18-11-2024, verslag gemeenteraad 16.30 uur - Raadsvergadering.pdf

Raadsvergadering.....................................................................................................................2 1. Opening en mededelingen................................................................................................2 2. Vaststellen agenda............................................................................................................3 3. Benoemingen....................................................................................................................3 4. Initiatiefvoorstellen...........................................................................................................3 5. Conformstukken................................................................................................................3 a. Nieuwbouw en omgeving basisschool Woltersum........................................................3 b. Adviesrecht aanvraag omgevingsvergunning voor bouwen van een schoolgebouw, het vellen van 3 bomen en aanleggen van het voorterrein te Woltersum........................3 c. Normenkader 2024.......................................................................................................3 d. Voorbereidingskrediet Zuidplein Spoorkwartier...........................................................3 e.

Programma en Overzicht onderwijshuisvesting 2025...................................................3 f. Kredietaanvraag herinrichting Staringstraat..................................................................3 g. Wijziging huisvestingsverordening 2022.......................................................................3 h. Afvalstoffenverordening gemeente Groningen.............................................................3 i. Kredietaanvraag transformatie Dilgtweg, herinrichting Lijzijde en aanvullend voorbereidingskrediet.......................................................................................................3 j. Kredietaanvraag Haddingestraat garage........................................................................3 k. Adviesrecht aanvraag omgevingsvergunning voor het bouwen van een multifunctioneel centrum Huis van Ten Post....................................................................3 l. Kredietaanvraag Huis van Ten Post................................................................................3 m. Financiële verordening.................................................................................................3 n. Treasurystatuut 2024....................................................................................................3 o.

Wijzigingen APVG..........................................................................................................3 p. Beveiligingsmaatregelen reisdocumenten op locaties..................................................3 q. Aanvullend krediet Paddepoelsterbrug........................................................................3 r. Begrotingswijzigingen 3e kwartaal 2024........................................................................3 s. Vaststelling gewijzigde gemeenschappelijke regeling Nij Begun...................................3 t. Wijziging gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Groningen.............................3 u. Lange Termijn Agenda 2025 - 2026...............................................................................3 v. Lokaal Plan van Aanpak 2025 versterkingsopgave gemeente Groningen.....................3 6. Bespreekstukken...............................................................................................................4 a. Voorlopig Ontwerp vervanging Gerrit Krolbrug................................................................4 M06: Tijdelijke brug tijdens sloop en bouw Gerrit Krol.................................................4 7. Motie vreemd aan de orde van de dag.............................................................................5 1

Motie n.a.v. Structuurschets Stationsgebied noordzijde (wensen en bedenkingen)....5 M01: Een tijdelijke bruisende invulling van het busstation...........................................5 Motie n.a.v. Externe evaluatie project VASD................................................................8 M02: Belang van een prettige en vrije werkcultuur......................................................8 Motie n.a.v. Routekaart en uitvoeringsagenda eiwittransitie.....................................11 M03: Basisvaardigheden in het onderwijs niet in het gedrang...................................11 M04: ‘We Zijn Vuilnis Man’ (aanleveren van grofvuil per bakfiets).............................14 Motie n.a.v. Concept beleidskader en verordening participatie 2025 (wensen en bedenkingen)..............................................................................................................17 M07: Van Participatiepraat naar Participatiedaad......................................................17 M09: Safe and Sound..................................................................................................21 Motie n.a.v. toestemming gaswinning van het kabinet aan de NAM..........................22 M08: Nee, ook niet een beetje (gaswinning in Groningen).........................................22 8.

Sluiting............................................................................................................................25

GEMEENTERAAD VAN WOENSDAG 18 DECEMBER 2024 16.30 UUR Voorzitter: M. van ‘t Veld (burgemeester) Namens de raad: J. van Hoorn (GroenLinks), F. Folkerts (GroenLinks), E. Hillekens (GroenLinks), J. Jones (GroenLinks), B. Leemhuis (GroenLinks), S. Middelhuis (GroenLinks), C. Nieuwenhout (GroenLinks), P. Swart (GroenLinks), T. van de Vendel (GroenLinks), J. van Veen (PvdA), I. Huitema (PvdA), R. Gierkink (PvdA), J. Scoop (PvdA), R. Tjepkema (PvdA), J. Lo-A-Njoe (D66), M. Gietema (D66), A. Poelstra-Bos (D66), T. Rustebiel (D66), W. Pechler (PvdD), J. Bosma (PvdD), B. Hekkema (PvdD), T. van Zoelen (PvdD), Y. Menger (Stadspartij 100%), M. Sloot (Stadspartij 100%), N. Hilboesen (Stadspartij 100%), D. Brandenbarg (SP), J. Huisman (SP), F. Mertens (SP), H. de Waard (SP), I. Jacobs (VVD), E. Akkerman (VVD), R. Heiner (VVD), D. Swets (Student&Stad), O. van Schagen (Student&Stad), P. Vermerris (Student&Stad), P. Rebergen (ChristenUnie), L. Dwarshuis (ChristenUnie), J. de Haan (CDA), E. Armut (CDA), L. van der Laan (PvhN), E. Bernabela (PvhN), K. Blauw (PVV) Namens het college: M. Wijnja (wethouder), C. Bloemhoff (wethouder), K. de Wrede (wethouder), E. Eikenaar (wethouder), I. Jongman (wethouder), P. Broeksma (wethouder), R. van Niejenhuis (wethouder), M. Molema (wethouder) Namens de griffie: J. Spier

Raadsvergadering 1. Opening en mededelingen 00:17:11

Voorzitter: Goedemiddag allemaal, wij gaan beginnen. Welkom allemaal. Speciaal welkom aan onze gasten van het Praedinius Gymnasium. Leuk dat jullie bij deze raadsvergadering zijn. Jullie waren al bij het vragenuurtje. Hartstikke mooi. Vind je plekje. Ondertussen beginnen wij voorzichtig. Welkom aan de raad, het college, al onze ondersteuning, mensen die op de publieke tribune zitten en de mensen die met ons meekijken en luisteren. Onze laatste raadsvergadering dit jaar. Wij hebben een 2

aantal afwezigen. De heer Moerkerk is afwezig. Mevrouw Pestman is afwezig. Mevrouw Martinez Doubiani is afwezig. Wethouder Jongman moet iets eerder de vergadering verlaten. Later sluit aan mijnheer Dwarshuis.

2. Vaststellen agenda Voorzitter: Kunnen wij de agenda vaststellen, zoals die voorligt? Ja.

3. Benoemingen 4. Initiatiefvoorstellen 5. Conformstukken a. Nieuwbouw en omgeving basisschool Woltersum b. Adviesrecht aanvraag omgevingsvergunning voor bouwen van een schoolgebouw, het vellen van 3 bomen en aanleggen van het voorterrein te Woltersum c. Normenkader 2024 d. Voorbereidingskrediet Zuidplein Spoorkwartier e. Programma en Overzicht onderwijshuisvesting 2025 f. Kredietaanvraag herinrichting Staringstraat g. Wijziging huisvestingsverordening 2022 h. Afvalstoffenverordening gemeente Groningen i.

Kredietaanvraag transformatie Dilgtweg, herinrichting Lijzijde en aanvullend voorbereidingskrediet

j.

Kredietaanvraag Haddingestraat garage

k. Adviesrecht aanvraag omgevingsvergunning voor het bouwen van een multifunctioneel centrum Huis van Ten Post l.

Kredietaanvraag Huis van Ten Post

m. Financiële verordening n. Treasurystatuut 2024 o. Wijzigingen APVG p. Beveiligingsmaatregelen reisdocumenten op locaties q. Aanvullend krediet Paddepoelsterbrug r. Begrotingswijzigingen 3e kwartaal 2024 s. Vaststelling gewijzigde gemeenschappelijke regeling Nij Begun t. Wijziging gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Groningen u. Lange Termijn Agenda 2025 - 2026 v. Lokaal Plan van Aanpak 2025 versterkingsopgave gemeente Groningen Voorzitter: Dan kom ik bij de conform stukken. In het presidium is verkend of er stemverklaringen waren. Die waren er niet.

3

00:19:05

Voorzitter: Dan doe ik het met grote stappen, snel thuis. Kan ik de conform stukken A tot en met V vaststellen? Ja. Waarvan akte.

6. Bespreekstukken a. Voorlopig Ontwerp vervanging Gerrit Krolbrug - M06: Tijdelijke brug tijdens sloop en bouw Gerrit Krol Voorzitter: Dan hebben we vanavond één bespreekstuk op de agenda. Dat is Voorlopig Ontwerp vervanging van de Gerrit Krolbrug. Daarvoor wordt een motie ingediend. Dan geef ik GroenLinks het woord. 00:19:47

De heer Leemhuis: Dank u wel, voorzitter. Aangezien ik vandaag niks ga zeggen als nestor, laat ik iets nestoraals zien door bij het spreekgestoelte een motie in te dienen, wat in onbruik is geraakt. Het mooie is, dat is een motie die ik namens vrijwel de hele raad kan indienen. Ik heb goede hoop dat die door de raad kan worden aangenomen. Het gaat over de Gerrit Krolbrug. We hebben in de meningsvormende sessie de plannen, het voorlopig ontwerp besproken, die brede instemming heeft. Het leek wat te hangen rondom de tijdelijke brug tijdens de sloop en bouw van de Gerrit Krolbrug. 3 jaar lang moeten 16.000 fietsers, veel voetgangers, 40.000 omwonenden, die dagelijks daar gebruik van maken, en vooral minder mobiele mensen die in hun buurt willen functioneren een mogelijkheid hebben om op een goede manier over dat Van Starkenborghkanaal te komen. 00:20:49

De heer Leemhuis: We hebben zorgen gehoord. Vandaag kwam er een brief binnen van de Fietsersbond. Die zegt: we maken ons zorgen of die tijdelijke brug er komt. Vandaar deze motie. Dat we bij de minister erop willen aandringen dat hij zo snel mogelijk een besluit moet nemen over de aanleg van die tijdelijke brug. We hebben dan gedurende drie jaar een langzaam verkeer alternatief voor omwonenden, fietsers en voetgangers. Dat doen we met deze motie. Die wil ik hierbij indienen. 00:21:25

Voorzitter: Dank u wel. Zijn er anderen die het woord willen voeren? Nee. Dan gaan we naar het college. Dan geef ik graag het woord aan wethouder Broeksma. 00:21:36

De heer Broeksma: Dank u wel, voorzitter. Mooi dat het voorlopige ontwerp er ligt van de Gerrit Krolbrug, die dan, als alles goed gaat, in 2029 geopend zou worden. Dan ligt hij er. Het is een intensief proces geweest. Hebben we vorige week bij stilgestaan hoe dit proces gelopen is, samen met de omwonenden, Rijkswaterstaat, gemeente en de schippers. Goed dat dit voorlopig ontwerpen op uw instemming kan rekenen. Wat over is, is het punt wat door de heer Leemhuis werd gemaakt, de tijdelijke fietsverbinding, voetgangersverbinding, op het moment dat de brug gebouwd wordt. Dat proces kan zomaar twee jaar, misschien langer duren. Dat zou betekenen dat er een lange tijd geen verbinding is op die plek voor voetgangers en fietsers, minder mobielen en anderen. Iedereen in feite. Dat kan niet. Dat hebben we al eerder Rijkswaterstaat en het ministerie laten weten.

4

00:22:36

De heer Broeksma: De minister persoonlijk. De directeur-generaal van Rijkswaterstaat. De mensen die hier in Groningen vrijwel dagelijks werken. Dat is niet rond. Deze motie helpt. We hebben het beeld. De minister zal deze motie lezen. Rijkswaterstaat zal deze motie lezen. De tekst die ons opdraagt om te sturen. Prima dat dit er ligt. Ik hoop op grote steun vanuit de gemeenteraad. We geven een krachtig signaal naar het Rijk dat dit moet gebeuren en dat dat zo snel mogelijk... Op het moment dat de brug gebouwd wordt, dit klaar zou moeten zijn. Oordeel raad, voorzitter. 00:23:16

Voorzitter: Dank u wel. Voldoende? Ja. Dan breng ik eerst het raadsvoorstel in stemming. Wenst iemand een stemverklaring? Nee? Dan kan het nu in stemming gebracht worden. Dan heeft iedereen gestemd. Dan is het unaniem aangenomen. Dan breng ik nu de motie in stemming. We wisten dat één iemand vanwege werk niet zou meestemmen. Daarmee is hij unaniem aangenomen. Hartstikke mooi. Als steun voor het college.

7. Motie vreemd aan de orde van de dag Voorzitter: Dan kom ik nu bij agendapunt 7. De moties vreemd aan de orde van de dag. Daar hebben we er een aantal van. -

Motie n.a.v. Structuurschets Stationsgebied noordzijde (wensen en bedenkingen)

- M01: Een tijdelijke bruisende invulling van het busstation Voorzitter: Ik begin met de eerste. Een tijdelijk bruisende invulling van het busstation. Ik wil dan Partij van de Arbeid als hoofdindiener het woord geven. Klopt dat? Ja. 00:25:05

De heer Tjepkema: Dat mag, voorzitter. Ik moet zeggen: die moties vreemd, we zitten daar snel. Ik had het niet zo snel aan zien komen, moet ik zeggen. Dat maakt niet uit. Dan kunnen we snel naar de borrel straks. Dat is goed. 00:25:17

Mevrouw 1: Eerst eten. 00:25:18

De heer Broeksma: Eerst eten, dan de borrel. Belangrijk volgorde. Voorzitter, Ik heb veel collega's van mij hier veelvuldig gebruik zien maken van Wintergoud hier op de Grote Markt. Ik heb veel inwoners daar lyrisch over gehoord. Het is een prachtig feest wat we met zijn allen vieren. Dan zou je kunnen zeggen: wat een prachtige tijdelijke invulling van de Grote Markt is dat. Wat mooi dat we dat kunnen realiseren hier. Dan voelt u het volgende bruggetje van mijlenver aankomen. Als je dit op de Grote Markt al op deze manier zo mooi kan doen, wat zou het dan prachtig zijn dat je op zo'n groot gebied, waar nu het busstation gevestigd is, straks een mooie tijdelijke invulling zo dicht bij de binnenstad voor de Groningers kan realiseren. Met bijvoorbeeld kunst, horeca, groen, ruimte voor verblijven, noem het maar op. Er is veel mogelijk in die ruimte. 00:26:06

De heer Broeksma: Daarom dienen wij vandaag deze motie in, om te komen met een tijdelijke invulling en de Groningers erbij te betrekken. We hebben op het 5

Suikerterrein gezien hoe mooi een prijsvraag kan werken. Dat het gedragen wordt door de Groningers om met een tijdelijke invulling te komen, om hun ideeën daarop los te laten. Laten we dat doen voor dit busstation. Dank. 00:26:25

Voorzitter: Dank u wel. Er zijn twee interrupties. De VVD eerst. 00:26:30

De heer Heiner: Dank, voorzitter. Hoor ik de PvdA pleiten voor een soort permanent Wintergoud? Wordt het lentegoud? Dat is de eerste vraag. 00:26:41

Voorzitter: Een correctie. Het gaat zelfs voor mij snel. Ik zit in mijn hoofd bij de bespreekstukken. We zijn bij de moties vreemd aan de orde van de dag. Het wordt ingediend. Dan mag u een aanvullende vraag stellen. Geen debat met elkaar. Dat is hoe u het heeft afgesproken. 00:26:56

De heer Heiner: Dat is een vraag. Dat was de eerste vraag. De tweede vraag: wat het volgens de indieners zou mogen kosten? Moet hier gemeentelijk geld heen gaan of moet het volledig door de NS betaald worden? 00:27:11

Voorzitter: PVV. 00:27:13

Mevrouw Blauw: Bedankt, voorzitter. Wij hadden dezelfde vragen: wat gaat dit kosten? Waarom heeft het college hier niet over nagedacht? Wat is de dekking voor dit voorstel? 00:27:30

Voorzitter: Dat waren de vragen? Stadspartij. 00:27:35

Mevrouw Sloot: Dank u wel, voorzitter. Mijn partij had daar een aanvullende vraag op, ten aanzien van de vorige sprekers. Hoe tijdelijk is tijdelijk? Hoe gaat men voorkomen dat mensen die daar tijdelijk zijn niet meer tijdelijk daar willen zijn, maar permanent? 00:27:53

Voorzitter: Dat waren alle vragen? Dan ga ik naar de Partij van de Arbeid. 00:27:59

De heer Tjepkema: Dit is mijn vuurdoop met de opsomming van de vragen die ik zelf op een briefje heb. Dat gaan we proberen. VVD, om daarop terug te komen, lentegoud. Ik krijg lentekriebels van zo'n idee. Misschien dat de heer Heijnen mee kan doen aan die prijsvraag. Dat dat beoordeeld wordt. Dat je dan een mooie invulling krijgt. Ik voel daar wat voor. Laten we dan eerst die prijsvraag goed uitschrijven, met de raad daarop terugkomen en kijken wat daar allemaal mogelijk is. Als het dan gaat om de vraag van de VVD en om de vraag van de PVV over: hoe wil je dit realiseren? Wat kost dat? Het is niet grond van de gemeente. Ik denk dat we goed de samenwerking met de NS daar in op moeten zoeken. Ik las gisteren bij RTV

6

dat zij er oor naar hebben. Dat zij dat zien zitten om met een tijdelijke invulling te komen. Ik denk dat er veel mogelijk is. Dat zijn goede signalen om te vernemen. 00:28:50

De heer Tjepkema: Als we daar als gemeente een klein steentje aan bij zouden moeten dragen, dan zou dat misschien mogelijk moeten zijn. Ik vertrouw erop dat het college op dat moment dan terugkomt bij de raad. Dan is er een vraag van de Stadspartij over de tijdelijkheid. Misschien zou de Stadspartij het een keer voor mij kunnen herhalen. Ik had hem niet scherp meer 00:29:08

Voorzitter: Gaat uw gang. 00:29:12

Mevrouw Sloot: Dank u wel, voorzitter. Wat mijn partij bedoelde te zeggen: als je iets tijdelijk gaat inrichten, hebben we al vaker gezien, er gaan mensen wonen of werken tegelijkertijd, die willen dan niet meer weg. Hoe ga je er nu voor zorgen dat je inbouwt dat het tijdelijk is? 00:29:30

Voorzitter: Tot slot, Partij van de Arbeid. 00:29:32

De heer Tjepkema: Ik denk dat dat in beginsel al een heldere voorwaarde moet zijn. Er liggen mooie plannen om dit stationsgebied op te tillen naar een gebied met werkgebied, gebied met verblijf, een gebied wonen. Dat zit eraan te komen. Tegelijkertijd is die tijdelijkheid een aantal jaren. Dat kan vijf tot tien jaar gaan duren. Wie daar terechtkomt, kan daar een tijd gebruik van gaan maken. Volgens mij is dat een mooie periode, waarin we smoel kunnen geven aan dat gebied. 00:30:00

Voorzitter: Dank u wel. Dan ga ik naar de wethouder. 00:30:04

De heer Van Niejenhuis: Dank u wel, voorzitter. 00:30:06

Voorzitter: Ik zie een vraag. We gaan niet in debat met elkaar. Een korte vraag. Dan ga ik naar de wethouder. 00:30:14

De heer Heiner: Welke kaders wil de PvdA meegeven? We moeten zo'n prijsvraag straks ergens aan kunnen toetsen. Zijn er bepaalde kaders die, wat de PvdA betreft, meegegeven zouden moeten worden? 00:30:26

Voorzitter: Ik laat nu het antwoord toe. Het is niet de bedoeling dat we in twee termijnen vragen stellen. U heeft afgesproken één vragenrondje, dan de wethouder. Ik vraag nu een kort antwoord. De volgende moties gaan we dat niet zo doen. Dat is niet de afspraak. Partij van de Arbeid. 00:30:41

De heer Tjepkema: Dat lentegoud idee is een mooie om ter inspiratie op de prijsvraag aan het college mee te geven. Dat is één. Wij, als indienende partij, 7

hebben in de motie een aantal suggesties gedaan. Volgens mij is het goed om de inspiratie van de Groningers te gebruiken in zo'n prijsvraag. We hebben gevraagd aan het college: kom met die prijsvraag naar de raad toe. Laten we dat dan bekijken. Dat er een mooie prijsvraag uit komt, om die vervolgens aan de Groningers voor te kunnen gaan leggen. 00:31:07

Voorzitter: Dank u wel. De wethouder. 00:31:10

De heer Van Niejenhuis: Dank u wel, voorzitter. Allereerst richting de indiener en de PVV zou ik willen zeggen dat het college hierover nagedacht heeft. Niet om het via een prijsvraag te doen. Wij hebben inmiddels duidelijkheid over het tempo van de ontwikkelingen rondom het stationsgebied. Daar hebben we de raad over bijgepraat. Met elkaar hebben we geconstateerd dat we dan een ruimtelijk kader voor de noordzijde van het stationsgebied maken. Dat de grondeigenaar de NS is. Dat het enige tijd zou kunnen duren, dan kunnen we het over jaren hebben, voordat er aan de noordzijde van het station iets ontwikkeld wordt. Ondertussen vertrekken daar de bussen. Wij lezen als college uit de motie de zorg van de PvdA. Enerzijds: wordt dit een sociaal veilige plek? Anderzijds: benutten we de kansen die deze plek misschien kan bieden? 00:31:57

De heer Van Niejenhuis: Wij willen deze motie oordeel raad geven. We zijn tot nog toe over het project op een prettige manier in gesprek met de NS. Ze hebben al laten weten, in reactie op de motie, dat ze met ons hierover willen praten. Op het moment dat wij met de NS daadwerkelijk kunnen overgaan tot het formuleren van een prijsvraag, dan hangen we daar een kostenplaatje aan. Welk deel zou bij de gemeente moeten liggen? Welk deel zal bij de NS liggen? Dan zullen we de prijsvraag met de raad delen, voordat wij die zullen uitzetten, mocht u met meerderheid deze motie aannemen. 00:32:34

Voorzitter: Dank u wel, wethouder Van Niejenhuis. Voldoende? Ik kijk richting Partij van de Arbeid. Ja? Dan breng ik deze motie in stemming. Met 38 stemmen voor en 3 stemmen tegen is deze motie aangenomen. -

Motie n.a.v. Externe evaluatie project VASD

- M02: Belang van een prettige en vrije werkcultuur Voorzitter: Dan kom ik bij de volgende motie. Dat is de motie naar aanleiding van de externe evaluatie project VASD. Dan geef ik graag de indiener, het CDA, het woord. 00:33:24

De heer De Haan: Voorzitter, dank u wel. Voorzitter, het is goed misgegaan met het project VASD. Daar hebben we tijdens de commissie uitgebreid over gesproken. Het is goed dat het college een stevige evaluatie heeft laten uitvoeren, met 23 aanbevelingen. Een van die aanbevelingen bleef tijdens de discussie tijdens de commissie wat openliggen. Dat ging over de werkcultuur. De indienende fracties zijn van mening dat het goed is om uitgebreider stil te staan bij deze werkcultuur. Het rapport Highberg geeft aan dat gedurende dit project er niet voor alle betrokkenen een vrije werksfeer bestond. Highberg raadt daarom aan om een onafhankelijk 8

vervolgonderzoek uit te voeren. Zover willen de indienende fracties niet gaan. Wij willen eerst een beeldvormende sessie om te kijken: wat is de geboekte vooruitgang en de gepleegde inzet op dit onderwerp? 00:34:22

De heer De Haan: Vanuit daar hebben we beter in beeld of een onafhankelijk onderzoek dan wel of niet nodig zou zijn. Ten slotte vinden wij het van belang dat er voortvarend aan de slag wordt gegaan met alle aanbevelingen, zodat we na VASD en Da Vinci over een aantal jaar niet dezelfde discussie hebben over een mislukt ICT-project. 00:34:42

Voorzitter: Dank u wel. VVD. 00:34:46

Mevrouw Akkerman: Dank u wel, voorzitter. Wij hebben een vraag aan de indieners. We hopen dat het college daar iets over zou willen zeggen. Deze motie gaat specifiek in op één aanbeveling. Wij vroegen ons af, het CDA zegt: we gaan voortvarend aan de slag met de andere 22 aanbevelingen. Hoe gaan wij als raad zien dat we die aanbevelingen opvolgen, buiten IT-projecten om? Wat breder. Hoe zien we bij die andere 22 aanbevelingen de geleerde lessen? 00:35:15

Voorzitter: Dank u wel. Zijn er anderen die vragen hebben? Stadspartij. 00:35:19

Mevrouw Sloot: Voorzitter, dank u wel. Dit geldt voor het CDA alsook dan voor het college. Als het college heeft aangegeven alle aanbevelingen op te volgen, waarom willen de indienende partijen dan niet dat er een vervolgonderzoek wordt gedaan? Het lijkt ons dat dat van belang zou zijn om verder te kunnen met alle aanbevelingen. Ik vraag aan het college of zij daadwerkelijk van plan zijn om alle aanbevelingen op te volgen? 00:35:53

Voorzitter: Zijn er andere vragen? Het CDA. 00:35:59

De heer De Haan: Voorzitter, een reactie ten eerste op de Stadspartij. Dit was de discussie tijdens de commissie, waarbij de fracties die nu deze motie indienen zeiden: doe zo'n onafhankelijk vervolgonderzoek. Alleen wij snappen, het gaat om een belangrijk en kwetsbaar onderwerp. Waarbij het goed is dat we eerst kijken: welke inzet is er de afgelopen tijd gepleegd? Voordat we tot zo'n onderzoek overgaan. Wij sluiten niet uit dat er zo'n vervolgonderzoek komt. We willen eerst goed in kaart hebben wat er allemaal gebeurd is. Volgens mij in het onderzoek noemen ze dat verandermanagement. Vanuit die beeldvormende sessie zouden we kunnen concluderen: er is voldoende gebeurd. We hebben er voldoende vertrouwen in. Zo'n vervolgonderzoek is niet nodig. De conclusie zou kunnen zijn: wellicht zou het wijs zijn om alsnog zo'n vervolgonderzoek te doen. 00:36:55

De heer De Haan: De motie is erop gestoeld dat wij wat meer inhoudelijke kennis willen over de stappen die al gezet zijn. In de brieven en met het woord 9

verandermanagement word je niet veel wijzer van. Ik denk dat het college ons dat hartstikke goed kan vertellen. De andere 22 lessen, de vraag van de VVD, het college heeft aangegeven alle aanbevelingen over te nemen. Het is van belang om dat goed in de gaten houden. Sommige zullen deel uitmaken van andere cyclussen. Ik denk dat het college die vraag beter kan beantwoorden. 00:37:26

Voorzitter: Dank u wel. Dan ga ik naar wethouder Wijnja. 00:37:30

Mevrouw Wijnja: Dank u wel, voorzitter. Ik zal de preadvisering op de motie doen. Het gaat over de organisatie. Collega Broeksma zal de overige vragen, die net zijn gesteld, beantwoorden. Eerst over de vrije werkcultuur. Dat is een belangrijk onderwerp, waar de raad terecht aandacht voor heeft en vraagt. Thema's zoals sociale veiligheid hebben in de organisatie een duidelijke plek op onze Strategische Agenda. Er is een werkgroep actief. Er worden trainingen voorbereid op het bespreekbaar maken van dit onderwerp. Er zijn extra vertrouwenspersonen opgeleid. We zetten in op het belang van meldingen. Bij dat laatste maken we onder andere gebruik van de kennis van het bureau Making Sense Together. Als uw raad de motie aanneemt, dan kunnen wij alles wat er op dit moment gebeurt uitgebreider toelichten in een brief. 00:38:25

Mevrouw Wijnja: Dat kunnen we daarna doen in de geplande sessie. Die staat al gepland in maart. Dat is de P&O sessie. Dan kunnen we dat toelichten. We denken dat de raad dan voldoende informatie heeft om te kunnen concluderen of de raad alsnog van mening is dat een extern onderzoek nodig is of niet. Daarmee oordeel raad. 00:38:48

Voorzitter: Dank u wel. Wethouder Broeksma. 00:38:51

De heer Broeksma: Dank u wel, voorzitter. Als de vraag is of wij alle aanbevelingen overnemen... De heer De Haan zei: het college kan het beter zeggen dan dat ik het gedaan heb. Dat is in dit geval niet zo. Hij heeft al aangegeven dat we alle aanbevelingen overnemen. We hebben u aangegeven dat we het ICT-project portfoliomanagement hebben geïnstalleerd. Daar krijgt u regelmatig een update over. De eerstvolgende plannen wij voor maart, april. Wij houden u structureel op de hoogte hoe wij omgaan met de aanbevelingen van Highberg. Tot zover, voorzitter. 00:39:23

Voorzitter: Dank u wel. Een slot reactie van het CDA? Nee. Helaas, dat is niet hoe u het hebt afgesproken. Het is een motie vreemd aan de orde van de dag. De motie gaat zo in stemming. Is er iemand die een stemverklaring wenst te geven? SP. 00:39:43

De heer Brandenbarg: Dank, voorzitter. Hoewel mijn fractie de aanbevelingen van Highberg vooral in het licht van een ICT-project, in een context van een geoutsourcete ICT- omgeving, We weten allemaal wie daar de hoofdschuldige van is, ziet, is het niet zo gek om een keer wat breder in de organisatie te kijken. We zullen voor deze motie stemmen. 10

00:40:05

Voorzitter: Nog anderen? Nee. Dan breng ik deze motie in stemming. Met 41 stemmen voor is deze motie unaniem aangenomen. -

Motie n.a.v. Routekaart en uitvoeringsagenda eiwittransitie

- M03: Basisvaardigheden in het onderwijs niet in het gedrang Voorzitter: Dan ga ik naar de volgende motie. Dat is de motie Basisvaardigheden in het onderwijs niet in het gedrang. Dan geef ik de VVD het woord, als hoofdindiener. 00:40:52

Mevrouw Jacobs-Setz: Dank u wel, voorzitter. Wij hebben vorige week in het debat gezegd dat wij een deel van de eiwittransitie een linkse hobby vinden en iets wat het bedrijfsleven goed kan doen. Dat zien we. We zijn er koploper op. Daarnaast vinden wij dat de vrijheid van het onderwijs zou moeten zijn hoe ze lesgeven. Dat we daar als gemeente vooral ons zoveel mogelijk buiten moeten houden. Er staat in dat we willen dat op alle scholen in Groningen voedselonderwijs gegeven wordt. Ik denk niet dat daar karbonade onderwijs gegeven moet worden. Het lijkt ons vooral dat dat aan de scholen zelf is om dat te doen. Wij willen vooral geen dwingend opleggen van onze gemeente daarin hebben. Daarom hebben wij deze motie opgesteld. Wij vinden het vooral van belang dat scholen niet belast worden met allerlei andere dingen om onderwijs te geven. We zien dat de basisvaardigheden de laatste jaren dalen. 00:41:49

Voorzitter: Ik zie alle vingers. Als mevrouw klaar is, kom ik bij u. Anders moet u zo lang uw hand omhoog houden. Ik heb u gezien. 00:41:57

Mevrouw Jacobs-Setz: Dat vinden wij van belang. Als u wijzer in geldzaken en veilig internet en veilig eten dwingend propt in het onderwijs, dan is het geen wonder dat er weinig tijd is voor taal en rekenonderwijs. Als een school het zelf belangrijk vindt om dat te doen, lijkt het me fantastisch dat scholen dat zelf doen. Het lijkt me niet dat we dat als gemeente moeten opleggen. 00:42:20

Voorzitter: Dan een vraag. Ik begin bij GroenLinks. Dan D66. Dan ChristenUnie. 00:42:26

Mevrouw Jones: Dank u wel, voorzitter. GroenLinks vraagt zich af hoe de VVD erbij komt dat het vullen van onderwijsprogramma's, om mevrouw Jacobs te quoten, behoort tot de taak van de wethouder van onderwijs? 00:42:41

Voorzitter: Dank u wel. Dan D66. 00:42:43

Mevrouw Poelstra-Bos: Dank u wel, voorzitter. Ik vraag me af of de VVD het met ons eens is dat deze motie overbodig is? De wethouder heeft al aangegeven dat het woord allen niet geïnterpreteerd moet worden als een verplichting. Het is geen verplichting. Als scholen die er zelf om vragen het binnen de rijke schooldag bijvoorbeeld past, dat het dan alleen kan helpen om de gezondheid te bevorderen. Dat het daarvoor erg nodig is. 11

00:43:07

Voorzitter: Dank u wel. De ChristenUnie. 00:43:11

De heer Rebergen: Dank u wel, voorzitter. Ik denk dat de VVD terecht zegt dat het onderwijs over de inhoud van het onderwijs gaat. Neemt niet weg dat we dingen kunnen aanreiken die ze daarvoor kunnen gebruiken. Volgens mij is dat de bedoeling en is het geen verplichting. Waar heeft de VVD gelezen dat dat een verplichting is? 00:43:31

Voorzitter: Zijn er andere vragen? Ja. Partij voor de Dieren. 00:43:34

De heer Pechler: Dank, voorzitter. Ik vroeg me af of de VVD contact heeft opgenomen met de scholen? Zo ja, dan zou de VVD weten dat dit iets is waar scholen erg enthousiast van worden en iets wat ze actief aan de gemeente vragen. 00:43:48

Voorzitter: Dat waren de vragen? Ik kijk rond. Dan ga ik naar de wethouder, mevrouw Bloemhoff. 00:43:53

Mevrouw Bloemhoff: Dank u wel. 00:43:54

Mevrouw Jacobs-Setz: Moet ik reageren op de vragen die aan mij gesteld zijn? 00:43:56

Voorzitter: Sorry, excuus. De VVD. 00:43:59

Mevrouw Jacobs-Setz: Dank u, voorzitter. Als ik gezegd heb dat de wethouder van onderwijs gaat over de invulling van het onderwijsprogramma, dan is dat een fout. Ik heb willen zeggen dat we ons vooral niet met de invulling van het onderwijsprogramma moeten bemoeien. Ik geloof oprecht dat ik dat gezegd heb, als u dat hebt gehoord. Ik heb nooit zo bedoeld. Dat is niet wat ik wil. Wat mijnheer Pechler zegt, dat is wat ik bedoel. Als scholen dat willen, dan moeten ze dat vooral doen. Ik weet dat niet alle scholen dat willen. Ik wil de scholen de vrijheid geven. Als scholen zelf voedselonderwijs willen geven, moeten ze dat vooral doen. Ze zijn zelf goed in staat om dat te doen. Als dat allen staat in gemeentelijke stukken, dan levert dat bij mijn fractie een vorm van dwang op. Als niet iedereen het doet, dan zult u... 00:44:50

Mevrouw Jacobs-Setz: Dat is waar wij, ik zou bijna zeggen, een aversie of allergie tegen hebben. Dat is waar onze motie op bedoeld is. De vraag van de ChristenUnie was volgens mij daarmee beantwoord. Ik zit te denken wie een andere vraag had gesteld. 00:45:07

Voorzitter: Partij voor de Dieren. 00:45:09

Mevrouw Jacobs-Setz: Die had ik beantwoord. 12

00:45:10

Voorzitter: Die is beantwoord. 00:45:10

Mevrouw Jacobs-Setz: Dat scholen die het graag willen, het vooral al doen. De vraag van D66 heb ik volgens mij beantwoord. Het gaat mij erom, als er allen staat, is het net, als u niet doet, dan zult u. Daar is onze motie op gezien. Ik wacht het antwoord van de wethouder af. Als de wethouder zegt: bij allen bedoel ik, het zou leuk zijn als, dan is dat voor mij wat anders. Dan hoor ik het graag. 00:45:33

Voorzitter: Dank u wel. Dan ga ik nu naar wethouder Bloemhoff. 00:45:36

Mevrouw Bloemhoff: Dank u wel. In de verzoekpunten staat het geven van kook- en voedselles niet op te dringen aan het basisonderwijs. Dat is wat we niet doen. We dringen niks op. Het is niet zo dat de wethouder onderwijs of het college of de gemeenteraad de inhoud van het lesprogramma bepaalt. Dat bepaalt het onderwijs zelf. Dat is de bedoeling. Wij kunnen het onderwijs faciliteren. Dat doen wij, bijvoorbeeld door natuur- en duurzaamheidseducatie, door cultuureducatie. Dat kunnen we doen door kook- en voedsellessen aan te bieden. Dat sluit mooi aan bij onze verlengde schooldag, die we op 33 scholen inmiddels hebben uitgerold. Als ik bij zo'n verlengde schooldag kom, dan hoor ik vaak van de kinderen dat ze zeggen... Wat vinden jullie het leukst? Veel kinderen zeggen dan: koken, Dat vinden ze leuk en lekkere gezonde dingen maken. 00:46:27

Mevrouw Bloemhoff: Ik zie dit als een mooie kans dat we kinderen leren koken die dat leuk vinden. Daar leren over gezonde voeding. Gezondheid is ontzettend belangrijk. Gezonde voeding. We hebben enorme gezondheidsverschillen in onze gemeente. Hoe is het mooier dan deze doelstelling bij die onderwijsdoelstelling te stoppen en dat via de verlengde schooldag aan te bieden. We vragen niks extra's van het onderwijs. We faciliteren daarmee. Ze worden ontzorgd. Er zijn veel scholen die hier graag gebruik van maken, voorzitter. Daarmee wil ik de motie ontraden. 00:47:02

Voorzitter: Dank u wel. Wil de VVD reageren? 00:47:07

Mevrouw Jacobs-Setz: Ik snap wat de wethouder zegt. Dat is die vrijheid die ik bedoel. Dan is de vraag: als een school pannenkoeken wil bakken, mag dat met melk of moet het met havermelk? Dat ging bij ons waar we het vorige week over hebben gehad. Dat is, vind ik, de vrijheid die er is. Het gaat om de indoctrinatie van de veganistische kerk, zoals we dat de vorige keer bedoeld hebben. Als u zegt: er moet voedselonderwijs gegeven worden, kooklessen gegeven worden aan alle scholen en dat staat in de routekaart van de eiwittransitie, dan is het voor ons eenop-een. Als de wethouder van onderwijs zegt: het gaat bij ons om kooklessen. Dat mag een tosti zijn met ham en kaas. Dat mag een pannenkoek zijn van koeienmelk. Dat is wat ons betreft prima. Dat zijn de kooklessen, zoals die nu gegeven worden. 00:47:49

Mevrouw Jacobs-Setz: Als dat de interpretatie is van kooklessen in de eiwittransitie, 13

kijk ik de mede-indieners aan, dan snappen wij dat de motie overbodig is. Dan trekken wij hem in. Dan staat er: kooklessen hebben volstrekt geen relatie met de eiwittransitie. Daar zijn we blij om. 00:48:08

Voorzitter: Ik zat opeens te denken: ik weet nu waar het bij mij mis is gegaan. Ik heb die kooklessen niet gehad. Pannenkoeken bakken gaat nog net. 00:48:22

Mevrouw Jacobs-Setz: Voorzitter, ik zie u verwarrend kijken. 00:48:24

Voorzitter: De griffier zegt iets tegen mij. 00:48:26

Mevrouw Jacobs-Setz: Ik zei: ik heb de motie ingetrokken. 00:48:27

Voorzitter: Dat wilde ik gaan concluderen. U had over de bühne contact met elkaar. Deze motie is ingetrokken. - M04: ‘We Zijn Vuilnis Man’ (aanleveren van grofvuil per bakfiets) Voorzitter: Dan ga ik naar de volgende motie. Dat is de motie We Zijn Vuilnis Man van Student en Stad. 00:49:04

De heer Swets: Dank u, voorzitter. Ik dacht: als je zo uitpakt, dan moet je eventjes gaan staan. De motie We Zijn Vuilnis Man dienen we vandaag in. Wethouder Broeksma zal hem vast herkennen. Dit is een songtitel van de Jeugd van Tegenwoordig. We vragen het college om een regel die al informeel gold. Als je met de elektrische bakfiets van de stadswerkplaats bijvoorbeeld je grofvuil weg ging brengen, dat dat dan telt als een halve keer. Er past de helft van het afval in een elektrische bakfiets ten opzichte van de auto. We zijn als gemeente goed bezig, denk ik, om autobezit en autogebruik zoveel mogelijk te ontmoedigen voor het klimaat en voor de verkeersveiligheid van spelende kinderen op straat bijvoorbeeld. We willen inwoners stimuleren om vaker de fiets te pakken. Bijvoorbeeld bij het wegbrengen van grofvuil. 00:49:55

De heer Swets: Dan lijkt het ons eerlijk als die mensen niet benadeeld worden. Dat ze in totaal minder grofvuil kunnen wegbrengen, omdat er minder in past dan bij een auto. Daarom verzoeken we om de informele regel die er al was, die dreigt te verdwijnen doordat we nu alle regels zwart-op-wit hebben gezet, toe te voegen aan de regels en dit zwart-op-wit te zetten. Dat als jij met de elektrische bakfiets je grofvuil weg gaat brengen, dat dat telt als een halve keer wegbrengen. Dan kom je een keer. Dat telt als een keer wegbrengen. Dan kan je in totaal acht keer langs met de bakfiets of vier keer met de auto. Je mag er, wat mij betreft, een mix van maken. Dat je de ene keer met de bakfiets en de andere keer met de auto komt. Dat lijkt ons wel zo eerlijk. We zijn benieuwd naar de reactie van het college daarop. 00:50:40

Voorzitter: Dank u wel. Zijn er vragen? D66. 14

00:50:44

Mevrouw Poelstra-Bos: Dank u wel, voorzitter. Op zich vind ik het een sympathieke motie. Ik begrijp dat het voor iemand zonder auto nodig is om op een andere manier grofvuil weg te kunnen brengen. Ik heb niet het gevoel dat het hiermee eerlijker wordt. Bent u het met ons eens? 00:51:02

Voorzitter: Ik kijk of er andere vragen zijn? Nee. Dan Student en Stad. 00:51:09

De heer Swets: Er zijn misschien scenario's te bedenken waarin het niet eerlijker wordt. Als je een kleine, met zo'n 45 sticker, auto hebt, dan past daar misschien net zoveel in als bij een bakfiets. De gemiddelde auto, als we het daarover hebben, daar wordt volgens mij maximaal 3 kuub ingeleverd. Die bakfietsen mogen of kunnen 1,5 kuub bevatten. Daarmee is de rekensom gemaakt. Dan kan je de helft van het grofvuil wegbrengen wat je met de auto zou kunnen, als je het duurzaam met de fiets wegbrengt. Om die duurzaamheid te stimuleren, willen we dat gelijktrekken. 00:51:45

Voorzitter: Dan ga ik naar de wethouder, mevrouw Wijnja. 00:51:50

Mevrouw Wijnja: Dank u wel, voorzitter. Een aantal weken geleden heeft Student en Stad deze vragen gesteld in het vragenuur. Vergeeft u mij als ik mezelf ga herhalen. Het klopt dat een deel van onze inwoners geen auto heeft. Die is aangewezen op verschillende manieren om af te komen van je grofvuil. Sommige mensen gebruiken hulp van naasten, vrijwilligersorganisaties zijn actief in onze gemeente of de verschillende faciliteiten die we als gemeente bieden. Dat is het ophalen van grof huishoudelijk afval, we zijn bezig met de mobiele milieustraten of het gratis lenen van een elektrische of niet elektrische bakfiets. In tegenstelling tot de indieners zien wij het niet hebben van een auto en het aangewezen zijn op andere mogelijkheden niet als een probleem of rechtsongelijkheid. 00:52:53

Mevrouw Wijnja: Bij de invoering van de huisvuilpas zijn de regels gelijk gesteld voor alle huishoudens in de gemeente. Dat waren ze niet. Die regels zijn niet nieuw. Ze zijn aangescherpt. Er waren informeel allemaal dingen ontstaan waarvan we gezegd hebben: dat is onwenselijk. Dat werkt ongelijkheid in de kaart. Het is belangrijk dat voor iedereen duidelijk is wat de afspraken zijn. Niet onbelangrijk, omdat veel dingen tot veel discussies bij de poort leiden. Dat is onwenselijk. Belangrijk om te zeggen, is dat de veronderstelling dat in een bakfiets weinig afval kan lang niet altijd juist is. Het ging net over een kleine auto, zo'n 45 kilometer auto. Er zijn veel mensen met een auto waar geen 3 kuub in kan. Die kunnen niet meerdere keren op basis van de grootte van hun auto. Dan zijn er ook mensen die een trekhaak hebben. 00:53:53

Mevrouw Wijnja: Die kunnen met een aanhangwagen komen. Er zijn mensen die geen trekhaak hebben. Ik probeer aan te geven, zodra je het pad van differentiatie wat dit betreft op gaat, wordt dat al snel onduidelijk. Dan is de vraag: wat is eerlijk en wat is niet eerlijk? Wij denken dat dit zo eerlijk mogelijk is. Als je zou zeggen: we willen het meest eerlijke systeem, dan zou je moeten gaan inleveren op basis van 15

gewicht. Dat betekent nogal iets voor onze afvalbrengstations. Daar kiezen wij nu niet voor. Dat vergt enorm veel onderzoek. Dat vergt investeringen op de verschillende afvalbrengstations. Als je het eerlijk zou willen maken, dan zou dat de routes zijn. Het college ontraadt deze motie, voorzitter. 00:54:41

Voorzitter: Tot slot de indieners, Student en Stad. 00:54:43

De heer Swets: Dank, voorzitter. De wethouder had het over: het kan discussies opleveren aan de poort bij de werknemers. Dit is een regeling die in het verleden informeel altijd al bestond. Volgens ons zijn de ervaringen daarmee vrij positief. Ik vraag me af of de wethouder dan ervaringen uit het verleden heeft, waarbij er discussies ontstonden dat negatief wordt teruggeblikt op die regeling toen die informeel bestond? 00:55:14

Voorzitter: Misschien is het goed dat we het volgende presidium met elkaar uw eigen spelregels delen. Het is niet de bedoeling dat er twee termijnen zijn met de wethouder. Zo heeft u het met elkaar afgesproken. Daar gaan we dan denk ik nog een keer over hebben, voor het vervolg. Nu zou ik willen kijken of iemand een stemverklaring heeft bij deze motie. De VVD. 00:55:39

De heer Heiner: Dank, voorzitter. Wij stemmen niet voor deze motie. We zijn tegen autobezit, wat Student en Stad met een klein beetje stelde. Wij stemmen vooral voor deze motie, omdat we willen dat mensen hun afval niet zomaar in de sloot gooien. Dat mensen de mogelijkheid krijgen om hun afval zoveel mogelijk naar de afvalbrengstations te brengen. Dat is de reden dat we voorstemmen. 00:55:58

Voorzitter: Stemverklaring van de SP. 00:56:01

De heer Brandenbarg: Dank, voorzitter. Wij vinden dit voorstel rieken naar gericht op één groep. Dat vinden wij grenzen aan discriminatie. Daarom zullen wij tegenstemmen. 00:56:12

Voorzitter: D66. 00:56:14

Mevrouw Poelstra-Bos: Dank u wel, voorzitter. Wij zouden geïnteresseerd zijn in het systeem om het eerlijk te maken op basis van kilo's. Voor nu denken we dat het niet eerlijker wordt. We stemmen tegen deze motie. 00:56:28

Voorzitter: GroenLinks. 00:56:30

De heer Van de Vendel: Dank u wel, voorzitter. We stemmen tegen deze motie. Ondanks dat we in de toekomst, zo ook bij het nieuwe afvalbrengstation, goed moeten kijken naar hoe dat met de fiets zo goed mogelijk toegankelijk kan zijn, ook 16

met een gewone fiets voor klein huishoudelijk afval. Dan gaan we verder in deze denkrichting. Nu stemmen wij tegen deze motie. 00:56:49

Voorzitter: Dat waren de stemverklaringen? Dan breng ik nu deze motie in stemming. Met 14 stemmen voor en 27 stemmen tegen is deze motie verworpen. -

Motie n.a.v. Concept beleidskader en verordening participatie 2025 (wensen en bedenkingen)

- M07: Van Participatiepraat naar Participatiedaad Voorzitter: Dan ga ik nu naar de volgende motie. Dat is de motie van Participatiepraat naar Participatiedaad. Dan geef ik D66 het woord. 00:57:50

Mevrouw Gietema: Dank voor het woord. Voorzitter, het gaat hier in de raad vaak over participatie. Bijvoorbeeld in discussies over een zandweg, zonneparken, mentale gezondheid, het Geheugenpaviljoen en de reclamebelasting. Het zijn allemaal discussies die niet over de inhoud zijn gegaan in de raad. Over of inwoners, organisaties, ondernemers, noem maar op, jongeren wel of niet voldoende zijn betrokken bij het maken van de plannen. Dit is de reden waarom het zo belangrijk is dat er een participatieverordening komt, participatiebeleid. Dat we dat nu een keer los gaan bespreken. Participatie niet als onderdeel van een ander plan, maar als plan op zichzelf. De verordening zien wij als een superbelangrijk kader, dat bijdraagt aan het voorkomen van miscommunicatie. Dat we elkaar stimuleren om elkaar op te zoeken. 00:58:39

Mevrouw Gietema: Het stimuleren van inwoners, jongerenorganisaties om initiatief te nemen in de stad. Voor de gemeente om meer en uniformer samen te werken met de inwoners en organisaties. Voorzitter, als we ergens in de raad niet een discussie over participatie willen hebben, is het over het participatiebeleid zelf. Dat is de reden waarom we hier samen met Student en Stad en Partij voor het Noorden een voorstel indienen om al de woorden die we hier met elkaar hebben gedeeld, alle ambities die we hebben op het samenwerken tussen inwoners en gemeente zo goed mogelijk om te zetten in een participatiebeleid en verordening. We vinden dat jongeren onvoldoende zijn betrokken in de huidige verordening en het beleid. Er is voor gekozen om dat in een apart project te doen. Er wordt hard aan gewerkt. Dat zien wij. 00:59:25

Mevrouw Gietema: We zouden in het algemene beleid meer aandacht willen hebben voor jongeren. Daarnaast zien we dat er veel is samengewerkt met verschillende organisaties, op twee verschillende momenten. Wij twijfelen erover of de zachte stem is gehoord. Of de mensen die niet voldoende meedoen of niet weten hoe ze mee kunnen doen, hebben kunnen aangeven hoe zij dat dan het liefst willen. We roepen het college op om een passende manier te vinden om wat meer jongeren te betrekken en wat breder inwoners te bereiken. Bijvoorbeeld door de Stem van Groningen. Dan niet al in maart volgend jaar met de definitieve plannen te komen, maar bijvoorbeeld voor of net na de zomervakantie. Als we ergens geen discussie over willen hebben, is het het participatieproces. Als die plannen hier liggen, moeten 17

we het hier met elkaar hebben over de inhoud. Samen maken we Groningen. Daar hou ik het voor nu bij. 01:00:19

Voorzitter: Dank u wel. Zijn er vragen? VVD. 01:00:22

Mevrouw Jacobs-Setz: Dank u wel, voorzitter. Wat ik zo graag van de indienende partijen zou willen horen: of ze niet denken dat hiermee het proces vertraging oploopt? We kunnen bij elk proces verzinnen dat er iemand niet is gehoord, om de reden dat we 240.000 inwoners hebben. Die niet altijd de behoefte hebben om zich willen te laten horen. Nu zouden we aan de gang gaan met de participatieverordening in Q1. Nu zegt u: kan het niet net na of voor de zomer? In mijn optiek praten we hier al vier of vijf jaar over. We praten er vooral over. Dat haalt de daadwerkelijke participatie weg. Bent u niet bang, nu wij weer praten en plannen maken, dat we nog steeds niet met de echte participatie aan de gang gaan? 01:01:05

Voorzitter: Zijn er andere vragen? SP. 01:01:08

De heer Brandenbarg: Dank. Vindt de indienende partij, die net drie keer heeft gezegd, we moeten niet zoveel discussie hebben over de participatienota, niet dat ze zelf veel discussie over die participatienota hier entameert? 01:01:24

Voorzitter: Dat waren de vragen? Ik check even. Gaat uw gang. 01:01:30

Mevrouw Gietema: Dit is de allereerste keer in een raadsvergadering dat we het specifiek over participatie zelf hebben. Elke keer is het onderdeel geweest van een inhoudelijk plan. Dan kunnen we hier gaan lachen. Ik heb net vijf concrete voorbeelden genoemd die we in deze raadsperiode breed hebben besproken. Ik wil alle fracties in de raad uitdagen dan, die de motie misschien straks niet gaan steunen, dat als de inhoudelijke plannen er liggen in maart dan geen enkel punt te maken dat jongeren niet voldoende zijn betrokken. Dat de zachte stem niet onvoldoende is betrokken. Dit is het moment dat we als raad ons kunnen uitspreken over het participatieproces. Als het doorgaat, is het aan het college om de plannen te verwerken. Er wordt keihard aan gewerkt Om kort in te gaan op de vraag van de VVD: er vindt al veel participatie plaats. 01:02:21

Mevrouw Gietema: Het gaat hartstikke. Idealiter hadden we de verordening twee jaar geleden of vorig jaar al vastgesteld. Wat de indienende fracties betreft, kan het prima drie, vier, vijf maanden extra duren. Het huidige proces loopt al. Het is belangrijk dat de kwaliteit goed is. Als het er ligt, dat we met elkaar dat veel beter en mooier kunnen doen. 01:02:43

Voorzitter: Dank u wel. Dan ga ik naar de wethouder. Wethouder Wijnja. 01:02:51

Mevrouw Wijnja: Sorry, voorzitter, ik werd afgeleid van links. Ik zit te denken waar ik 18

zal beginnen. Misschien met het laatste. De vraag: is het erg of hoelang zijn we al bezig met de verordening? Volgens mij is het belangrijk om te benadrukken dat dat een uitgebreid proces is geweest, waar ongelooflijk veel is gebeurd. Waar we met de raad meerdere malen hebben gesproken over hoe we dat proces inrichten. Dat is wat ik lastig vind aan deze motie. Nu is het december en is de participatieverordening de inspraak in. We hebben een wensen en bedenkingen sessie gehad met de raad. We hebben daar goed gehoord wat de aandachtspunten zijn. Die worden verwerkt in het definitieve beleid en de verordening. Die komt dan terug. Daarnaast komen de inspraakreacties daarin. 01:03:47

Mevrouw Wijnja: Wat ons betreft, is het vooral belangrijk... Ik ben het met mevrouw Gietema eens, participatie gebeurt al op alle niveaus in onze gemeente. Dat gaat vaak goed. Wat we willen is een duidelijk kader waardoor we wat beter kunnen sturen op: welke lessen leer je op het moment dat het niet goed gaat of juist wel? Hoe zorg je ervoor dat je de organisatie daarin meekrijgt? Daar heb je dat kader voor nodig. Wat het college betreft, is het van belang dat die participatieverordening er zo snel mogelijk komt. Dan kunnen we daarmee werken. Belangrijker, dan kunnen we daarop sturen. Belangrijk om te benadrukken, ik herhaal het eens, we zijn niet bij nul begonnen. De verordening is geen eindpunt. Ik heb in de eerdere sessie al gezegd, ik merk bij sommige mensen dat die het gevoel hebben: alles moet nu gebeuren, alles moet nu in dit document. 01:04:45

Mevrouw Wijnja: Dat is niet zo. Dit gaat over een ontwikkeling door de jaren. We hebben nu een mooi kader gemaakt. Daar hebben ongelooflijk veel mensen over meegepraat, meegedacht. De Stem van Groningen heeft daar een plek in gehad. Eerdere projecten waar jongeren bij betrokken zijn geweest, waar de zachte stemmen betrokken zijn geweest. Wat ons betreft, is het voor nu zo volledig als mogelijk was in die tijd gebeurd. Ligt er een eindproduct, een verordening en een beleidsvoorstel waar wij enorm trots op zijn. Waar ik denk dat Groningen trots op mag zijn. We gaan, wat ons betreft, nu in de richting van dat vaststellen. Daarmee werken. Werkenderwijs zul je erachter komen dat sommige dingen net anders moeten. Dat je andere ervaringen in wil brengen. Dat kan. We kunnen die verordening de komende jaren aanpassen. 01:05:40

Mevrouw Wijnja: Ik zie niet waarom dat allemaal aan de voorkant zou moeten. Belangrijk om te benadrukken, daarvoor zijn we er, om tegemoet te komen aan de wensen van de raad. De raad heeft in de richting van het college gezegd: kom zo snel mogelijk met een kader. Dat is een reden waardoor, alles afwegende, wij deze motie ontraden. 01:06:06

Voorzitter: Dank u wel. Tot slot de indiener, D66. 01:06:11

Mevrouw Gietema: Dank voor de uitgebreide beantwoording. We zijn het ermee eens dat er een duidelijk kader moet komen. We hebben al inhoudelijk gereageerd. Die input wordt verwerkt. Een van onze punten was bijvoorbeeld dat de verordening en het beleid ambtelijk zijn beschreven. Ik heb zelf moeite om het goed te begrijpen. Als 19

het in die voorbeelden bijvoorbeeld over het wel of niet betrekken van organisaties en inwoners bij plannen... Iedereen moet begrijpen hoe die samenwerking eruit ziet. Volgens mij is het belangrijk om die stap te maken. Dat die stukken niet alleen voor de interne organisatie zijn, maar voor alle inwoners en organisaties die daar een rol in spelen. Wij willen deze motie indienen. Daarmee uitdragen naar alle andere fracties: dit is het moment als raad om een punt te kunnen maken op het proces. 01:07:01

Mevrouw Gietema: Dan na dat besluit is het aan het college en gaan we het inhoudelijk bespreken. Wij hopen, een oproep aan alle fracties, om dat optimaal te doen. Het is niet wenselijk om lokale wetten te vaak te wijzigen. Dat is niet een betrouwbare overheid. Volgens ons moeten we het meteen goed doen. 01:07:21

Voorzitter: Dank u wel. Ik kijk nu of er stemverklaringen zijn bij deze motie? Ja. ChristenUnie. Daarna GroenLinks. 01:07:29

De heer Rebergen: Dank u wel, voorzitter. We hebben het hier in de raad vaker over participatie gehad. Dit is niet de eerste keer. In het beleidskader is specifiek aandacht voor jongeren, om die te betrekken bij alle beleid in de gemeente. Wat mij betreft, gaan we zo gauw mogelijk aan de gang met die verordening en het kader en gaan we dat niet verder uitstellen. Wij zullen tegenstemmen. 01:07:52

Voorzitter: GroenLinks. Daarna VVD. Daarna PVV. 01:07:56

Mevrouw Nieuwenhout: Ik kan mij volledig aansluiten bij de woorden van ChristenUnie. Daarnaast de nuance dat het hier ging om wensen en bedenkingen. Dat het meegenomen wordt in de uiteindelijke versie. Het is niet dat we nu al dingen gaan wijzigen voordat de eindversie aangenomen is. 01:08:13

Voorzitter: VVD. 01:08:16

Mevrouw Jacobs-Setz: Ik kan me aansluiten bij de woorden van de ChristenUnie. 01:08:18

Voorzitter: PVV. 01:08:22

Mevrouw Blauw: Ik vond het betoog van mevrouw Gietema zeer goed en een goed voorstel. Wij zullen voor gaan stemmen. 01:08:30

Voorzitter: Stadspartij. 01:08:32

Mevrouw Menger: Mijn fractie zal zich aansluiten bij de stemverklaring van de ChristenUnie. 01:08:36

Voorzitter: Partij voor de Dieren. 20

01:08:38

Mevrouw Bosma: Wij hebben de wethouder nu drie keer horen zeggen dat er alle ruimte is voor wensen en bedenkingen. Daar hebben we alle vertrouwen in. 01:08:45

Voorzitter: Dat waren de stemverklaringen. Breng ik nu de motie in stemming. Met 10 stemmen voor en 32 stemmen tegen is deze motie verworpen. - M09: Safe and Sound Voorzitter: Dan wil ik u nu iets voorleggen. Daarvoor was ik een paar moties terug afgeleid, omdat er toen een motie werd ingediend naar aanleiding van het vragenuur. De motie Safe and Sound. Die is niet bij het vaststellen van de agenda aan de orde gekomen. Was niet aangemeld bij de griffier en mij. Ik leg aan uw raad voor of u hem wilt bespreken. Dat is dan de gebruikelijke route. VVD. 01:09:35

Mevrouw Jacobs-Setz: Wat mij betreft, is bespreken prima. Ik zou dan een ordevoorstel willen doen, waarbij de indiener de kans krijgt om het voorstel toe te lichten. Waarbij we dan verdiepende vragen kunnen stellen. Antwoord van het college. Dan schorsen voor fractieberaadslaging. Dan pas stemmen. 01:09:54

Voorzitter: Is iedereen akkoord om deze motie te behandelen? Ja. Dan doen we daarna een korte schorsing, als u het goed vindt. Ik snap dat u niet van tevoren heeft kunnen overleggen met elkaar. Dan geef ik het woord aan Student en Stad. 01:10:13

De heer Swets: Dank, voorzitter. Allereerst, die staat er nog niet op. Hij werd laat ingediend. Deze motie wordt mede ingediend door D66. Voor degenen die er niet bij het vragenuur, maar zo meteen een beslissing moeten maken op de stemknop. Naar aanleiding van de brand bij de Sugar Homes hebben wij het college verzocht om tegemoet te komen aan de veiligheidszorg die leven bij de bewoners. Die niet per se direct getroffen zijn door de brand, maar zich wel zorgen maken. Terecht, denk ik. Of we daar steekproefsgewijs een korte inspectie kunnen doen. Dat was het college op dat moment niet van plan. Daarom voelden wij, samen met CDA, Stadspartij en D66, de noodzaak om met een motie met klem te verzoeken om wel die veiligheidszorg zo goed mogelijk weg te nemen. Zodat mensen de kerstvakantie gerust thuis kunnen slapen, zonder dat ze bang hoeven te zijn dat de vlammen uit de muur zullen komen. 01:11:13

Voorzitter: VVD, vragen. 01:11:15

De heer Heiner: Dank, voorzitter. Ik zit ermee wat dan voor Student en Stad een steekproef is? Moeten alle stopcontacten gecontroleerd worden of kunnen een aantal containers door een toezichthouder van de gemeente nagekeken worden? Is dat dan voldoende steekproef? Volgens mij is het onmogelijk om nu van de gemeente te vragen om voor de kerst alle stopcontacten te gaan controleren. Een kleine steekproef om te kijken of het veilig is, dat mensen zich veilig voelen, dat zou mogelijk kunnen zijn.

21

01:11:43

Voorzitter: Andere vragen? Nee. Student en Stad. 01:11:48

De heer Swets: Dat is wat ons betreft wat een steekproef is. Het gaat om zorgen over de elektra. We willen specifiek dat iemand daarnaar gaat kijken. Als dat bij drie, vier vijf van de woningen prima in orde is, dan denk ik dat mensen daar een stuk geruster over zullen zijn dat het dan met hun woning wel oké zal zijn. Dat zijn ze op dit moment niet. Vandaar de motie. 01:12:10

Voorzitter: Dan ga ik nu naar de wethouder, de heer Van Niejenhuis. 01:12:14

De heer Van Niejenhuis: Dank u wel, voorzitter. We hebben het hier zojuist in het vragenuur over gehad. Ik begreep uit de raad dat ik daarin enigszins defensief overkwam. Mocht dat al zo zijn geweest, dan was dat niet zo bedoeld. Ik wil met u delen dat dit een vrij uitzonderlijk verzoek is. U treedt in de operationele taken en prioriteiten van onze medewerkers. Ik wil u eraan herinneren dat als deze controle door u op deze manier afgedwongen wordt, dat het ten koste gaat van een andere controle. Ik zou de heer Swets erop wijzen dat er geen onderzoek is geweest. Dat hij niet kan concluderen dat de zorgen al dan niet terecht zijn. Dat alles gezegd hebbende, heb ik contact gehad met ons hoofd van VTH. Hij heeft aangegeven dat hij, als de Veiligheidsregio niet de komende twee à drie dagen het rapport kan publiceren, een aantal medewerkers zal vrijmaken om een aantal steekproeven te gaan doen. 01:13:12

De heer Van Niejenhuis: Dat behelst kortweg dat er wordt aangebeld. Dat er wordt gevraagd of er zorgen zijn. Wat die zorgen inhouden. Of de medewerker van de gemeente mag binnentreden om een controle te doen. Als men dat niet wil, even goede vrienden, dan gaan wij niet naar binnen. Dan bellen we bij de volgende deur aan. Zo zullen wij dat dan uitvoeren. De reguliere gang van zaken is dat een veiligheidsregio een rapport uitbrengt. Dat doen ze snel. Zij zijn zich bewust van de risico's in dit soort situaties. Die nemen hun werk serieus. Ik hoop dat het niet nodig is dat de raad dit op deze manier een volgende keer doet. 01:13:49

Voorzitter: Student en Stad. 01:13:55

De heer Swets: Met de toezegging van de wethouder dat de bewoners op korte termijn duidelijkheid kunnen krijgen over hun gevoelens van onveiligheid, kijk ik de andere indieners aan, dan trekken we de motie terug. 01:14:08

Voorzitter: Dank u wel. Deze motie is dan ingetrokken. -

Motie n.a.v. toestemming gaswinning van het kabinet aan de NAM

- M08: Nee, ook niet een beetje (gaswinning in Groningen) Voorzitter: Dan komen wij bij de laatste motie. Dat is de motie Nee, ook niet een beetje (gaswinning in Groningen). Dan geef ik het woord aan GroenLinks. 22

01:14:33

Mevrouw Jones: Dank u wel, voorzitter. De afgelopen tijd is er toestemming gekomen van het kabinet aan de NAM om de komende jaren in Pieterzijl-Oost en de Molenpolder-Grijpskerk gas te winnen. Daarnaast is het zo dat de vergunning voor gaswinning in Warffum recent verlengd is. Nu denkt de oplettende Groninger: zijn dat dan wijken van onze gemeente? Nee, voorzitter, dat is niet het geval. In Groningen staan we naast onze inwoners. Onze bestuurders overleggen samen. Raden en Staten maken hun eigen overwegingen. Via het regioberaad proberen we samen op te trekken om Groningse raden en Staten en onze twee Drentse raden mee te helpen met het begrijpen van en beter in positie te brengen als het gaat om Nij Begun. Hoewel Nij Begun doet vermoeden dat er een nieuw begin is in onze provincie, is dat niet waar. 01:15:42