Actieprogramma mensenhandel 2026-2029 Grip op mensenhandel

Geachte lezer, Met deze brief informeren wij u over het door ons college vastgestelde Actieprogramma mensenhandel 2026-2029 Grip op mensenhandel. De gemeente Groningen werkt al langere tijd aan het tegengaan van mensenhandel. In de afgelopen jaren is de lokale aanpak doorontwikkeld en verder verstevigd, in samenwerking met partners binnen zorg, veiligheid en het sociaal domein. Met dit actieprogramma bouwen wij hierop voort en zetten wij de komende jaren in op verdere versterking en verdieping van de aanpak. Achtergrond Mensenhandel is een ernstige vorm van uitbuiting waarbij mensen onder dwang, misleiding of misbruik van een kwetsbare positie worden uitgebuit. Het gaat om situaties waarin mensen feitelijk geen regie meer hebben over hun eigen leven en worden gedwongen tot seksuele handelingen, criminele activiteiten of arbeid onder schrijnende omstandigheden. Ook in Groningen komt mensenhandel voor. Slachtoffers zijn vaak sterk afhankelijk van hun uitbuiter en zoeken niet altijd hulp of durven geen melding te doen, bijvoorbeeld uit angst, schaamte of loyaliteit. Mensenhandel speelt zich bovendien vaak buiten het zicht af, waardoor signalen niet altijd direct worden herkend. De afgelopen jaren is in Groningen geïnvesteerd in bewustwording, signalering en samenwerking.

Professionals binnen zorg, veiligheid, onderwijs en het sociaal domein zijn getraind in het herkennen van signalen van mensenhandel. Daarnaast is de samenwerking met ketenpartners, zoals politie, het Zorg- en Veiligheidshuis Groningen (ZVHG), zorgorganisaties en maatschappelijke partners, verder versterkt. Onderwerp Actieprogramma mensenhandel 2026-2029 Grip op mensenhandel ter informatie De leden van de raad van de gemeente Groningen te GRONINGEN Telefoon 14 050 Bijlage 1 Ons kenmerk 152297-2026 Datum 2 juli 2026 Uw brief van Uw kenmerk

Volgvel 1 Deze inzet heeft geleid tot meer meldingen, meer bewustwording en een stevigere samenwerking binnen de keten. Tegelijkertijd blijft mensenhandel een grotendeels verborgen problematiek, waardoor blijvende inzet noodzakelijk is. Rol van de gemeente Gemeenten hebben een belangrijke verantwoordelijkheid in de aanpak van mensenhandel. Deze verantwoordelijkheid omvat onder meer het ontwikkelen van beleid, het versterken van signalering, het organiseren van opvang en ondersteuning voor slachtoffers en het samenwerken met partners in de keten. De gemeente Groningen vervult hierin meerdere rollen: als beleidsmaker, regisseur van de integrale aanpak en als verantwoordelijke voor zorg en opvang. Daarnaast zorgen wij ervoor dat professionals en organisaties beter in staat zijn signalen van mensenhandel te herkennen en op te volgen, onder andere door het vergroten van kennis, het bieden van handelingsperspectief en het inrichten van een duidelijke meldroute. Vanuit deze rollen verbinden wij partners, zorgen wij voor samenhang tussen zorg en veiligheid en dragen wij bij aan het beschermen van slachtoffers en het tegengaan van uitbuiting. Aanpak 2026-2029 Met het actieprogramma bouwen wij voort op de bestaande aanpak en brengen wij verdere focus en samenhang aan in onze inzet.

De kern van de aanpak is dat signalen van mensenhandel tijdig worden herkend en opgepakt, dat slachtoffers in beeld komen en passende bescherming en ondersteuning krijgen, en dat uitbuiting wordt tegengegaan. Dit vraagt om een integrale inzet waarin preventie, signalering, zorg en handhaving elkaar versterken. De aanpak is uitgewerkt in onderstaande zes actielijnen. 1. Samenwerken aan een stevige aanpak In Groningen is de afgelopen jaren een sterke samenwerking opgebouwd tussen gemeente, politie, zorgpartijen en maatschappelijke organisaties. De komende jaren bouwen wij hierop voort. We versterken de bestaande samenwerking verder door lokale, regionale en landelijke partners beter met elkaar te verbinden en actief deel te nemen aan regionale samenwerkingsstructuren binnen Noord-Nederland. Ook blijven wij inzetten op gezamenlijke acties, zoals integrale controles, casusgerichte samenwerking en de inzet van het Regionaal Interventieteam (RIT). Daarnaast krijgt de inzet van ervaringsdeskundigen een blijvende plek binnen beleid en uitvoering. 2. Bewustwording en signalering versterken Mensenhandel is vaak moeilijk te herkennen. Daarom blijft inzet op kennis en bewustwording essentieel. Wij investeren in trainingen voor professionals, publieksactiviteiten en innovatieve middelen zoals VR-toepassingen.

Volgvel 2 Daarnaast verbeteren we het handelingsperspectief voor professionals, onder meer door het ontwikkelen van praktische hulpmiddelen en het verder versterken van de meldroute. Zo zorgen we ervoor dat signalen eerder worden herkend en beter worden opgepakt. 3. Slachtofferschap en daderschap voorkomen Preventie vormt een belangrijk onderdeel van de aanpak. Daarbij richten wij ons op het verkleinen van risico’s en het vergroten van de weerbaarheid van inwoners die kwetsbaar zijn voor uitbuiting. Binnen het actieprogramma is specifieke aandacht voor jongeren, personen met een licht verstandelijke beperking, bewoners van zorg- en opvanginstellingen, sekswerkers en arbeidsmigranten. De afgelopen jaren zijn al diverse initiatieven gestart, zoals trainingen over mensenhandel en LVB-problematiek, voorlichting aan jongeren en verdiepend onderzoek binnen zorg- en opvanginstellingen. Daarnaast besteden wij nadrukkelijk aandacht aan daderschap. In de aanpak wordt meer ingezet op inzicht in de achtergronden en werkwijzen van daders en faciliteerders, zodat eerder kan worden ingegrepen en barrières kunnen worden opgeworpen tegen uitbuiting. 4. Goede zorg en opvang voor slachtoffers Wanneer slachtoffers uit een uitbuitingssituatie worden gehaald, is passende opvang en ondersteuning essentieel.

Als centrumgemeente draagt Groningen verantwoordelijkheid voor opvang en ondersteuning van slachtoffers van mensenhandel. De afgelopen jaren zijn hierin belangrijke stappen gezet, waaronder de realisatie van noodopvang en versterking van de samenwerking met zorg- en opvangpartners. De komende jaren zetten wij in op verdere versterking van het regionale opvanglandschap, verbetering van de doorstroom naar passende vervolgplekken en het bieden van samenhangende nazorg. Daarmee werken wij aan herstel, veiligheid en toekomstperspectief voor slachtoffers. 5. De bestuurlijke aanpak versterken Naast strafrechtelijke inzet is de bestuurlijke aanpak een belangrijk instrument om mensenhandel tegen te gaan. De gemeente zet bestuursrechtelijke instrumenten actief in, bijvoorbeeld via toezicht, vergunningverlening, handhaving en het opleggen van bestuurlijke maatregelen. Daarbij wordt nauw samengewerkt met partners binnen veiligheid en toezicht. De komende jaren versterken wij deze aanpak verder door signalen en informatie binnen gemeentelijke afdelingen beter te verbinden, integrale controles in risicosectoren voort te zetten en de samenwerking met partners binnen toezicht, zorg en veiligheid verder te intensiveren. Ook werken wij aan het verder ontwikkelen van bestuurlijke interventiemogelijkheden en sluiten wij aan bij bredere veiligheidsaanpakken, zoals ondermijning en zorgfraude.

Volgvel 3 6. Meer inzicht in aard en omvang Mensenhandel speelt zich vaak buiten het zicht af. Slachtoffers melden zich niet altijd en signalen zijn voor professionals niet altijd direct herkenbaar. Daardoor blijft onduidelijk hoe groot de problematiek is en waar deze zich voordoet. Wij zetten in op het beter herkennen, delen en duiden van signalen van mensenhandel, zowel binnen de gemeente als samen met ketenpartners. Door signalen en praktijkervaringen met elkaar te verbinden, ontstaat een scherper beeld van de aard, omvang en patronen van mensenhandel. Daarnaast versterken we de registratie en voeren we gericht onderzoek uit naar kwetsbare doelgroepen, locaties en sectoren. Zo krijgen we beter zicht op ontwikkelingen en kunnen we gerichter handelen. Financieel kader Voor de uitvoering van het actieprogramma is structureel € 300.000,-- per jaar beschikbaar. Deze middelen vormen een solide basis voor de activiteiten binnen de zes actielijnen. Omdat de prioriteiten per jaar kunnen verschillen, wordt geen vaste verdeling per actielijn vastgesteld. In plaats daarvan hanteren we een flexibele inzet, waarbij middelen worden toegewezen op basis van actuele ontwikkelingen en behoeften. Vervolg De uitvoering van het actieprogramma is reeds in gang en bouwt voort op de inzet uit het voorgaande actieprogramma mensenhandel.

Veel van de beschreven activiteiten sluiten aan bij bestaande initiatieven en samenwerkingen die in de afgelopen jaren zijn ontwikkeld en versterkt. Met het nieuwe actieprogramma wordt deze inzet verder verdiept, verbreed en waar nodig vernieuwd, zodat beter kan worden ingespeeld op ontwikkelingen en signalen uit de praktijk. Daarbij blijft de samenwerking met lokale en regionale partners onverminderd centraal staan. Wij blijven uw raad jaarlijks informeren over de voortgang en ontwikkelingen binnen de aanpak van mensenhandel. Wij vertrouwen erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Groningen, burgemeester, secretaris, Roelien Kamminga Sander Gerritsen Deze brief is elektronisch aangemaakt en daarom niet ondertekend.