25-09-2024, verslag politieke woensdag 18.30 uur - Alle kleuren van de regenboog.pdf

POLITIEKE WOENSDAG VAN WOENSDAG 25 SEPTEMBER 2024 18.30 UUR Voorzitter: I. Huitema (PvdA) Namens de raad: J. Jones (GL), J. Scoop (PvdA), J. Lo-A-Njoe (D66), W. Pechler (PvdD), F. Veenstra (VVD), J. Uitendaal (S&S), A. Matz (CU), E. Armut (CDA), M. Hekert (PvhN), K. Blauw (PVV) Namens het college: M. Molema (wethouder) Namens de griffie: A. Viersen

‘Alle kleuren van de regenboog’ 00:14:40

Voorzitter: Goedenavond allemaal, welkom bij deze meningsvormende sessie over het initiatiefvoorstel 'Alle kleuren van de regenboog'. De fracties van D66, Student en Stad, GroenLinks, Partij voor de Dieren, Partij voor het Noorden en Partij van de Arbeid hebben een initiatiefvoorstel ingediend. Daar is inmiddels een reactie op gekomen van het college middels een preadvies. Aan u als raad vandaag de vraag om in te gaan op dit initiatiefvoorstel, het preadvies en de voorstellen. We hebben 50 minuten. Ik zal, als het uitloopt, wat strenger worden, maar volgens mij gaat het lukken. We hebben één inspreker en dat is de heer L. van Mil. Hij komt spreken namens stichting De Roze Leeuw. U kunt beginnen. 00:15:33

De heer van Mil (De Roze Leeuw): Voorzitter, dank u wel. Geachte Voorzitter, raadsleden en aanwezigen, allereerst wil ik u bedanken voor de kans om hier vandaag te spreken. Dit onderwerp ligt me na aan het hart. Niet alleen vanuit mijn rol als penningmeester van De Roze Leeuw, maar ook persoonlijk. Mijn naam is Lennard van Mil. Ik ben 32 jaar oud en ik woon samen met mijn vriend Erik. Daarnaast ben ik beroepsmilitair bij de Koninklijke Marine. De Roze Leeuw heb ik in 2019 opgericht en sinds kort hebben wij ook een afdeling in Groningen. Namens onze Groningse leden spreek ik vanavond. Zoals gezegd, ben ik dankbaar dat ik hier over dit onderwerp mag spreken. Ik besef mij dat dit niet vanzelfsprekend is. In grote delen van de wereld gaat het nog steeds niet en ook in ons eigen landje was dit tot een aantal decennia geleden nog ondenkbaar. Dit koester ik en ik vind dat daar een zekere bescheidenheid bij past. Ik maak me zorgen over bepaalde ontwikkelingen die ik ook teruglees in uw initiatiefvoorstel. 00:16:31

De heer van Mil (De Roze Leeuw): Begrijp me niet verkeerd, ik ga uit van goede intenties, maar toch voorspel ik u nadelige effecten van bepaalde aspecten in dit voorstel. Ik wil u erop wijzen dat niet alle groepen binnen de zogenaamde regenbooggemeenschap zich hierin vertegenwoordigd of gehoord voelen. Dit is iets waar overigens wel oog voor lijkt te zijn, dus ik zie een opening. 00:16:52

De heer van Mil (De Roze Leeuw): Wat mij zorgen baart is het volgende. In uw initiatiefvoorstel lees ik vooral over meer zichtbaarheid. Meer zichtbaarheid zou positief bijdragen aan de acceptatie van onze groep. Nu heb ik mogelijk een ongemakkelijke boodschap voor u. Ik ben homoseksueel en regenboogzebrapaden, regenboogbankjes en dagelijks regenboogvlaggen op overheidsgebouwen hoeven voor mij helemaal niet en ook niet voor De Roze Leeuw. Het maakt mij 1

ongemakkelijk en legt een overdreven focus op een enkel aspect van mijn gehele identiteit. Ik ben zoveel meer dan homoseksueel. Ook om mij heen hoor ik geluiden van mensen die helemaal geen probleem hebben met mijn homoseksualiteit, maar die wel een beetje klaar beginnen te raken met de overdaad aan symboolpolitiek. 00:17:35

De heer van Mil (De Roze Leeuw): Daarnaast ontvangt De Roze Leeuw signalen van jonge homoseksuelen die niet meer uit de kast durven te komen, omdat er nu zo duidelijk een stempel op ons wordt gedrukt, terwijl we juist allemaal gelijkwaardig willen zijn als mens. Ik voorspel u dat dit zal zorgen voor een verdere polarisering terwijl we juist moeten verbinden. Het vernielen van regenboogbankjes of het bekladden van regenboogzebrapaden, hoewel ik dat natuurlijk absoluut afkeur, zijn er voortekenen van. Nee, we hoeven onszelf zeker niet te verbergen, maar we moeten onszelf ook niet opdringen. We zijn gelijkwaardig en daarom willen wij géén speciale behandeling. Dank u wel. 00:18:19

Voorzitter: Heel erg bedankt voor uw verhaal. Dank u wel. Zijn er nog vragen aan de inspreker? PVV. 00:18:30

Mevrouw Blauw (PVV): Bedankt voor het inspreken. Wat ik uit uw verhaal hoor, is dat het met symboolpolitiek het slachtofferschap wordt ingedrukt en dat het krijgen van bepaalde privileges averechts werkt. Herkennen jullie dat ook heel erg bij De Roze Leeuw? 00:18:50

De heer van Mil (De Roze Leeuw): In zekere zin wel, omdat vandaag de dag heel erg de nadruk wordt gelegd op het zijn van homoseksueel of biseksueel of welke letter je dan ook vertegenwoordigt. Het zet je apart. Er is vaak ook een sfeertje van omdat dat je dat bent, heb je het moeilijk en heb je misschien een achterstand in het leven. Dat zal voor sommigen misschien gelden, alleen je krijgt ook een soort 'self-fulfilling prophecy'. We hebben alsnog zelf ook een verantwoordelijkheid als mens. Kijk, ik moet ook gewoon belasting betalen en ook gewoon werken, net als ieder ander. Door het steeds speciaal te maken, creëer je inderdaad een soort slachtofferschap. Wij pleiten juist voor meer eigenaarschap, dus dat je mensen eigenaar maakt van hun leven, dat je ze leert om bepaalde issues in het leven op te lossen. Dat is voor iedereen moeilijk, want iedereen heeft zijn of haar uitdagingen in het leven. Wij zouden dat inderdaad op een andere manier willen benaderen. 00:19:56

Voorzitter: D66, nog een vraag? 00:19:58

De heer Lo-A-Njoe (D66): Dank u, Voorzitter. Ook een vraag aan de heer Van Mil. Dank voor het inspreken. Met alle respect voor wat u net aangaf, dat kan ik helemaal volgen. Het doet mij echter denken aan het “don't ask, don't tell " beleid wat in de VS bij defensie heel lang heeft gegolden en wat nu niet meer wordt aangehouden. Kunt u zich voorstellen dat er heel veel andere mensen uit de regenbooggemeenschap zijn die juist wel behoefte hebben aan die zichtbaarheid en de andere zaken die we voorstellen? 2

00:20:31

De heer van Mil (De Roze Leeuw): Mogelijk. Ik ken die mensen zelf niet, maar ik kan me voorstellen dat het misschien wel het geval is. Dat wil ik ook niet ontkennen. In dit geval gaat het over de gehele regenbooggemeenschap. Wat ik in het initiatiefvoorstel heb gelezen, is dat er ook een groep is voor wie dat misschien minder hoeft en die moeilijker te bereiken is. Vandaar dat ik hier ben om namens hen te spreken, want dat is echt een ongehoorde groep. Echter, niets ten nadele van andere groepen binnen die gemeenschap. 00:21:01

Voorzitter: De laatste vraag van GroenLinks. 00:21:03

Mevrouw Jones (GroenLinks): Dank u wel. Dank u wel voor het inspreken. Het is altijd goed als er wordt ingesproken bij onze sessies. U geeft aan dat u niet gehoord bent en dat er een groep is die u vertegenwoordigt die u graag hier een stem wil geven. Dit initiatiefvoorstel heeft een wat langere aanloop gehad. Onder andere in oktober 2023 zijn wij als raad met verschillende mensen van de regenbooggemeenschap in gesprek geweest op het Suikerunieterrein. Daar waren ook mensen van jullie organisatie bij betrokken. Of niet? 00:21:46

De heer van Mil (De Roze Leeuw): Dank u wel. Daar ben ik inderdaad van op de hoogte. Om daar een antwoord op te geven: nee, want op dat moment hadden wij nog geen Groningse afdeling. Ik ben inderdaad bekend met die gebeurtenis in oktober. Dat is iets wat ik heel erg aanmoedig en dat valt ook te waarderen. Het probleem waar wij tegenaan lopen, is dat je het soort mensen zoals wij, die daar wat minder mee bezig zijn, daar ook niet hoort. Juist omdat ze er minder mee bezig zijn, hoor je ze minder. Zij zullen ook minder snel inspreken en zij zullen minder snel dat podium opstappen. Dat willen wij nu een gezicht en een stem geven en vandaar dat ik hier nu in die hoedanigheid sta. Ik denk dat wij inderdaad echt zelf een verantwoordelijkheid hebben om ons daarover uit te spreken, omdat het anders ook niet bekend is. We hopen nu een goede stap hierin te zetten. 00:22:39

Voorzitter: Ik wil u heel erg bedanken voor uw praatje en voor de beantwoording van de vragen. 00:22:44

Voorzitter: Dan kunnen wij nu verder gaan met de eerste termijn. Hebben we vragen aan het college voor de eerste termijn? Ik begin hier rechts met de Partij voor de Dieren. 00:22:56

De heer Pechler (Partij voor de Dieren): Voorzitter, ik heb een vraag over het negatieve preadvies op het eerste voorstel. Daar schrijft het college onder andere dat in verband met het vlaggenprotocol het permanent uithangen van een vlag door een gemeentelijk gebouw met een publieksfunctie geen optie is. Echter, als de raad in meerderheid besluit dat toch te willen, dan 'overrulen' wij dat vlaggenprotocol toch, in theorie? 3

00:23:15

Voorzitter: Volgende vraag. D66 had volgens mij een vraag of niet? 00:23:20

De heer Lo-A-Njoe (D66): Ik dacht dat we eerst naar de overkant gingen. Ik had ook deze vraag en iets aanvullend daarop. Er wordt gesteld dat het stadhuis geen gebouw is met een publieksfunctie en dat heeft ons wat verbaasd. Als er namelijk één gebouw zichtbaar is voor het publiek, dan is het dit gebouw. Ik snap dat hier geen loket is, waar je een paspoort kunt ophalen. Is het college het e met ons eens dat in die zin dit gebouw wel degelijk een publieksfunctie heeft en ook een hele belangrijke? 00:23:54

Mevrouw Jones (GroenLinks): Dank u wel, Voorzitter. In aanvulling op dit punt had ik ook nog een vraag. Ik heb technisch uitgevraagd wat de kosten die in het voorstel staan... 00:24:06

Mevrouw Jones (GroenLinks): Stel nu dat er meerdere vlaggen op hetzelfde moment gevlagd gaan worden. Ik neem aan dat als we dat keer 100 gaan doen, dat er dan extra kosten komen. Extra kosten als er al een vlag hangt, bijvoorbeeld inderdaad op dit gebouw... 00:24:23

Mevrouw Jones (GroenLinks): Als we uitgaan van een publieksfunctie, maar we zouden een regenboogvlag op het stadhuis willen doen... 00:24:29

Mevrouw Jones (GroenLinks): Er wordt volgens mij al iedere dag een vlag gevlagd. Zou de regenboogvlag erbij doen eventueel een optie zijn? 00:24:43

Mevrouw Armut (CDA): Ik dacht dat we met initiatiefvoorstellen ook vragen mochten stellen? Dat mag ook? Dat komt hierna. Oké, dan loop ik op de zaken vooruit. Dan wil ik toch voor de zekerheid ook nog even de vraag stellen aan het college. Misschien kan het college het beantwoorden en anders zou ik graag het antwoord van de initiatiefnemers horen. Ik vroeg me af of er contact is met Sport050 en met de Sportkoepel en hoe zij kijken naar bijvoorbeeld de genderneutrale kleedkamers en ook naar het plan in het initiatiefvoorstel om het te bekostigen uit de sportbegroting. 00:25:15

Voorzitter: PVV. 00:25:19

Mevrouw Blauw (PVV): Voor mij hetzelfde. Het college of de initiatiefnemers kunnen reageren op wat ons opviel en de vraag die we daarover hebben. Schept het reduceren van een persoon tot diens seksuele identiteit en het vervolgens uitdragen van deze identiteit door middel van vlaggen en symbolen niet juist verdeeldheid in plaats van eenheid? Meer verwijdering dus dan acceptatie in de maatschappij. 00:25:48

Voorzitter: VVD. 4

00:25:51

De heer Veenstra (VVD): Ja, nog een vraag over punt drie over de genderneutrale kleedkamers. Hoe wordt omgegaan met kleine sportclubs die maar twee of vier kleedkamers hebben en deze dan zouden moeten verbouwen naar één of meerdere genderneutrale kleedkamers? 00:26:08

Mevrouw Matz (ChristenUnie): Twee vragen voor de indieners. Allereerst algemeen. Zien de indieners aanleiding om nog iets te wijzigen aan het initiatiefvoorstel of aan de besluitpunten naar aanleiding van het preadvies? Als het gaat om het faciliteren van genderneutrale wc's wordt door het college het voorbeeld van Nijmegen aangehaald, waar toiletten voor mensen met een beperking nu toiletten voor iedereen zijn. Wat vinden de indieners van deze oplossing? 00:26:39

Voorzitter: Partij voor het Noorden. 00:26:43

De heer Hekert (Partij voor het Noorden): Voorzitter, nog een vraag aan het college. In het preadvies wordt bij voorstel vier verwezen naar een onderzoek uit 2019 om de systemen aan te passen. Ik ben benieuwd, was het achtergrondinformatie? Wordt een dergelijke aanpak afgewezen door het college? Hoe moet ik dat lezen? 00:27:04

Voorzitter: De laatste van het CDA. 00:27:04

Mevrouw Armut (CDA): Die is ook voor de indienende partijen, omdat ik oprecht niet weet of ik het goede beeld erbij heb. Als ik denk aan een kleedkamer, die is genderneutraal. Meestal wordt bij voetbalclubs bijvoorbeeld van tevoren bedacht, twee en drie zijn voor de vrouwen en vier en vijf zijn voor de mannen. Wat moet ik me voorstellen bij een genderneutrale kleedkamer? Wat maakt het genderneutraal? 00:27:35

Voorzitter: Dan hebben we nu alle vragen gehad. Ik kijk even naar rechts of het college al zover is. Dan gaan we eerst over naar beantwoording door het college en dan kunnen we daarna nog de andere vragen laten beantwoorden door de indienende partijen. 00:27:47

Mevrouw Molema: Dank u wel. Als eerste is het natuurlijk heel fijn dat zo een initiatiefvoorstel voorligt. Volgens mij heeft u dat als raad enorm gedegen aangepakt door eerst een bijeenkomst te organiseren en daar zelf ook het initiatief toe te nemen om in gesprek te gaan met mensen uit de gemeenschap. Mijn beeld van die avond is dat daar hele verschillende mensen waren, die ook hele verschillende behoeften hadden. Volgens mij is daar een heel mooi voorstel uitgekomen. Laat ik in ieder geval beginnen om daar de waardering voor uit te spreken. 00:28:20

Mevrouw Molema: Dan de vragen over de vlaggen. U kunt altijd over het college heen, maar dit is het vlaggenprotocol wat op dit moment bevoegdheid is van het college om vast te stellen. Daar is dit geen onderdeel van. Dan de discussie over wel of niet de publieksfunctie van het stadhuis. Nu, dat zal afhangen van de definitie. Het 5

zal heel erg te maken hebben met heb je wel of niet publiekszaken. Ik realiseer mij terdege dat de activiteiten van de raad in het stadhuis daadwerkelijk voor het publiek toegankelijk zijn en ik snap ook dat het wat doet. Echter, op basis van de protocollen die er nu liggen, is dit het advies wat u terugkrijgt rondom het vlaggen. Er was nog de vraag over de kosten; stel dat er al een vlag wordt uitgehangen en je combineert het. Dat durf ik u zo niet te zeggen. Wij hebben namelijk nu een indicatie gegeven van de kosten op het moment dat er geen vlag hangt. Daar zouden we naar moeten kijken. Natuurlijk zit daar een efficiency voordeel in, maar wat dat exact is, dat durf ik niet te zeggen. Hoe dan ook, op het moment dat u gaat werken met extra vlaggen, die verslijten namelijk echt op het moment dat je ze vaker buiten hangt, zitten daar meer kosten aan dan 100 euro op jaarbasis. Laat ik het zo formuleren op dit moment. Wij kunnen met alle plezier op een later moment technisch nog even delen wat dat dan ongeveer is. 00:29:39

Mevrouw Molema: Dan de vraag over de Sportkoepel en Sport050. Op het moment dat u een initiatiefvoorstel indient wat betrekking heeft op meerdere portefeuilles en domeinen, wordt dat altijd overlegd met de desbetreffende partijen. Op het moment dat hier iets in staat over sport, is het niet zo dat mensen van Diversiteit dit bedenken. Dat wordt altijd netjes afgestemd, ook wat realistisch is. Waarbij we wel moeten zeggen rondom sport - en volgens mij die vraag over de kleine sportvereniging is dan ook een terechte - dat wij niet kunnen toveren en alles in één keer regelen. We moeten dus ook echt realistisch zijn in wanneer je stappen kunt zetten richting genderneutrale toiletten of kleedkamers en hoe dat gaat. Het zal het bij de ene club wat makkelijker gaan dan bij de andere club. 00:30:25

Mevrouw Molema: Mijn voorstel is, als dit straks allemaal is aangenomen, dat we jaarlijks met de diversiteitsagenda ook een bijlage meesturen over de voortgang van het initiatiefvoorstel. Ik kan me voorstellen dat u het fijn vindt om in de toekomst op de hoogte te worden gehouden van de voortgang. 00:30:41

Mevrouw Molema: Er was nog een vraag over of vlaggen niet voor meer verwijdering zorgt. Nee, wij hangen regelmatig in het jaar vlaggen uit. Ik zou u van harte willen uitnodigen om een keer mee te gaan, want wat wij zien is dat een deel van de gemeenschap het echt enorm op prijs stelt dat wij dat doen. Eén van de voorbeelden, die is genoemd door aanwezigen tijdens de bijeenkomst, was juist over wat het doet op het moment dat er een regenboogvlag op een politiebureau hangt. Dat laat zien dat iedereen er mag zijn, iedereen zichzelf mag zijn en dat er aandacht voor is en ook voor de sociale veiligheid. Ik wil u toch meegeven dat vanuit de gemeenschap zelf ook veel de wens naar voren komt, dat wij aandacht besteden aan zichtbaarheid. 00:31:30

Voorzitter: We waren eigenlijk al bij de laatste, maar het is goed. De PVV. 00:31:35

Mevrouw Blauw (PVV): Dank u wel. Ik snap het. Volgens mij hadden we net ook de vragen van de inspreker. Er is alleen een duidelijke achterban, ook in onze achterban, die dat niet zo prettig vindt. Ik vind dat daar te weinig begrip voor is of 6

naar geluisterd wordt. Die groep is een ongehoorde groep die een beetje in een hoek wordt gestopt met 'weet je, het is my way or the highway'. 00:32:02

Voorzitter: Laten we ons even houden bij vragen aan het college. Dit kun je beter parkeren in je woordvoering, want anders ben je al door je tijd heen. 00:32:10

Mevrouw Molema: Ik heb voor de rest geen vragen staan, dus ik ben klaar. 00:32:16

Voorzitter: Er was een vervolgvraag van D66. 00:32:19

Mevrouw Molema: Oh nee, wacht even. De Partij voor het Noorden stelde een vraag - ik was aan het zoeken, want ik sloeg aan op het woord 'systeem - op welk onderdeel het exact betrekking had. Ik was te langzaam met typen. Als u de vraag nog even wil herhalen, dan kan ik antwoord geven. 00:32:35

De heer Hekert (Partij voor het Noorden): Het gaat over voorstel vier. Daar staat in het preadvies dat in 2019 een onderzoek is gedaan naar hoe de systemen aangepast kunnen worden en dat zou € 235.000 gaan kosten. Dit kwam voor ons een beetje vreemd uit de lucht vallen. Hoe moeten wij die dat stukje informatie tot ons nemen? 00:32:54

Mevrouw Molema: Bij de gemeente hebben wij een heel aantal standaardbrieven in het systeem zitten. Op het moment dat je dat in één keer aan wil passen, kost dat een extra investering. Het is handiger om dat te doen op het moment dat je een brief toch al aanpast. Het is een natuurlijk moment om het dan aan te passen in plaats van dat je in één keer versnelt. Daar zit namelijk best heel veel tijd in. Dan moeten mensen van ICT van alles en nog wat aanpassen in systemen en ooit is een keer doorgerekend wat het bedrag is. Wij zeggen dus: doe het gaandeweg op het moment dat een brief toch aan aanpassingen toe is, omdat je een keer een andere huisstijl hebt. Het kan ook met toegankelijkheid te maken hebben, want daar kijkt bijvoorbeeld ook de werkgroep Toegankelijkheid mee, of een ander taalniveau gebruiken. Nu, pak dan zo een brief ook aan op genderneutraal in plaats van dat je nu versneld alles doet, want dan moet je daar best een behoorlijk bedrag voor op tafel leggen. 00:33:46

Voorzitter: We hadden volgens mij nog één vraag van het CDA aan de indienende partijen wat betreft de genderneutrale kleedkamers. De Partij voor de Dieren. 00:33:55

De heer Pechler (Partij voor de Dieren): Ik wil de vraag over genderneutrale kleedkamers wel beantwoorden. Was de vraag waarom het nodig is of wat er anders aan is? 00:34:02

Mevrouw Armut (CDA): Inderdaad, wat maakt een kleedkamer genderneutraal? Ik heb het idee dat kleedkamers sowieso al genderneutraal zijn. 7

00:34:11

De heer Pechler (Partij voor de Dieren): Het gaat ook niet om de faciliteiten an sich die in zo een kleedkamer aanwezig zijn, maar om met wie je die deelt. Ik ken best wel veel non-binaire of transgender mensen in mijn omgeving, die afhankelijk van het punt waarop ze staan in hun sociale en fysieke transitie soms in beide kleedkamers niet welkom zijn. Zij moeten zich toch op een plek veilig en vrij kunnen omkleden om te kunnen sporten. 00:34:40

Voorzitter: Zou je de eerste vraag nog even willen herhalen? 00:34:42

Mevrouw Armut (CDA): De eerste vraag ging over het contact met Sport 050 en de Sportkoepel. In hoeverre is er overleg geweest over hoe zij kijken naar het plan om het uit de sportbegroting te halen? Graag daarover. 00:34:54

De heer Lo-A-Njoe (D66): Er is contact. Sterker nog, Sport 050 is ook betrokken bij het project wat we doen op Corpus den Hoorn met de verschillende clubs. Daar is ook de Sportkoepel bij betrokken. Daar is dit één van de gespreksonderwerpen bij de verschillende avonden die we daar gehad hebben, onder andere bij GRC. Het zorgen voor kleedkamers is onderdeel van wat je doet vanuit je sportbegroting. Aansluitend op het antwoord van mijn collega van de Partij voor de Dieren: waar het om gaat, is dat iedereen een plek heeft waar hij zich kan omkleden en waar hij zich prettig voelt. Soms, als iemand bijvoorbeeld in transitie is en in beide kleedkamers niet welkom is of dat het daar als onprettig wordt ervaren, is het voldoende dat bijvoorbeeld de scheidsrechterskleedkamer die vaak tussenin zit gebruikt wordt. Het wil niet zeggen dat er in één keer een derde kleedkamer gebouwd moet worden. Het gaat om de aandacht voor dat iedereen een plek heeft in de sport, ook op dit vlak. Dat is de essentie. Ik ben ervan overtuigd dat het niet betekent dat we in één keer overal extra kleedkamers moeten gaan bouwen. Dat is niet de intentie van dit voorstel. 00:36:00

Voorzitter: Oké, helder allemaal. Kunnen we nu over naar de tweede termijn en de indienende partijen? Oh, we hebben nog een vraag. De ChristenUnie. 00:36:05

Voorzitter: Wilt u uw vraag nog een keer herhalen? 00:36:16

Mevrouw Matz (ChristenUnie): Ja, ik ben benieuwd of de indieners aanleiding zien om iets te wijzigen aan de besluitpunten naar aanleiding van het preadvies. De tweede vraag was wat ze van de Nijmeegse oplossing vinden van mindervalide wc's voor anderen en wc's voor iedereen. 00:36:35

De heer Lo-A-Njoe (D66): Voorzitter, om met de laatste te beginnen. Ja, dat lijkt me een hele praktische en werkbare oplossing om de toiletten voor beide groepen geschikt te maken. Dat lijkt ook goed te werken. Als het gaat om wijzigingen. Ja, deze sessie gebruiken we deels ook om nog de laatste zaken mee te nemen, onder andere het bedrag van € 235.000 euro, wat genoemd werd. Daar hebben we veel 8

vragen over gehad en dat snap ik. Wij willen graag een zo breed mogelijk gedragen initiatiefvoorstel hebben en daar zullen we aanpassingen in maken. Ik hoop nog nader tot het college te komen als het gaat over een vlag op wellicht het mooiste gebouw van de gemeente, maar daar gaan we nog buiten deze sessie over praten. Zodra het aangepast is na dit debat zorg ik dat het bij de verschillende fracties ligt, zodat u het nog even kunt zien voordat we erover gaan besluiten. 00:37:36

Mevrouw Matz (ChristenUnie): Bedankt. U heeft het over beide groepen. Bedoelt u dus mensen met een beperking en iedereen? 00:37:45

De heer Lo-A-Njoe (D66): Het gaat over mensen met beperking, voor wie het invalidentoilet is, en daarnaast mensen die gebruik willen maken van een genderneutraal toilet. Dat bedoel ik met beide groepen. 00:37:59

Voorzitter: Dan gaan we nu wel over naar het tweede termijn. De indienende partijen als laatste. Dat zijn er veel, dus het is maar een enkeling die kan aftrappen. De VVD. 00:38:11

De heer Veenstra (VVD): Bedankt voor het woord, Voorzitter. De VVD vindt het initiatiefvoorstel in de basis geen gek plan. De kritiek die wij op dit voorstel hebben, is dan ook louter op de inhoud. 00:38:26

De heer Veenstra (VVD): Het behoeft geen verdere toelichting dat wij de regenbooggemeenschap een warm hart toedragen. We zijn voorvechters van het vrije woord en vinden het van cruciaal belang dat iedereen kan zijn hoe hij of zij zich voelt. Het eerste punt is het permanent uithangen van de regenboogvlag. Hoewel de VVD geen tegenstander is van de regenboogvlag zijn we geen voorstander van dit punt. In het preadvies valt ook te lezen dat het wordt afgeraden. Simpelweg omdat op de gemeentelijke locaties permanent geen vlaggen hangen. Het zou dan ook een raar symbool zijn om dan alleen de regenboogvlag op te hangen. 00:38:58

De heer Veenstra (VVD): Het tweede punt is het wijzigen van de communicatie naar een gender... 00:39:02

Voorzitter: Sorry, voordat jij je tweede punt kunt afmaken, is er een interruptie van D66. 00:39:07

De heer Lo-A-Njoe (D66): Over dat eerste punt. Er worden twee tegenargumenten genoemd. Eén argument gaat over de hoeveelheid gebouwen en het tweede gaat over het vlaggenprotocol. Echter, voor het stadhuis geldt, daar wordt wel dagelijks gevlagd. Daar geldt het argument dus niet voor. Zou het voor de VVD wel acceptabel of zelfs een goed idee zijn als we zouden zeggen, aangezien we dagelijks vlaggen op dit gebouw, hijs die vlag net zoals andere steden dat doen, zodat duidelijk is waar Groningen voor staat als het gaat over acceptatie en inclusiviteit van de regenbooggemeenschap? 9

00:39:38

De heer Veenstra (VVD): Nee, daar gaan we niet in mee. Het permanent vlaggen van de regenboogvlag is voor ons niet noodzakelijk. 00:39:49

De heer Veenstra (VVD): Het tweede punt is het wijzigen van de communicatie naar een genderneutrale vorm van communiceren. De VVD gelooft dat hiermee het doel voorbijgestreefd wordt. Een grote groep mensen wordt hiermee overgeslagen die 'gewoon' wil worden aangesproken met 'meneer/mevrouw'. Daarnaast is de gemiddelde transgender trots op zijn transitie en wil daarna ook 'meneer/mevrouw' lezen. 00:40:12

Voorzitter: Er is een interruptie van de Partij voor de Dieren. 00:40:14

De heer Pechler (Partij voor de Dieren): Kan de VVD aangeven, waarop zij baseert dat mensen het vervelend zouden vinden om aangesproken te worden met 'Beste inwoner'. 00:40:25

Voorzitter: VVD. 00:40:26

De heer Veenstra (VVD): Dit is een lang gebruikte zin. Het is normaal Nederlands om mensen met 'Beste heer/ mevrouw' aan te spreken. Dat heeft niets met een aanval richting de regenbooggemeenschap te maken. 00:40:43

Voorzitter: Nog een extra interruptie van de Partij voor de Dieren. 00:40:46

De heer Pechler (Partij voor de Dieren): Het gebruik van de zinsnede 'Beste inwoner' is toch net zo goed normaal Nederlands en lang gebruik in deze taal? 00:40:52

De heer Veenstra (VVD): Dat klopt. Nogmaals, we achten het niet noodzakelijk om dat te wijzigen naar 'Beste inwoners'. Wij vinden 'Beste heer/mevrouw of 'Beste meneer/mevrouw' daarin het meest gepast. 00:41:08

De heer Veenstra (VVD): Het vierde punt betreft het onderzoek naar een beter vestigingsklimaat voor de regenboogvriendelijke kroegen in de stad. De VVD is geen tegenstander is, maar de VVD is wel benieuwd wat de voorstellers hiermee willen bereiken. Wanneer er wordt gesproken over 'een beter vestigingsklimaat' moeten we waakzaam zijn dat het natuurlijk niet uitmondt in overheidssteun. 00:41:28

De heer Veenstra (VVD): De VVD wil niet overkomen alsof wij de regenbooggemeenschap niet willen steunen. Wij zijn een partij voor alle mensen ongeacht afkomst, kleur of seksuele geaardheid. We stellen echter wel vraagtekens bij het effect en het aantal mensen voor wie wij dit soort maatregelen instellen. De VVD hecht veel meer waarde aan een dag als Roze Zaterdag. Daarmee dragen we uit dat iedereen zichzelf kan zijn. 10

00:41:49

De heer Veenstra (VVD): Dan kom ik tot het einde van mijn betoog. De VVD is van mening dat het initiatiefvoorstel niet de problemen voor de regenbooggemeenschap oplost. Een regenboogvlag aan het gemeentehuis voorkomt niet dat een homo of transgender wordt nageroepen of bespuugd. Een opening met 'Beste bewoner' bovenaan een brief of genderneutrale kleedkamers voorkomt niet dat mensen in elkaar worden geslagen in de Poelestraat. Dat zijn namelijk de echte problemen, dat deze mensen niet veilig en onbezorgd over straat kunnen gaan. Laten we ons daarom focussen op de belangrijke zaken. Dingen die er echt toe doen: meer blauw op straat, meer boa's en cameratoezicht door het hele centrum. Daarmee beteken je echt iets voor deze regenbooggemeenschap. Dank u wel. 00:42:39

Voorzitter: Kunnen we naar de volgende woordvoering? In het kader van de tijd kunnen we niet nog een interruptie toestaan. Volgende woordvoering. 00:42:47

Voorzitter: PVV. 00:42:57

Mevrouw Blauw (PVV): Dank u, voorzitter. Hierbij wil ik ook de spreker van De Roze Leeuw bedanken voor zijn inbreng. Ik ben hier erg blij mee, want dat is in lijn met mijn betoog 'Het andere geluid'. Een persoon is niet zijn seksuele identiteit, maar allereerst een Nederlandse burger die gelijkwaardigheid voor de wet. Een persoon is veel meer en acceptatie kan niet geforceerd worden door middel van een regenboogideologie. Acceptatie of anders beschuldigen wij je van discriminatie is dwang en onvrijheid. Bovendien moet je niet privileges verkrijgen op basis van het slachtofferschap; aparte ruimten, - dagen en - feesten. Ik hoor kinderen negatief praten over de regenbooggemeenschap, omdat er inderdaad aparte privileges worden verkregen op scholen, wat niet zorgt voor meer acceptatie. Denken in de regenboog is denken in de ouderwetse hokjesgeest en iemand reduceren tot zijn seksualiteit. Die ideologische dwang leidt tot weerstand en een tegenreactie van een niet gehoorde groep, maar ook binnen onze maatschappij. 00:43:53

Mevrouw Blauw (PVV): Inclusief taalgebruik is strijdig met de vrijheid van meningsuiting. De olifant in de kamer is de import van andere culturen en religies, wat zorgt voor extra discriminatie en intolerantie. De PVV strijdt daartegen om die reden en durft het ook te benoemen. Genderneutrale wc's zijn een ontkenning van het zijn van een vrouw of een man. Juist transseksuelen willen erkenning in hun identiteit. Het probleem is dan ook dat dit misbruikt kan worden door mannen die zich voordoen als vrouw. Dit maakt het onveilig voor vrouwen en meisjes en daarmee wordt de strijd van het feminisme en de emancipatie van vrouwen teruggedraaid. 00:44:32

Mevrouw Blauw (PVV): Dan inhoudelijk het document. Het voorstel om de regenboogvlag standaard uit te hangen bij gemeentelijke gebouwen roept bij mij een belangrijke vraag op, we hebben het er net ook al over gehad: dwingt dit ons niet tot een vorm van symbolische conformiteit? Iemand is in de eerste plaats een Nederlands burger, gelijkwaardig voor de wet. Is het niet zo dat acceptatie niet geforceerd kan worden door symbolen en regenboogideologieën? Dwingen we 11

mensen hier niet mee in een ouderwetse hokjesgeest, waarin ze gereduceerd worden tot hun seksualiteit? Als we overal vlaggen hijsen om acceptatie te bevorderen, belanden we dan niet in de situatie waarin iemand die hier niet aan meedoet automatisch als intolerant wordt gezien? Wat dan voor die groep die dit helemaal niet fijn vindt? Dit dreigt toch vooral op dwang en onvrijheden uit te draaien in plaats van op echte acceptatie. 00:45:21

Mevrouw Blauw (PVV): Dan communicatie. Het voorstel om inclusief taalgebruik te standaardiseren, klinkt in eerste instantie nobel, maar ik stel hier wel de vraag: wat gebeurt er met de vrijheid van meningsuiting als we taal gaan reguleren? Volgens mij had de VVD het hier ook al over. Door voor te schrijven hoe mensen moeten spreken en woorden zoals 'Beste heer/mevrouw' te vervangen door neutrale termen leggen we ideologisch een curslijf op. In een vrije samenleving mag de overheid toch helemaal niet bepalen hoe wij elkaar aanspreken? 00:45:46

Mevrouw Blauw (PVV): Wat betreft het nachtleven en het onderdeel... 00:45:49

Voorzitter: Graag tot een afronding komen in verband met de tijd. 00:45:51

Mevrouw Blauw (PVV): Over hoe we alternatieve horecagelegenheden voor de regenbooggemeenschap hebben vorm gegeven, stel ik de vraag: is het wel verstandig om over de regenbooggemeenschap te blijven denken in termen van een aparte groep? De kern van mijn betoog is simpel. We moeten af van de hokjesgeest. Mensen moeten geaccepteerd worden als individuen en als Nederlandse burgers en niet gereduceerd worden tot hun seksuele identiteit. Echte acceptatie komt door volwassen gesprekken over verschillen. Niet door dwang, niet door symbolen en niet door inclusieve taalpolitie. Laten we streven naar een samenleving, waarin iedereen zijn of haar identiteit kan uitdragen zonder dat de overheid zich bemoeit met hoe mensen zich moeten gedragen of uiten. Dank u wel. 00:46:35

Voorzitter: De volgende woordvoering. 00:46:36

Voorzitter: Nee, we hebben net meer dan drie minuten de tijd gehad om te interrumperen en toen werd er geen hand opgestoken. We gaan nu naar de volgende woordvoering. De ChristenUnie. 00:46:52

Mevrouw Matz (ChristenUnie): Dank, Voorzitter. Dank aan de initiatiefnemers voor dit zorgvuldige voorstel, het college voor het preadvies, de heer Van Mil voor het inspreken en ook de deelnemers voor hun bijdrage aan het gesprek in oktober. In Groningen moet je voor de volle 100 procent jezelf kunnen zijn. Dat betekent dat je binnen de grenzen van de wet je eigen keuzen kunt maken en vrij bent om jezelf te uiten. Juist het christelijke geloof heeft de waarde in zich dat elk mens geliefd is door God en veilig en vrij moet kunnen leven. Daar staat mijn fractie voor. Daar blijven we ons voor inzetten en dat blijft ook nodig. 12

00:47:28

Mevrouw Matz (ChristenUnie): Het is helder dat wij werk hebben om een veilige en zorgende samenleving voor elke Groninger te realiseren. In dit voorstel zien we een paar hele concrete stappen waar we enthousiast over zijn: de diverse beeldbank, inclusieve taal en niet vragen naar bepaalde gegevens als dat niet nodig is. 00:47:47

Mevrouw Matz (ChristenUnie): Een kanttekening is dat in het voorstel bij veel punten staat dat dit geen extra middelen vereist of geen extra middelen kost. Dat is volgens ons niet helemaal zo, want het kost wel menskracht. Als je X doet, dan kun je Y niet doen. Juist bij zo een belangrijk thema moet je keuzen kritisch afwegen, zodat je zeker weet dat je ermee bereikt wat je ermee wilt bereiken. Zo staan we bijvoorbeeld achter de inzet voor een veilig sportklimaat, maar we vinden het wel belangrijk om de regeldruk voor vrijwilligers bij verenigingen zo klein mogelijk te houden. Het is goed om bij subsidiecriteria inclusiviteit mee te nemen. Echter, zou dat misschien ook kunnen door dat toe te voegen aan de gedragscode die nu al door trainers en bestuurders wordt ondertekend in plaats van extra verantwoording te vragen? 00:48:35

Mevrouw Matz (ChristenUnie): We zijn ook voor het creëren van genderinclusieve toiletten, zeker bij nieuwe faciliteiten. Bij bestaande gebouwen moet dat niet ten koste gaan van de toegankelijkheid van toiletten voor mensen met een beperking. We zijn wat dat betreft ook benieuwd wat in Nijmegen de gevolgen gaan zijn. Tot slot hebben we onze bedenkingen bij dat voorstel van het standaard uithangen van de regenboogvlag. Enerzijds zien we het belang van actief inclusiviteit uitdragen als gemeente, anderzijds gebeurt dat volgens ons nu ook al met het uithangen van de vlag op specifieke momenten. Ook in het verslag van het gesprek in oktober zien we niet direct aanleiding om daar op dit moment iets aan te veranderen. We willen wel meedenken over andere manieren om zichtbaarheid te vergroten. Wat we sowieso willen doen, is het voortzetten van ontmoeting en gesprek. Dat is ook precies hoe dit initiatiefvoorstel tot stand is gekomen. Ondanks de kanttekeningen die ik nu noem, heeft dat geleid tot vooral veel veelbelovende concrete stappen die we van harte zullen steunen. 00:49:47

Voorzitter: Volgende woordvoering. Volgens mij het CDA en de Partij voor het Noorden hebben we dan. Nee, de Partij voor het Noorden is ook indiener. Excuses. CDA hebben we dan. 00:49:54

Mevrouw Armut (CDA): Oké, ik had niet begrepen dat wij eerst moesten. Ik dacht, ik wacht nog even op de indienende partijen. Goed, dan ga ik eerst. 00:50:00

Mevrouw Armut (CDA): Allereerst natuurlijk complimenten aan de opstellers van het voorstel en de mede-indieners. Ik kan me, als je kijkt naar de zorgelijke ontwikkelingen binnen de acceptatie van de regenbooggemeenschap, echt alleszins voorstellen dat je je hier druk om maakt en dat je hier ook graag iets aan wil doen. Daar kan ik dus alleen maar mijn waardering voor uitspreken. We zien ook de gevolgen van het minder worden van die acceptatie terug in Groningen. Volgens mij vorige week nog bij Nachtclub OOST, waar drie personen fysiek en verbaal werden 13

mishandeld. Iedereen in deze gemeente zou zich veilig moeten kunnen voelen en ook veilig moeten zijn. Ik denk dat het heel belangrijk is dat we ons hier als raad over blijven uitspreken en ook dat we als gemeente en dus als een raad een norm willen stellen. Nogmaals dus de waardering voor dat hier een poging toe wordt gedaan. Ik zal op een paar punten ingaan. Misschien dat ik ook op een paar punten in de vorm van interrupties zal ingaan. Sommige dingen zal ik overslaan, omdat het bijvoorbeeld door de ChristenUnie al is gezegd. 00:51:08

Mevrouw Armut (CDA): Ik moet zeggen over de vlag, staan wij er niet 'supergeharnast' in. Alleen, vraag ik mij wel af... 00:51:12

Mevrouw Armut (CDA): Kijk, het liefst zou ik zien dat als wij de Groningse vlag hijsen, zoals we bijvoorbeeld hier op het stadhuis hebben, dat iedereen zich daardoor aangesproken voelt. Dat iedereen zich herkent in die vlag en dat je weet dat je daarbij hoort, ongeacht je seksualiteit, je afkomst, je religie of wat dan ook. Dat lijkt me niet alleen efficiënt, maar dat lijkt me ook het mooist. Ja, € 12.500, ik moet eerlijk zeggen, ik heb nog niet gekeken wat de diversiteitsbegroting ons biedt, maar daar zal ik me later even over informeren. 00:51:46

Mevrouw Armut (CDA): Mijn grootste zorg is thema drie en dat is het sportbeleid. Het co-investeringsfonds wordt genoemd. Ook de genderneutrale kleedkamers blijven voor mijn fractie een beetje een vraagteken. Vooral als je bedenkt dat verenigingen amper geld hebben voor bijvoorbeeld kleedkamers, het onderhoud van hun vereniging en verduurzaming. Ik zou graag zien dat verenigingen, in het geval er behoefte bestaat aan een plek voor bijvoorbeeld iemand die genderneutraal is of om wat voor reden dan ook graag zich in een aparte kamer wil omkleden, hierin voorzien. Ik geloof dat bij verenigingen mensen daarvoor openstaan en daar alle ruimte voor zouden bieden. Ik heb moeite met het van bovenaf opleggen van zo een maatregel. Ik sluit me daarin ook aan bij ChristenUnie dat we volgens mij zo min mogelijk van zulke maatregelen moeten nemen. We moeten die verenigingen sterk blijven houden. Daar zijn vrijwilligers voor nodig en daar moeten we het niet zwaarder voor maken. 00:52:51

Voorzitter: Zou je nu je laatste punt willen gaan opnoemen? 00:52:54

Mevrouw Armut (CDA): Oh, ben ik al door de tijd heen? Voor ons blijft het ook nog een beetje vaag wat het gaat kosten vanuit die sportbegroting. Er wordt genoemd, we willen het uit de sportbegroting bekostigen, dan zou ik ook graag cijfers willen zien. Ik vind het echt belangrijk dat we dat op een gedegen manier doen met ook de Sportkoepel en Sport050. Dat vraagt van mij dat ik daar dan ook mee in contact zal treden. Ik wil echt weten hoe de behoefte daaraan is. Wij zien de behoefte niet zo. Wij denken dat het op een andere manier opgelost kan worden, als het probleem er al is. Ik had nog meer te zeggen, maar dan rond ik het af. 00:53:28

Voorzitter: Nu de indienende partijen. De Partij voor de Dieren. 14

00:53:35

De heer Pechler (Partij voor de Dieren): Dank, voorzitter. Ik wil graag beginnen met een woord van dank aan Karoline de Groot en Vincent Boswijk die het initiatiefvoorstel echt hebben getrokken en waar ik met liefde mijn naam en partij onder heb mogen zetten. Sinds januari van dit jaar ben ik vrijwillig voorlichter namens COC Groningen en Drenthe. Ik ga langs op middelbare scholen en mbo's om leerlingen en studenten te informeren over seksuele diversiteit en genderdiversiteit. De opmerkingen en reacties die ik daar te horen krijg, bewijzen dat er nog heel wat werk aan de winkel is voor de acceptatie en veiligheid van de LHBTQIA+ personen. Er is veel desinformatie. Mensen hebben vooroordelen en steeds vaker mondt dat uit in haat, intimidatie, dreigementen, verbaal geweld en fysiek geweld, zoals ook recent nog in onze gemeente, zoals mevrouw Armut ook al zei. 00:54:15

De heer Pechler (Partij voor de Dieren): Ik merk dit zelf de afgelopen jaren ook steeds vaker, zowel online als op straat en zowel in Groningen als daarbuiten. Dat zorgt er bijvoorbeeld voor dat ik wel twee keer nadenk voordat ik de hand van mijn vriend durf vast te houden in het openbaar. Ik vind het een bijzonder enge en zorgwekkende trend, want mensen moeten veilig en vrij zichzelf kunnen zijn. De inspreker zei net dat we gelijkwaardig zijn en dat klopt, maar onze rechtspositie is nog niet gelijk en we worden door de samenleving ook niet gelijkwaardig behandeld. Zoals elke emancipatiestrijd is het antwoord dan niet laten we ons conformeren aan de gemene deler 'Doe maar normaal, dan doe je al gek genoeg'. Nee, bij het rechttrekken van een ongelijke positie is het nodig om op basis van onderzoek en wetenschap desinformatie uit de wereld te helpen door te laten zien wie je bent, door te weigeren om monddood gemaakt te worden en door onbeschaamd op te komen voor je rechten. 00:55:04

De heer Pechler (Partij voor de Dieren): Daar kunnen we als gemeente niet in ons eentje voor zorgen, maar de overheid en zeker ook de lokale overheid hebben hier wel een nadrukkelijke rol in, die ze kunnen spelen door zichtbaarheid te bevorderen, het goede voorbeeld te geven en mensen het gevoel te geven dat ze gezien en begrepen worden. In het initiatiefvoorstel staan dertien goede punten, waarvan wij graag zien dat de gemeente er voortvarend mee aan de slag gaat. We zijn blij met het overwegend positieve preadvies van het college. Tot zover. 00:55:30

Voorzitter: U heeft nog een interruptie. Wel halverwege, excuus. PVV. 00:55:35

Mevrouw Blauw (PVV): Dank u, Voorzitter. Wat ik begrijp van een groep is dat eerder de acceptatie veel groter was. Wat denkt u dat het grootste probleem nu is, waardoor die acceptatie steeds minder wordt? 00:55:48

De heer Pechler (Partij voor de Dieren): Polarisering van extreem rechtse politiek. 00:55:58

Mevrouw Blauw (PVV): Volgens mij is dat geen antwoord op mijn vraag. 15

00:56:00

De heer Pechler (Partij voor de Dieren): Dan zal ik het antwoord wat directer maken. Als ik kijk naar de haatreacties die ik de afgelopen jaren online heb gekregen en steeds meer, dan zijn dat bijzonder vaak mensen, als ik kijk op Twitter, Facebook en Instagram, die in hun handle of een PVV- of een FvD-hashtag hebben staan. 00:56:16

Voorzitter: Nog een laatste. We gaan nu wel via de voorzitter spreken. 00:56:20

Mevrouw Blauw (PVV): Sorry. Dank u, Voorzitter. Er is een rapport verschenen in Amsterdam dat het vooral vanuit de Marokkaanse hoek komt richting de LHBTQIA+ gemeenschap. Dat is de olifant in de kamer. Dit benoemde Annabel Nanninga en dat is natuurlijk in heel Nederland het geval, maar daar hoor ik u niet over. 00:56:39

De heer Pechler (Partij voor de Dieren): Mijn laatste reactie en hier hebben we het trouwens ook al eerder over gehad. Als ik kijk naar de ervaringen van mijzelf en mijn grote collectie aan vrienden, kennissen en familieleden uit de LHBTQIA+ gemeenschap, dan komt de overgrote meerderheid van haat, intimidatie en dreigementen van witte Nederlanders en niet van de doelgroep die u consistent stigmatiseert. 00:57:01

Voorzitter: Volgende is D66. 00:57:04

De heer Lo-A-Njoe (D66): Dank u wel, Voorzitter. Ik wil graag beginnen met dank aan mijn collega Vincent, die vanuit de Verenigde Staten meekijkt naar dit debat en daarom deze woordvoering niet doet. Dit doe ik voor hem. Hij heeft hier veel energie ingestoken samen - en dat wil ik toch wel echt benadrukken - met allerlei organisaties en mensen uit de regenbooggemeenschap. We hebben hier het resultaat van brede consultatie van allerlei verschillende groepen. Dit is niet topdown, zoals één van de collega's hier aangaf, iets uit het stadhuis. Nee, dit is van buiten het stadhuis opgehaald. Wij worden gevraagd om onze verantwoordelijkheid te nemen en om de gemeenschap heen te gaan staan, omdat veel mensen zich niet veilig en vrij voelen om te zijn wie ze zijn. In die zin ben ik blij en ook dankbaar dat het college overwegend positief heeft gereageerd. Ik verwachtte dat uiteraard op basis van de diversiteitsagenda en hoe het college erin zit, maar het is toch wel heel fijn om dan ook die positieve preadviezen te krijgen. 00:58:06

De heer Lo-A-Njoe (D66): Ik ga op een aantal zaken in. Het is niet de bedoeling dat dit initiatiefvoorstel tot hele grote extra kosten leidt, die in mijn ogen niet nodig zijn. Bij de migratie van formulieren wordt het bedrag van € 235.000 genoemd. Nu, dat was in ieder geval niet wat wij voor ogen hadden. Ik kan me voorstellen, als je alle formulieren wil gaan migreren dat er zo een bedrag aanhangt. Waar het om gaat is, als er gemigreerd wordt en dat gebeurt nu met een systeem, neem dan dit direct mee. Dan kan ik me niet voorstellen dat die € 235.000 daar het bedrag voor is. Dat is ook navolgbaar aangezien dat bedrag komt van een aantal jaren voordat dit initiatiefvoorstel er überhaupt was. Daar ga ik dus niet vanuit. 16

00:58:43

De heer Lo-A-Njoe (D66): Dan het tweede punt. Leidt meer zichtbaarheid en communicatie tot meer verdeeldheid? Ik dacht direct, dit heb ik kort geleden ook gehoord. Toen in Appingedam een regenboogzebrapad werd beklad met hakenkruizen en vreselijke leuzen was de reactie van de fractievoorzitter van de BBB in de Staten: "Ja, misschien roep je dit ook op door dit te uiten". Dat doet mij toch - ik noemde het net al - denken aan de 'Don't show don't tell-achtige' oproep. Betekent dit dat mijn collega van de Partij voor de Dieren dan ook maar niet de hand van zijn vriend moet vasthouden, want dan roep je dat op. Als we dat doorzetten betekent dat ook dat we op andere vlakken buiten de regenbooggemeenschap misschien ook moeten zeggen: "Zet dat keppeltje maar niet op, want dat lokt reacties uit". Mensen moeten kunnen zijn wie ze zijn en daar hoort heel veel bij. Daar hoort gewoon bij dat je kunt doen wat je wil en wij moeten daar vierkant achter gaan staan. Het laatste wat ik hierover zeg: de hoofdstad van Drenthe hijst elke dag de regenboogvlag op het stadhuis. Groningen kan dat ook en ik weet zeker dat wij daaruit gaan komen met het college. Wij willen graag gidsstad zijn op dit gebied, laten we dat dan ook naleven en voorleven. Dank u wel. 01:00:00

Voorzitter: De Partij van de Arbeid. 01:00:02

De heer Scoop (PvdA): Dank u wel, Voorzitter. Ten eerste wil ik reageren op de spreker. Bedankt voor uw inbreng. Ik denk dat het ook de kunst is van de politiek om een balans te houden. Voor dit iniatiefvoorstel zijn heel veel mensen gesproken. Mijn collega's hebben wel degelijk goed hun best gedaan om met een gewogen stuk te komen. Het is echter goed om te horen dat er ook andere meningen zijn, dus dat waardeer ik enorm. Ik zal het kort houden, Voorzitter, gezien de tijd. 01:00:25

De heer Scoop (PvdA): Even kijken. Wat ik goed vind in dit voorstel is dat we duidelijk maken dat er groepen zijn die waar we aandacht voor moeten hebben. Het is helaas niet alleen de regenbooggemeenschap en er zijn veel meer andere groepen die onze aandacht behoeven. Het is echter goed dat we hier in deze hun aandacht geven. Ik ben blij om te zien dat het preadvies overwegend positief is en ik bedank de collega's voor hun harde werk. Dank je wel. 01:00:55

Voorzitter: Jullie hebben wel in de haast gewoon het recht op je drie minuten spreektijd. Daar zit ik op, dus je mag wel gewoon... 01:01:01

Voorzitter: Jij mag nog twee minuten en tien seconden. Heb je behoefte om nog iets van je woordvoering te delen of zullen we naar de volgende? 01:01:15

De heer Scoop (PvdA): Ik denk dat ik het grootste gedeelte wel heb gezegd. Ja, het is goed. 01:01:21

Voorzitter: We gaan over naar de volgende woordvoering. Bedankt. GroenLinks. 17

01:01:26

Mevrouw Jones (GroenLinks): Dank u wel, Voorzitter. Ik wil ook mijn woordvoering beginnen met dank uitspreken naar al die mensen die in oktober 2023 bij de bijeenkomst waren. Dat waren de belangenorganisaties die wij allemaal kennen, die de LHBTQIA+ gemeenschap vertegenwoordigen. Er waren echter ook individuen, die - we hebben daar ook expliciet op aangestuurd - zeiden: "Ik hoor eigenlijk niet per se ergens bij, maar ik hoor wel tot de regenbooggemeenschap en ik ben heel erg blij met de uitgestoken hand van de gemeente". Daar waren ook andere meningen vertegenwoordigd, dus er waren ook mensen van De Roze Leeuw die daar met ons in gesprek zijn gegaan. We hebben naar aanleiding van die gesprekken met een kleiner groepje, waaronder de twee mensen die net al aangehaald werden door mijn collega, gesproken. Zij hebben mede dit voorstel gemaakt tot wat het is, dus daar wil ik hen heel erg voor bedanken, zowel die grotere groep als die kleinere groep. 01:02:26

Mevrouw Jones (GroenLinks): Twee weken geleden hebben wij vragen gesteld over de regenboogbankjes die ook onderdeel van dit voorstel voor meer acceptatie waren en die helaas in groten getale zijn vernield. Dat het daar niet bij bleef, was wel duidelijk. Mijn collega van het CDA refereerde daar al aan, ook in het uitgaansleven voelen mensen zich niet veilig. Het gaat niet alleen om de symbolen, maar ook om de mensen die zich helaas in onze gemeente niet geaccepteerd en nog niet zo veilig voelen als zou moeten. Wij als GroenLinks hebben dit initiatiefvoorstel natuurlijk mede ingediend. Wij vinden het heel belangrijk dat we de zichtbaarheid van deze gemeenschap benadrukken door middel van de vlag, maar ook dat we uitgaan van impliciete beelden en vooroordelen en dat we die gaan omkeren door onder andere die beeldbank. Het gaat niet alleen om nadrukkelijke symbolen, maar ook om de vanzelfsprekendheid waarmee mensen van de LHBTQIA+ gemeenschap zich herkennen in de foto's en in beeldmateriaal van deze gemeente. Daar zijn we dus heel blij mee. We kijken uit naar het verdere vervolg van dit initiatiefvoorstel. Dank u wel. 01:03:42

Voorzitter: Als laatste nog de Partij voor het Noorden. Oh nee, excuus. Ja, wil jij als laatste? Dat doen we nu Student en Stad. 01:03:56

De heer Uitendaal (Student en Stad): Voorzitter, graag zou ik me graag willen aansluiten bij de woorden van de PvdD en D66, want inclusiviteit is helaas geen vanzelfsprekendheid, maar iets waar we samen hard aan moeten werken. Dat is gebeurd met het initiatiefvoorstel dat vandaag voorligt. Dit is ook een belangrijke stap in de goede richting om de zichtbaarheid, acceptatie en veiligheid van de regenbooggemeenschap in Groningen te verbeteren. Waar we blij mee zijn, is dat de voorstellen echt vanuit de regenbooggemeenschap zelf komen en hiermee geloven we ook dat deze doeltreffend zijn. Jullie waren me al voor, mannen. Ik zou echter ook nog graag de tijd willen nemen om Karoline de Groot te bedanken voor de tijd, het initiatief en de passie die ze in het voorstel heeft gestoken samen met Vincent. 01:04:37

De heer Uitendaal (Student en Stad): Om af te sluiten, als fractie vinden wij het ontzettend belangrijk om een positieve verandering te brengen en een krachtig 18

signaal af te geven met het voorstel. Groningen is een plek voor iedereen en iedereen verdient het om gehoord, gezien en gerespecteerd te worden. Dank, Voorzitter. 01:04:52

Voorzitter: De Partij voor het Noorden. 01:04:58

De heer Hekert (Partij voor het Noorden): Dank u, Voorzitter. Het voorstel dat voor ons ligt: 'Alle kleuren van de regenboog' moet een kwetsbare gemeenschap in de gemeente Groningen verdere veiligheid, erkenning en acceptatie brengen. De laatste maanden is wel gebleken dat hier belang bij is. Dat zien we niet alleen bij de behandeling van objecten zoals regenboogbankjes en regenboogzebrapaden, vanavond ook al genoemd, maar helaas ook bij leden van de regenbooggemeenschap zelf. De recentelijke intimidatie en belaging van de bezoekers aan club OOST, CDA noemde het al, is hier weer een vervelend voorbeeld van. Dergelijke ontwikkelingen geven een verontrustend signaal naar deze gemeenschap en dat moeten we niet willen. In Groningen, het is al heel vaak gezegd, moet iedereen kunnen en durven zijn wie ze willen zijn. Wat het voorstel zelf betreft, staat onze fractie hier absoluut achter. Wel zouden wij nog willen meegeven dat we door het preadvies wat twijfelen aan voorstel één. Zo zouden wij graag zien dat het voorstel wat dieper ingaat op de implicaties voor het bestaande vlaggenprotocol van de gemeente en hoe zij dit verder uitgewerkt zien. Verder zijn we tevreden. Dank u wel. 01:06:00

Voorzitter: Helder allemaal? Dan kunnen we nu overgaan naar de beantwoording door het college. 01:06:10

Mevrouw Molema: Er zijn geen vragen gesteld, dus volgens mij kan ik alleen maar afsluiten met dat ik het heel fijn vind dat de raad enorm veel aandacht heeft voor dat mensen in Groningen zichzelf kunnen en mogen zijn. Als college en als ambtelijke organisaties zijn wij er voor iedereen, want ik merk dat er een discussie ontstaat over dat verschillende mensen verschillende behoeften hebben. Volgens mij proberen wij echter met ons diversiteitsbeleid te zoeken naar beleid wat aansluit bij behoeften van inwoners. Dat is ook leven en laten leven soms en ruimte geven aan mensen. Sommigen hebben behoefte dat het wel heel zichtbaar is en andere mensen hebben daar minder behoefte aan. Wij proberen dat in ons beleid ook op die manier vorm te geven. Ik hoop vooral dat de gemeenschap ook ervaart dat wij ons, als gemeente, enorm inzetten om te zorgen dat iedereen in Groningen er gewoon bij hoort. 01:07:01

Mevrouw Molema: Ik vind deze discussie, die jullie met elkaar hebben, ook heel mooi en ik ben benieuwd waar jullie nog qua aanpassingen mee komen. 01:07:09

Voorzitter: Ik ook, want ik wilde net gaan vragen: verwachten de indienende partij dit initiatiefvoorstel in het geheel in te dienen of worden er naar aanleiding van deze sessies nog aanpassingen gedaan? 19

01:07:26

Mevrouw Jones (GroenLinks): Ik had de aandacht erbij, dus ik dacht, ik reageer even. Ik denk dat wij ons beraden op de input die wij hier hebben ontvangen en dat we dan terugkomen op die vraag. 01:07:37

Voorzitter: Goed, dan bedank ik u allemaal voor dit debat. Prettige avond.

20