2020-12-16, 16.30 uur verslag Extra meningsvormende sessie.pdf

De heer De Rook: Voorzitter, er wordt vaak gezegd: "Als je erin gaat zitten", maar de Stedelijke Muziekschool was onderdeel van de gemeente, dus dat waren wij die daarin zit. Dat maakt nog steeds de situatie niet anders. Waarom ik het op deze manier aangeef is dat het er niet alleen maar omgaat dat VRIJDAG een idee of een wens heeft en dat wij daar achteraan lopen. We hebben een verantwoordelijkheid om te voorzien in goede en duurzame huisvesting als huisbaas. Nog even los van de rol die je als gemeente hebt richting andere culturele voorzieningen. Wij zijn er voor verantwoordelijk dat wij partijen ergens huisvesten en dat we dat op een goede manier doen. Dat is het vertrekpunt van dit voorstel geweest, want vanuit die noodzaak dat we iets zouden moeten verbeteren zijn we gaan kijken. En als we dat gaan doen, hoe doen we dat dan op een zo doelmatig mogelijke manier? We hebben ook - zoals u dat als raad vaak van ons vraagt - onderzocht wat het zou kosten als we daar niet iets nieuws gaan neerzetten, maar dat we die drie huidige panden neerzetten. 02:06:09

De heer De Rook: Er zit een heel rapport bij en daaruit blijkt dat als je gaat renoveren het ongeveer net zo duur is. Er is geen enkele aanleiding om dit voorstel niet te willen. Als u zegt: "Ja, doe maar iets goedkoops en kalefater de huidige pandjes maar op", dan hebben we dat onderzocht en dat heeft vergelijkbare kosten als het voorstel wat hier nu voorligt. Als je als gemeente je verantwoordelijkheid voor vastgoed neemt en dat soms al jaren samen met VRIJDAG niet hebt gedaan - want dat is de keerzijde ervan - dan kost dat inderdaad veel geld. De vraag is: hoe zetten we dat in op een manier die ons zoveel mogelijk helpt? We hadden vorig jaar een bedrag gereserveerd voor deze huisvestingsopgave. Die is bij de grote bezuinigingsoperatie van de begroting 2020 geschrapt en we hebben toen gezegd - dat stond ook in de begroting – dat het college de opdracht neemt om VRIJDAG alsnog een nieuw thuis te geven wat voldoet aan de eisen van deze tijd, zonder dat het leidt tot aanvullende begrotingsclaims, zoals nieuwe bezuinigingen of lastenverhoging. Dit voorstel voldoet daaraan. 02:07:13

Voorzitter: Wethouder De Rook, u hebt een interruptie van de heer Ubbens. 02:07:19

De heer Ubbens: Bedankt, Voorzitter. Ik begrijp de vergelijking met verbouwen en dat dat duurder of vergelijkbaar is, maar er was wellicht een mogelijkheid geweest om eerder te

43

EXTRA MENINGSVORMENDE SESSIE VAN 16 DECEMBER 2020 16.30 UUR zeggen: "We gaan op een andere locatie kijken, want nieuwbouw ergens anders zou wellicht toch goedkoper kunnen zijn dan deze operatie". Klopt dat? 02:07:39

De heer De Rook: Voorzitter, het procedurele argument is dat we deze discussie al zeven jaar voeren. Als de heer Ubbens zegt dat we nu alsnog kunnen gaan kijken naar een andere locatie, dan is dat wel een gekke vorm als we al zes jaar met u als raad bezig zijn om het hier te verkennen. Dat is de procedurele kant, maar er zit natuurlijk ook een inhoudelijke kant aan en dat gaat over de positionering in de binnenstad. Zoals de heer Bushoff het zei, een belangrijke reden dat we dat juist in de binnenstad doen - nog even los van dat VRIJDAG er nu al zit, dus dat het een gemakkelijke overgang zou kunnen zijn - is dat het heel waardevol is dat juist in de binnenstad niet alleen maar winkels, koffiezaken en horeca zitten, maar dat ook dit soort publieke functies in de binnenstad gevestigd zijn. En dat mensen niet alleen maar in de binnenstad komen om te winkelen of om een kop koffie te drinken, maar ook om dit soort activiteiten te doen. Dat vinden wij een aanvulling op het aanbod in de binnenstad. Dat is een belangrijke reden, maar de andere reden heeft met de bereikbaarheid te maken, want de centrale ligging - vanuit al onze wijken is de binnenstad ongeveer even ver weg - en de bereikbaarheid -op welke manier je ook naar de binnenstad wil komen - is excellent.

Vandaar dat de binnenstad op inhoudelijke gronden de voorkeur verdient ten opzichte van allerlei andere locaties op allerlei andere plekken. 02:08:51

Voorzitter: Dan de heer Ubbens nog een keer. 02:08:54

De heer Ubbens: Voorzitter, twee dingen. Je kunt aan de ene kant zeggen dat het goed uitkomt, omdat VRIJDAG hier al inzit, dus zitten ze op de juiste plek. Aan de andere kant kun je net zo goed zeggen dat is het heel onhandig is, omdat ze dan tijdelijke huisvesting nodig hebben. Het tweede punt is dat in 2017 het uitgangspunt was dat de kosten worden grotendeels gedekt worden binnen de huurinkomsten van VRIJDAG zelf. En nu zie je dat het ongeveer de helft is van de kosten, dus de onrendabele top en het is net alsof dat een topje is, maar het is de onrendabele helft van het plan. 02:09:29

De heer Ubbens: Voorzitter, daar heeft de heer Ubbens natuurlijk een punt, maar waar ik op wees is dat als je kijkt naar vergelijkend onderzoek dit geen hele gekke kosten zijn voor investeringen in een pand. Dan is wel de vraag, die de heer Ubbens ook opwerpt: "Hoe dek je die dan?" Dan heb je twee opties. De één is het voorstel wat hier nu voorligt en de andere is – en die hebben we bij de cultuurnota op instigatie van de SP besproken, waarbij de SP ons toen opriep samen met een aantal andere partijen in deze raad – ik denk op zichzelf een terechte oproep - dat als je als gemeente dit soort investeringen pleegt in huisvesting, het er niet voor moet zorgen dat het uiteindelijk een molensteen om de nek van die culturele organisatie gaat worden, zodat hij helemaal niet meer kan toekomen aan de activiteiten in de wijken, omdat ze straks al die miljoenen aan huisvesting kwijt zijn in plaats van aan het begeleiden van jonge mensen of mensen in het algemeen richting kunst en cultuur. 02:10:20

De heer Ubbens: Wij zorgen er juist voor – dat doen we hier, maar dat hebben we bij de 44

EXTRA MENINGSVORMENDE SESSIE VAN 16 DECEMBER 2020 16.30 UUR Kunstwerf en het Museum aan de A ook gedaan - dat, omdat er een verbetering van het vastgoed plaatsvindt, het er niet toe moet leiden dat er in de praktijk minder cultureel aanbod gaat zijn. Dat uitgangspunt hebben wij steeds gehanteerd en dat doen we hier ook. Als je het voorstel van de heer Ubbens zou doen zouden we tegen VRIJDAG zeggen dat al die extra kosten van ongeveer €600.000 per jaar dan maar door hen betaald moet worden, wat betekent dat het activiteitenaanbod daar een flinke deuk in zal oplopen en dat vinden wij onwenselijk. 02:10:52

De heer Ubbens: Voorzitter, ik heb hier nog een laatste reactie op. Ons voorstel zou helemaal niet zijn dat VRIJDAG die hoge huur moet gaan betalen. Wij zouden zeggen dat we dit plan niet gaan doen, maar dat we opnieuw om tafel gaan zitten om een plan te doen wat binnen het budget van VRIJDAG past. Of wat in ieder geval veel beter past dan wat het huidige voorstel is. Dat zou ons voorstel zijn. 02:11:19

De heer De Rook: Voorzitter, we hebben daarom ook gekeken als je bijvoorbeeld een renovatie zou doen, een soort basisoptie, en dat blijkt in de praktijk helemaal niet goedkoper te zijn. Daarom hebben wij gezegd dat dit een investering is die kennelijk nodig is om dit op niveau te krijgen en dan is de keuze of je vindt dat de gemeente die kosten moet dragen of dat die door VRIJDAG betaald moeten worden. Het college kiest voor het eerste, omdat we juist vinden dat VRIJDAG, gegeven hun doelstelling, in staat moet zijn om zijn activiteitenaanbod op peil te houden de komende jaren. Dus daar kijken wij anders tegen aan, maar dat is de redenering die het college heeft toegepast bij dit voorstel. 02:11:53

Voorzitter: De heer Sijbolts nog en dan gaan we gauw door. 02:11:56

De heer Sijbolts: Dank u, Voorzitter. Volgens mij sprak de wethouder zijn verbazing uit over het feit dat er zes/zeven jaar gepraat wordt en dat er nu een voorstel ligt en adresseert dat aan de raad. Volgens mij is het inderdaad waar dat er zes/zeven jaar gesproken wordt, alleen er is niet al zes/zeven jaar bekend dat het plan zevenendertig komma vier miljoen gaat kosten. Vindt de wethouder het dan niet logisch dat er vragen over worden gesteld? Of wordt nu straks het argument: "We praten al zolang met partijen over nieuwbouw, dus het maakt, wat het college betreft, niet uit wat het gaat kosten". Dan had ze ook een plan van veertig, vijftig of zestig miljoen kunnen neerleggen en dan was ook de redenatie geweest: "We praten al zolang, dus het moet". 02:12:33

De heer De Rook: Voorzitter, de heer Sijbolts heeft natuurlijk gelijk. Het is ontzettend begrijpelijk dat de raad daar vragen over stelt en daar kritisch op doorvraagt. Waar ik op inging is dat in de woordvoeringsronde van de fracties het college de vraag had gesteld -en daar zat enige verbazing in - waarom de binnenstad nu een plek was waar dit ging gebeuren? Toen was mijn reactie: "Dat kan toch bijna geen verrassing zijn, want we zijn hier al zeven jaar mee bezig". Zo moet u dat zien. Voorzitter, dan kom ik nog even terug op het punt van de SP en dan kom ik ook bij het amendement. Voorzitter, de fractie van de SP en het college hebben geen enkel verschil van mening over wat de doelstelling van VRIJDAG 45

EXTRA MENINGSVORMENDE SESSIE VAN 16 DECEMBER 2020 16.30 UUR zou moeten zijn en VRIJDAG volgens mij zelf ook niet. Uit eigen beweging, maar ook door gezamenlijke druk vanuit de gemeenteraad, moet VRIJDAG niet alleen maar een centrale plek hebben, maar moet ook juist zijn zichtbaarheid en activiteiten in de wijken verder ontplooien. Dat hebben ze echt gedaan. Het kan altijd beter en nog meer, maar die beweging is de afgelopen jaren echt ingezet. Dat kunt u als raad op uw conto schrijven, want dat is omdat u daar steeds om heeft verzocht en op heeft ingezet en dat blijft VRIJDAG ook doen. 02:13:47

De heer De Rook: Daar hebben ze overigens geen gebouwen voor nodig, want we hebben gelukkig een heel rijk aanbod in al onze verschillende wijken van vensterscholen, wijkaccommodaties, enzovoort. Daar kan VRIJDAG gebruik van maken. Dat staat dit voorstel ook absoluut niet in de weg. Dat wil ik graag benadrukken. Sterker nog, zo'n centrale plek kan VRIJDAG gebruiken om - hun visie die twee sporen heeft - proberen mensen te activeren en aan te spreken in de wijken, waarbij het aanbod dichtbij is, om ze dan vervolgens het aanbod centraal aan te kunnen aanbieden op één plek. Al is het simpelweg maar, omdat we niet in elke wijk een theater kunnen bouwen waar bijvoorbeeld de theatergroep van VRIJDAG kan spelen. Daar heb je centrale voorzieningen voor nodig. Vandaar dat dit voorstel zegt: er zijn nu drie plekken die half centraal zijn, maar net niet helemaal en dat wordt significant beter voor iedereen op één plek. VRIJDAG gaat desalniettemin door met het aanbieden van aanbod in de wijken, omdat wij juist – en dat staat ook in de cultuurnota – daar de uitdaging hebben om mensen in aanraking te brengen met kunst en cultuur. Dan moet je daar zijn. 02:14:52

De heer De Rook: Als mensen geïnteresseerd zijn is het altijd het beste dat je niet allemaal kleine VRIJDAG-jes in alle wijken gaat bouwen - als je naar de kosten kijkt zal dat alleen nog maar het duurder zijn - maar dat je dan tegen mensen zegt: "Als je die stap wilt zetten kom dan naar die goede plek. Centraal gelegen, goed bereikbaar en waar alle voorzieningen zijn". Dan heb je de goede mix van een centrale voorziening en dat aanbod in die wijken. Dat staat dit voorstel echt niet in de weg. Wij zullen in de toekomst alleen maar meer met VRIJDAG in gesprek gaan over hoe we juist die kant van de wijken nog verder kunnen intensiveren. 02:15:21

Voorzitter: De heer Dijk. 02:15:23

De heer Dijk: Voorzitter, dan is het mooi dat wij het voor dat deel met elkaar eens zijn, want de interrupties van GroenLinks en D66 waren inderdaad een beetje flauw. Alsof wij geen waardering hebben voor de activiteiten die door VRIJDAG in de wijk worden georganiseerd. Niets is minder waar. Absoluut, dat zien wij heus ook. Wij zien alleen wel - en dat het lezen we ook terug - dat een deel van die activiteiten moeilijk uit te breiden of te realiseren zijn in de voorzieningen die in de wijken zijn. Daarom hebben wij het voorstel om dat te verbeteren, zodat we - precies zoals u net uw laatste zinnen afsloot - een uitgebreider aanbod kunnen doen in die wijken en daar meer activiteiten kunnen organiseren dan nu het geval is. Daarom doen wij dit voorstel.

46

EXTRA MENINGSVORMENDE SESSIE VAN 16 DECEMBER 2020 16.30 UUR 02:16:04

De heer De Rook: Voorzitter, waar de zin over gaat waaruit de heer Dijk citeert is dat ik het voorbeeld noemde van een theater. Een theatergroep wil op een podium kunnen repeteren, dus daarvoor heb je een centrale voorziening nodig. Het is echt ondoenlijk dat wij in elke wijk een theater gaan neerzetten, zodat overal een theater georganiseerd kan worden. Daar heb je centrale voorzieningen voor nodig. Die zijn nu suboptimaal in de huidige drie panden, want het is ook niet zo dat die drie panden heel erg verspreid zijn door de stad. Zij zitten net om de binnenstad heen, maar zijn veel minder goed bereikbaar dan de St. Jansstraat. Wij denken dat we er op deze manier voor zorgen dat VRIJDAG met zijn missie naar de toekomst toe - nogmaals, waar die wijken een hele belangrijke rol in spelen - hun in staat stelt om dat toekomstbestendig te kunnen doen. En dat we bovendien op deze manier een stuk binnenstad een kwaliteitssprong geven zonder commerciële invulling, maar juist een publieke functie in het hart van de stad, zodat die diversiteit aan voorzieningen daar ook gestalte kan krijgen. 02:17:05

Voorzitter: Dank u wel, wethouder De Rook. Dan kijk ik even rond of er iemand is die hier al een stemverklaring op zou willen geven? De heer Dijk. 02:17:16

De heer Dijk: Voorzitter , het is misschien een beetje vooruitlopend, maar wij hopen dat ons amendement wordt aangenomen. Mocht dat niet het geval zijn, dan zitten wij ontzettend in dubio, want wij zien echt de toegevoegde waarde van VRIJDAG. Ook de nieuwbouw daarvan. Wij zullen met het voorstel instemmen, maar scherp op die activiteiten om vooral de voorzieningen in de wijken te gaan zetten, want wij vinden dat dat nu tekortschiet. De heer De Rook zei net: "Voor een theater moet je naar de binnenstad". Ja, maar je kunt ook een theater in een buurthuis hebben met een klein podium voor amateurtheater. Dat heb ikzelf ook jarenlang gedaan en daar is helemaal niets mis mee. En als je een opvoering moet doen moet je naar een groot theater gaan in het centrum. 02:18:06

Voorzitter: Dat is in ieder geval een goede vooropleiding geweest voor de gemeenteraad. Ik kijk nog even rond of er nog meer mensen zijn die een stemverklaring willen geven en ik zie de heer Boter zijn hand opgestoken hebben. 02:18:21

De heer Boter: Ik wil nog even een stemverklaring op het amendement van de SP doen. Alles is wel akkoord. In de wijken is het wel akkoord, maar die locaties niet. Het was altijd het plan om één locatie doen, daarom waren we er niet tegen. Daarom kunnen we dat amendement niet steunen.

7 Motie vreemd aan de orde van de dag 02:18:36

Voorzitter: Dank u wel. Dat waren ze, denk ik. Tot zover. Dan concludeer ik deze af en gaan we naar het volgende agendapunt. En ik neem u alvast mee in het nieuwe tijdschema voor vanavond, want de raadsvergadering begint om half negen. Dat hebt u allemaal aan uzelf te danken. Agendapunt nummer zeven: motie vreemd aan de orde van de dag. Ik had heel 47

EXTRA MENINGSVORMENDE SESSIE VAN 16 DECEMBER 2020 16.30 UUR streng willen zijn op een aantal momenten. De moties vreemd aan de orde van de dag gaan we behandelen zoals we straks de moties deden. De hoofdindieners lichten hun motie kort toe. De overige fracties kunnen eventueel nog reageren of een verhelderende vraag stellen. Daarna reageert het college. Hier gaan we een beetje tempo in proberen te maken. Dat zal misschien met de eerste niet helemaal lukken, maar goed, we proberen het toch. Ik vind het wel een mooie ambitie.

7A Onderzoek (MKBA) schoonmaakwerk gemeente Groninge (collegebrief 22 oktober 2020) Motie 1 van de Partij van de Arbeid, GroenLinks, SP, Partij voor de Dieren, 100% Groningen en de PVV : schoonmakers in dienst van de gemeente Groningen. Dit is een motie op een collegebrief op het onderzoek (MKBA) schoonmaakwerk gemeente Groningen. Gaat uw gang, Partij van de Arbeid, de heer Bushoff. 02:19:56

De heer Bushoff: Dank u wel, Voorzitter. Schoonmakers verdienen een gelijkwaardige positie binnen de gemeentelijke organisatie. Meer loon en betere arbeidsomstandigheden. Dat is de reden waarom ik vandaag samen met de SP, de Partij voor de Dieren, GroenLinks en een aantal anderen het voorstel indien om schoonmakers in gemeentelijke dienst te nemen. En ja, dat kost meer geld. En ja, je zou kunnen zeggen dat het wellicht logischer is om dat te betrekken bij de voorjaarsbrief of bij de voorjaarsnota. Maar, Voorzitter , vanavond spreken we over de toekomst van het gemeentelijke schoonmaakwerk. Vanavond moeten we een keuze maken en dan kiest de Partij van de Arbeid ervoor om schoonmakers in dienst van de gemeente te nemen. 02:20:33

De heer Bushoff: En, Voorzitter , dat zorgt voor een betere toekomst voor die schoonmakers. Voordat ik eventueel een aantal vragen ga beantwoorden als die er nog zijn, wil ik graag afsluiten met het volgende. Namelijk, een interview dat ik las van Selita en Abdel Kourtit toen zij in dienst kwamen bij de Rijksoverheid als schoonmakers. Zij zeiden allebei dat het ook gaat om respect, om gezien te worden en om waardering. Zoals Abdel het samenvatte: "Ik ben nog geen ambtenaar. Ik weet ook niet wanneer het gebeurt, maar dat het gaat gebeuren doet mij heel veel. Daar ben ik ontzettend blij mee en dat geeft mij het gevoel dat ik erbij hoor en dat ik meetel". 02:21:13

Voorzitter: U hebt een interruptie van de heer Bolle. 02:21:15

De heer Bolle: Gelden al die argumenten ook niet voor de basisbanen? 02:21:19

Voorzitter: De heer Bushoff. 02:21:23

De heer Bushoff: Voorzitter , precies. Daarom vinden wij de basisbanen een ontzettend goed

48

EXTRA MENINGSVORMENDE SESSIE VAN 16 DECEMBER 2020 16.30 UUR instrument, omdat mensen mee kunnen doen, omdat ze erbij horen, omdat ze goed werk hebben. Voorzitter , ik zei het al, Abdel vatte het samen als zijnde02:21:34

Voorzitter: U hebt een interruptie van de heer Bolle. 02:21:38

De heer Bolle: Mijn vraag was of de mensen die we nu een basisbaan geven met diezelfde argumenten ook niet gewoon gemeenteambtenaar moeten worden? Want al de argumenten die de Partij van de Arbeid noemt gaan volgens mij ook op voor mensen die een basisbaan hebben. Dan moeten die toch ook bij ons in dienst komen? En alle onderhoudsmonteurs die heel vaak werk voor ons doen en niet bij ons in dienst zijn. Zouden die ook niet bij ons in dienst moeten komen? Zo heb ik nogal wat voorbeelden. 02:22:01

Voorzitter: De heer Bushoff. 02:22:02

De heer Bushoff: Voorzitter , je kan een aantal voorbeelden noemen, maar maar laat ik even het punt van de basisbanen uitpakken. Juist omdat wij als Partij van de Arbeid het belangrijk vinden dat mensen meedoen en dat ze werk hebben, hebben wij het instrument basisbanen gecreëerd, omdat wij liever zien dat mensen werk hebben - een basisbaan - dan dat zij een uitkering hebben. Dat is de reden waarom wij het instrument basisbaan in het leven hebben geroepen en ik heel blij ben dat het gelukt is om deze coalitieperiode een aantal basisbanen te realiseren en dat mensen aangeven hoe waardevol dat voor hun is. 02:22:32

Voorzitter: U hebt een interruptie van mevrouw Van Doesen. 02:22:40

Mevrouw Van Doesen: Dank u wel, Voorzitter. De heer Bushoff had het net over respect en waardering en gezien worden, maar daarvoor hoef je iemand niet per se in dienst te nemen en hoeft iemand niet een onderdeel van de gemeente organisatie te worden. Dat is toch gewoon cultuur? Of vindt u het heel normaal dat als mensen niet bij ons in dienst zijn ze dan niet met respect behandeld worden? 02:23:06

Voorzitter: Voorzitter, ik zeg helemaal niet dat mensen die niet bij ons in dienst zijn en af en toe wel werkzaamheden voor de gemeente uitvoeren niet met respect behandeld worden. Waar het om gaat is - en dit waren overigens de woorden van mensen zelf, dus het zijn niet mijn woorden geweest - dat dit de woorden van mensen zelf zijn geweest die hebben gezegd: "Ik voel dat ik er weer bij hoor en dat ik meetel op het moment dat ik in dienst wordt genomen". In dit geval door de Rijksoverheid en hopelijk straks door de gemeente als schoonmaker. En waar het om gaat, Voorzitter , is dat schoonmaakwerk ontzettend belangrijk werk is. Er is meer belangrijk werk, maar dat schoonmakers geen tweederangs werknemers zijn en dat zij onderdeel zijn van de gemeentelijke werkzaamheden die we uitvoeren en daarmee ook onderdeel zouden moeten zijn van de gemeente. Daarom is het nodig om schoonmakers in dienst te nemen. Volgens mij wordt de meerwaarde van het in dienst nemen van schoonmakers heel goed samengevat door de schoonmakers die al in 49

EXTRA MENINGSVORMENDE SESSIE VAN 16 DECEMBER 2020 16.30 UUR dienst zijn bij de Rijksoverheid, zoals Selita en Abdel die zeiden: "Ik voel me er weer bij horen. Ik doe weer mee. Ik tel weer mee en ik word gezien". 02:24:01

De heer Bushoff: Voorzitter, voor die mensen dienen wij vanavond een voorstel in met deze partijen en ik hoop dan ook dat de meerderheid van deze raad voor dit voorstel stemt dat schoonmakers straks een gelijkwaardige positie binnen de gemeentelijke organisaties hebben. 02:24:14

Voorzitter: Meneer Bushoff, u heeft een interruptie van de heer Sijbolts. 02:24:17

De heer Sijbolts: Dank u wel, Voorzitter. Ik ben blij dat de Partij van de Arbeid een punt van de Stadspartij uit 2013 nu overneemt samen met GroenLinks, waarbij [~] Alleen hadden wij toen als gemeente, wat mijn fractie betreft, veel meer geld. Ik zie hier nu een motie liggen waarvan wij ongeveer de ideologie wel [~] steunen alleen ik vind het een boterzachte motie die eigenlijk niets voorstelt. Want er staat: 'met een voorstel te komen hoe de financiële consequenties in 2021 en verder worden verwerkt'. Ik begrijp niet helemaal hoe deze motie gaat zorgen voor uw ambitie om die schoonmakers in dienst te nemen. 02:24:58

De heer Bushoff: Voorzitter , als een meerderheid voor stemt - en ik hoop ook op de steun van de heer Sijbolts - weet ik zeker dat we ervoor moeten zorgen en is het een extra opgave die we moeten realiseren binnen een nieuwe sluitende begroting die we gaan presenteren. Als je het wilt kan het, denk ik. 02:25:13

Voorzitter: Dan hebt u nog een vraag van mevrouw Hessels. Zonder microfoon lukt het niet. 02:25:28

Mevrouw Hessels: Ik ben erg benieuwd waar de heer Bushoff het geld vandaan wil halen om dit te doen? Want het kost een hoop geld. 02:25:37

Voorzitter: De heer Bushoff. 02:25:41

De heer Bushoff: Voorzitter , het kost een hoop geld, dat is waar. Aan de andere kant, als je kijkt wat je ervoor terugkrijgt valt het ook wel weer mee. Voorzitter , het legt een claim op de toekomst. Iedereen die zegt dat dat zo is heeft gelijk. Inderdaad, het creëert een extra opgave die we zullen moeten meenemen bij de nieuwe begrotingsbespreking en bij het in elkaar timmeren van een nieuwe sluitende begroting. Wij denken dat daar ruimte voor is en daarom dienen wij dit voorstel in. Ik hoop op steun, want uiteindelijk gaat het erom dat deze schoonmakers een gelijkwaardige positie in de gemeentelijke organisaties verdienen, dat ze meer loon krijgen en betere arbeidsomstandigheden. Met dit voorstel gaan we dat regelen. Wanneer schoonmakers uiteindelijk in dienst van de gemeente Groningen zullen komen, als dit voorstel wordt aangenomen, moeten we nog even zien, maar we kunnen er vanavond voor kiezen dat zij op termijn in dienst komen en ik hoop dat de meerderheid daar ook voor kiest. 50

EXTRA MENINGSVORMENDE SESSIE VAN 16 DECEMBER 2020 16.30 UUR 02:26:28

Voorzitter: De heer Rebergen? 02:26:30

De heer Rebergen: Ik heb nog een vraag voor de heer Bushoff als het mag? 02:26:38

Voorzitter: Een verhelderende vraag? 02:26:39

De heer Rebergen: De heer Bushoff gaf aan dat medewerkers die niet bij de gemeente in dienst zijn geen tweederangs werknemers zijn. Zou de heer Bushoff dat nog even kunnen toelichten? 02:26:52

Voorzitter: De heer Bushoff. 02:26:53

De heer Bushoff: Voorzitter , dat geeft mij nog één keer de gelegenheid te herhalen wat ik net ook al zei, namelijk dat schoonmaakwerk ontzettend belangrijk werk is. Dat schoonmaakwerk onderdeel is van de gemeentelijke werkzaamheden en daarom ook onderdeel van de gemeentelijke organisatie zou moeten zijn. Volgens mij hebben de voorbeelden die ik aangaf van Selita en Abdel heel goed aangegeven wat het met mensen doet als zij daadwerkelijk in dienst van de gemeente worden genomen, namelijk dat ze weer gezien worden, dat ze het gevoel hebben gerespecteerd te worden en dat ze erbij horen. Daarom doen wij mede ook dit voorstel. 02:27:24

De heer Rebergen: Een aanvullende vraag, Voorzitter? 02:27:26

Voorzitter: Nee, meneer Rebergen. We gaan nu door naar de fractie van GroenLinks die de motie kort wil toelichten. 02:27:31

De heer Visser: Dank u wel, Voorzitter. Ik zal het proberen zo kort mogelijk te houden. Vanuit het coalitieakkoord en ons eigen verkiezingsprogramma streven we er onder meer naar dat externe inhuur wordt teruggedrongen en de diversiteit van het personeelsbestand wordt vergroot. Het gaat niet over het wel of niet aanbesteden van overheidstaken, maar over wat voor soort organisatie je wilt hebben. Hoe je kijkt naar collegialiteit, samenwerking en ontwikkeling van de mensen. Met dat perspectief is de kwestie simpel. Schoonmakers zijn collega's die daarbij horen net als secretarissen, beleidsmensen, archiefmedewerkers, ICT'ers, enzovoorts. Een organisatie niet van producten, maar van mensen. Een waarde die zich niet laat meten in euro's. Ik ga niet meer in op de ingewikkelde schoonmaakbranche waar zo hard geconcurreerd wordt. Ik heb ook geen reden om te zeggen dat02:28:26

Voorzitter: U hebt een verduidelijkende vraag van de heer Bolle. 02:28:30

De heer Bolle: Dank u wel, Voorzitter. Het gaat over het stuk van externe inhuur en aanbesteden en diversiteit en wat voor soort organisatie je zou willen zijn. Maar is het ook 51

EXTRA MENINGSVORMENDE SESSIE VAN 16 DECEMBER 2020 16.30 UUR niet de GroenLinks fractie - nu weet ik niet meer of het deze periode was. Ik denk dat het de vorige periode was, maar daar zat GroenLinks in ieder geval ook in - die de ICT heeft uitbesteed en een heleboel ICT'ers uit deze organisatie heeft gezet? Die zijn er nu niet meer. Hoe kijkt u daar daar dan naar? 02:29:03

De heer Visser: Ik wist dat ik met het woord ICT'er iets zou kunnen oproepen. Ik vind dat je daar over na moet denken. Wij zijn niet heel principieel voor wel of niet in eigen beheer hebben. Als je een serverpark goedkoper kunt krijgen vind ik het prima. Potloden inkopen doe je ook. Bij mensen inkopen wordt het ingewikkeld. En van die hele ICT-operatie moet je je nog maar afvragen of dat inderdaad zoveel goedkoper was als het indertijd werd voorgesteld. Maar ik geef toe, daar heeft GroenLinks aan meegewerkt. Ik denk dat dat niet veranderd kan worden. 02:29:40

Voorzitter: Dan heeft u nog een vraag van mevrouw Hessels. 02:29:46

Mevrouw Hessels: Ik wilde ook vragen wat het verschil is tussen schoonmakers en ICT'ers, want dat werd wel aanbesteed. [~] 02:29:51

Voorzitter: [~] dan ga ik gauw naar de heer Sijbolts. 02:29:55

De heer Sijbolts: Dank u, Voorzitter. Korte vraag aan GroenLinks over de bekostiging hiervan. De heer Bushoff vroeg om steun en dat zult u ook doen voor uw motie. Bent u dan ook bereid om nu toe te zeggen dat het eventueel ten koste mag gaan van ambities of plannen van deze coalitie om dat geld vrij te spelen? 02:30:16

Voorzitter: De heer Visser. 02:30:16

De heer Visser: De heer Bushoff zei het wel heel aardig. Dit wordt, als je het aanneemt, onherroepelijk een opgave voor de begrotingsbehandeling van de komende periode. Ik vertrouw erop dat we daar met deze coalitie op een goede manier uitkomen. Zal ik doorgaan? 02:30:36

Voorzitter: Ja, als u dan ook tot een afronding kan komen zou het mooi zijn. 02:30:42

De heer Visser: Ik ga niet meer in op de bijzondere positie van schoonmakers in de schoonmaakbranche en hoe hard daar geconcurreerd wordt. De inspectie SZW heeft daar specifieke programma's voor opgezet. Ik wil niet zeggen dat de schoonmaakbedrijven die nu door de gemeente worden ingehuurd zich op die manier misdragen, maar ik vind het wel merkwaardig dat in de brief van het college over sociaal aanbesteden onder punt één onder meer het opleggen van de eis om niet onder te betalen wordt genoemd. 02:31:09

Voorzitter: Nu ga ik toch ingrijpen, want deze collegebrief is besproken. Dit is een motie 52

EXTRA MENINGSVORMENDE SESSIE VAN 16 DECEMBER 2020 16.30 UUR vreemd aan de orde van de dag. U hebt uw zegje hierover kunnen doen, dus ik wil alleen maar een korte toelichting op de motie en een verhelderende vraag van de andere fracties, anders komen hier nooit meer doorheen vanavond. 02:31:26

De heer Visser: Dan zal ik het inkorten tot de laatste afweging die we hebben gemaakt. Het college neigt naar sociaal aanbesteden en wij schrokken ook van dat bedrag. We hebben geprobeerd uit te zoeken wat het maximaal aan verbetering zou kunnen zijn bij sociaal aanbesteden. Op het punt van de belangrijkste arbeidsvoorwaarden is die verbetering niet mogelijk. Dat heeft voor ons uiteindelijk de doorslag gegeven. We willen de schoonmakers, met de Partij van de Arbeid, in een gelijkwaardige positie brengen. De sociale aanbesteding brengt dat in onze ogen niet voldoende dichterbij. Voorzitter, zo snel mogelijk schoonmakers in dienst nemen doet dat wel. Dank u wel. 02:32:00

Voorzitter: Dank u wel, meneer Visser. Is er nog iemand die hierover het woord wil voeren?De heer Dijk van de SP. 02:32:07

De heer Dijk: Dank u wel, Voorzitter. 'Nooit meer onzichtbaar', dat was de leus tien jaar geleden toen schoonmakers begonnen aan hun langdurige aanhoudende acties. Dat had vooral te maken dat zij apetrots waren op het werk dat zij verrichten. Twee weken geleden op woensdag plaatsten wij een filmpje op Facebook, waarin ik02:32:28

Voorzitter: U interrumpeerde, zou u het kort willen houden, want het gaat om het medeindienen van de motie. 02:32:34

De heer Dijk: Ik interrumpeerde op de VVD-fractie met een reden. Ik wil benadrukken hoe belangrijk dit voorstel is en dat het vanavond aangenomen gaat worden. Dat heeft ermee te maken dat wij op deze manier onze democratische zeggenschap over de samenleving en economie vergroten en dat is van het grootste belang. Dan ga ik even kort in op het CDA en de VVD die de vraag stellen: "Moeten wij dan al alle werknemers die diensten voor de gemeente uitvoeren gaan aannemen?" Ja, dat moeten wij gaan doen. De tendens die er inzit is goed. Dus inderdaad, de ICT moet weer terug. Als we naar het onderzoek kijken moeten we bijvoorbeeld ook kijken naar de aanbesteding in de thuiszorg per één januari 2022. Het zijn exact dezelfde conclusies die uit het onderzoek komen. 02:33:18

Voorzitter: Die gaan allemaal niet over deze motie. 02:33:20

De heer Dijk: Nee en daarom daarom sluit ik af. Als dit voorstel wordt aangenomen betekent het twee dingen en die gaan wel over de motie. Het betekent nog niet dat het per definitie geregeld is, want er moet nog een dekking bij gezocht worden. En ik heb u beloofd dat ik een bijeenkomst zal organiseren met de schoonmakers, zodat we met hun in gesprek kunnen in plaats van over hun. Dit is een grote overwinning van de schoonmakersacties van de afgelopen tien jaar en ik wil alle partijen bedanken die dit gaan steunen. 53

EXTRA MENINGSVORMENDE SESSIE VAN 16 DECEMBER 2020 16.30 UUR 02:33:46

Voorzitter: Dan gaan we nog kort naar de PVV, de heer Van Kesteren. 02:33:50

De heer Van Kesteren: Dank u wel, Voorzitter. Het viel me een beetje tegen dat de heer Bushoff één of twee partijen noemde en ook nog een paar andere partijen, dus dat we daar even alle partijen noemen. Voorzitter, voor de PVV is het een belangrijk argument om deze motie mede in te dienen, omdat het past in de sociaal maatschappelijke ambities van dit college. Daar staan wij achter, in tegenstelling tot die absurde ideologische klimaatambities waarvoor heel veel overheidsgeld wordt verspild. Daarom deze motie, Voorzitter. Het gaat om investeren in mensen in als alternatief voor geldverspilling en klimaatwensen. Dat is voor ons belangrijk om dit nog even te noemen. Dank u wel. 02:34:39

Voorzitter: Dank u wel. Dan kijk ik nog even naar 100% en de Partij voor de Dieren of zij nog wat willen toevoegen? De heer Van Zoelen. 02:34:49

De heer Van Zoelen: Kort, want er is al veel over gesproken. Wat ons betreft had dat dure MKBA-onderzoek nooit gehoeven en had ook deze motie niet gehoeven en had dit college er direct voor gekozen om de schoonmakers in dienst te nemen. De heer Bushoff doet nog wat tromgeroffel om de boel op te taaien, maar deze motie heeft met de indieners de meerderheid. Wij zijn zeer blij dat de schoonmakers vaste grond aan hun voeten krijgen en onderdeel gaan uitmaken van de Groningse gemeentelijke organisatie. Dank, Voorzitter. 02:35:22

Voorzitter: Dank u wel. Dan hebben wij alle indieners gehad en dan gaan wij nog voor een korte toelichting - ja, ook voor u een uitdaging. Mevrouw Chakor. 02:35:33

Mevrouw Chakor: U vraagt aan mij, Voorzitter, om kort te zijn. Ik zal mijn best doen, maar ik beloof hierbij niet zoveel. De motie ligt nu inderdaad voor ons. Die verzoekt ons om de positie van de schoonmakers te verbeteren en de schoonmakers zo snel mogelijk als verantwoord in dienst te nemen. Het college deelt uw ambitie, want we willen ook de positie verbeteren en het werk beter waarderen. Dat is ook de reden waarom wij in het onderzoek van MKBA het sociale aspect hebben meegenomen. En u heeft, net als ons, het MKBA gelezen en u heeft kunnen zien dat de kosten voor het in dienst nemen ontzettend hoog zijn. Het gaat om acht ton en dat zien we niet alleen terug in de MKBA, maar dat zien we ook terug in gemeenten die dat eerder hebben gedaan. 02:36:33

Mevrouw Chakor: Daarbij, Voorzitter, kijken we naar de financiële situatie van de gemeente. Die is niet rooskleurig, dat hoef ik u niet uit te leggen. Plus de andere opgave die wij hebben, zeker in deze onzekere tijden, want we weten niet helemaal wat er nog allemaal op ons af gaat komen. Daarbij een nieuwe interne organisatie optuigen, wat natuurlijk ook niet helemaal niks is. Wat als voorbereidingstijd [~] Zoals u weet vanuit Amsterdam – dat heb ik volgens mij in de commissie uitgelegd - hebben zij daar anderhalf jaar de tijd voor nodig gehad, terwijl ze in coalitieakkoord niet hebben gezegd: "We gaan een onderzoek doen zoals we dat hier hebben aangegeven", maar ze hebben gezegd: "We gaan inbesteden". 54

EXTRA MENINGSVORMENDE SESSIE VAN 16 DECEMBER 2020 16.30 UUR Voorzitter, omdat wij die ambities delen, zoals u ook deelt dat de positie moet verbeteren, hebben wij verkenning gedaan naar sociaal aanbesteden. We hebben niet gezegd dat dit de uitkomst is en dat u het hiermee moet doen. 02:37:40

Mevrouw Chakor: Nee, we hebben gekeken hoe we die positie kunnen verbeteren. Door bijvoorbeeld de werkdruk te verlagen en door ontwikkel mogelijkheden? Hoe zou je de schoonmakers erbij kunnen betrekken, zodat ze erbij horen zoals de heer Bushoff aangaf? Uiteraard komen hier kosten bij, maar die kosten zijn, als we heel eerlijk zijn, lager dan de kosten voor inbesteden en beter te dragen in deze lastige tijden. Kortom, Voorzitter, er ligt hier wel een motie en naar aanleiding van het verhaal wat ik net had zal het niet verrassend zijn dat wij deze motie ontraden. We zien in uw raad een meerderheid ontstaan om, ondanks de kosten, er toch voor te kiezen om schoonmakers zelf in dienst nemen. En u vraagt ons om dat snel en verantwoord te doen, maar er zijn wel een aantal aspecten die ik hier wil aangeven waar we rekening mee moeten houden. Één begint al bij de tijd, zoals ik net heb gezegd. Die tijd moet je nemen. Je hebt anderhalf jaar tijd nodig om de organisatie goed voor te bereiden om daadwerkelijk in staat te zijn om een goed werkgever te zijn voor de schoonmakers. 02:38:51

Mevrouw Chakor: Twee is geld. Daarnaast moeten de benodigde middelen worden vrijgemaakt. Ik zie de dekking hier niet voorliggen dus de dekking wordt, hard gezegd, misschien een beetje aan het college overgelaten. En dan hebben we de huidige aanbesteding die afloopt november 2021. Als je de rekensom maakt kan ik u nu al zeggen dat wij 2021 niet een organisatie hebben opgetuigd. Naar aanleiding van de discussie die wij hebben gehad in de meningsvormende sessie, maar ook in de technische sessie die we hebben georganiseerd, zijn wij de mogelijkheden aan het uitzoeken. Wat zijn nou de risico's indien de motie aangenomen wordt? En dit zo snel mogelijk uit te werken om te kijken wat kan en wat niet kan en uiteindelijk richting u te rapporteren van02:39:47

Voorzitter: U heeft een korte vraag van de heer Dijk. 02:39:50

De heer Dijk: Voorzitter, als je naar haar luistert zou je bijna denken dat het niet gaat gebeuren per één januari 2022. Dit voorstel wat er ligt roept daar wel toe op, dus dat moet u dan gaan uitvoeren. Ik snap dat het moeilijk is om een nieuwe overheidsorganisatie op te richten. Ik snap dat de huidige politiek - en van de afgelopen veertig jaar - er last mee mee heeft om nieuwe overheidsorganisaties op te tuigen, maar u heeft toch wel een beetje vertrouwen in wat we gaan doen? Het is een langgekoesterde wens. Het kan ook niet als een grote verrassing zijn gekomen dat dit de voorkeur was van deze gemeenteraad. Als u van tevoren had geteld, bij de uitkomst van het onderzoek, had u dit ook kunnen weten. Kunt u mij vertellen waarom u daar misschien zolang mee gewacht heeft? Het onderzoek ligt er nu wel, maar u had ook kunnen bedenken dat dit de grootste voorkeur was en dat u al veel werk had kunnen doen en dat het daarmee geen enkel probleem had moeten zijn om per één januari 2022 schoonmakers in dienst te gaan nemen.

55

EXTRA MENINGSVORMENDE SESSIE VAN 16 DECEMBER 2020 16.30 UUR 02:40:41

Mevrouw Chakor: Voorzitter, dat is een beetje te kort door de bocht. Volgens mij hebben we u aangegeven dat wij het onderzoek hebben gedaan en dat wij met de uitkomst daarvan geen genoegen nemen. Daarom hebben wij die verkenning gedaan richting sociaal aanbesteden en als u de tijd terug draait met corona, etcetera, maakt dat het er allemaal niet makkelijker op. De reden waarom wij nu achter de schermen al aan het werk zijn en zaken aan het uitzoeken zijn is, omdat we inderdaad koppen kunnen tellen en omdat we zien dat hier een meerderheid voor is en deze motie mogelijk aangenomen zou kunnen worden. Ik vind dat we het goed en zorgvuldig moeten doen en ook moeten kijken wat kan en wat niet kan en de risico's mee moeten nemen om ervoor te zorgen dat wij onze taak als werkgever - tot nu toe was het als opdrachtgever - goed kunnen uitvoeren. 02:41:35

Voorzitter: We gaan eerst even naar de heer Van Kesteren. 02:41:39

De heer Van Kesteren: Voorzitter, de wethouder heeft het over de verslechterde overheidsfinanciën van de gemeente. Ze heeft het ook over onzekere tijden. Dat klinkt aardig. Dat zijn argumenten, maar kan de wethouder de PVV uitleggen waarom die verslechterde overheidsfinanciën en die onzekere tijden geen gevolgen hebben voor de klimaatambities van dit college? Dat vraag ik mij echt serieus af. 02:42:10

Voorzitter: Mevrouw Chakor. 02:42:11

Mevrouw Chakor: Ik zat erop te wachten dat dit voorbij zou komen. Ik heb eerder ook al aangegeven dat het niet een of-of, maar een en-en verhaal is en ik vind dat wij als college de klimaatveranderingen... Daar hebben we het nu niet over, we hebben het nu over de schoonmakers. Ik wil graag de discussie een andere keer met u aangaan om aan te vragen waarom we dat nu doen. Misschien een technische sessie voor u helemaal alleen. Het zal wellicht weleens een keer goed zijn dat u het woord ook niet meer als klimaatgekte opneemt, maar02:42:38

Voorzitter: De heer Van Kesteren steekt zijn hand, dus misschien wil hij wat vragen. 02:42:41

Mevrouw Chakor: -misschien realisme. Dat zou een hele mooie zijn. Gewoon realistisch. Wat u ziet is dat wij met de klimaatverandering realistisch zijn en ook hierbij zijn wij als college realistisch door te zeggen dat we inderdaad zien dat er een meerderheid is, maar we zeggen wel dat we heel goed en weloverwogen een keus willen maken en kijken wat kan en wat niet kan. Wat zegt de aanbestedingswet en welke scenario's liggen er nu? Volgens mij is het uw taak als raad om daar goed naar te kijken en uiteindelijk te weten welke kant het op zou moeten gaan. Het is helder wat u hier vraagt in de motie en we gaan de motie ook uitvoeren. Maar we gaan wel kijken - dat is onze taak als college - wat wel en wat niet kan. Daar nemen we u te zijner tijd in mee. 02:43:27

Voorzitter: Nog even kort de heer Van Kesteren en dan ga ik nog naar de heer Dijk. 56

EXTRA MENINGSVORMENDE SESSIE VAN 16 DECEMBER 2020 16.30 UUR 02:43:29

De heer Van Kesteren: Voorzitter, er wordt door het college en hier in de raad wel een beetje lacherig over gedaan, maar ik vind het heel duidelijk blijk geven van weinig realiteitszin dat op alle onderwerpen - vaak waar mensen mee gemoeid zijn, sociaaleconomisch en sociaalmaatschappelijk - wordt gezegd: "Daar wordt wel op bezuinigd, maar op die klimaatambities gaan we niet bezuinigen". Dat is verkeerd bestuur. 02:43:52

Voorzitter: Ik ga naar de heer Dijk. 02:43:56

De heer Dijk: Voorzitter, ik zit hier al een tijdje en hier mag even geen licht meer tussen komen te schijnen. U zegt net aan het einde van uw bijdrage, voordat de heer Van Kesteren u een vraag stelt: "Het college gaat deze motie uitvoeren, maar gaat kijken wat wel kan en wat niet". Het spijt me, Voorzitter, maar ik wil van deze wethouder horen als deze motie wordt aangenomen dat het gaat gebeuren per één januari 2022! 02:44:17

Mevrouw Chakor: Dan zal ik even corrigeren wat ik heb aangegeven. Er ligt een motie voor. Die geeft de richting aan van inbesteden, mocht die aangenomen worden. Dat betekent dat we het in de geest van de motie verder moeten gaan uitwerken. Dat betekent wel dat ik nu al voorzie dat het huidige contract in 2021 afloopt. Ik voorzie ook dat ik dan geen schoonmaakbedrijf heb opgetuigd. Dat gaat me niet lukken. Het betekent dat ik nu al moet uitzoeken wat we met het huidige contract gaan doen. Welke mogelijkheden zijn daarvoor nodig? Ik moet ze allemaal juridisch gaan uitzoeken. Hoe ik het voor me zie, is dat er straks scenario's voorliggen met wat we bijvoorbeeld kunnen met het verlengen van het huidige contract. Kan dat, ja of nee? Zijn er andere mogelijkheden? En dat we naar aanleiding daarvan een weloverwogen keuze kunnen maken. Maar dan wel met betrekking tot inbesteden. 02:45:15

Voorzitter: Dank u wel. Dan kijk ik rond wie er een stemverklaring zou willen afgeven over deze motie? Behalve de indieners, want die hebben het woord al gehad. De heer Bolle van het CDA. 02:45:29

De heer Bolle: Dank u wel, Voorzitter. Wij vonden het in principe een duidelijke brief van het college en ook een brief die we kunnen volgen. We zijn op zich niet principieel tegen het in dienst nemen van schoonmakers. We zien wel dat naarmate iets bij de overheid komt het niet per se efficiënter gaat werken. Daarnaast zien we ook dat er geen dekking bij dit voorstel zit. Dat is op zichzelf niet erg, dat gebeurt mijn fractie ook weleens, dus dat argument wil ik niet terugkrijgen de volgende keer. Wij gaan tegen deze motie stemmen en bepalen bij de begroting of wij het eens zijn met het feit dat we schoonmakers wel of niet in dienst gaan nemen, want dan kunnen we precies zien waar het dan wel of niet ten koste van gaat. 02:46:17

Voorzitter: Mevrouw Van Doesen, D66.

57

EXTRA MENINGSVORMENDE SESSIE VAN 16 DECEMBER 2020 16.30 UUR 02:46:23

Mevrouw Van Doesen: Dank u wel, Voorzitter. Ik wil graag aansluiten bij het betoog van de wethouder als het gaat over sociaal aanbesteden. Voor ons is het namelijk ook heel belangrijk dat de werknemers in de schoonmaak de best denkbare arbeidsomstandigheden krijgen en het respect verdienen wat hun toekomt. Maar het geld is wel een belangrijke factor. Acht ton voor de komende tien jaar structureel en €250.000 aanloopkosten vinden we wel veel geld. Te meer, omdat maar een heel klein gedeelte van dat geld, zeven procent van die acht ton02:47:08

Voorzitter: Mevrouw Van Doesen? Ik vroeg om een stemverklaring. 02:47:16

Mevrouw Van Doesen: Omdat er maar heel weinig geld bij het belonen van de medewerkers terechtkomt zijn wij voor een sociaal aanbesteden en vinden wij dat het in dienst nemen niet ten goede van de medewerkers komt. 02:47:29

Voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we naar mevrouw Hessels van de VVD. 02:47:36

Mevrouw Hessels: Dank u wel. Het zal u niet verbazen dat de VVD tegen deze motie zal stemmen. Wij zijn namelijk van mening dat met wat aanvullende eisen in de aanbesteding de positie van schoonmakers verbeterd kan worden. Daarbij komt dat de dekking nog gezocht moet worden en ik vrees ervoor dat het weer zal leiden tot belastingverhogingen voor de rest van onze inwoners. Daar ben ik in elk geval niet voor. 02:48:08

Voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we naar de heer Rebergen van de ChristenUnie. 02:48:14

De heer Rebergen: Voorzitter, wat ons betreft moeten de arbeidsomstandigheden voor de schoonmakers verbeterd worden. Daar kan met sociaal aanbesteden een forse stap in worden gezet. We zijn ook bereid om daar geld in te gaan investeren. Ruim twee ton per jaar. De motie gaat nog een stap verder en ik snap dat dat voor de schoonmakers een extra plus is, maar gezien de opgaves die er nog liggen en die op ons afkomen maken wij de overweging om niet voor de motie te stemmen. 02:48:49

Voorzitter: Dank u wel, heer Rebergen. Dat was ook een woordvoering in plaats van een stemverklaring. De heer Sijbolts van de Stadspartij. 02:48:58

De heer Sijbolts: Dank u, Voorzitter. Mijn fractie heeft heel lang gewikt en gewogen, omdat wij op zich voor het inbesteden van schoonmaakpersoneel zijn, maar ik kan mij aansluiten bij de stemverklaring van de heer Bolle van het CDA. Op het moment02:49:13

Voorzitter: Dan stoppen, dat is de uitdaging. 02:49:15

De heer Sijbolts: Op het moment dat dit voorstel wordt uitgewerkt kunnen we bij de 58

EXTRA MENINGSVORMENDE SESSIE VAN 16 DECEMBER 2020 16.30 UUR begroting een inhoudelijke afweging maken, want wij twijfelen of de nodige keuzes, waar wij op zouden willen bezuinigen om dit door te kunnen laten gaan, wel gemaakt gaan worden. 02:49:30

Voorzitter: Dank u wel, heer Sijbolts. Dan hebben wij, denk ik, iedereen gehad. Zo te zien is dat het geval. Dan ga ik verzoeken of mevrouw van Doesen de microfoon uit wil zetten en ga ik heel staccato door de volgende moties heen proberen te komen met uw hulp.

7B Stand van zaken Warmtestad 2020 (collegebrief 4 november 2020) We beginnen bij motie 15 van de PVV: Inwoners zitten er met Warmtestad niet warmpjes bij. Graag een korte toelichting op de motie. De motie hangt gewoon in het raadsinformatiesysteem, dus dat is allemaal na te zoeken. 02:50:09

De heer Van Kesteren: We gaan het beleven, Voorzitter. De fractie van de Partij voor de Vrijheid kiest voor een vrije gemeente waarin burgers zelf beslissen over hun energievoorziening. Waar wij absoluut niet voor kiezen is een klimaatkalifaat waar we in Groningen op afstevenen. Een Groningen waarin, als het aan dit college ligt, alles en iedereen van het gas af moet. Van het gas af is onnodig duur, [~] en allesbehalve schoon. Warmtestad is niet bevorderlijk voor het verwarmen van een huis wat al koud en vochtig is. Het leidt tot hogere huren en het leidt ook nog eens tot een hogere energierekening, Voorzitter. Daarom deze motie. Een motie die pleit voor betaalbare, betrouwbare en schone energie. Een pleidooi voor een schoon milieu, een warm huis, een betaalbare huur en een betaalbare energierekening. En wie dat niet steunt, Voorzitter, of een warm hart heeft voor deze motie verdient de titel volksvertegenwoordiger absoluut niet. 02:51:25

Voorzitter: Dank u wel, dan kijk ik even rond of er nog verhelderende vragen over deze motie bestaan? De heer Dijk. 02:51:33

De heer Dijk: Voorzitter, twee vragen. Weet de heer Van Kesteren dat zijn partij de afgelopen acht jaar ervoor heeft gezorgd dat woningbouwcorporaties minder geld hebben om te isoleren? Dat ten eerste. Dus dat het mede door zijn toedoen en van zijn partij is dat die woningen niet geïsoleerd zijn. Ik ben ontzettend groot voorstander van het isoleren van die woningen. Dat weet u. En twee: u weet ook dat als de bewoners, van bijvoorbeeld de Iepenlaan, waren aangesloten bij de commerciële energiegiganten, die u zo'n warm hart toedraagt, die mensen nog vijftien procent duurder uit waren dan dat ze bij Warmtestad waren. Ik vind dat de tarieven naar beneden moeten voor de bewoners van Iepenlaan. Daar is echt geen verschil van mening, maar u weet wel dat als we ze aansluiten bij die energiegiganten waar u zo'n groot pleitbezorger van bent, zij vijftien procent duurder uit zijn. Weet u dat? 02:52:23

De heer Dijk: De heer Van Kesteren.

59

EXTRA MENINGSVORMENDE SESSIE VAN 16 DECEMBER 2020 16.30 UUR 02:52:25

De heer Van Kesteren: Voorzitter, het is weer typisch iedere keer dat de SP twee zaken door elkaar haalt. Het is gewoon links populistisch, marxistisch gezwets. Ik heb al vaker gezegd dat de Partij voor de Vrijheid helemaal voor het isoleren van woningen is. Daar hebben wij nooit onduidelijkheid over gegeven. Daar zijn wij helemaal voor. Waar wij tegen zijn is een stap die de SP wel maakt. Ze staat te schreeuwen en te blèren buiten met hun achterban dat de huren zo hoog worden en dat de energierekening zo hoog wordt, maar hier in de raad staan ze te applaudisseren voor belachelijke klimaatplannen die juist zorgen voor hogere huren en een hogere energierekening. Duidelijker kan ik niet verwoorden, Voorzitter. Het is volksverlakkerij en het vernachelen van je achterban. 02:53:14

Voorzitter: De heer Dijk. 02:53:16

De heer Dijk: Voorzitter, de heer Van Kesteren hoeft niet zo te schreeuwen. Ik zit vrij dichtbij. Maar hij mag me wel uitleggen hoe dit ervoor zorgt dat de huren verhoogd worden en hoe uw verhuurdersbelasting, een directe belasting op huurders door uw partij ingevoerd, er niet voor heeft gezorgd dat de huren verhogen. Want dat is namelijk hoe het zit. U heeft de huren van verhoogd bij huurders de afgelopen tien jaar. Dat komt door uw partij. Zevenenzeventigduizend huurwoningen afgebroken door uw partij en u probeert hier nu alleen de belangen te dienen van de energiemaatschappijen. 02:53:47

Voorzitter: Meneer Dijk, zullen we proberen het bij de motie te houden? 02:53:50

De heer Van Kesteren: Dat lijkt mij ook, Voorzitter. Het is weer een verhaaltje wat helemaal niet klopt, Voorzitter. Want ik heb al vaker gezegd dat de woningcorporaties moeten investeren in warmtenetten en van het gas af. Dat kost heel veel geld. Woningcorporaties moeten dat doorberekenen aan hun huurders. De PVV heeft ook landelijk meerdere moties ingediend om de huren te verlagen. In de Eerste Kamer hebben wij een maand geleden, samen met de SP, moties ingediend die ervoor pleiten om de huren te verlagen. Maar het kan niet anders dan dat je afrekent met klimaatplannen die ervoor zorgen dat die huren gewoon moeten stijgen. Want woningcorporaties moeten dat doorberekenen aan hun huurders. U vernachelt uw achterban door ze wijs te maken dat de klimaatplannen allemaal hartstikke goed voor ze zijn. Ze moeten gewoon aan het gas blijven met een energiezuinige ketel, negenennegentig procent rendement. Dat is wat de mensen helpt voor een lagere energierekening en betaalbare huur. Dank u wel. 02:54:51

Voorzitter: Ik ga graag naar het college voor een oordeel over deze motie. 02:54:57

De heer Broeksma: Dank u wel, Voorzitter. Over een motie 15. In de overwegingen wordt er gesproken over gemeentelijke subsidie. Het moet me even van het hart, Voorzitter, en om het hier even te benadrukken, dat er geen gemeentelijke subsidie naar Warmtestad gaat. U weet misschien dat we vorig jaar met u hebben gedeeld dat de businesscase rond de zeventig miljoen is. Ongeveer de helft daarvan is een lening bij de Waterschapsbank. 60

EXTRA MENINGSVORMENDE SESSIE VAN 16 DECEMBER 2020 16.30 UUR Inderdaad hebben de gemeente en het waterbedrijf voor zeven miljoen een aandeel gekocht. Daarvoor zijn deze partijen ieder voor de helft eigenaar van Warmtestad en hebben daarmee ook recht op dividend op het moment dat het uitgekeerd wordt, enzovoort. Warmtestad houdt de eigen broek op. 02:55:44

Voorzitter: U hebt nog een verhelderende vraag van de heer Van Kesteren. 02:55:47

De heer Van Kesteren: Voorzitter, ik zag net een mooi tafereel aan de overkant. Mevrouw Kirsten de Wrede van de Partij voor de Dieren ging iets voorzeggen aan de wethouder. Bent u daar ontvankelijk voor of zegt u van: "Nee, daar heb ik geen boodschap aan". 02:56:01

Voorzitter: Zullen we gewoon tot de orde van deze vergadering overgaan? 02:56:05

De heer Broeksma: Nee, ik was gewoon met mijn verhaal bezig. U noemt in uw overweging de huurwoningen Selwerd of twee panden daarvan. Er is ook vorige week gezegd dat het domweg hetzelfde ketelhuis is als destijds van de huismeester is overgenomen door Warmtestad. Het warmtenet zoals dat in Paddepoel is, is daar nog niet aangelegd. Daar gaat het andere voorstel over van vanavond. Dat functioneert prima. De verwarming doet het goed komt en er komt lekker heet water uit de douche, ook nog tegen een lager tarief. In de informatieve sessie binnenkort komen we daar op terug op het moment dat we het onderzoek voor u op een rijtje hebben gezet. De ambitie van het college en de raad is om van het gas af te gaan. Te beginnen bij juist deze wijken via Warmtestad, zodat zij ook een lagere rekening kunnen krijgen. Het college ontraadt de motie, Voorzitter. Dank u wel. 02:56:56

Voorzitter: Dank u wel. De heer Van Kesteren nog een nabrander? 02:56:59

De heer Van Kesteren: Voorzitter, ik zou willen vragen aan de wethouder hoe hij omgaat met het draagvlak wat in die wijken zienderogen afbrokkelt voor warmtenet en de plannen die het college heeft? Hoe gaat het college daarmee om? 02:57:14

Voorzitter: Wethouder Broeksma. 02:57:16

De heer Broeksma: U zegt dat het draagvlak voor het warmtenet in Selwerd afneemt. Onze ervaring in Paddepoel is dat mensen daar juist uiterst tevreden zijn over hoe het warmtenet daar werkt. In Selwerd is dat warmtenet nog niet aangelegd. Tot zover, voorzitter. 02:57:30

Voorzitter: Nee, we zijn er nu door. Ik kijk nog even of er mensen zijn die alvast een stemverklaring zouden willen geven op deze motie? Dat is niet het geval. Dan zetten we hem door naar zometeen.

61

EXTRA MENINGSVORMENDE SESSIE VAN 16 DECEMBER 2020 16.30 UUR

7C Deelscooter (Evaluatie proef met deelscooters in Groningen) (collegebrief 4 november 2020) Dan gaan we naar de motie van Student & Stad motie 3 'Ik heb een toet-toet-toeter op mijn deeheelscooter'. De heer Duit. 02:57:52

De heer Duit: Dank u wel, Voorzitter. 02:57:53

Voorzitter: Ik weet dat ik het leuker had kunnen brengen, maar ik ben er [~] klaar mee. 02:57:56

De heer Duit: Ik ben er altijd voorstander van als de voorzitter [~] In dit stuk worden een hele hoop aannames gedaan. Over minderjarigen die meer ongelukken veroorzaken, terwijl daar geen cijfers over zijn. Over dat deze scooters onveiliger zouden zijn dan reguliere scooters, terwijl dit juist de scooters zijn die niet opgevoerd kunnen worden. U begrijpt het. Als klap op de vuurpijl wil het college deze scooters niet meer in de binnenstad zien. Daarmee voorzien wij dat een belangrijke bestemming, waarvoor deze scooters gebruikt worden, vervalt en we daarmee uiteindelijk minder duurzaam vervoer krijgen. Dat is dan weer in strijd met de doelen van dit college en de eerlijkheid gebiedt ook onze doelen. Dat lijkt ons daarmee onwenselijk. Uiteraard zien wij ook het asociale gedrag van het lukraak parkeren van deze scooters. Dat moeten we natuurlijk reguleren. Denk daarbij aan parkeervlakken specifiek voor deze scooters. Dat werkt zeer goed in andere grote steden in heel Europa, dus ik zeg: "Doen!" 02:58:56

De heer Duit: Ook lijkt het ons zeer verstandig om niet bij voorbaat een maximum vast te stellen van het aantal scooters. Vooral omdat P+R terreinen goed voorzien moeten worden van afdoende scooters. Laat dat dus afhangen van de gesprekken en afwegingen met de partijen die hierover gaan en stel het niet nu al vast. Daarop dienen wij een drietal moties in. 02:59:16

Voorzitter: Dat is mooi. De andere02:59:23

De heer Duit: Voor de volledigheid, Voorzitter, de motietitels allemaal? 02:59:28

Voorzitter: Nee, maar ik kan ze opnoemen. Motie 5 is: 'Geef mij nu je angst, ik geef je een deelscooter terug' en motie 6: 'Deelscooter te allen tijde'. Dat is een VVD-motie, sorry. De vierde motie hebt u ingetrokken, toch? Ik heb tenminste een doorhaling op mijn lijst. 02:59:47

De heer Duit: Ja, uiteraard. Het was wel een hele mooie titel. 02:59:50

Voorzitter: Eigenlijk bent u niet heel scherp. Ja, het was wel een mooie titel 'Oeter, oeter, oeter, oeter, met zestien jaar op de scooter. Maar die wordt niet ingediend. 02:59:59

De heer Duit: Helaas. 62

EXTRA MENINGSVORMENDE SESSIE VAN 16 DECEMBER 2020 16.30 UUR 03:00:02

Voorzitter: Deze twee moties die ook door de VVD en de Stadspartij ... "De twee moties ook door de VVD en de Stadspartij ingediend" staat hier. De heer Sijbolts die kijkt, maar het klopt. Laten we wel de goede dingen doen hier. Zijn er mensen die hier nog een verhelderende vraag over willen stellen aan de heer Duit? De heer Van Kesteren, gaat uw gang. 03:00:28

De heer Van Kesteren : Even de bril erbij op. Voorzitter, ik wil Student en Stad graag vragen: het doel van de deelscooters was om mensen uit de auto te verleiden, maar in werkelijkheid worden jongeren van de fiets gerukt. Dan schiet je toch je doel voorbij met dit soort scooterbeleid of heb ik het helemaal mis? 03:00:48

Voorzitter: De heer Duit. 03:00:50

De heer Duit: Dat klopt. Voor een deel zijn het mensen die niet per se zelf een auto hebben die de deelscooter gebruiken, maar voor een heel groot deel zijn het ook mensen die uit de auto op deelscoooter stappen en volgens mij moeten we dat vooral blijven aanjagen. 03:01:00

Voorzitter: Dan de heer Leembuis van GroenLinks. 03:01:03

De heer Leemhuis: Dank u wel, Voorzitter. We bespreken de collegebrief evaluatieproef met deelscooters, die we al eerder in de meningsvormende bijeenkomsten de revue hebben laten passeren. Met de input in die bespreking en op basis van de betreffende collegebrief 03:01:16

Voorzitter: We bespreken hier alleen de moties vreemd. 03:01:19

De heer Leemhuis: Ja, en ik bespreek de drie moties in context en daar heb ik even een korte tekst bij. 03:01:24

Voorzitter: Alle drie? Ook de motie van de VVD daarbij betrekkend? 03:01:27

De heer Leemhuis: Ja, alle drie. Met de input in die bespreking en op basis van de betreffende collegebrief is het nu eerst aan het college om een verordening te smeden voor het reguleren van de deelscooters. Wij zullen de drie moties niet steunen, ofwel omdat de input al voldoende mee is gegeven aan het college in de meningsvormende bijeenkomst ofwel omdat we het er simpelweg niet mee eens zijn. Zo vinden we dat het uitgangspunt van het college, dat er altijd een deelscooter beschikbaar zou moeten zijn op stations en P+R's, juist een belangrijke aanvulling kan zijn in de ketenmobiliteit in onze gemeente. Qua aantallen deelscooters en het weren van de deelscooters binnen de Diepenring daar zit mijn fractie iets minder geharnast in, maar wij staan achter de inzet van het college op dat vlak. Het college gaat nu aan de slag met het opstellen van een verordening. Wij wachten nu eerst af waar het college mee komt en als we dan daar reden toe zien, dan zullen we de 63

EXTRA MENINGSVORMENDE SESSIE VAN 16 DECEMBER 2020 16.30 UUR betreffende collegebrief met verordening met liefde bespreken in de raad. Dank u wel, Voorzitter. 03:02:33

Voorzitter: Ik was graag even eerst naar de VVD gegaan. Ik dacht dat u een interruptie wilde plegen of een vraag wilde stellen daarnet 03:02:39

De heer Leemhuis: Ik interpreteerde uw samenvatting net, als dat daarmee de moties klaar waren, vandaar. 03:02:45