19-07-2023, verslag politieke woensdag 14.00 uur - Politiek vragenuur.pdf

POLITIEKE WOENSDAG VAN WOENSDAG 19 JULI 2023 14.00 UUR Voorzitter: H. Sietsma (GroenLinks) Namens de raad: J. Jones (GroenLinks), B. Leemhuis (GroenLinks), R. Tjepkema (PvdA), M. Martinez Doubiani (D66), Y. Menger (Stadspartij 100%), M. Sloot (Stadspartij 100%), P. Rebergen (CU), E. Armut (CDA), L. van der Laan (PvhN) Namens het college: R. van Niejenhuis (wethouder), I. Jongman (wethouder) Namens de griffie: P. Kommerij

Politiek vragenuur en mededelingen college 00:15:04

Voorzitter: Goedemiddag. Welkom bij het vragenuur van 19 juli 2023. Er zijn twee sets vragen aangeleverd. Ik kijk eerst even of er nog mededelingen zijn vanuit het college. Nee, dat is niet het geval. Dan de vragen. Als eerst de vraag van meerdere fracties over het behoud van de voormalige strokartonfabriek De Halm. Het woord is aan de heer Leemhuis. 00:15:33

De heer Leemhuis: Dank u wel, voorzitter. Ik dien deze vragen in mede namens D66, SP, Partij voor de Arbeid, Partij voor het Noorden en de Partij voor de Dieren. Ik hoor zo langzamerhand dat bijna de hele raad wel achter de strekking van deze vragen staat. Daar kan ik niet voor spreken. De vragen zijn ook een beetje ingehaald door dat het college net een brief bekend heeft gemaakt en in de brief al heel wat punten die hier staan noemen. Het lijkt me goed om de vragen toch wel hier gesteld te hebben zodat we het ook zo van het college horen en dan kunnen we daar kennis van nemen en al dan niet aanvullende vragen over stellen. Voor het gemak verwijs ik naar de vragen over de erfgoedorganisaties die verzoek doen om een monumentenstatus te hebben, of het college het met ons als indieners eens is dat het van ensemble van historisch en architectuur historisch belang is en de vraag over op wat voor manier we de eventuele toekomstige ontwikkeling van De Halm en de Halmbuurt mogelijk kunnen houden en of het college daarin een vervolgonderzoek wil doen. 00:16:41

Voorzitter: Ik ga voor de beantwoording naar wethouder Van Niejenhuis. 00:16:45

Wethouder Van Niejenhuis: Dank u wel, voorzitter. We hebben inderdaad als college de brief vaststelt gisteren aan de raad en die is net aan de raad gestuurd. Daar heb ik in de persconferentie ook even iets over gezegd. Dit doe je niet heel eenvoudig als college, negatief activisten op sloop, omdat het ook heel veel impact heeft op de eigenaar van het gebouw. We zijn niet over één nacht ijs geweest. We hebben eerder ook daar wat anders tegenover gestaan, maar doordat we nu een bestemmingsplan voor karakteristiek erfgoed maken, hebben we gezegd van alles is opnieuw bekeken. We hebben gezegd: "Dit ensemble heeft zo een hoge score dat we zeggen van hier moeten we echt heel zuinig opgaan zijn." We willen inderdaad de provincie, die de sloopaanvraag heeft ontvangen en ons om advies heeft gevraagd, laten weten dat wij negatief staan tegenover de sloop van de Halm. De aanvullende vraag die we van het Cuypersgenootschap en bond Heemschut hebben ontvangen om het ook een monumentale status te geven, daar is een procedure voor. We zijn natuurlijk bij de gemeente, dus we hebben voor alles een procedure. Die gaan wij 1

doorlopen met hen om te kijken of het inderdaad die monumentale status verdient. Dat doen wij en dat doen we ook met plezier. Dan de laatste vraag die u stelt is misschien wel het meest ingewikkelde om te beantwoorden. Dat gaat over de toekomst van de Halm en wat is er nou mogelijk? Wat voor functie krijgt het? Kunnen we het herontwikkelen, dan niet het gebouw, maar de locatie een andere functie in de toekomst geven? Vooralsnog is het zo dat er een aantal milieu contouren zijn. We zijn dat nu aan het onderzoeken. Dat is ook eerder door het college aan de raad toegezegd. In de brief die we zojuist aan de raad hebben gestuurd, staat ook een uitnodiging aan alle partijen die met ons hierover willen spreken en hier ideeën over hebben. We denken dat we ons als gemeente ook tot de eigenaar te verhouden hebben om dit gesprek goed te organiseren. Ook dat zullen we gaan doen. De bouwkundige staat van het gebouw, heb ik me onlangs laten vertellen, is zo slecht dat we de binnenkant alleen maar met een drone kunnen inspecteren. Daarmee hopen we toch wel nog weer nieuwe informatie over de huidige staat in te winnen, de buitenkant te inspecteren en vervolgens dan ook gesprekken te gaan voeren over: wat kunnen we er in de toekomst mee? 00:19:12

Voorzitter: Mevrouw Martinez Doubiani voor een aanvullende vraag. 00:19:20

Mevrouw Martinez Doubiani: Dank je wel, voorzitter. Ik voer het woord namens mijn collega Rustebiel die deze vraag mede heeft ingediend. Allereerst wil ik uitspreken dat wij blij zijn dat het college vandaag met deze brief kwam, met het nieuws dat zij uitspreken en de koers op het behoud van de Halm. Er wordt in de brief gezegd dat deze inspanningen zich richten op het behouden van het aanzicht van de Halm. Dit roept bij ons wel de vragen van op wat zou er eventueel gebeuren met het rest van het gebouw? Is daar nog überhaupt hoop voor? Ik ben benieuwd of de wethouder daarop in kan gaan. Nog een andere vraag: wat zou het eventuele tijdsverloop kunnen zijn waar wij als raad op kunnen wachten of wat kunnen we verwachten qua tijdsverloop? 00:20:10

Voorzitter: Dank u wel. Ik inventariseer even of er nog meer aanvullende vragen zijn. De heer Leemhuis. 00:20:18

De heer Leemhuis: Ik zat even mee te kijken of er nog mensen waren die handen opstaken maar dat is niet het geval. Ik denk dat mevrouw Martinez Doubiani dezelfde vraag stelde, maar specifiek: hoe lang duurt zo een monumentenaanvraag? Ik heb ook wel begrepen dat als een aanvraag komt van Cuypersgenootschap en bond Heemschut dat het over het algemeen al heel goed voorbereide aanvragen zijn en dat het dan misschien wel snel zou kunnen gaan. Ik ben benieuwd wat het college daarover kan zeggen, over een beoordeling van monumentenstatus. Ook wat verbazing toch over wat er gezegd wordt over de bouwkundige staat. Laat duidelijk zijn: ik ben geen bouwkundige, maar ik spreek wel eens bouwkundigen over dit gebouw en zij zeggen: "Als je er van buitenaf naar kijkt, zit het potdicht. We hebben net een enorme storm gehad en er zijn hele muren van nieuwbouwhuizen omgegaan. Dat lijkt hier niet het ieder geval." Ik wil het college dan in ieder geval vragen van wees er kritisch op of dat nou wel echt zo is, want dat kan ook een 2

reden zijn om dingen af te remmen terwijl dat niet nodig was. Tot slot: ik denk dat alle indieners en iedereen wel snapt dat als je dat wil ontwikkelen dat het niet heel snel zal gaan en dat het heel moeilijk zal worden. Dat zien wij ook wel. Nou ben ik even kwijt wat ik wilde vragen, dus daar laat ik het maar bij. 00:21:47

Voorzitter: De wethouder. 00:21:49

Wethouder Van Niejenhuis: Dank, voorzitter. De twee vragen over de bouwkundige staat en hoe is het nou hangen heel erg samen met de vraag die D66 stelt van het aanzicht behouden. Ik ben wel een bouwkundige, maar ik heb dat gebouw nog nooit van binnen gezien. Op basis van de foto's en de rapportages die wij nu hebben over de afgelopen jaren door verschillende bureaus kunnen we zeggen dat de kapconstructie uniek is, omdat het niet van hout is maar van beton, maar dat we ook - dat is één van de redenen waarom dit gebouw zo bijzonder is - kunnen zien dat er echt sprake is van betonrot, dus dat de wapening is blootgesteld aan vocht, beton eraf geknapt is. Dat zegt toch iets over de kracht van die dakconstructie met name. Inderdaad, hij is blijven staan bij de storm, maar ook in de muren kun je toch wel verschillende beschadigingen zien. Dus ja, ik ben er kritisch op en ja, daarom laten we ook nog een keer een rapport doen en gaat er ook met een drone nog een keer het gebouw geïnspecteerd worden. Het kan dus zo zijn dat we op enig moment moeten constateren dat bijvoorbeeld de kap niet te behouden is, maar de muren wel, en dat je daar dan weer een andere kap op zou moeten maken. Dat soort dingen liggen allemaal nog open.

Ik hoop wel dat we daar eind dit jaar, begin volgend jaar, een beter beeld van hebben en ook de raad misschien wel wat scenario's kunnen voorleggen van hoe zou dit nou verder kunnen? Scenario's die in hoge mate samen zullen hangen met wat wordt nou een toekomstige exploitatie? Die hangen dan weer heel erg samen met wat zijn de plannen van de bedrijvigheid daaromheen en op het terrein? Het zullen geen kant en klare scenario's zijn waar u uit kunt kiezen. Wij zijn ook geen eigenaar van pand, maar we gaan wel proberen wat perspectieven te schetsen. 00:23:34

Voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Martinez Doubiani nog voor een laatste kans. 00:23:44

Mevrouw Martinez Doubiani: Dank u wel, voorzitter. Bedankt aan de wethouder voor de beantwoording. Ik wil nog even aanhaken op het laatste over de scenario's, dat u aan het einde van het jaar daar naar de raad naartoe komt. Bij de uitwerking van die scenario's, wordt er bijvoorbeeld ook meegedacht met wat bijvoorbeeld de omgeving, Hoogkerk, wat de mensen zouden zien in de toekomst, hoe ze dat zouden vormgeven? 00:24:06

Voorzitter: De heer Leemhuis nog. 00:24:08

De heer Leemhuis: Dat gaat nog even over die contouren. Ik snap dat de wethouder zegt: :"Doordat daar bedrijvigheid is van suikerfabrieken en andere kun je daar eigenlijk niet wonen." Dat is wel heel raar. In de Halmbuurt, die er op steenworp afstand van ligt, wonen 3

mensen en dan zou vanwege bedrijvigheid er niet een mens naast mogen wonen, omdat die contouren er zijn. Dat wringt ook een beetje in ons rechtssysteem, dat het bijzonder is. Ik wou ook daar het college naartoe oproepen om te blijven zoeken naar oplossingen. Het zal een lang proces zijn, dus dat hebben we niet morgen geregeld. Dat ook in ogenschouw houdende dat het raar zou zijn dat een suikerfabriek die in dat dorp staat en het hele dorp eromheen woont de reden zou zijn dat er geen herontwikkeling mogelijk zou zijn met bewoning. 00:24:58

Voorzitter: Heldere vraag. De wethouder. 00:25:01

Wethouder Van Niejenhuis: Die laatste vraag van GroenLinks begrijp ik zeker. Dat is ook wat we nu goed in beeld willen brengen. Ik wil de raad veel meer feitelijke informatie geven over wat zijn nou de mogelijkheden en onmogelijkheden van deze plek? We kunnen de contouren op de kaart plotten en daar consequenties aan verbinden. Dat is ook richting mevrouw Doubiani het antwoord: we gaan nu niet iedereen van wat heeft u veel wensen voor de toekomst van dit gebied? We gaan eerst eens even kijken van wat zijn nou de feiten? Ik denk dat het nog te vroeg in het proces is om heel breed te gaan inventariseren wat men zou willen. Laten we maar even kijken of er partijen zijn die iets willen en dat matchen met wat de feitelijke mogelijkheden zijn. Dan zou je, denk ik, in een volgende stap misschien eens nog wat breder mensen kunnen betrekken bij de vraag over: wat kunnen we hier in de toekomst? Wat willen we er in de toekomst? 00:25:57

Voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we naar de vragen van de fracties van GroenLinks en de ChristenUnie over vertraging bij de versterkingsoperatie in Woltersum. Mevrouw Jones. 00:26:10

Mevrouw Jones: Dank u wel, voorzitter. Op 13 juli heeft het Nationaal Coördinator Groningen aan een aantal inwoners van Woltersum een brief gestuurd waarin werd verteld dat er vertraging is op plannen voor versterking voor hun woning. Dat betekent dat er een nieuwe planning gemaakt moet worden in overleg met de gemeente, maar dat in ieder geval al duidelijk is dat er niet dit jaar nog in 2023 begonnen kan worden met de versterking van hun huis. Dat vinden wij, ChristenUnie en GroenLinks, bijzonder spijtig. Zeker dat dit in Woltersum moet gebeuren, waar toch al een reeks van vertragingen zijn geweest op dit dossier. Er wordt nog wel voor inwoners een inloopbijeenkomst georganiseerd. Onze vragen gaan er over of het college het met ons eens is dat het uiterst pijnlijk is dat dit juist in Woltersum gebeurd, of er een toelichting gegeven kan worden op die vertraging. 00:27:11

Voorzitter: U hoeft de vragen niet voor te lezen. U heeft uw punt gemaakt. Wethouder Jongman. 00:27:19

Wethouder Jongman: Dank u wel, voorzitter. Wat u zegt, deze vertraging is juist in Woltersum pijnlijk. Het is een bijzonder vervelende constatering, want bewoners wachten, zoals uzelf ook al aangeeft, al lang. Persoonlijk baalt het college hier ook van. Echt waar. 4

Vanuit de gemeente proberen we iedere keer ook naast onze inwoners te staan. We zullen er op alle fronten, bestuurlijk en ambtelijk, op toezien dat er stappen gezet blijven worden. Even als toelichting: de NCG kampt als uitvoerende organisatie in ons werkgebied met een groot personeelsverloop en heeft ook grote moeite het verloop snel en kwalitatief goed op orde te brengen. Daarom is het lastig om, wat hier speelt, goed op te vangen en daardoor worden planningen en verwachtingen niet waargemaakt. Het gaat om een aantal adressen die inderdaad in ons LPA zijn opgenomen. Dan gaat het om ongeveer drie. Daarnaast liepen er ook een heel aantal gesprekken met andere adressen om versneld opgenomen te worden. Kortom, het heeft zeker effect in Woltersum. Wat wel duidelijk is in Woltersum is dat er veel meer dan verwacht maatwerk moet worden geleverd en dat dit ook arbeidsintensiever is dan verwacht. Dat maatwerk is mede het gevolg van de funderingssubsidie die we hebben verleend vanuit de gemeente aan de eigenaren van woning. Daarnaast wordt die funderingssubsidie ook gecombineerd met ambities van bewoners die ook weer geholpen willen worden in het proces nadat zij hun funderingsadvies hebben ontvangen. Hoe dan ook: wat we kunnen, doen we. We blijven ook vanuit het team aan aandringen om actief en creatief mee te denken en het tempo er wel in te houden.

Anders - dat ben ik met u eens - zou het heel erg teleurstellend zijn, ook voor de inwoners en in de contacten die er zijn. De betrokken organisaties onderhouden contacten met de inwoners door wekelijkse inloopmomenten voor de bewoners daar. De bewoners kunnen daar vragen stellen, bewoners kunnen ondersteuning ontvangen en op die punten zijn dan de NCG, de gemeente, de IMG, onze gebiedsregisseur en het team dat weer contact had met de bewoners aanwezig. Antwoord op vraag drie: in deze situatie van nieuwe vertraging is het concrete antwoord dat aanwezig op die al aanwezige ondersteuning, twee keer per week is daar een inlooppunt. Er is altijd persoonlijk contact mogelijk. De NCG heeft daarnaast nog twee extra inloopmomenten georganiseerd op 19 en 26 juli 's avonds om speciaal naar aanleiding van deze brieven een extra moment te hebben om daarover te hebben. Ook het team Woltersum van de gemeente zal ook deze twee bijeenkomsten aanwezig zijn om te ondersteunen. Uw laatste vraag: hoe ziet dat er voor de toekomst uit? Vooralsnog houdt de NCG vast aan de meerjarenplanning en het jaar 2028 als zogeheten eindjaar. Qua aantallen zou dit moeten kunnen. Er moeten zo een 90 woningen nog versterkt worden in Woltersum, maar ambitie en daadwerkelijk realiseren is natuurlijk altijd lastig.

Weet wel: na de vakantie heb ik weer overleg met de NCG dat we daar echt wel heel erg letterlijk soort van bovenop gaan zitten om het tempo erin te houden, met het goede gesprek met de inwoners, om wel stappen te kunnen zetten voor de inwoners van Woltersum. 00:30:47

Voorzitter: Mevrouw Jones. 00:30:48

Mevrouw Jones: Dank u wel. Ik ben blij om te horen dat het college baalt, maar ik zou wel hopen - dat hoor ik wel, maar dat zou ik toch nog graag bevestigd zien - dat het college er wel op zit. Ik snap dat het college niet een blik toekomstige NCG-medewerkers kan aanbieden, maar ik vind het wel heel zorgelijk. Dit gebeurt nu twee weken voor de zomervakantie. Voor de kerstvakantie hadden we precies eenzelfde soort situatie. Ik vind 5

naar de bewoners toe en vanuit onze bewoners gedacht mogen wij best wel namens GroenLinks steviger onze stem verheffen richting NCG. 00:31:26

Voorzitter: De heer Rebergen. 00:31:28

De heer Rebergen: Dank u wel, voorzitter. In aanvulling daarop is ook gezegd van willen we 2028 halen, dan is een versnelling van drie keer zoveel nodig om de versterkingsopgave helemaal te halen. Er bovenop zitten, wat GroenLinks ook aangeeft, is nodig. De derde vraag was misschien iets onduidelijk, maar wat we daar bedoelden was van er is nu opnieuw vertraging. Mensen hebben een planning gemaakt. Ook andere dingen die ze misschien zelf willen doen, komen daarmee in een knel. Worden ze daarin ook ondersteund? 00:32:02

Voorzitter: Wethouder. 00:32:03

Wethouder Jongman: Voorzitter, op dat laatste, zeker. Daar denken we in mee. Ook dat hebben ook wel met de NCG in samenspraak. De mensen uit het team zullen er alles aan doen om richting bewoners duidelijkheid te kunnen verschaffen. Ik weet niet hoe ik het moet uitdrukken, er bovenop zitten, stem verheffen, boos kijken, boos bellen. Ik heb meteen gebeld met de NCG van hoe heeft dit nou weer kunnen gebeuren? Soms ben ik best wel een beetje boos daarover. Laat ik maar heel eerlijk met u delen dat ik er echt ontzettend van baal dat dit gebeurt. Ik stond de ene week de tijdelijke huisvesting te openen en iedereen zoiets van mooi, er gebeurt iets. Wij kunnen naar die tijdelijke huisvesting en andere week daarna voor de vakantie zo een brief. Ik snap uw gevoel helemaal. Wat de NCG wel heeft gezegd: "We kunnen zeggen van we houden de brief even vast", maar ze willen wel open en transparant communiceren. Op dat moment dat men later de brief zou sturen, zou dan het antwoord zijn van had u niet even eerder de brief kunnen sturen? Nog niet iedereen is op vakantie, dus ze hebben gezegd: "Wij willen daar toch nu duidelijkheid over zijn, transparant zijn, actuele informatie verschaffen." Dat vind ik ook wel weer te waarderen, maar tegelijkertijd waar de heer Rebergen het over had en wat met uw fractie gedeeld wordt: laten we wel die stappen zetten.

Het is ingewikkeld, het blijft ingewikkeld, maar echt, ik ga ze na de zomer nogmaals heel erg duidelijk aankijken van zet nu echt die stappen. 00:33:44

Voorzitter: Dank u wel. Dan is er niets meer aan de orde. Dan sluit ik dit vragenuur. Ik wens u een fijne dag.

6