunnel onder het spoor bij een toekomstig station. In het stedelijke fietsnetwerk ontbreekt ter hoogte van de DCP-locatie op dit moment nog een verbindende schakel via het voorterrein en deelgebied noord onder het spoor richting zuiden. Ook biedt het gebied van deze structuurvisie een unieke kans voor het realiseren van nu nog ontbrekende schakels tussen de groengebieden, de water- en ecologische routes vanuit de verschillende deelgebieden van De Suikerzijde met de omgeving en het Stadspark. In dit hoofdstuk wordt (op hoofdlijnen) nader ingegaan op een goede inrichting voor het gebied. Op wat de kansen, wensen en kanttekeningen zijn voor het gebied.
Afbeelding linkerpagina: ontbrekende noord-zuidverbinding door barriere spoor aan het einde van De Peizerweg (Campinglaan).
25
26
Structuurvisie
De Suikerzijde, DCP-locatie
4.2 Kansen, wensen, kanttekeningen Op de locatie van het DCP komen verschillende type verbindingen uit diverse richtingen samen. De locatie speelt hierdoor een belangrijke rol in het verknopen en het ‘doortrekken’ van deze verbindingen tussen het hele structuurvisiegebied van De Suikerzijde en de omgeving aan de zuidoostzijde van De Suikerzijde. Deze verbindingen zijn globaal in te delen in drie onderwerpen: water (blauw), groen/ecologie (groen) en verkeer (grijs). Daarnaast valt op dat, als gekeken wordt welke verbindingen via het DCP-locatie gerealiseerd kunnen worden, nagenoeg alle een ‘noord-zuid’ of een ‘oost-west’ oriëntatie hebben. De verbinding tussen het noordelijk deel (voorterrein en deelgebied noord) en de Peizerweg wordt op dit moment geblokkeerd door de spoorverbinding ‘Groningen – Leeuwarden’. Om een sterke verbinding tussen noord en zuid te garanderen moet een onderdoorgang onder het spoor mogelijk worden gemaakt. Een verbinding over het spoor lijkt vanuit het oogpunt van veiligheid en praktisch gebruik niet wenselijk. Hieronder wordt op de verschillende verbindingen nader ingegaan en komt het overige gebied aan de orde .
Plangrens Bomenrij Beeldbepalende bomen Huidige beeldbepalende lintbebouwing Huidige bebouwing DCP Waterverbindingen Contourlijn huidig spoor Omringende infrastructuur Stadsnomaden Groenzone met speeltuin
Analyse bestaande situatie DCP
Water verbindingen Op dit moment zijn er al drie blauwe verbindingen in de vorm van sloten rond de DCP-locatie aanwezig. De Wolvetocht (de sloot aan de oostzijde van het perceel) maakt deel uit van de primaire watergangen van het Waterschap Noorderzijlvest. Deze sloot kan worden ‘rechtgetrokken’ en worden verbreed. Daarbij is ook een onderhoudsstrook van minimaal 3 meter nodig. Het aanpassen en verbreden van deze strook zorgt voor een sterke basis om de waterverbinding naar het Stadspark te verbeteren. De sloten aan de noord- en westzijde zijn enigszins in onbruik geraakt. Het behouden van beide sloten is wenselijk om waterverbindingen te kunnen verbeteren. De Hoogkerkstertocht (de sloot aan de zuidzijde) is maar zo’n 75 meter lang en staat vrijwel droog. Onderzocht moet worden hoe/of deze tocht uiteindelijk weer ingevoegd kan worden (en watervoerend kan worden gemaakt).
27
28
Structuurvisie
Groene verbindingen Voor het aanleggen en versterken van bestaande groene en ecologische verbindingen zijn zeer goede mogelijkheden. Dit kan in principe langs alle randen van de DCP-locatie. Het verstevigen en doortrekken van deze groenverbindingen ligt in lijn met de beleidsdoelen van de gemeente. Een stevige groene strook aan de noordzijde, gecombineerd met een watergang, is gewenst. Bij planuitwerking te zijner tijd wordt deze groenstrook nog nader uitgewerkt, onder andere in relatie tot mogelijke ontwikkelingen rond het spoor. Aan de oostzijde kan door het verplaatsen, verbreden en verstevigen van de Wolvetocht met groene oevers een stevige blauw/groene strook worden gerealiseerd als aantrekkelijke doorgang en omgeving voor mens, dier en plant. Daarnaast zorgt het verstevigen van deze strook ook voor een betere blauw/groene en ecologische verbinding richting het Stadspark. Om dit mogelijk te kunnen maken zijn al in een eerder stadium panden aan de zuidzijde van de Peizerweg door de gemeente aangekocht. Aan de west- en zuidwestkant van het plangebied kan een groenverbinding met het Stadspark worden verstevigd. Het bestaande groen in het plangebied vormt de basis voor deze verbinding, via het groen van de bestaande speeltuin naar het Stadspark.
29
De Suikerzijde, DCP-locatie
Fietsverbindingen
Locatie ontsluiting De Suikerzijde
Bouwvelden
Ook kan het bestaande groen in de zuidwesthoek gebruikt worden als plek voor een goede oost-west verbinding langs de Hoogkerstertocht en de Peizerweg. Verdere planuitwerking van deze groenverbindingwordt te zijner tijd in samenhang met nader onderzoek naar het realiseren van goede verkeersverbindingen vanuit deelgebied zuid opgepakt. Mogelijke ontsluiting verkeer
Groene en blauwe verbindingen
Afbeelding rechterpagina: terrein DCP in de context van de Suikerzijde
De Suikerzijde, DCP-locatie
Verkeer verbindingen Onder de verkeersverbindingen verstaan we alle verharde verbindingen voor zowel langzaam verkeer (wandelen, fietsen) als voor wegen voor gemotoriseerd verkeer. Langzaam verkeer Met een onderdoorgang onder het spoor door aan de oostzijde van het perceel wordt de doorwaadbaarheid van de stad zowel lokaal als op stadsniveau flink verbeterd: • De verschillende deelgebieden van De Suikerzijde worden beter met elkaar verbonden, men is namelijk niet meer afhankelijk van enkel de tunnel tussen de deelgebieden Noord en Zuid. Omrijafstanden tussen deelgebied Noord/het Voorterrein en deelgebied Zuid worden voor een deel van de ritten verkleind. • Het bovenstaande punt geldt niet alleen voor het wandel- en fietsverkeer binnen De Suikerzijde zelf, maar ook als verbetering van de doorgaande noord-zuidroute in de westflank van de stad: o.a. tussen de aansluiting Hoendiep-Diamantlaan en de Peizerweg/ Stadspark. Ook voor deze fietsers en voetgangers worden de omrijafstanden verkleind. • Daarnaast krijgt de nieuwe oost-westfietsroute een extra aftakking waardoor de fietser en voetganger op deze route meer flexibiliteit krijgt richting zuiden (bv richting de wijk Buitenhof ). Hier wordt namelijk aangesloten op de al bestaande fietsverbindingen van de Peizerweg.
Langs de Peizerweg is al geruime tijd een oost-west fietspad aanwezig, die via deelgebied Zuid van De Suikerzijde doorloopt richting Hoogkerk (Hegepad). Dit fietspad blijft een belangrijke verbinding voor langzaam verkeer, waarbij een intensivering van gebruik wordt verwacht zowel naar het zuiden als het oosten. Wegen met autoverkeer
Plangrens
Nieuwe groenstructuur
Gebied DCP (nader uit te werken)
Snelfietsroute
Ontwerpopgave hoofdontsluiting
Tunnel
Omringende infrastructuur
Gebiedsentree
Waterverbinding
Groen / ecologische verbinding
Het niveau van deze structuurvisie en de structuurvisie De Suikerzijde zijn niet zodanig dat er al uitspraken worden gedaan over een keuze of een nadere uitwerking van de plannen voor deelgebied zuid. Wel zijn de mogelijkheden verkend voor een goede ontsluiting in deelgebied Zuid, waarbij het de bedoeling is om een optimale verkeersafwikkeling voor dit stadsdeel te ontwikkelen. De ligging van deze routes zijn in het zuidelijke
Afbeelding linkerpagina: structuurvisiekaart terrein DCP
31
32
Structuurvisie
deelgebied indicatief aangegeven, om te duiden dat het nog niet zeker is op welke plaats ze komen. Voor deze structuurvisie is het oostelijk deel van deelgebied Zuid relevant. De eerste ontsluiting is aan de zuidkant, parallel aan het huidige Simonsvennepad, met een aansluiting op de Peizerweg. De tweede is oost-west georiënteerd ter hoogte van het Hegepad. Met deze structuurvisie wordt er een derde mogelijke ontsluiting toegevoegd. Deze is ingetekend ten zuiden van de huidige locatie van Stichting Bangeweer en ten noorden van de lintbebouwing van dit deel van de Peizerweg. Voor de verdere ontwikkeling van deelgebied Zuid wordt hiermee een extra mogelijkheid geboden voor het maken van een verbinding(en) in zuid- en zuidoostelijke richting vanuit De Suikerzijde. De toekomstige ontsluiting ligt nog niet vast en wordt pas definitief bepaald bij de uitwerking van het zuidelijke deelgebied. Invulling gebied & kanttekeningen De nadruk van dit gebied ligt op het maken van de verbindingen tussen De Suikerzijde naar de omgeving. Het gebied wordt op termijn onderdeel van het plangebied van De Suikerzijde, zonder dat hier extra programma aan toe wordt gevoegd. Over een verdere toekomstige invulling is nog geen duidelijkheid. Hierbij spelen een aantal randvoorwaarden: • Langs de oostzijde ligt een gasleiding met een veiligheidszone van 4 meter aan beide zijden.
Dit betekent dat binnen deze zone niet gebouwd mag worden en dat binnen 70 meter van de leiding geen verblijfsruimten mogen komen voor (zeer) kwetsbare groepen (b.v. kinderopvang); • Het perceel bevindt zich aan de rand van een bedrijventerrein en nabij een spoorverbinding en een doorlopende weg. Dit is van invloed op het gebruik van milieugevoelige functies. Vooral geluid lijkt hier een rol te spelen, maar is niet het enige aspect; • Aan de noordzijde is ruimte gereserveerd om rekening te houden met een mogelijke toename van het aantal spoorbanen. • Parallel aan de spoorlijn ligt een 110 kV ondergrondse hoogspanningsleiding. Bij de concrete invulling van dit gebied wordt hier rekening mee gehouden.
4.3 Ruimtelijke vertaling: de structuurvisiekaart
Plangrens Gebied DCP (nader uit te werken) Ontwikkelgebied De Suikerzijde Spoorlijn Ontwerpopgave hoofdontsluiting Duiker Waterverbinding Hoendiep
Nieuwe groenstructuur Bestaande kavels aan het lint
Historisch Lint
Snelfietsroute Brug / Tunnel
De bovenstaande teksten leiden tot de volgende twee kaarten. De eerste gaat over het gebied van deze structuurvisie zelf, over hoe de groene, blauwe en (mogelijke) grijze verbindingen op het terrein worden gezien en/of waar ze worden onderzocht. Deze is weergegeven op pagina 30. De tweede kaart (rechts ingevoegd) geeft de DCP-locatie weer met de omgeving. Afbeelding rechterpagina: structuurvisiekaart terrein DCP in context
Gebiedsentree Toekomstig Station
Zeefgebouw Groen/ecologische verbinding
34
Structuurvisie
4.4 MER-validatierapport In het validatierapport is onderzocht of het MER uit 2020 (inclusief de twee aanvullingen) voldoende milieuinformatie bevat om te kunnen gebruiken voor de uitbreiding van De Structuurvisie ‘De Suikerzijde’ met de locatie van DCP. In dit validatierapport zijn alle milieuaspecten uit het MER nagelopen. Daarbij is onderzocht of de uitbreiding tot wezenlijk andere effecten leidt dan destijds in het MER is beschreven. Dit validatierapport is bijgevoegd aan deze structuurvisie (bijlage 1). Conclusie is dat de effecten van de uitbreiding van het gebied niet leidt tot relevante verschillen in milieugevolgen ten opzichte van de Structuurvisie De Suikerzijde. De effectbeoordeling en conclusies voor de verschillende aspecten uit het MER veranderen niet. Het MER kan daarom ten grondslag worden gelegd aan de DCP-locatie. Ondanks dat het niet direct in de concrete score tot uiting komt, is voor diverse aspecten sprake van (enige) verbetering van de milieusituatie. Dit geldt voor zowel de locatie zelf als in bredere zin voor het gehele structuurvisiegebied van De Suikerzijde. Concreet gaat het om verbetering van de leefomgevingskwaliteit ter plaatse van de Peizerbocht, een fijnmaziger stedelijk fietsnetwerk in de Westflank, verbetering van het oppervlaktewatersysteem en versterking van het SES.
Aanbevolen wordt om bij verdere uitwerking van het perceel nader te onderzoeken hoe deze aspecten concreet vormgegeven kunnen worden.
De Suikerzijde, DCP-locatie
05 Proces en uitvoering 5.1 Status: Wet voorkeursrecht gemeente & structuurvisie Wet voorkeursrecht gemeente De Wet voorkeursrecht gemeenten (Wvg) is een juridisch instrument dit overheden kunnen inzetten bij gebiedsontwikkeling. Dit instrument verplicht eigenaren om het perceel waarop een voorkeursrecht is gevestigd, bij verkoop eerst aan de gemeente aan te bieden. In dit geval hebben we de Wvg in september 2021 op het perceel van het DCP gevestigd. De primaire mogelijkheden die we zien voor dit gebied zijn verschillende soorten ontsluitingen van De Suikerzijde in zuidwestelijke richting. Ook een ander gebruik, dan bedrijfsactiviteiten waarvoor het nu is bestemd, wordt op termijn nader onderzocht. Structuurvisie Deze structuurvisie wordt vastgesteld als structuurvisie voor de Wet ruimtelijke ordening (Wro), omdat het ontwerp van deze structuurvisie voor 1 januari 2024 ter inzage is gelegd. Per 1 januari 2024 gaat namelijk de Wro op in de Omgevingswet. Nadat de Omgevingswet is ingegaan, blijven de hoofdzaken van het beleid van structuurvisies gelden tot een omgevingsvisie op basis van de Omgevingswet is vastgesteld. Deze structuurvisie is een uitbreiding van de structuurvisie ‘De Suikerzijde’ en (daarmee) een nadere uitwerking van de overkoepelende omgevingsvisie ‘Levende Ruimte’.
Bij de eerste aanpassing onder de Omgevingswet krijgt deze structuurvise dan de formele status van omgevingsvisie voor de Omgevingswet. Het meest voor de hand liggend is dat deze structuurvisie dan als ‘aanhangend document’ wordt gekoppeld aan die formele omgevingsvisie, al dan niet met een inhoudelijke bijstelling.
35
36
Structuurvisie
De Suikerzijde, DCP-locatie
5.2 Uitvoering
5.3 Procedure
Bij de groei van dit deel van de stad horen investeringen om de westkant van de stad Groningen leefbaar en bereikbaar te houden. Hiervoor moeten in de komende decennia grote investeringen gedaan worden in infrastructurele werken als bruggen, nieuw wijkwegen, aansluitingen van nieuwe wegen op bestaande wegen en spoorwegkruisingen. Deze investeringen lopen zoveel als mogelijk gelijk op met de ontwikkeling van de woon-, en werkgebieden, maar dat is niet altijd mogelijk.
Deze structuurvisie is voorafgegaan door de Wet voorkeursrecht gemeenten. Er hebben geen eerdere (formele) stukken ter inzage gelegen voorafgaand aan deze structuurvisie.
In afdeling 6.4 van de Wet ruimtelijke ordening (Wro) zijn handvatten gemaakt om bij de indiening van een aanvraag voor een omgevingsvergunning met een functie, waarmee de waarde van de grond toeneemt, zoals o.a. bij woningbouw, bedrijventerreinen en (commerciële) voorzieningen initiatiefnemers voor een proportioneel deel te laten meebetalen aan voorzieningen als investeringen in infrastructuur/verbindingen (blauw, groen, grijs). De gemeente is van plan deze wettelijke mogelijkheid in te zetten voor de organisch vorm te geven ontwikkeling van De Suikerzijde. In een Nota bovenwijkse voorzieningen worden -vanaf het moment dat een bijdrage van initiatiefnemers aan de orde is- de spelregels voor de bijdrage nader uitgewerkt en vastgesteld door College en Raad. Daarmee wil de gemeente ook de financiële middelen genereren om de inrichting van de DCP-locatie met de beoogde water-, groen-, en verkeersingrepen te bekostigen.
De formele procedure voor deze structuurvisie doorloopt verschillende stappen en is gebaseerd op afdeling 3.4 van de Algemene wet bestuursrecht. Vanaf december 2023 zijn de volgende stappen gezet:
Naast het leveren van een financiële bijdrage aan benodigde investeringen om de gemeente Groningen leefbaar te houden, vertalen we de eisen en randvoorwaarden voor de DCP-locatie juridisch door in een wijziging van het omgevingsplan. Met de toekomstige aanpassing van het omgevingsplan ontstaat het juridisch kader om de gewenste ontwikkeling mogelijk te maken, te faciliteren en in goede banen te leiden, waarbij rekening wordt gehouden met de in deze structuurvisie voorgestane ontwikkeling van het gebied. Op dit moment wordt daarbij nadrukkelijk geen toename van het te realiseren programma (wonen en bedrijven en voorzieningen) voorzien ten opzichte van de structuurvisie De Suikerzijde op de DCP-locatie.
De ontwikkeling is besproken met de eigenaar van de gronden, de vertegenwoordigers van de omwonenden, de direct naastgelegen bedrijven en de klankbordgroep voor De Suikerzijde.
•
•
het ter inzage leggen van het ontwerp structuurvisie in december 2023/januari 2024 met mogelijkheid voor iedereen om een zienswijze in te dienen. In deze periode is er ook een inloopmoment georganiseerd voor toelichting en vragen; verwerking van de zienswijzen en aanpassen van ontwerp naar definitieve versie;
Formele vaststelling door de gemeenteraad vindt plaats voor de zomervakantie in 2024. Na de vaststelling is er geen mogelijkheid voor bezwaar of beroep. De wet voorziet daar niet in. Voor de structuurvisie van ‘De Suikerzijde’ is een milieueffectrapportage (m.e.r.) uitgevoerd. Het validatierapport van die m.e.r. wordt in deze structuurvisie besproken in paragraaf 4.4 en bijlage 1. Uit dit validatierapport blijkt dat het niet leidt tot relevante verschillen in milieugevolgen. Er hoeft daarom geen aparte procedure voor de m.e.r. doorlopen te worden voor deze structuurvisie. Wel zijn de milieuaspecten meegewogen bij keuzes en afwegingen voor deze structuurvisie.
37
38
Structuurvisie
De Suikerzijde, DCP-locatie
Bijlage 1. MER-validatierapport ‘De Suikerzijde, DCP-locatie’
39
Validatierapport MER Structuurvisie De Suikerzijde, locatie DCP
Inhoudsopgave 1
Inleiding ......................................................................................................................... 4 1.1 Aanleiding............................................................................................................ 4 1.2 Doel ..................................................................................................................... 4 1.3 Leeswijzer ........................................................................................................... 4
1
Inleiding
1.1
Aanleiding
2
Structuurvisie en MER De Suikerzijde .......................................................................... 5 2.1 Structuurvisie De Suikerzijde .............................................................................. 5 2.2 MER Suikerfabriekterrein Groningen .................................................................. 6 2.3 Locatie DCP ...................................................................................................... 11
3
Analyse milieuaspecten ............................................................................................... 14 3.1 Inleiding ............................................................................................................. 14 3.2 Verkeer en vervoer ............................................................................................ 14 3.3 Leefomgevingskwaliteit ..................................................................................... 15 3.4 Bodem en water ................................................................................................ 16 3.5 Landschap, cultuurhistorie en archeologie ....................................................... 17 3.6 Natuur ................................................................................................................ 18 3.7 Duurzaamheid ................................................................................................... 19
In juni 2021 is door de gemeenteraad van de gemeente Groningen de Structuurvisie De Suikerzijde (hierna: De Structuurvisie) vastgesteld. Met deze structuurvisie wordt richting gegeven aan de herontwikkeling van het voormalige Suikerfabriekterrein. Doel van de ontwikkeling is dat op het Suikerfabriekterrein een stadsdeel ontstaat waar wonen, werken, ontspannen en ontwikkelen centraal staan.
4
Onderdeel van deze structuurvisie is de milieueffectrapportage (m.e.r.). Dit is een procedure waarmee de milieueffecten van een plan in beeld worden gebracht. De verwachte effecten zijn beschreven in een milieueffectrapport (MER). In maart 2020 is het MER opgesteld, waarna twee aanvullingen zijn opgesteld op advies van de commissie m.e.r. De gemeente Groningen heeft het voornemen De Structuurvisie uit te breiden met de locatie van het voormalige distributiecentrum Peizerweg (hierna: locatie DCP) van British American Tobacco, direct ten zuidoosten van het bestaande plangebied. Op hoofdlijnen (met name de groen- en blauwstructuur) waren in de Structuurvisie al uitspraken gedaan over deze locatie. De locatie DCP is echter niet in de MER procedure onderzocht en beoordeeld. Om deze reden is een validatierapport met betrekking tot de milieueffecten opgesteld.
Conclusie ..................................................................................................................... 20
1.2
Doel
In dit validatierapport is onderzocht of het MER uit 2020 (inclusief de twee aanvullingen) voldoende milieu informatie bevat om ten grondslag te kunnen liggen aan de uitbreiding van De Structuurvisie met locatie DCP. In dit validatierapport zijn alle milieuaspecten uit het MER nagelopen. Daarbij is onderzocht of de uitbreiding tot wezenlijk andere effecten leidt dan destijds in het MER is beschreven.
1.3
Leeswijzer
In hoofdstuk 2 wordt een beschrijving gegeven van de Structuurvisie De Suikerzijde, het MER Suikerfabriekterrein Groningen (inclusief de aanvullingen) en van locatie DCP. In hoofdstuk 3 wordt per (milieu)thema besproken wat de te verwachte effecten zijn van de uitbreiding van De Structuurvisie. In hoofdstuk 4 worden de bevindingen samengevat weergegeven en wordt geconcludeerd of het MER uit 2020 nog volledig ten grondslag kan liggen aan de beoogde uitbreiding van De Structuurvisie.
Sweco | Validatierapport MER locatie DCP Projectnummer 51018437 Datum 21-11-2023 3/20
Versie 1
Document referentie NL23-648800269-64850
4/20
2
Structuurvisie en MER De Suikerzijde
2.1
Structuurvisie De Suikerzijde
De belangrijkste toegangsweg van locatie DCP-zuid wordt onder andere aangesloten op de Peizerweg. Voor de aansluiting op de Peizerweg zijn nog verschillende opties mogelijk. Deze opties zullen bij de ontwikkeling van locatie DCP-zuid te zijner tijd nader worden onderzocht.
In juni 2021 is de structuurvisie voor De Suikerzijde vastgesteld. Met deze Structuurvisie wordt richting gegeven aan de transformatie van het gebied. De structuurvisie De Suikerzijde bevat de hoofdprincipes voor de inrichting en ontwikkeling van het nieuwe stadsdeel. Op basis hiervan kan de komende decennia verdere invulling worden gegeven aan de ontwikkelingen per locatie. Voor het noordelijke deel van De Suikerzijde (ten noorden van het spoor) is inmiddels een bestemmingsplan vastgesteld. Het zuidelijk deel wordt pas op lange termijn ontwikkeld. In de structuurvisie zijn de volgende ambities genoemd. Leefkwaliteit en duurzame ontwikkeling Op het gebied van energietransitie en het klimaat zijn aardgasvrij, energieneutraal en klimaatbestendig belangrijke thema’s. Ontwikkelingen op het gebied van energietransitie gaan op dit moment zeer snel. Nieuwe inzichten en veranderingen zijn niet te voorspellen. Dit vraagt een adaptieve en flexibele ontwikkelingsaanpak. Leefbaarheid fysiek en sociaal Er wordt ingezet op een zo veelzijdig en gevarieerd mogelijk stadsleven, met wonen zoals in de binnenstad of op plekken met veel ruimte en groen. Een stadsdeel met ruimte voor groen en water en met ruimte voor nieuwe vormen van energie- en watervoorziening, voedselproductie, ecologie en duurzaam ruimtegebruik.
Afbeelding 2.1 Vastgestelde structuurvisiekaart De Suikerzijde
Klimaatbestendig
2.2
MER Suikerfabriekterrein Groningen
Voldoende groen en water zijn essentieel voor de stedelijke ontwikkeling. Dit betekent dat in het plangebied veel water moet worden opgevangen, geborgen en vertraagd moet worden afgevoerd. Ook wordt gestreefd naar natuurinclusief bouwen.
Voor de Structuurvisie is in 2020 de m.e.r. procedure doorlopen. In deze procedure worden de milieueffecten van een plan in beeld gebracht, voordat het bevoegd gezag daar een besluit over neemt. De effecten zijn voor verschillende aspecten in beeld gebracht. Hiervoor zijn drie alternatieven onderzocht:
Circulaire economie
•
De open, groene structuur van het stedenbouwkundig plan biedt alle ruimte om toe te werken naar een duurzame, gezonde en circulaire wijk.
Alternatief Laag: gemengd stedelijk gebied met 2.500 woningen en 2.000 arbeidsplaatsen.
•
Energietransitie
Alternatief Midden: gemengd stedelijk gebied met 3.750 woningen en 2.500 arbeidsplaatsen.
•
Alternatief Hoog: gemengd stedelijk gebied met 5.000 woningen en 3.000 arbeidsplaatsen.
Omdat het nog even duurt voordat er daadwerkelijk woningen worden gebouwd en de technieken zich steeds verder ontwikkelen, wordt er nog niets vastgelegd. Keuzes die gemaakt gaan worden volgen de gemeentelijke ambitie om in 2035 aardgasvrij en CO2-neutraal te zijn.
De verdeling van de woningen staan niet van tevoren vast. Wel is uitgegaan van de Structuurvisiekaart (zie afbeelding 2.1), zodat de daarop aangegeven groen- en blauwstructuren en ontwikkelgebieden de basis vormen van de verdeling over het gebied. Hetzelfde geldt voor de hoofdinfrastructuur. Deze is als uitgangspunt gebruikt voor het bepalen van de verdeling van verkeer over het gebied en ontsluitingsroutes van het plangebied op de omliggende wegen.
Verkeer en mobiliteit Een gebiedsontwikkeling als De Suikerzijde genereert veel autoverkeer. Er wordt geprobeerd het autogebruik op De Suikerzijde zo veel mogelijk te voorkomen. Er wordt ingezet op een intern goed fietsnetwerk en op een goed fietsnetwerk naar de omliggende wijken en voorzieningen. Daarnaast is het openbaar vervoer belangrijk. Dat betekent niet alleen dat er een bus gaat rijden, maar ook dat er wordt ingezet op een nieuw station.
In het MER uit 2020 is ingegaan op de milieueffecten van De Structuurvisie voor het gehele Suikerfabriekterrein. De effecten zijn vergeleken met de referentiesituatie. De referentiesituatie is de huidige situatie aangevuld met autonome ontwikkelingen.
Sweco | Validatierapport MER locatie DCP
Sweco | Validatierapport MER locatie DCP
Projectnummer 51018437
Projectnummer 51018437
Datum 21-11-2023
Versie 1
Document referentie NL23-648800269-64850
Datum 21-11-2023 5/20
Versie 1
Document referentie NL23-648800269-64850
6/20
Bij de effectbeoordeling is uitgegaan van de volgende schaal:
Verkeer en vervoer Meer woningen en arbeidsplaatsen betekent meer verkeersbewegingen. In alle alternatieven wordt echter hetzelfde wegennet aangelegd. Dit wegennet is bovendien vrij uitgebreid, er ontstaan veel nieuwe routes. Op dit wegennet ontstaan potentieel dezelfde knelpunten op enkele kruispunten. Alternatieven Midden en Hoog leiden ten opzichte van Laag wel tot extra verkeer, maar dit verkeer verspreidt zich over een groot aantal routes, waardoor de extra effecten per route beperkt zijn en niet tot uiting komen in de effectbeoordeling. Voor fietsverkeer en OV scoren alle alternatieven zeer positief, vanwege het hoogwaardige fietsnetwerk en het nieuwe station. Voor verkeersveiligheid zijn er in alle alternatieven potentieel negatieve effecten doordat fietsers en voetgangers drukke wegen moeten oversteken. Op advies van de commissie m.e.r. is er een aanvulling op het MER opgesteld. Hierin is onder andere het thema mobiliteit behandeld. In de analyse voor wegverkeer in het bestaande MER is uitgegaan van een situatie zonder station. Om de effectbeoordelingen in het MER consistent te maken met dit uitgangspunt, zijn de effectbeoordelingen op het criterium ‘Bereikbaarheid fiets en OV’ daarom bijgesteld van ++ naar +. In de aanvulling is daarnaast nog apart gekeken naar de situatie met station en geluidsmaatregelen.
In die situaties zijn de effectbeoordelingen wel sterk positief (++).
Tabel 2.2 6G’s De Suikerzijde
Voor alle alternatieven geldt dat er nadrukkelijk aandacht is voor gezondheid. De planopzet bevat veel elementen waarmee gezondheid wordt gestimuleerd (zoals veel ruimte voor bewegen). De beoordeling is daarom positief (+). Groene leefomgeving Op advies van de commissie m.e.r. is er een aanvulling op de MER opgesteld. Hierin is onder andere het thema groene leefomgeving behandeld. In de afbeelding hieronder volgt een overzicht van de groenblauwe structuren in het plangebied.
Leefomgevingskwaliteit Voor verkeersgeluid en in het verlengde daarvan het criterium gezondheid, is er wel een onderscheid tussen de alternatieven. Bij dit criterium zijn zowel de effecten op bestaande woningen als gevolg van het extra verkeer, als ook de effecten op nieuw te bouwen woningen relevant. In Alternatief Hoog is de verkeersproductie en het aantal nieuwe geluid belaste woningen het hoogst en is de score - -. Voor de criteria industrielawaai en externe veiligheid zijn effecten negatief (-), voor het criterium luchtkwaliteit beperkt negatief (0/-) en voor het criterium geur worden geen effecten verwacht (0). Gezondheid Op advies van de commissie m.e.r. is er een aanvulling op het MER opgesteld. Hierin is onder andere het thema gezondheid behandeld. De gemeente Groningen heeft beleidsambities om een gezonde leefstijl te bevorderen. De gemeente werkt met 6 kernwaarden, de 6 G’s.
Afbeelding 2.2 Groenblauwe structuren
Sweco | Validatierapport MER locatie DCP
Sweco | Validatierapport MER locatie DCP
Projectnummer 51018437
Projectnummer 51018437
Datum 21-11-2023
Versie 1
Document referentie NL23-648800269-64850
Datum 21-11-2023 7/20
Versie 1
Document referentie NL23-648800269-64850
8/20
Water
Voor De Suikerzijde is gekozen voor een robuuste groene invulling in de openbare ruimte. Dit groene raamwerk is onderdeel van alle MER-alternatieven. De beoordeling is daarom positief (+).
In de planvorming is nadrukkelijk aandacht besteed aan waterkringlopen. Met name in de grote parken is veel ruimte voor groen en kan het water afkomstig uit de wijk vastgehouden worden en langzaam infiltreren. Het vastgehouden water biedt verkoeling tijdens warmere en drogere dagen. Ook de lanen bieden door de aanwezigheid van wadi’s ruimte om water te bergen.
Geluid Op advies van de commissie m.e.r. is er een aanvulling op het MER. Hierin is onder andere het thema geluid behandeld. In het kader van geluid afkomstig van wegverkeer is gekeken naar effecten van drie maatregelen op eerstelijns bebouwing: het verlagen van de maximumsnelheid, het aanbrengen van stiller asfalt en het verplaatsen van de rooilijn met 5 meter naar achteren. De onderzochte maatregelen leiden tot een afname van de geluidsbelasting.
Afval Afval wordt gemeentebreed ingezameld en verwerkt en het afvalbeleid maakt weinig onderscheid naar wijken. In een gebiedsontwikkeling zoals De Suikerzijde zijn er weinig tot geen mogelijkheden voor locatiespecifiek afvalbeleid.
In het kader van geluid afkomstig van railverkeer is gekeken naar twee maatregelen op eerstelijns bebouwing: het toepassen van raildempers en gecombineerd met een twee meter hoog geluidscherm. De onderzochte maatregelen leiden tot een afname van de geluidsbelasting op gevels van nieuwe woningen in het plangebied.
Voor de gemeente Groningen is circulariteit nog een relatief nieuw beleidsthema en dit thema moet de komende tijd nog verder worden geconcretiseerd. Omdat er nog geen concrete voornemens zijn benoemd worden de effecten van de drie alternatieven beoordeeld als neutraal (0).
Bodem, water, landschap, cultuurhistorie, archeologie en natuur Uit het onderzoek voor deze criteria blijkt dat de effecten vooral worden veroorzaakt door het ruimtebeslag. De effecten op grondbalans, landschap, cultuurhistorie, archeologie en beschermde soorten zijn negatief (-). De effecten op waterkwantiteit en NNN zijn beperkt negatief (0/-). Er zijn ook positieve effecten vanwege verbetering van de bodemkwaliteit en waterkwaliteit en het aanleggen van een nieuw SES-gebied (0/+).
Samenvatting beoordeling In de tabel hieronder zijn de effecten van het MER en de aanvullingen weergegeven, inclusief nieuwe toetsingscriteria voortkomend uit de aanvullingen (vetgedrukt).
Duurzaamheid Het bouwen van woningen leidt tot meer energievraag, maar de energiesystemen kunnen hier goed op inspelen. Het effect is beperkt positief (0/+). Meer woningen zorgt voor relatief meer verharding en bebouwing, waardoor klimaatrisico’s als hittestress en wateroverlast toenemen. Ook is het aantal woningen bepalend voor hoeveel mensen in gebied met een overstromingsrisico komen te wonen. Om deze reden is Alternatief Laag beoordeeld als positief (+), alternatief Midden als beperkt positief (0/+) en Alternatief Hoog als Neutraal (0). Duurzaamheid – circulariteit Op advies van de commissie m.e.r. is er een aanvulling geweest op het MER. Hierin is onder andere het thema duurzaamheid - circulariteit behandeld. Er is gekeken naar drie criteria die relevant zijn om circulariteit te beoordelen: het hergebruik van grondstoffen, duurzaam/circulair waterbeheer en afvalstromen. Grondstoffen Bij de ontwikkeling van woningbouwlocaties is in toenemende mate te zien dat er naar wordt gestreefd de locatieontwikkeling met een gesloten grondbalans tot stand te brengen. De gemeente kan als grondeigenaar selecteren wie erop mag bouwen en daarbij sturen op circulair bouwen. Momenteel zijn circulaire meetregelen nog relatief duur, maar de kosten dalen en daarmee wordt de inzet van circulaire materialen in De Suikerzijde steeds kansrijker.
Sweco | Validatierapport MER locatie DCP
Sweco | Validatierapport MER locatie DCP
Projectnummer 51018437 Datum 21-11-2023
Projectnummer 51018437 Versie 1
Document referentie NL23-648800269-64850
Datum 21-11-2023 9/20
Versie 1
Document referentie NL23-648800269-64850
10/20
Afbeelding 2.3 locatie DCP
Het maken van verbindingen staat centraal in de locatie DCP. Verschillende typen verbinden uit alle windrichtingen komen hier samen. De locatie DCP speelt een belangrijke rol in het verknopen en continueren van zowel natuurlijke groen/blauw structuren als fiets- en autoverbindingen.
Voorkeursalternatief Uit de effectenanalyse blijkt dat het verschil in effecten tussen de 3 onderzochte alternatieven gering is. Op grond daarvan kiest de gemeente als voorkeursalternatief voor De Structuurvisie het Alternatief Hoog. Uit de effectanalyse van het MER blijkt dat ook het verkeer in Alternatief Hoog goed verdeeld wordt, waardoor ook de milieuhinder wordt verdeeld. Bij de uitwerking van de locatie DCP kan de gemeente sturen op het beperken van de milieuhinder op een klimaatadaptieve inrichting.
2.3
Locatie DCP
In 2023 heeft BAT Niemeyer voorgoed haar deuren gesloten van haar twee vestigingen in Groningen. Deze structuurvisie gaat alleen in op de locatie aan de Peizerweg. Deze locatie biedt namelijk een aantal kansen voor de toekomstige ontwikkeling van het nieuwe stadsdeel De Suikerzijde. De locatie DCP is ongeveer 5 hectare groot. Het plangebied van De Structuurvisie wordt hiermee vergroot naar ongeveer 165 hectare. De locatie DCP heeft daarmee een fysieke omvang van ongeveer 3% van het totale plangebied.
Sweco | Validatierapport MER locatie DCP
Sweco | Validatierapport MER locatie DCP
Projectnummer 51018437
Projectnummer 51018437
Datum 21-11-2023
Versie 1
Document referentie NL23-648800269-64850
Datum 21-11-2023 11/20
Versie 1
Document referentie NL23-648800269-64850
12/20
Om een sterke verbinding tussen oost en west te garanderen, worden de volgende planonderdelen voorgesteld: •
Onderzoek naar alternatieve ontsluiting De Suikerzijde zuid via de Peizerweg.
•
Prominente entree De Suikerzijde zuid in plaats van entree tussen private percelen.
•
Doorgaande fietsroute Hoogkerk – De Suikerzijde zuid – stationskwartier Groningen.
•
Langs deze fietsroute meer ruimte voor het uitbouwen van de hoofdgroenstructuur en het verbinden van het Stadspark met Ruskenveen.
Onderdoorgang spoor om verbindingen groen, water en ecologie mogelijk te maken en te versterken.
•
Ruimte voor een wandel- en fietsroute vanaf het voorterrein naar de Peizerweg en op stedelijk niveau van Vinkhuizen via het Stadspark naar Groningen Zuid.
•
Analyse milieuaspecten
3.1
Inleiding
Uit het MER uit 2020 bleek dat er geen significante verschillen zijn aangetoond tussen de drie alternatieven Laag, Midden en Hoog. Om die reden kiest de gemeente als voorkeursalternatief voor Alternatief Hoog. In deze analyse van de milieueffecten wordt dan ook gekeken naar de effecten op Alternatief Hoog. De twee andere alternatieven worden buiten beschouwing gelaten.
3.2
Verkeer en vervoer
Bereikbaarheid gemotoriseerd verkeer
Om een sterke verbinding tussen noord en zuid te garanderen, worden de volgende stappen voorgesteld: •
3
Door de ontwikkeling zal op een viertal locaties de verkeersafwikkeling verslechteren als gevolg van de toename van het aantal verkeersbewegingen:
Verbreden en verstevigen van de bestaande watergang met groene oevers, als een aantrekkelijke verbinding tussen mens en dier. Dit geldt ook voor de waterverbinding langs deze route.
•
De rotonde Johan van Zwedenlaan – Hoendiep.
•
Het rotondecomplex Aansluiting A7 Hoogkerk.
•
Het Kruispunt Atoomweg – Hoendiep- Energieweg-oost.
•
De Peizerweg, ter hoogte van het Woonforum.
Er zal geen sprake zijn van een extra verkeersaantrekkende werking, omdat het aantal woningen gelijkt blijft. In de uitbreiding van De Structuurvisie wordt onderzocht of de toekomstige hoofdontsluiting De Suikerzijde-Zuid anders kan worden vormgegeven. Als het oostelijke deel van de hoofdontsluiting zich naar het noorden verplaatst, zal dit voor het in het MER beschreven knelpunt Peizerweg en Aansluiting A7Hoogkerk geen gevolgen hebben. Het verkeer zal immers nog steeds van dezelfde toegangswegen gebruik maken. De lengte van de ontsluitingswegen nemen niet toe, ook is geen sprake van een andere kruispuntvorm op de aansluiting met de Peizerweg . Hierdoor is naar verwachting geen sprake van andere routekeuzes dan in de eerder onderzochte varianten. De uitbreiding van het plangebied zal dus niet leiden tot een verandering van verkeersintensiteiten op het omliggende wegennet. De bereikbaarheid zal hierdoor ook niet veranderen. Het effect blijft beoordeeld als negatief (-). Bereikbaarheid langzaam verkeer en OV In de uitbreiding van De Structuurvisie wordt een tweede noord-zuid fietsverbinding gecreëerd onder het spoor Groningen-Leeuwarden door.
Deze extra verbinding resulteert in een fijnmaziger fietsnetwerk in de Westflank, wat een meerwaarde heeft voor het fietsverkeer, niet alleen vanuit De Suikerzijde, maar ook voor de omliggende wijken in noord-zuidrichting (bijvoorbeeld Vinkhuizen – Martini ziekenhuis – via Stadspark). De effecten van de nieuwe fietstunnel is een extra positief effect, maar niet dusdanig groot dat de beoordeling in het MER nog positiever uitvalt. Voor de bereikbaarheid met het openbaar vervoer verandert er niets met de uitbreiding van De Structuurvisie, omdat de verbindingen door de locatie DCP geen meerwaarde hebben voor het openbaar vervoernetwerk.
Sweco | Validatierapport MER locatie DCP
Sweco | Validatierapport MER locatie DCP
Projectnummer 51018437 Datum 21-11-2023
Projectnummer 51018437 Versie 1
Document referentie NL23-648800269-64850
Datum 21-11-2023 13/20
Versie 1
Document referentie NL23-648800269-64850
14/20
Het effect blijft beoordeeld als positief (+) in de situatie zonder station en sterk positief (++) in de situatie met station.
Het effect blijft beoordeeld als beperkt negatief (0/-). Externe veiligheid De locatie DCP komt niet dichterbij te liggen dan het oorspronkelijke plangebied ten opzichte van de risicobronnen de N370 en de spoorlijn Groningen – Sauwerd. Het oorspronkelijke plangebied ligt in de risicocontour van de aardgasleiding die van noord naar zuid door het plangebied loopt. De locatie DCP komt aan de westzijde ook in de risicocontour van deze aardgasleiding te liggen, maar de negatieve effecten worden naar verwachting niet groter.