Bijlage 1 ontwerpbegroting 2022.pdf

OV-bureau Groningen Drenthe Ontwerp begroting 2022

Assen, 22 april 2021

2

Inhoudsopgave 1.

Inleiding ................................................................................................................................................ 5

2.

Beleidskader .......................................................................................................................................... 8

3.

2.1

Beleidskader 2022 ................................................................................................................................ 8

2.2

Beleidsindicatoren 2022 ....................................................................................................................... 9

2.3

Beleidskader middellange en lange termijn ....................................................................................... 10

Beleidsbegroting.................................................................................................................................. 11 3.1

Programma ........................................................................................................................................ 11

3.2 Ontwikkeling ...................................................................................................................................... 14 Strategische innovatie ................................................................................................................................ 14 Ontwikkeling dienstregeling ....................................................................................................................... 15 Reisinformatie – NDOV ............................................................................................................................... 15 Consumentenplatform ............................................................................................................................... 15 Kwaliteitsimpuls .......................................................................................................................................... 15 Financieel ..................................................................................................................................................... 16 3.3 Marktbewerking ................................................................................................................................. 17 Ontwikkeling die het reizen met OV beïnvloeden .......................................................................................

17 Segmentatie en doelgroepenkeuze ............................................................................................................. 18 Activiteitenplan............................................................................................................................................ 18 Marketingonderzoek ................................................................................................................................... 20 Financieel ..................................................................................................................................................... 20 3.4 Communicatie .................................................................................................................................... 21 Productpromotie ......................................................................................................................................... 21 Voorlichting.................................................................................................................................................. 21 Reisinformatie – ontwikkeling .....................................................................................................................

21 Reisbeleving ................................................................................................................................................. 21 Financieel ..................................................................................................................................................... 21 3.5 Concessiemanagement ...................................................................................................................... 23 Concessiebeheer GD-concessie ................................................................................................................... 23 Contractbeheer vraagafhankelijk vervoer ................................................................................................... 23 Datacare....................................................................................................................................................... 24 Reisinformatie - beheer ............................................................................................................................... 24 Vastgoedbeheer........................................................................................................................................... 25 Sociale veiligheid..........................................................................................................................................

25 Financieel ..................................................................................................................................................... 26 3.6 Financiën, Control, Juridische zaken en ICT ........................................................................................ 27 Juridische zaken ........................................................................................................................................... 27 ICT ................................................................................................................................................................ 27 Financiën en Control .................................................................................................................................... 27 Doelstellingen FCJI ....................................................................................................................................... 27 Financieel ..................................................................................................................................................... 28 4.

Paragrafen ........................................................................................................................................... 29 4.1 Bedrijfsvoering ................................................................................................................................... 29 Organisatiestructuur .................................................................................................................................... 29 Organisatieformatie ..................................................................................................................................... 29 4.2 Financiering ........................................................................................................................................ 30 Doelstellingen ............................................................................................................................................. 30

3

Financieel ..................................................................................................................................................... 30 Reserves ....................................................................................................................................................... 32 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ................................................................................................. 33 Kengetallen .................................................................................................................................................. 35 4.3 Financiering ........................................................................................................................................ 36 Financieringsfunctie en kaders .................................................................................................................... 36 Uitvoering financieringsfunctie .................................................................................................................... 36 Financieringsplanning en limieten ............................................................................................................... 36 Benchmark uitgezette gelden ......................................................................................................................

36 Onderhoud kapitaalgoederen...................................................................................................................... 37 4.4 Verbonden partijen............................................................................................................................. 38 Overhead ..................................................................................................................................................... 40 4.5 Financiële begroting ........................................................................................................................... 41 Toelichting op het overzicht van baten en lasten ........................................................................................ 41 Ramingen ..................................................................................................................................................... 41 Ramingen GD-concessie .............................................................................................................................. 41 Ramingen overige baten en lasten .............................................................................................................. 41 Uiteenzetting financiële positie ...................................................................................................................

43 Overzicht van incidentele baten en lasten .................................................................................................. 45 Overzicht van baten en lasten per taakveld ................................................................................................ 46 Meerjarenraming ......................................................................................................................................... 47 Toelichting op de meerjarenraming ............................................................................................................ 48 Ramingen ..................................................................................................................................................... 49 Ramingen GD-concessie .............................................................................................................................. 49 Ramingen overige baten en lasten .............................................................................................................. 49 Lasten........................................................................................................................................................... 49 Baten ............................................................................................................................................................

49 Mutaties reserves ........................................................................................................................................ 49 4.6

Samenstelling bestuur ........................................................................................................................ 50

Bijlagen ........................................................................................................................................................ 51 Bijlage A Afschrijvingsoverzicht ........................................................................................................................ 51 Bijlage B Overzicht reserves en voorzieningen.................................................................................................. 52 Bijlage C Afkortingenwijzer ............................................................................................................................... 54

4

1. Inleiding De financiële effecten van de coronacrisis op het openbaar vervoer zijn ten gevolge van sterk afnemende reizigersinkomsten groot en het zal naar verwachting nog jaren duren voordat het aantal reizigers en de reizigersopbrengsten weer op het niveau van pre-corona zijn. Het jaar 2022 staat in het teken van het zoveel als mogelijk in stand houden van een kwalitatief hoogwaardig OV-netwerk zodat er de komende jaren weer verder gebouwd kan worden aan het OV als belangrijk onderdeel van de totale mobiliteit in Groningen en Drenthe. In 2022 staat het OV-bureau voor de grote uitdaging om een financieel dekkingstekort van ca. € 9,2 mln op te lossen in zijn begroting 2022, indien qua dienstregeling het niveau van de dienstregeling 2021 wordt doorgetrokken (en in 2021 zijn er al ca 5% minder aantal ritten dan pre-corona). Het meerjarig corona effect tot en met het begrotingsjaar 2025 laat zelfs een tekort zien van € 24,6 mln. Dit tekort is een lichte (negatief) bijstelling ten opzichte van de recente kaderbrief 2022. Deze bijstelling is een actualisering gebaseerd op de laatst recente financiële doorrekeningen.

Dit forse dekkingstekort ontstaat doordat de prognose van de reizigersopbrengsten (gebaseerd op basis van landelijke verwachtingen) substantieel achterblijft ten opzichte van de te maken kosten voor het gevraagde aanbod van het busvervoer, vertaald in een dienstregeling. Het verwachte financiële tekort ontstaat niet pas vanaf de begroting 2022, maar kent haar aanloop vanaf maart 2020. De coronamaatregelen die het Rijk in maart 2020 afkondigde (zgn. lockdown) resulteerde in sterk teruglopende reizigersaantallen en daarmee sterk dalende reizigersinkomsten. In 2020 waren er gemiddeld over het hele jaar 50,5% minder reizigers. Omdat het OV als vitaal voor Nederland is aangemerkt, heeft het Rijk geëist dat het openbaar vervoer zoveel als mogelijk bleef rijden. Ter compensatie van die te maken kosten, terwijl er veel lagere opbrengsten waren, heeft het Rijk een vergoedingsregeling gemaakt, de zgn. ‘beschikbaarheidsvergoeding OV’ (BVOV). In 2020 heeft het Rijk aangevuld tot 95% van de gemaakte kosten, de resterende 5% van de kosten werden verplicht door de vervoerder opgevangen. Van de opdrachtgevers van het OV, zoals het OV-bureau Groningen Drenthe, werd verlangd dat de geplande subsidiebijdrage aan de vervoerders op het niveau bleven van pre-corona.

De bovenstaande afspraken over 2020 maakt dat de financiële gevolgen voor het OV-bureau in 2020 ondanks de zeer lage reizigersopbrengsten relatief beperkt zijn gebleven. De BVOV wordt over heel 2021 doorgezet, maar met een iets gewijzigde grondslag dan in 2020. Het Rijk vergoed tot 95% van de kosten van het OV pre-corona onder aftrek van de gerealiseerde reizigersopbrengsten, opbrengsten Studenten OV-kaart en wederom ongewijzigde geplande subsidiebijdrage van de decentrale overheid. Het resterende deel moet opgevangen worden in de concessies zelf. Dat kan door kosten te besparen door minder te rijden en/of door als opdrachtgevende overheid extra geld te besteden aan OV. In Groningen en Drenthe is de dienstregeling beperkt tot ca 95% van het aantal dienstregelingsuren dat er pre-corona reed. De vervoerders in het stads- en streekvervoer in Nederland wordt na het verlies van 2020 een nulrendement gegarandeerd in 2021. Een eventueel tekort komt voor rekening van de decentrale overheid (in Groningen en Drenthe dus het OV-bureau). Hier is reeds een bestemmingsreserve (COVID-19) voor gecreëerd, die het eventuele tekort mogelijk (deels) kan compenseren.

In deze begroting doet het OV-bureau het voorstel om het dekkingstekort voor de jaren 2022 en 2023, 2024 en 2025 op te lossen door aan de ene kant te snijden in de lasten met een (afbouwende) taakstelling in het dienstregelingsbudget (dit is aanvullend op de aanpassingen die al per 2021 zijn ingevoerd), en aan de inkomsten/baten kant een verzoek tot een extra financiële bijdrage vanuit het Rijk, de provincies Drenthe en Groningen, de gemeente Groningen en/of het OV-bureau. Zonder een extra financiële bijdrage in 2022 zal het weerstandvermogen in 2022 zoals de verwachtingen in kosten en opbrengsten nu zijn dalen naar € 3,5 mln en daarmee met € 1,25 mln onder de afgesproken minimale weerstandsvermogen van € 4,75 mln komen. In verband met dat het merendeel van het eigen vermogen van het OV-bureau in activa zit (de busstallingen in

5

Groningen en Emmen), zal aanspraak gemaakt moeten worden op onze kredietfaciliteit bij de provincie Groningen om dit tekort in 2022 te kunnen dekken. Feitelijk is het dekken van een tekort met incidentele middelen conform de wettelijke regels begroting (BBV) niet een wenselijke oplossing. Verdergaande maatregelen ten aanzien van het dienstregelingsbudget dan een taakstelling van € 3 mln wordt bestuurlijk niet wenselijk geacht. Met een € 3 mln lager dienstregelingsbudget wordt al wel inbreuk gedaan op de vastgestelde Omgevingsvisies van de deelnemers, maar blijft de impact relatief beperkt voor de reizigers. Met een jaarlijkse taakstelling van € 3 mln op het dienstregelingsbudget, resteert er -op basis van de huidige verwachtingen over kosten en opbrengsten- tot en met 2025 nog een financieel tekort van € 13,6 mln. Wenselijk is om dit tekort op te vangen met een structurele extra bijdrage (voor 2-3 jaar) vanuit het Rijk, de provincies Drenthe en Groningen, de gemeente Groningen, zo nodig in combinatie met middelen uit het weerstandsvermogen van het OV-bureau. De oplossing voor het dekkingstekort in 2022 komt in hoofdlijnen daarmee neer op een taakstelling in de dienstregeling van € 3 mln tot en met 2024 en € 2 mln in 2025, aangevuld met een extra financiële bijdrage van 6,2 mln in 2022 en in 2023 € 5,5 mln en 2024 en 2025 resp. nog € 1,5 mln en € 0,3 mln (zie hieronder).

x€ DR 2021 doortrekken in 2022, opbrengsten naar 58%

Begroting 2022

Raming 2023

Raming 2024

Raming 2025

Totaal lasten

122.385.000

126.809.000

128.546.000

132.560.000

Besparing DR

-3.000.000

-3.000.000

-3.000.000

-2.000.000

Lasten incl besparing DR

119.385.000

123.809.000

125.546.000

130.560.000

Baten

112.363.000

117.610.000

123.735.000

129.950.000

Extra middelen

6.233.000

5.511.000

1.524.000

321.000

Totaal baten

118.596.000

123.121.000

125.258.000

130.271.000

Resultaat voor mutaties reserves

-789.000

-687.000

-289.000

-289.000

Mutatie reserves

789.000

687.000

289.000

289.000

-

-

-

-

9.233.000

8.511.000

4.524.000

2.321.000

Resultaat na mutaties reserves Tekort zonder besparing en extra middelen

Totaal meerjaren

-11.000.000

13.589.000

24.589.000

Met deze oplossing worden de tijdelijk teruggelopen reizigersinkomsten tot en met 2025 opgevangen. De verwachting is dat vanaf 2025 het aantal reizigers weer op het niveau is van pre-corona (en daarmee zijn incidentele bijdragen om de tijdelijke teruggang op te vangen naar verwachting niet meer nodig). Hiermee is een solide basis aanwezig om ook in de toekomst, e.e.a. wel afhankelijk van de ontwikkeling van de reizigersaantallen, te kunnen blijven bouwen naar een stabiel en kwalitatief hoogwaardig OV-netwerk. Voor 2022 betekent dit: het doortrekken van de dienstregeling 2021 (die ca 5% minder dienstregelingsuren kent dan pre-corona), met aanvullend ca 3-5% extra besparen op de dienstregeling en realistische opbrengstenprognose.

6

In 2022 zijn de reizigers niet direct terug. Voor de opbrengsten gaan we er vanuit -in lijn met scenario 4 van een door de OV-vervoerders gezamenlijk ontwikkelde opbrengst scenario’s-, dat de reizigersopbrengsten een ontwikkeling laten zien van een groei naar 58% in 2022, 65% in 2023, 72% in 2024 en in 2025 78%. Hieronder zijn de landelijk ontwikkelde scenario’s weergegeven. Ondanks dat scenario het meest negatieve opbrengstbeeld schetst, is de keuze voor dit scenario in de lijn met onze beleidslijn van conservatief begroten.

Opbrengstscenario’s ontwikkeld door OV vervoerders NL

De realisatie over januari en februari 2021 volgt momenteel deze prognose en toont daarmee aan dit vooralsnog een realistische aanname is. Met een dienstregeling 2022 van ca 90-92% van het aantal dienstregelingsuren ten opzichte van pre-corona is het aantal reizigers dat we verwachten voor 2022 te vervoeren en blijft het OVnetwerk van voldoende hoge kwaliteit zodat in de jaren daarop weer verder gebouwd kan worden aan het netwerk, in lijn lopend met een stijging in de reizigersaantallen naar het niveau van pre-corona in de komende jaren. Voor de opbrengstprognose 2022 gaan we er vanuit dat er door het ministerie van OCW niet gekort wordt op de studentenkaart (SOV) en deze conform het contract tussen de vervoerders met het ministerie van OCW zal worden uitgekeerd. Het feit dat studenten door de coronacrisis (meer onderwijs op afstand) minder reizen heeft daarmee vooralsnog geen effect op de SOV-inkomsten van het OV-bureau. Dit kan mogelijk wel veranderen op het moment dat dit contract wordt herijkt in 2023. Dit staat overigens los van de jaarlijkse indexering en vaststelling van de onderlinge verdeelsleutel die wel van invloed kunnen zijn op de hoogte van de SOV-opbrengsten.

7

2. Beleidskader 2.1

Beleidskader 2022

De financiële uitdaging voor 2022 is onlosmakelijk verbonden met de uitdaging in de uitvoering waar het OVbureau in 2022 voorstaat. Door de impact die de coronacrisis op de uitvoering van de concessie heeft gehad, heeft en naar verwachting nog tot in 2025 zal hebben, richten we ons in 2022 primair op een viertal specifiek geformuleerde doelstellingen, te weten:

Het herstel van reizigersaantallen en reizigerskilometers na de coronacrisis van 2020 en 2021 • • •

Herwinnen reizigers Aantrekken nieuwe reizigers OV (corona-)veilig en aantrekkelijk houden

Het zoveel mogelijk in stand houden van het OV-netwerk • • •

Bereikbaar houden en ontsluiten landelijk en stedelijk gebied Doorontwikkeling hubs en verknoping modaliteiten (inclusief MaaS-oplossingen) Operationeel perfecte uitvoering

Behouden van een financieel dekkende exploitatie van de concessie • •

Conservatief begroten Betalen voor wat er rijdt, data-gestuurd afrekenen

• •

Verstandig uitgeven, gericht op lange termijn Tussentijds financieel bijsturen waar nodig

Continuering van het verduurzamingsproces indien mogelijk • •

Instroom extra ZE-bussen, zonder extra meerkosten voor het OV-bureau Nader concretiseren van de lange termijn doel van 100% emissievrije concessie

Voor de realisatie van deze beleidsdoelstellingen hanteert het OV-bureau een vaste set van beleidsindicatoren met bijbehorende streefwaarden. Voor het begrotingsjaar 2022 zijn de volgende streefwaarden bepaald bij de beleidsindicatoren. De beleidsindicatoren worden in het hoofdstuk van de beleidsbegroting nader toegelicht. Voor de inleiding wordt volstaan met een infographic.

8

2.2

Beleidsindicatoren 2022

9

2.3

Beleidskader middellange en lange termijn

Ondanks dat de primaire focus in deze begroting het begrotingsjaar 2022 is, vinden we het ook zeer belangrijk om in deze begroting 2022 een doorkijk te geven op de periode na 2022-2023, zogezegd de middellange en lange termijn. Dit om het toekomstig perspectief te schetsen voor de focus in het beleid in de post-corona hersteljaren. Voor de basis van het middel-/lange termijn begrotingsbeleid worden gevormd door het zogenaamde regionaal transitieplan en de omgevingsvisies en mobiliteitsplannen. Het regionaal transitieplan wordt samen met de vervoerder opgesteld waarbij we inspelen op de aanvankelijk verminderde vervoervraag post-corona. Belangrijke bestanddelen in het transitieplan zijn: 1. Een flexibele en mee-ademende dienstregeling: binnen de kaders van de omgevingsvisies en in lijn met de mobiliteitsplannen van de provincies Drenthe en Groningen en gemeente Groningen. 2. Met de vervoerder en wegbeheerders proberen we de productiekosten van het vervoer naar beneden te brengen. 3. Aantrekken nieuwe gebruikers met gerichte marketing en communicatie in samenwerking met werkgevers en andere organisaties. Naast het regionale transitieplan vormen de omgevingsvisies en mobiliteitsplannen van de provincies Groningen en Drenthe en de gemeente Groningen de belangrijkste input voor het beleidskader van het OV-bureau.

Ofwel het bredere verkeer- en vervoerbeleid waarin de coronacrisis in mindere mate nog een rol speelt. Hierin wordt gestreefd naar een mobiliteitssysteem waarin het niet gaat om verschillende modaliteiten als trein, bus, auto, fiets, maar een geïntegreerd systeem van verplaatsingen over de keten van A naar B. Meer concreet zullen wij, zodra we uit de herstelfase van de coronacrisis zijn, de beide provincies en de gemeente Groningen zo goed mogelijk ondersteunen met het realiseren van hun doelstelling binnen de verkeer & vervoer thema’s die zien op het behouden en versterken van het OV-netwerk en dienstregeling, verbeteren van infrastructuur voor het OV en de doorstroming, vergroten toegankelijkheid van het OV, stimuleren en integreren van het OV in de brede keten van auto, fiets, lopen en hubtaxi (verbonden via de Hubs en ontsloten via diverse (MaaS-)applicaties), en verdere verduurzaming en innovatie.

10

3. Beleidsbegroting De beleidsbegroting bestaat uit het programmaplan en de paragrafen. In het programmaplan worden de doelstellingen voor het begrotingjaar 2022 weergegeven, inclusief de bijbehorende beleidsindicatoren. Vervolgens volgen de voorgeschreven paragrafen vanuit het BBV, gevolgd door een nadere toelichting op de overhead. Het hoofdstuk eindigt met een overzicht van de samenstelling van het bestuur.

3.1

Programma

Binnen het OV-bureau is er sprake van één programma, namelijk collectief personenvervoer. Voor het begrotingsjaar 2022 zijn er een viertal te realiseren beleidsdoelstellingen geformuleerd, te weten; • Het herstel van reizigersaantallen en reizigerskilometers (onder meer door nieuwe klantgroepen) na de coronacrisis van 2020 en 2021 • Het zoveel mogelijk in stand houden van het OV-netwerk (bereikbaar houden landelijk en stedelijk gebied) • Continuering van het verduurzamingsproces indien mogelijk (instroom ZE-bussen) • Behouden van een financieel dekkende exploitatie van de concessie Het programma is opgedeeld in de volgende vijf producten (tevens zijn dit de teams in de organisatie); Ontwikkeling, Marktbewerking, Communicatie, Consessiemanagement en FCJI. Per product wordt ingegaan over hoe deze vier doelen bereikt gaan worden en zijn er per product subdoelstellingen geformuleerd die nadere invulling geven aan de realisatie van de beleidsdoelstellingen. Aanvullend wordt product aangegeven wat de verwachting is wat het bereiken van deze doelen gaat kosten. Voor de realisatie van de beleidsdoelstellingen hanteert het OV-bureau, zoals eerder genoemd, een jaarlijks terugkerende (vaste) set van beleidsindicatoren met bijbehorende streefwaarden. Voor het begrotingsjaar 2022 zijn de volgende streefwaarde bij deze set beleidsindicatoren bepaald.

Onder het overzicht worden de beleidsindicatoren nader inhoudelijk toegelicht. Indicator

Realisatie 2020 (t.o.v. 2019)

Begroting 2022 (t.o.v. 2020)

Reizigerskilometers

146,3 mln rkm -50,5 % t.o.v. 2019 (2019 = 295,4 mln rkm)

219,5 mln rkm +50% t.o.v. 2020 (2020 = 146,3 mln rkm)

Klanttevredenheid

Niet gemeten

7,5

Gebiedsdekkendheid

100% (7-24)

100% (7-24)

Kostendekkendheid

38,9%

40,9%

CO2-uitstoot gr/rkm

23,7 g/rkm (2019 = 112 g/rkm)

15,8 g/rkm

Aantal ZE bussen

166

196

Punctualiteit

niet vastgesteld

85%

Inwonertevredenheid

niet vastgesteld

nulmeting

11

Kostendekkendheid De begroting 2022 is alleen sluitend te maken met diverse maatregelen t.a.v. door ons beïnvloedbare factoren (beperken omvang van dienstregeling en inzet additionele financiële middelen vanuit het Rijk en/of de deelnemers en/of het eigen weerstandsvermogen). Door daarnaast uit te gaan van een conservatief scenario qua opbrengsten plus ontwikkeling hiervan en een 3,5% index van de kostenontwikkeling (LBI index), ontstaan er mogelijk financieel nog ruimte. Voor 2022 wordt in de begroting uitgegaan van 40,9% als kostendekkendheid (dat wil zeggen dat 40,9% van de uitgaven aan OV in 2022 wordt gefinancierd uit reizigersinkomsten). Dit is op basis van de begrote verhouding baten versus lasten. Duurzaamheid (CO2-uitstoot) Voor wat betreft de CO2-uitstoot is de opgave (tevens vastgelegd in landelijke afspraken) om de CO2-uitstoot terug te brengen naar nul. Dit gaan we bereiken door na 2025 of eerder indien mogelijk alleen maar nieuwe bussen te laten instromen die zero emissie zijn. Bij aanvang van de nieuwe concessie, is door de instroom van de nieuwe zero emissie bussen en gebruik van Hydrotreated Vegetable Oil (HVO) in de overige bussen de CO2-uitstoot in 2020 direct met bijna 80% gereduceerd (van 112 g/rkm naar 23,7 g/rkm). Door de coronacrisis was dit voor 2020 met een afname nog niet zoveel als was beoogd (beoogd was een afname van 90%).

Dit laat zich verklaren doordat CO2 indicator een verhoudingscijfer is van reizigerskilometers t.o.v. verbruikte brandstof (en de CO2 uitstoot die met die brandstof gepaard gaat). Er zijn aanzienlijk minder reizigerskilometers (50% t.o.v. 2019) zijn gemaakt ten opzichte van een beperkte ingreep in de dienstregelingsomvang (ca 95% t.o.v. 2020). Door de verwachte lagere reizigerskilometers in 2022, zal ook voor dat jaar (doordat de indicator een verhoudingsgetal is) een daling naar de voor 2020 beoogde 11 g/rkm niet haalbaar zijn. Door de verwachte lagere reizigerskilometers in 2022, zal ook voor dat jaar (doordat de indicator een verhoudingsgetal is) een daling naar de voor 2020 beoogde 11 g/rkm niet haalbaar zijn. Voor 2022 streven we naar een verdere daling van de CO2uitstoot per reizigerskilometer van 15,8 g/rkm. Aantal ZE bussen De reductie van de CO2-uitstoot is door de inzet van ZE-bussen en gebruik van HVO in overige bussen groot Dat wil echter niet zeggen dat er geen opgave ligt om meer zero emissie bussen in te laten stromen. Dit zorgt namelijk ten opzichte van bussen die rijden op HVO voor fors lagere lokale emissies (stikstof, fijnstof) en draagt bij aan de regionale energietransitie naar duurzame opwekking en distributie. Daarom is de indicator op het gebied van duurzaamheid uitgebreid naar aantal en percentage zero emissie bussen.

Voor 2022 streven we naar een groei in aantal zero emissie bussen van 166 naar 196. Deze groei wordt bereikt met de instroom van 20 Groningse waterstofbussen en 10 Drentse waterstofbussen. Reizigerskilometers en -aantallen We streven voor de komende jaren naar herstel van het aantal reizigerskilometers zoals voor de coronacrisis in 2019. Van een reizigerskilometersgroei ten opzichte van 2019 zal in 2022 geen sprake zijn. De verwachting is dat in 2022 minder reizigers gebruik zullen gaan maken van het openbaar busvervoer. Ook zal men meer thuiswerken (zoals in 2020 en 2021), dan voor de coronacrisis het geval was. Ook het onderwijs zal anders georganiseerd worden met deels doorzetten van onderwijs op afstand. Verder hebben sommige voormalige OV-reizigers inmiddels een andere vorm van mobiliteit gekozen dan het OV. Deze verwachting resulteert in minder gebruik van het openbaar busvervoer. De doelstelling voor het aantal reizigerskilometers, stellen we voor 2022 op +50% ten op zichten van de realisatie in 2020. Daarmee komt het aantal

12

reizigerskilometers uit op zo’n 75% van het aantal pre-corona. Overigens betekent een groei in het aantal reizigerskilometers niet een evenredige groei in de reizigersopbrengsten. De verwachting is namelijk dat het gebruik van het OV door studenten met een SOV-kaart relatief gezien het sterkst groeit (en dit levert niet meer SOV-opbrengsten op omdat dit een afgekocht reisrecht is met een min of meer vaste vergoeding door het ministerie van OCW). Klanttevredenheid Bij de klanttevredenheid gaat het om de rapportcijfers, zoals die blijken uit het jaarlijkse landelijke klanttevredenheidsonderzoek uitgevoerd door het Kennisplatform Verkeer en Vervoer (KpVV). In verband met de coronacrisis zijn er na februari 2020 geen representatieve onderzoeken meer uitgevoerd. Dit bood onvoldoende informatie om klanttevredenheidcijfers over heel 2020 op te baseren. Voor 2022 handhaven de streefwaarde voor de klanttevredenheid op een gemiddeld rapportcijfer van minimaal een 7,5 voor al het busvervoer samen. Vanaf 2021 hebben we ook indicatoren voor de afzonderlijke productsoorten Qliner, Q-link, basisnet en aanvullend net streven we in 2022 eveneens naar een score van minimaal een 7,5.

Gebiedsdekkendheid Een gebiedsdekkend collectief vervoeraanbod is in Groningen en Drenthe aanwezig in de combinatie van het reguliere openbaar busvervoer met de hubtaxi voorziening (in samenwerking met Publiek Vervoer). De hubtaxi verzorgt waar nodig het vervoer van de hub tot aan de voordeur en v.v. Dit aanbod zal ook in 2022 tussen 7:00 uur en 24:00 uur blijven bestaan. Daarbij zijn de hubtaxi tarieven in het kader van een corona stimulans voor OV in de eerste maanden van 2021 fors verlaagd naar het OV-tarief om het vervoersaanbod aantrekkelijker te maken voor de reiziger. De effecten van deze tariefsverlaging op het gebruik van de hubtaxi zijn bij dit schrijven nog niet bekend. Punctualiteit Vanaf 2021 wordt voor het eerst de punctualiteit per producttype (Qliner, Q-link, basisnet, aanvullend net, hubtaxi) gemeten. Het cijfer voor punctualiteit is de resultante van de eisen die zijn gesteld aan vertrekpunctualiteit op beginhaltes, de punctualiteit op alle tussenliggende haltes en de aankomstpunctualiteit op de eindhaltes. Door de coronacrisis is de verkeersdrukte van het wegennet niet representatief, wat daarmee de punctualiteit positief beïnvloedt, vandaar dat deze voor 2021 niet is gepresenteerd. De streefwaarde voor 2022 stellen we op 85%.

Dit percentage is mede gekozen omdat, op tijd rijden niet alleen wordt bepaald door een goede dienstregeling en goede dienstuitvoering, maar ook door drukte op de weg, doorstromingsmaatregelen, etc. Dit zijn zaken die moeilijk te beïnvloeden zijn door het OV-bureau en met name nu in Groningen spelen (Ring Zuid). 100% op tijd is daarmee nooit te bereiken. Inwonertevredenheid Naast klanttevredenheid gaan we ook de inwonerstevredenheid als indicator meenemen. Anders dan klanttevredenheid willen we ieder jaar meten hoe tevreden alle inwoners van Groningen en Drenthe zijn over het OV-busaanbod. Dus ook de (nog) niet-gebruikers. In 2022 gaan we een 0meting uitvoeren om een streefwaarde te kunnen bepalen.

13

3.2

Ontwikkeling

Het team Ontwikkeling is verantwoordelijk voor de doorontwikkeling van het OV-product in lijn met het beleid zoals geformuleerd in de omgevingsvisies van de provincies Groningen en Drenthe en de mobiliteitsvisie van de gemeente Groningen. Dit beleid is gericht op verbetering van de bereikbaarheid en ontsluiting van de steden en het landelijk gebied. Het OV-beleid sluit aan op ontwikkelingen met betrekking tot ruimtelijke ordening en mobiliteit en komt tegemoet aan klantwensen als frequent en betrouwbaar vervoer, goede (dynamische) reisinformatie, toegankelijke haltes en schone en veilige bussen.

Strategische innovatie

Openbaar vervoer is geen doel op zich maar een onderdeel van een mobiliteitssysteem om de burgers van Groningen en Drenthe te faciliteren in hun ontplooiingsmogelijkheden en daarbij horende mobiliteitsbehoefte. Juist het zo naadloos mogelijk aansluiten van het openbaar vervoer op het gehele mobiliteitssysteem is essentieel om in deze mobiliteitsbehoefte te voorzien. Om de kwaliteit (snelheid en betrouwbaarheid) van openbaar vervoer te verbeteren en de exploitatie te optimaliseren werkt het OV-bureau samen vervoerders en met wegbeheerders aan voor reizigers optimale OV-infrastructuur. Samen met provincies werkt het OV-bureau aan de uitrol en doorontwikkeling van het hubprogramma om voor de reizigers een drempelloze ketenreis te kunnen bieden. In 2022 zullen Maas-apps het maken van ketenreizen verregaand vergemakkelijken in het makkelijker maken van plannen en betalen van reizen, ook met het OV-systeem. Doelstellingen hierbij zijn:

• Optimale ruimtelijke en infrastructurele randvoorwaarden (helpen) creëren voor een goed en efficiënt OVsysteem met een hoog gebruik en tevreden reizigers. • MaaS-apps om aansluiting van zoveel mogelijk verschillende mobiliteitsaanbieders te integreren in een app voor plannen en betalen. • Verbinding leggen tussen investeringen in infrastructuur en de exploitatie van OV. • Doorstroming bij file te bevorderen door op A-wegen bus op de vluchtstrook te laten rijden. • Bijdragen aan de mobiliteits- en OV-visies van de deelnemers door te faciliteren bij het vormgeven van de ‘systeemsprong’ met het groeiende (H)OV-gebruik. • Het verder uitrollen van het hubnetwerk, het doorontwikkelen van het hubconcept en het verder optimaliseren van bestaande voorzieningen/infra op de bestaande hubknooppunten. • Intensieve samenwerking met gemeenten en andere wegbeheerders gericht op verbetering van OVinfrastructuur en doorstroming. • Verdergaande verduurzaming van de busvloot in Groningen en Drenthe. Waar nog dieselbussen op HVO rijden worden plannen ontwikkeld om meer zero emissie bussen in te zetten. In 2022 moet dit leiden tot een roadmap Zero Emissie 2022-2030. • Verbinding zoeken met verduurzaming wagenparken van gemeenten en taxi en hulpverleningsdiensten. • Bijdragen aan (strategische) afstemming grote projecten, zoals Zuidelijke Ringweg en Stationsgebied Groningen.

14

Ontwikkeling dienstregeling

Op basis van het openbaar vervoerbeleid in Groningen en Drenthe werkt het OV-bureau aan het verder ontwikkelen en verbeteren van de openbaar vervoerdiensten en dienstregeling. Naar aanleiding van de coronacrisis wordt de dienstregeling veel adaptiever opgezet, dat wil zeggen dat veel makkelijker kan worden ingespeeld op veranderende reispatronen en reizigersaantallen. In 2022 ontwikkelen we plannen om reizigers zo snel mogelijk reizigers terug te laten komen èn ook nieuwe klantgroepen aan te spreken. In nauw overleg met overheden en wegbeheerders worden nieuwe wijken ontsloten en bestaande bestemmings- en herkomstgebieden aangesloten op goed openbaar vervoer. Doelstellingen hierbij zijn:

•

Ontwikkelen van een adaptieve dienstregeling 2023 waarbij extra vraag naar vervoer gefaciliteerd moet worden door doorontwikkeling HOV (Qliner en Q-link).

•

Meedenken in de doorontwikkeling van Publiek Vervoer en zorgen voor een goede aansluiting tussen OV en te ontwikkelen Publiek Vervoer pilots op de hubs.

•

Vervolmaken van de het OV-netwerk conform de Omgevingsvisies van de provincies Groningen en Drenthe en de mobiliteitsvisie van de gemeente Groningen.

•

Hubtaxi als first en last mile een volwaardige plek in het mobiliteitsnetwerk te geven.

Reisinformatie – NDOV Essentieel voor een goed(werkend) OV-systeem is tijdig de juiste reisinformatie te verstrekken aan de reizigers. De Nationale Databank OV (NDOV) is de spil in het landelijke OV-informatienetwerk. Met een goede interactie tussen de vervoerder, het NDOV en het OV-bureau (namens de provincies) wordt gestreefd naar een zo betrouwbaar en actueel mogelijke reisinformatie voor de reiziger. Doelstellingen hierbij zijn: • 99,5% van alle getoonde dynamische reisinformatie is volledig en correct. • De Dynamische informatie (DRIS) te verbeteren in de provincies Groningen en Drenthe door een goede belangenvertegenwoordiging op basis van het leveren van datakwaliteit verbeterende inbreng. • Vindbaarheid vraagafhankelijke diensten verbeteren door open standaard voor deze producten te ontwikkelen, in samenwerking met NDOV. • Ontwikkeling nieuwe generatie van DRIS-panelen en implementatieplan hiervoor.

Consumentenplatform Het OV-bureau zorgt ervoor dat consumentenplatforms tijdig worden betrokken bij advisering en faciliteert de consumentenplatforms met een onafhankelijk secretaris.

Kwaliteitsimpuls In 2018 zijn door het bestuur van het OV-bureau financiële middelen vrijgemaakt ten behoeve van het meerjarig geven van een kwaliteitsimpuls in het OV-systeem in de provincies Groningen en Drenthe. Een kwaliteitsimpuls door het verbeteren van de chauffeursvoorzieningen, aanschaf van extra DRIS-panelen ten behoeve van de Hubs, bestedingen inzake verduurzaming. De vrijgemaakte kwaliteitsimpuls middelen zijn ondergebracht in een speciaal hiervoor gevormde bestemmingsreserve van waaruit de lasten worden gedekt. Het BBV schrijft voor deze middelen wel jaarlijks via de exploitatiebegroting te verantwoorden.

15

Financieel

De ramingen van de lasten en baten voor het onderdeel ontwikkeling zijn als volgt: Primaire Actuele Begroting 2022 begroting 2021 begroting 2021 Lasten Ontwikkeling dienstregeling Strategische innnovatie Reizigersinformatie en haltebeleid Onderzoek Consumentenplatform Kwaliteitsimpuls Totaal lasten Baten Ontwikkeling dienstregeling Strategische innnovatie Reizigersinformatie en haltebeleid Onderzoek Consumentenplatform Totaal baten Saldo

Raming 2023

Raming 2024

Raming 2025

25.000 152.000 172.000 50.000 50.000 500.000 949.000

25.000 152.000 172.000 50.000 50.000 500.000 949.000

25.000 154.000 174.000 51.000 51.000 500.000 955.000

26.000 155.000 175.000 51.000 51.000 398.000 855.000

26.000 157.000 177.000 52.000 52.000 463.000

26.000 158.000 179.000 52.000 52.000 466.000

-949.000

-949.000

-955.000

-855.000

-463.000

-466.000

16

3.3

Marktbewerking

Het team marktbewerking richt haar inspanningen op toename van reizigerskilometers in combinatie met het verhogen van inkomsten. Enerzijds door het aantrekken van nieuwe reizigers en anderzijds bestaande reizigers meer te laten reizen.

Ontwikkeling die het reizen met OV beïnvloeden

Door Covid-19 is sinds 2020 een belangrijk deel van de reisnoodzaak weggevallen door sluiting/beperking van school, werk, horeca en recreatiemogelijkheden, waardoor het totaal aantal reisbewegingen is afgenomen. Het toekomstige reisgedrag zal anders zijn dan in 2019 en 2020. Het aandeel woon-werk verkeer zal afnemen en het (relatief) aandeel recreatief verkeer toenemen, omdat de verwachting is dat thuiswerken in een bepaalde omvang zal blijven. We zien een opleving van het milieubewustzijn. Dat kan zich vertalen in een aantal effecten: mensen kiezen voor duurzamere vormen van vervoer. Het OV, en zeker in onze regio met een groene vloot, is dan een goed alternatief voor de individuele auto. Op korte termijn wordt dit effect overschaduwd door corona, waardoor mensen behoefte hebben aan individueel vervoer. Structureel zien we een trend van individueel naar deelvervoer. Tal van deelauto- en deelfietsinitiatieven komen op. In combinatie met OV ontstaan er mogelijkheden om de ketenreis te faciliteren. De pandemie heeft een behoorlijke impact op het vervoersgedrag gehad. Het vertrouwen om in (overvolle) bussen en treinen te reizen is afgenomen. Mensen hebben geen controle over het gedrag van anderen, dat voelt onveilig en maakt het reizen onprettig. Verder blijkt uit onderzoek van de NS dat 29% niet te dicht bij medereizigers wil staan of zitten.

Het niet weten of het druk is, maakt onzeker waardoor men op voorhand afhaakt. Volgens onderzoekers mijden mensen op dit moment het OV omdat ze meer digitaal (thuis)werken. Ze zijn wel blijven reizen voor andere doeleinden, maar dan kiezen ze voor andere vervoermiddelen. Dit geldt voor 10-15% van de forensen. Mensen reizen niet per se minder, maar hun reisbewegingen (moment, modaliteit, doel) worden anders ingezet. Naast de investeringen in thuiswerkplekken, heeft ook een groep mensen een tweedehandsauto of e-bike gekocht. Men is gewend geraakt aan ander reisgedrag. Een voordeel van dit andere reisgedrag is dat de spitspiek afgevlakt en het systeem betaalbaarder wordt. Een afvlakking van de spitspiek, waardoor er een betere verspreiding is van reizigers over de dag, zorgt ervoor dat er meer ruimte in het OV komt en er meer afstand van medereizigers genomen kan worden. Speciale aandacht is er nog voor studenten, de SOV-gerechtigden. Het MBO+/HBO en WO hebben ontdekt dat onderwijs op afstand goed functioneert en ingeregeld is, zeker in een hybride vorm. Zeker de universiteit geeft aan dat vanaf september meer afstandscolleges gegeven gaan worden. Dat heeft invloed op het reisgedrag van de SOV-gerechtigden. Door de ontwikkeling van planning- en boeking-apps die de multimodale reis faciliteren wordt het gebruik van OV gestimuleerd en vallen drempels weg.

Dat geldt ook voor de introductie van nieuwe betaalwijzen. Door de acceptatie van de pinpas als betaalmethode vallen ook op het gebied van betalen drempels weg. Je hebt immers geen lidmaatschapskaart van de club van OV-reizigers nodig (ook wel bekend onder de naam OV-chipkaart) om een reis te maken.

17

Segmentatie en doelgroepenkeuze

Naast geografie (met werkgebied de provincies Groningen & Drenthe) of demografie (bv op basis van leeftijd: de meeste reizigers zijn tussen 12 en 65 jaar) is de markt in te delen naar reisdoel. In dat geval ontstaan vier hoofdgroepen: studenten, scholieren, forensen en recreatieve reizigers. Daarnaast kan er gekeken worden naar reisfrequentie om de markt te segmenteren: hoogfrequente reizigers: meer dan 5 dagen per maand; middelfrequente reizigers: 1-5 dagen per maand; laagfrequente reizigers: minder dan 1 keer per maand. Binnen deze segmenten, maar ook daarbuiten, kan de markt ingedeeld worden in groepen gebaseerd op leefstijl en waardenset. Hiervoor gebruikt het OV-bureau: mentality milieus die zijn ontwikkeld door Motivaction. Uit de segmentatie volgen de belangrijkste doelgroepen voor het OV-bureau. Dit zijn: • Forensen (25-65jr) die middel tot hoogfrequent reizen: meer dan 1 keer per maand. • Studenten (16-25jr) met een studenten OV weekproduct • Scholieren (12-16jr) met een abonnement (hoogfrequent) • Regelmatige recreatieve reiziger • Incidentele reiziger

Leeftijdscategorie Forens Scholier/student 12-25 jaar xxx 25-67 jaar xx/xxx 67 + x = laag frequent / xx = midden frequent / xxx = hoog frequent

Recreant x x x/xx

Bovengenoemde groepen bestaan uit bestaande reizigers, afgehaakte reizigers door corona (de niet-meer reizigers) en nieuwe reizigers (de nog-niet reizigers). Binnen deze doelgroepen focussen we ons met de communicatie op de moderne en traditionele burgerij en de postmaterialisten. Deze groepen worden gedreven door financiën: OV neerzetten als voordelig alternatief voor de (tweede) auto; of door milieu en duurzaamheid: De groene vloot van GD is het groene alternatief voor de auto. Naast onze loyale reizigers, zijn er nog steeds veel mensen die niet (regelmatig) met het regionale OV reizen. Hierin kunnen we drie typen onderscheiden: de ‘nog-niet reiziger’, de ‘niet-meer reiziger’ en de incidentele reiziger. Voor deze typen is het belangrijk om doormiddel van promoties verleid te worden het OV (opnieuw) te proberen. Het doel van uitproberen is om mensen het OV te laten ervaren, wat leidt tot een betere waardering, waardoor mensen eerder geneigd zijn te kiezen voor het OV. Awareness campagnes en prijspromoties/voordeelacties moeten daarbij helpen. Het OV-bureau kiest hierbij voor een samenwerking met werkgevers om werknemers te bereiken en te overtuigen. Voor de recreatieve reizigers zijn er CT-kaartjes die via VVV’s, hotels en andere partijen beschikbaar gesteld worden aan hun klanten.

Daarnaast moet promotie ingezet worden om het idee achter de hubs en de frequente gestrekte lijnen meer onder de aandacht te krijgen. Een ander belangrijk onderdeel in de promotie van het OV is het duurzame karakter van het OV in Groningen en Drenthe.

Activiteitenplan Hieronder staan de geplande activiteiten voor de periode 2022-2023. Prijspromotie Post lockdown zullen we de landelijke OV=OK campagne uitzetten in Groningen en Drenthe. Om deze campagne te versterken zullen we tegelijkertijd een prijspromotie in de markt zetten. Met prijspromotie zullen we reizigers

18

stimuleren meer te gaan reizen en op andere momenten te reizen om zo de spitspiek af te vlakken en de door reizigers ervaren drukte in de bussen op een acceptabel peil te houden. De prijspromoties moeten afgestemd worden met Arriva (vanwege de gezamenlijke producten voor trein en bus) en met de Rijksoverheid in verband met de beschikbaarheidsvergoeding. Keuzehulp in reis en prijs Samen met Qbuzz willen we dat er prioriteit gegeven wordt aan de ontwikkeling van een app die de ketenreis goed inzichtelijk brengt en waar de reisopties goed in weergegeven worden. Tevens wordt het plannen, boeken en betalen goed gefaciliteerd. Tegelijkertijd met de prijspromoties uit activiteit 1 gaan we, samen met Qbuzz, een keuzehulp ontwikkelen die de reiziger moet helpen het juiste product te kopen. Door keuzestress bestaat het risico dat reizigers afhaken nog voordat ze een vervoerbewijs gekocht hebben. Faciliteren van nieuwe betaalmethoden en bijbehorende producten We ontwikkelen nieuwe producten die horen bij het veranderde reisgedrag en de mogelijkheden die nieuwe betaalwijzen gaan bieden. Denk daarbij aan reizen op rekening, betalen met bankpas en MaaS toepassingen.

Bewustwordingscampagne gericht op gestrekte lijnen en hubs We gaan een generieke campagne uitwerken die uitlegt dat we inzetten op snelle gestrekte lijnen, dat reizen via hubs voordelen biedt en dat de hubtaxi een prima aanvulling is om de reis naar de opstaphalte of van de uitstaphalte te maken. De campagne zal gericht zijn op de ‘nog-niet reiziger’, de ‘niet-meer reiziger’ en de bestaande reiziger die wellicht nieuwe gewoontes moet omarmen. OV in nieuwbouwprojecten Samen met projectontwikkelaars, gemeentes, makelaars gaan we inventariseren waar nieuwbouwprojecten gepland staan voor de komende jaren. We zullen de nieuwe bewoners dan vroegtijdig informeren over de OVmogelijkheden zodat ze dat in hun overwegingen mee kunnen nemen. Werkgeversbenadering Zoals de afgelopen jaren zullen we samen met Groningen Bereikbaar de werkgevers benaderen met acties die inspelen op duurzame mobiliteit en bereikbaarheid. Door nieuwe mogelijkheden die Reizen op Rekening biedt maar die wij zelf nog niet ondersteunen, willen we samen optrekken met Groningen Bereikbaar en Arriva. Via-go kan daarbij een goed medium zijn om werknemers het OV te laten proberen. Samenwerken met toeristische en recreatieve sector We zien nu al een hoger OV gebruik voor recreatieve doeleinden dan voor woon-werkverkeer.

Die lijn willen we verder uitbouwen door, samen met horeca, retail en entertainmentorganisaties in Groningen Stad bezoekers te stimuleren met het OV naar de stad te komen. Dit bevordert de leefbaarheid en bereikbaarheid van de stad. De autoluwe stad en parkeerproblematiek wordt hiermee ook belicht. Ook zal er samenwerking worden gezocht met Marketing Drenthe en Marketing Groningen. De doelgroepen zijn hier de laagfrequente reizigers en ‘nogniet reizigers’ die gewend zijn met de auto naar de stad te komen. Door deze campagne belichten we de voordelen van het OV gebruik: geen parkeerkosten, drukte en stress en wel gemak. Imago van en vertrouwen in de bus Imago speelt een grote rol bij het terugwinnen van de reiziger, waarbij veilig en aangenaam kunnen reizen de sleutels zijn. Het is belangrijk om een duidelijk beeld te krijgen hoe inwoners van Groningen en Drenthe kijken naar de bus in dit gebied. Wat is het imago van de bus en hoe tevreden zijn de inwoners over het busproduct dat wij aanbieden? In Q2 2021 zal een onderzoek opgezet worden dat antwoord geeft op deze vragen. Dit onderzoek zal elk jaar herhaald worden om zo trends te kunnen registreren. Uit bestaand onderzoek weten we dat de ervaren veiligheid in het OV op dit moment een drempel vormt om gebruik te maken van het OV.

Het is dan ook verstandig om, na de lockdown, een actie als onderdeel van de informerende campagne over veiligheid in het OV te laten gaan. Het doel hiervan

19

is om de reiziger, de nog-niet reiziger en de niet-meer reiziger te informeren en een positiever beeld te laten vormen van het busvervoer in de regio.

Marketingonderzoek Naast twee klanttevredenheidsonderzoeken per jaar (1e kwartaal en 3e kwartaal) worden via het Digitaal reizigerspanel (DRP) enquêtes uitgezet over de dienstregelingswijzigingen in december en is er ruimte voor extra enquêtes over onderwerpen die op dat moment relevant zijn (2e en 4e kwartaal). De resultaten uit het DRP en die van de landelijke OV-Klantbarometer 2021 worden geanalyseerd en leiden tot adviezen voor marketingcommunicatie en waar relevant voor het concessiemanagement en ontwikkeling. Het in 2019 gestarte belevingsonderzoek (nulmeting) zal zodra dat kan een vervolg krijgen. De uitkomsten daarvan leiden tot adviezen voor marketingcommunicatie en waar relevant voor het concessiemanagement en ontwikkeling. Er is voortdurende aandacht voor het segmenteren van doelgroepen en het zo zorgvuldig mogelijk afstemmen van de communicatieboodschap op specifieke groepen. Per campagne wordt bekeken op welke doelgroep deze het best gericht kan worden en wat de media-inzet, ‘tone of voice’ en ‘call to action’ moet zijn. Doelstellingen zijn: • In 2022 het terugwinnen van reizigerskilometers naar een niveau van tenminste 75% t.o.v. 2019.

• nieuwe reizigers trekken, vooral in de doelgroep sociaal-recreatief • de reiziger terugwinnen door drempels te verlagen: o op korte termijn, drie maanden na opheffen lockdown inzetten op prijspromoties o op langere termijn het plannen, boeken en betalingsproces vergemakkelijken • inwonerstevredenheid jaarlijks meten en dichter bij de waardering van klanten krijgen • kennis over het netwerk, met een focus op hubs, HOV-lijnen en ketenreizen, onder inwoners van Groningen en Drenthe vergroten

Financieel

De ramingen van de lasten en baten voor het onderdeel marktbewerking zijn als volgt; Primaire Actuele Begroting 2022 Raming 2023 begroting 2021 begroting 2021 Lasten Marktonderzoek Marktontwikkeling Tarieven en vervoerbewijzen Totaal lasten Baten Marktbewerking Totaal baten Saldo

Raming 2024

Raming 2025

75.000 95.000 20.000 190.000

75.000 95.000 20.000 190.000

76.000 96.000 21.000 193.000

77.000 97.000 21.000 195.000

77.000 98.000 22.000 197.000

78.000 99.000 23.000 200.000

-190.000

-

-193.000

-195.000

-197.000

-200.000

-190.000

20

3.4

Communicatie

Het team communicatie zorgt voor goede communicatie met (potentiële) reizigers en stakeholders van het OVbureau en zij promoot het OV per bus in samenhang met ketenmobiliteit. Hierbij baseert het team zich mede op inzichten en voorstellen voor marketingcommunicatie die het team Marktbewerking verkrijgt op basis van marktonderzoek, doelgroepensegmentatie en data-analyse.

Productpromotie

Op drie momenten in het jaar worden wervingscampagnes voor nieuwe reizigers gehouden, in het vroege voorjaar, kort na de zomer en aan het einde van het jaar. Deze campagnes richten zich op een brede doelgroep (met waar mogelijk specifieke subdoelgroepen) en nodigen uit om duurzaam en comfortabel te reizen. Daarnaast vindt op vijf momenten de actie Broezz’n plaats, in het voorjaar, in de zomer, in de herfstvakantie, in de winter/kerstvakantie en daarbinnen specifiek de kerstdagen. Tijdens deze dagen kunnen reizigers voordelig reizen met een DalDagkaart. Doel van de actie is om zoveel mogelijk uitprobeergedrag te stimuleren en mensen te laten ontdekken dat het OV een goed alternatief kan zijn voor bijv. de auto. Door het jaar heen worden vijf momenten gekozen waarop een specifieke lijn uit het basisnet uitgelicht wordt met o.a. een korte video over de route en aanliggende (tussen)bestemmingen. De bereikbaarheid van deze lijnen in combinatie met hubs en hubtaxi wordt onder de aandacht gebracht en gepromoot. In het voorjaar en aan het einde van het jaar wordt een brede OV-chipkaart-campagne gehouden om aanschaf en gebruik te stimuleren. Met Arriva Friesland wordt afgestemd of dit in de vorm van een herhaling van de actie OV-Toppertje kan gebeuren.

Het OV-chipkaartproduct Dalvoordeel Noord Nederland wordt gepromoot door middel van twee campagnemomenten, deels parallel aan de promotie van de OV-chipkaart.

Voorlichting

Wijzigingen in de dienstregeling, nieuwe tarieven en evt. nieuwe producten of betaalmethodes worden breed in het gebied bekend gemaakt en wanneer nodig op specifieke plaatsen en momenten. Doel is de reiziger te informeren en te ontzorgen. Bij de inzet van extra bussen bij evenementenvervoer wordt hierover breed gecommuniceerd. Bij evenementenvervoer maken veel inwoners kennis met het OV. Doel van de communicatie is het stimuleren van uitprobeergedrag.

Reisbeleving Na de zomervakantie wordt gestart met de voorbereidingen van een nieuw BUS magazine die in januari of begin februari 2023 zal verschijnen. Doel van de verspreiding van het BUS magazine is om de inwoners te informeren over de aanwezigheid van OV in de regio en om een positief imago te bevorderen) In het voorjaar wordt een Dag van de busreiziger georganiseerd, met als doel uitprobeergedrag te stimuleren een positief imago te creëren.

Reisinformatie – ontwikkeling

De statische reisinformatie bij haltes wordt ieder jaar opnieuw kritisch bekeken, ook naar aanleiding van suggesties van reizigers. De haltvertrekstaten moeten worden aangepast/geoptimaliseerd o.a. om beter aan te sluiten bij de meer flexibele dienstregeling. De informatie op de Abriposters wordt aangepast aan nieuwe ontwikkelingen en/of producten. We evalueren bestaand kaartmateriaal en kijken of er nieuwe toepassingen of gebruiksmogelijkheden zijn die een andere opzet van (deel)kaarten nodig maken.

21

In samenspraak met de teams Concessiemanagement en Ontwikkeling wordt verkend of pilots zinvol en haalbaar zijn op het gebeid van toepassing van e-link in haltevertrekstaten, informatie over de dienstregeling en/of overstapmogelijkheden via QR-codes en het inzetten van zgn. mini-DRIS-panelen.

Financieel De ramingen van de lasten en baten van het onderdeel communicatie zijn als volgt: Primaire Actuele begroting 2021 begroting 2021 Lasten Productpromotie Voorlichting Reisinformatie Reisbeleving Corporate communicatie Totaal lasten Baten Communicatie Totaal baten Saldo

Begroting 2022

Raming 2023

Raming 2024

Raming 2025

150.000 145.000 80.000 125.000 20.000 520.000

250.000 145.000 80.000 125.000 20.000 620.000

152.000 146.000 81.000 126.000 20.000 525.000

154.000 148.000 82.000 128.000 20.000 532.000

155.000 149.000 82.000 129.000 21.000 535.000

157.000 151.000 83.000 130.000 21.000 542.000

-520.000

-620.000

-525.000

-532.000

-535.000

-542.000

Het budget voor productpromotie is ten opzichte van 2021 naar beneden bijgesteld. Werkzaamheden die tot nu toe werden uitbesteed zullen vanaf 2022 door interne medewerkers worden uitgevoerd. Om deze transitie te maken zal in de loop van 2021 (een deel van) de openstaande vacatureruimte bij het team communicatie worden ingevuld.

22

3.5

Concessiemanagement

Het team concessiemanagement is verantwoordelijk voor onder andere het concessiebeheer van de GDconcessie en het contractbeheer van het vraagafhankelijk vervoer (o.a. hubtaxi) en buurtbussen via Publiek Vervoer. Om dit beheer goed te kunnen uitvoeren is kwalitatief hoogwaardige OV-data nodig. Dit is ook een essentiële verantwoordelijkheid van het team concessiemanagement. Daarnaast is het team verantwoordelijk voor het goed functioneren van de reisinformatiesystemen, het beheer van het vastgoed dat in eigendom is van het OV-bureau en voor de sociale veiligheid.

Concessiebeheer GD-concessie

In de huidige GD-concessie wordt door het OV-bureau op continue basis systematisch de kwaliteit van de dienstverlening van de vervoerder getoetst aan de concessieafspraken. Daarvoor heeft het OV-bureau een werkwijze ontwikkeld waarbij de vervoerder frequent (continu tot maandelijks) en op proactieve wijze verantwoording aflegt aan het OV-bureau over zijn gehaalde en niet gehaalde prestatieafspraken met betrekking tot de concessievoorwaarden. Het OV-bureau kijkt naast dit verantwoordingproces van de vervoerder, zelf mee in de eigen informatiesystemen (met data uit verschillende bronnen, o.a. van de vervoerder) en toetst daarbij of de vervoerder voldoet aan de gestelde prestatieafspraken. Zo nodig worden in samenspraak met de vervoerder maatregelen afgesproken om de kwaliteit van de dienstverlening verder te verbeteren. Doelstelling voor het beheer van de GD-concessie 2020 is om de uitvoeringskwaliteit continue te monitoren op o.a. punctualiteit, busaansluitingen, rituitval en klachtenmanagement. Voor het jaar 2022 betekent dit concreet: • vertrekpunctualiteit: vanaf beginpunt en knooppunten (o.a. hubs) moet de bus in minimaal 95% van de gevallen vertrekken op of na de op halte aangegeven vertrektijd; Vertrekpunctualiteit is een essentieel onderdeel van de algehele punctualiteit (beleidsindicator, voor 2022 vastgesteld op 85%).