12-06-2024, verslag politieke woensdag 15.00 uur - Eemsgolaan.pdf

POLITIEKE WOENSDAG VAN WOENSDAG 12 JUNI 2024 15.00 UUR Voorzitter: T. van Zoelen (PvdD) Namens de raad: F. Folkerts (GL), J. Jones (GL), P. Swart (GL), B. Leemhuis (GL), I. Huitema (PvdA), J. Scoop (PvdA), M. Gietema (D66), M. Martinez Doubiani (D66), J. Bosma (PvdD), Y. Menger (Stadspartij), M. Sloot (Stadspartij), N. Hilboesen (Stadspartij), D. Brandenbarg (SP), J. Huisman (SP), R. Heiner (VVD), D. Swets (S&S), P. Vermerris (S&S), P. Rebergen (CU), L. Dwarshuis (CU), E. Armut (CDA) Namens het college: M. Molema (wethouder), I. Jongman (wethouder), C. Bloemhoff (wethouder), R. van Niejenhuis (wethouder) Namens de griffie: P. Kommerij

Bijpraatsessie opvang Eemsgolaan 00:14:42

Voorzitter: Goedemiddag allemaal. Welkom bij dit ingelaste vragenhalfuur over de asiellocatie Eemsgolaan. Deze sessie vindt plaats op verzoek van wethouder Molema, wat aangekondigd is tijdens het vragenuur, om u nog bij te praten en dat u vragen kunt stellen. Er is een inloopbijeenkomst geweest op de locatie. Er hangt ook nog een brief van wijkraad Hoogkerk aan de agenda als u inlogt. Dan ga ik langs of er vragen zijn. Ik zie de heer Rebergen. 00:15:24

De heer Rebergen (ChristenUnie): Dank u wel, Voorzitter. We hebben het een paar weken geleden ook over de locatie Eemsgolaan gehad. Toen hebben we gevraagd naar de urgentie van het openen van die locatie. Toen zijn de noodopvang en de wat meer langdurige opvang uit elkaar getrokken. Op zich waren we daar blij mee. Ten eerste omdat we dan met de urgentie snel kunnen handelen. Ten tweede omdat we voor langere termijn een participatietraject kunnen doen met de buurt. Nu is daar later wat verandering in gekomen. Het is volgens mij nog steeds het idee dat we wel op korte termijn met een noodopvang gaan beginnen, maar misschien kan de wethouder daar wat toelichting over geven. 00:16:09

Voorzitter: Ik kijk even wat wenselijk is: dat de wethouder direct antwoord geeft of dat er nog eerst meer antwoorden...Ja, dan geef ik de wethouder eerst het woord. 00:16:19

Mevrouw Molema (wethouder): Dan wil ik eigenlijk het antwoord meenemen in mijn totale verhaal en toelichting als u dat goed vindt? Sinds de vorige keer dat we bij elkaar zijn geweest - dat is misschien goed om te benoemen - hebben we gesprekken gevoerd met de Wijkraad, met de bedrijven rondom de Eemsgolaan, met een afvaardiging van bewoners van de Buitenhof en een afvaardiging van De Kring. We hebben ook de bijeenkomst gehad. Wat je daarin ziet is dat er hele verschillende standpunten zijn van de omgeving en mensen die zeggen: "Ik snap heel goed dat er opvang moet worden geboden. Eigenlijk willen we komen helpen of zien we mogelijkheden dat het van toegevoegde waarde is op onze omgeving." We horen mensen die heel erg kritisch zijn op het proces en dat is overal het beeld. 00:17:08

Mevrouw Molema (wethouder): Daar hebben we het volgens mij de vorige keer ook over gehad. Ik zei dat het terecht is, omdat het heel erg snel is gegaan. Die mensen 1

snappen het wel. We hebben een groep mensen die zich ongelooflijk veel zorgen maakt en we hebben mensen die per definitie tegen zijn. Alles daartussenin qua varianten hebben we gehoord de afgelopen tijd. Ik kan wel even wat terugkoppelen over de inloopbijeenkomst die we hebben gehad afgelopen maandag. We hebben u heel bewust als raad geïnformeerd en de inloopbijeenkomst wat in tijd verlengt om meer ruimte te hebben om met mensen goed in gesprek te kunnen gaan. Daar waren de omwonenden per brief voor uitgenodigd. De start van de inloopbijeenkomst was rond 15:30 uur. 00:17:52

Mevrouw Molema (wethouder): De opzet was dat mensen gewoon in gesprek konden gaan, dus dat we in groepjes een inloopbijeenkomst hadden. We merkten dat het tot een uur of 17:30 - 18:00 uur goed en rustig liep. We hadden verwacht dat er ongeveer 300 mensen zouden komen. Uiteindelijk zijn er 700 mensen geweest, Met name na 18:30 uur stroomde het ongelooflijk vol. Wat we zagen is dat het daarna voor een aantal mensen heel lastig was om nog in gesprek te gaan, omdat het dan echt een hele volle ruimte is. Er was ook enorm veel druk. Mensen moesten wat wachten, waardoor de sfeer wat grimmiger werd. Er is voor gekozen om de zaal maar vol te laten lopen en te proberen iedereen zo goed mogelijk te woord te staan. Er werd ook wat stampij gemaakt door een aantal mensen en leuzen geroepen. Er was dus wel een bijzondere sfeer op dat moment. 00:18:49

Mevrouw Molema (wethouder): We hebben het verdeeld, dus wethouder Eikenaar was aan het begin van de middag aanwezig en de burgemeester en ik waren 's avonds aanwezig. Mensen konden aan het einde nog vragen stellen. Er stond een box waar ze wat in kwijt konden. Wat we kregen was eigenlijk heel groot aantal vragen over het proces. Hoe zit dit nu? Hoe kan dit zo snel? Hoe werkt dit zo? Wanneer komen de mensen? Welke nationaliteiten komen er? Komende er ook veilige landers? Wordt het een soort Ter Apel? Veel vragen over het reguliere AZC voor de komende tien jaar en hoe dat proces eruit gaat zien. Hoe worden we daar als buurt in meegenomen? Er waren ook opmerkingen over het verspreidingsgebied van de brieven. Er zijn veel vragen gesteld over de veiligheid, de dagbesteding van de vluchtelingen, het vervolgproces en hoe de buurt daarin wordt meegenomen. 00:19:45

Mevrouw Molema (wethouder): Er zijn ook opmerkingen gemaakt over de invulling van de inloopbijeenkomst. Ik zei net al dat wij echt een inloopbijeenkomst hadden waar iedereen binnen kon lopen. We probeerden mensen zoveel mogelijk te beantwoorden. Er waren ook mensen die dat wat minder prettig vonden en liever een plenaire bijeenkomst hadden gehad. Als je dan een beetje kijkt naar wat de rode draad is, dan merk je dat er mensen waren die best positief of positief-kritisch waren. Er waren mensen die vooral heel erg kritisch waren. Wat je daar zag zijn drie emoties. Mensen die angst hadden, dus echt op veiligheid zaten. Mensen die ongelooflijk boos zijn over het proces en dat de gemeente dit kan doen op zo'n korte termijn. We zagen ook een stuk frustratie bij mensen die andere aanpalende vraagstukken erbij haalden. Die zeggen: "Hoe kan het dat dit wel geregeld kan worden, maar andere dingen in de gemeente niet? Dus dat dit zo wordt opgepakt. 2

00:20:45

Mevrouw Molema (wethouder): Wat wij gedaan hebben, is geprobeerd uit te leggen dat wij een verantwoordelijkheid nemen in de opvang van vluchtelingen. Dit zijn mensen die op de vlucht zijn voor oorlog en dat we daarvoor staan als gemeente. We hebben geprobeerd ruimte te geven voor al die emotie, te luisteren en antwoord te geven op de vragen en zorgen. We snappen de emoties en vragen die mensen daarover hebben. Wat we wel merkten is dat een aantal mensen de verwachting hadden dat - als ze bij een bijeenkomst zouden komen, heel wat zouden zeggen en dat ze het niet willen - wij dan zouden zeggen: "Nou, dan gaat het niet door." Dat was niet de insteek van de bijeenkomst. Het was echt bedoeld als inloopbijeenkomst en niet met de eindconclusie: "Er is geen draagvlak, dus we gaan het niet doen". Wat je dan merkt is het verschil tussen wel luisteren, maar dat niet iedereen altijd gelijk heeft gekregen. 00:21:34

Mevrouw Molema (wethouder): Er zijn dus best mensen gefrustreerd het pand uitgegaan, omdat ze niet gelijk kregen op een aantal vraagstukken die ze hadden. Ik ga nog even wat specifieker in op de angst die wij veel hebben gehoord van mensen. Die ging van: 'mijn kind kan niet meer buiten spelen' tot 'vrouwen die niet meer op de fiets in de buurt over straat konden'. Dat hebben we best veel gehoord met de vraag: wat doet u daar als gemeente aan? Daar wordt altijd een veiligheidsplan voor opgesteld. Dat doen we sowieso in de buurt. Waar dit vooral mee te maken heeft is het beeld wat mensen hebben van vluchtelingen. Volgens mij weten we hier in de raadzaal ook dat er een frame wordt neergezet over vluchtelingen die niet altijd iets te maken heeft met de realiteit. Dus dat met name altijd de negativiteit naar buiten komt. Als ik kijk naar de locaties die wij hier in de stad hebben, dan is daar geen overlast. Dat hebben wij de mensen geprobeerd uit te leggen. 00:22:33

Mevrouw Molema (wethouder): Op het moment dat je komt met een gevoel van angst en je hoort dat feitelijk - dat is ook het beeld wat het COA heeft - dat een opvanglocatie geen overlast geeft, dat vluchtelingen niet automatisch criminelen zijn - zelfs absoluut niet - en dat het gewoon rustig verloopt.... Dus dat het niet zo is dat het meteen in je leefomgeving impact heeft. Dat is een hele ingewikkelde, want emotioneel voelen mensen het anders dan hoe het feitelijk is. Dat hebben we ook benoemd in de bijeenkomsten. We hebben ook gemerkt dat veel mensen Ter Apel in hun hoofd hebben als beeld van wat er gaat gebeuren. Wij hebben geprobeerd om die feiten te geven, maar wel met ruimte voor de emotie die leeft. Wat we wel hebben gedaan - ik wil u daar als raad om hulp voor vragen - is begrenzen, want in deze gemeente is geen plek voor racisme. 00:23:28

Mevrouw Molema (wethouder): Wat je ziet is dat het er ergens bij sommige mensen onder zit. Soms expliciet en soms wat impliciet. Soms bewust, maar ook soms onbewust. De grens daartussen is heel erg dun. Iets wat wij vanuit het college, maar ook vanuit de organisatie proberen te doen, is dat iedereen die in Groningen is gelijke kansen heeft, gelijk behandeld wordt en op geen enkele manier benadeeld mag worden of als groep mag worden weggezet opdat zij dingen doen die niet waar zijn. Dat is er eentje die ik hier heel bewust benoem, want dat zal verder in het traject absoluut voorbijkomen. Het is er eentje waar wij voor staan. In Groningen is er geen 3

discriminatie. Er is ruimte voor dat mensen hier gelijke kansen krijgen en gelijk behandeld worden. Dan zijn er veel vragen gesteld over het vervolgproces. 00:24:25

Voorzitter: U heeft ook een vraag tussendoor van mevrouw Sloot. 00:24:30

Mevrouw Sloot (Stadspartij 100% voor Groningen): Voorzitter, dank u wel. Ik hoor wat de wethouder zegt. Ik hoor ook dat zij even daarvoor refereert aan de angst die bij mensen leeft. Ik zou het heel jammer vinden als de angsten die leven gelijk gekoppeld worden aan racisme. Ik denk dat we angsten heel serieus moeten nemen en niet gelijk mensen moeten wegzetten met het idee: als je bang bent, dan zet je iemand weg als... Ik denk dat we daar heel voorzichtig mee moeten zijn. De angsten die mensen hebben zijn reëel en niet altijd alleen gebaseerd op onderbuikgevoelens, maar vaak ook op ervaringen die zij eerder hebben meegemaakt. 00:25:09

Voorzitter: De wethouder. 00:25:11

Mevrouw Molema (wethouder): Daar wil ik wel even op reageren. Ik probeerde juist in die context de nuance aan te brengen dat wij zien dat mensen angsten hebben op een bepaald beeld en een bepaald frame wat is neergezet. Wij nemen die angst mee - dat probeer ik aan te geven - en daar luisteren we naar. We vragen: wat kunnen we doen om die angst weg te nemen? Dus dat gesprek voeren we. We kijken wat we daarin kunnen doen met de omgeving. Welke behoefte ligt daar en hoe kunnen we dat invullen? Ik probeerde heel nadrukkelijk te maken, dat wij niet hebben gezegd dat op het moment dat mensen dit spannend vinden, we daar meteen een label aanhangen. Er zit ergens een soort bewuste en soms onbewuste vorm van racisme onder. Wij staan er als gemeentebestuur ook voor dat je in Groningen gelijk behandeld wordt. Ik probeer heel bewust te zeggen dat we dat niet automatisch zeggen. 00:26:07

Mevrouw Molema (wethouder): Daarom begon ik heel bewust dat we die angst begrijpen op basis van de beeldvorming die er is. Als ik kijk naar de gesprekken die wij gevoerd hebben, is dat mensen... De vragen gingen heel erg over veilige landers bijvoorbeeld. Per definitie geven niet alle veilige landers overlast. Daar zijn ik weet niet hoeveel rapporten over. Als je de media ziet wordt er het frame neergezet alsof alle mensen die kansarm zijn in een procedure, overlastgever zijn. Wat wij proberen te doen is heel erg die feitelijke informatie delen. Er zijn soms individuen die dat doen, maar die individuen zijn er ook in de autochtone bevolking van ons. Wat we zien bij deze discussie rondom de opvang van asielzoekers, is dat er heel snel op een hele groep een label wordt gehangen wat niet recht is. De angst nemen we dus serieus. Daar leven we in mee, maar we proberen wel het feitelijke verhaal op tafel te leggen en vooral te kijken: wat kunnen we doen om die angst weg te nemen om te zorgen dat je samen gaat leven? 00:27:07

Mevrouw Molema (wethouder): Het is ook waar wij als stad voor staan dat iedereen ertoe doet, iedereen zichzelf mag zijn en we hier samen in verbinding leven. Ik zal 4

nog heel even wat zeggen over het vervolgproces. Er zijn veel vragen, opmerkingen en zorgen binnengekomen. Wij proberen dat te verwerken in een veiligheidsplan en in het besluit over de vergunning. Wat we hebben afgesproken is dat we in ieder geval nog volgende week met een afvaardiging van de omgeving in gesprek gaan om daar de concepten mee te bespreken. Vanaf daar gaan we kijken hoe het vervolgproces eruitziet. Ik weet dat mensen vragen: welke datum is er van de instroom? Die datum hebben we nog niet. Ik hoor allerlei verhalen de ronde doen bij bewoners, maar die keuze is nog niet gemaakt. Wij proberen dit echt zo zorgvuldig mogelijk te doen. Op het moment dat we zo goed mogelijk proberen tegemoet te komen aan de wensen, kijken we wat de vragen zijn die nog openstaan en hoe we daar op een goede manier mee om kunnen gaan. 00:28:08

Mevrouw Molema (wethouder): Wat we wel hebben afgesproken met de omgeving die behoefte was er - om een aantal dingen die normaal altijd tussen het COA en de gemeente geregeld worden, wat meer te formaliseren. Dan heeft de omgeving daar ook inzicht in en kan er wat rechten aan ontlenen. Dus daar zijn we naar aan het kijken hoe we dat kunnen doen. Een van de vragen was: kan er in ieder geval structureel overleg worden ingepland tussen een afvaardiging van de omgeving, het COA en de gemeente? Het is een toezegging die wij sowieso al hebben gedaan dat we dat gaan vormgeven. Als u mij vraagt wanneer ze erin zitten of wanneer de vluchtelingen komen, dan kan ik daar nog geen antwoord op geven. Behalve dat we op basis van alle vragen die nu leven het vervolgproces samen met een afvaardiging van de omgeving doen. 00:28:50

Voorzitter: Dank. U heeft vragen. Ik begin eerst bij de heer Vermerris, dan mevrouw Jones en dan Peter Rebergen. Gaat uw gang, Student en Stad. 00:28:58

De heer Vermerris (Student en Stad): Dank u wel, Voorzitter. Allereerst wil ik de wethouder bedanken voor de toelichting. Ik ben toch benieuwd: de wethouder geeft in haar verhaal aan dat ze graag het frame van de media wil doorbreken. Naast de feiten, wat voor andere manieren zoekt de wethouder om dit frame te kunnen doorbreken? 00:29:18

Voorzitter: De wethouder. 00:29:24

Mevrouw Molema (wethouder): Ik moet zeggen dat wij bewoners met elkaar in contact proberen te brengen bij de andere locaties, zodat ze wat gevoel krijgen hoe het daar nu gaat. Op het moment dat mensen de vraag stellen, proberen wij om echt begrip te hebben voor het gevoel wat bij mensen heerst, maar vooral die feiten mee te nemen. Er komt weer nieuwe informatie richting de omgeving. Daar zal dit ook een van de thema's zijn van overlast en veiligheid waar we wat nadrukkelijker op ingaan. Dit om inzichtelijk te maken naar bewoners over welke feiten we het nou met elkaar hebben. Hoe lopen de andere locaties in de stad? Want dit zijn mensen die op de vlucht zijn voor oorlog en geen enkel belang hebben om overlast te geven in de omgeving. Die hebben alleen belang in een veilige plek en zo snel mogelijk hier 5

integreren. Het deel wat hier komt zijn mensen die kansrijk zijn in hun procedure en die hier waarschijnlijk hun toekomst op gaan bouwen. 00:30:19

Voorzitter: Mevrouw Jones van GroenLinks. 00:30:21

Mevrouw Jones (GroenLinks): Dank u wel, Voorzitter. Ik ben blij met het voornemen van de wethouder dat de noodzaak er is om deze mensen op te vangen. Ik heb ook begrepen - dat gaat misschien ook over de vraag van het frame - dat op alle locaties van het COA in onze gemeente zich meteen altijd vrijwilligers aanmelden. Ik heb inmiddels gehoord dat dat ook bij de Eemsgolaan al het geval is. Dus dat wilde ik even zeggen. Ik was zelf bij die bewonersbijeenkomst. Die zou tot 20:30 uur zijn en die duurde tot 21:30 uur. Volgens mij heeft iedereen die daar op dat moment was nog gewoon de vragen kunnen stellen, ondanks de drukte. Ik kan me wel voorstellen dat er toch wat mensen waren - die mensen heb ik ook gesproken - die naar huis gingen en dat hun vraag nog niet helemaal beantwoord was. Ik snap dat er nog vervolggesprekken zijn, maar mijn concrete vraag, Voorzitter, is: komt er nog ergens op de gemeentelijke website een soort antwoord op algemene vragen? Ik weet wel dat die genoteerd zijn door de medewerkers. Dus om te voorkomen dat mensen het misschien via-via horen, zodat iedereen rechtstreeks zicht heeft op de meest gestelde vragen. 00:31:22

Voorzitter: De wethouder. 00:31:24

Mevrouw Molema (wethouder): Ja, dat staat op dit moment al op de website en daar wordt steeds een update op gedaan. Dat zijn we al gestart sinds we de mails binnenkregen na de aankondiging. Dat is er ook eentje waarvan wij zeggen dat we misschien wat meer mee moeten sturen in de volgende brief naar de omgeving. Of er in ieder geval naar verwijzen dat daar de informatie te vinden is. Wij proberen inderdaad te zorgen dat juist de feitelijke informatie op de website van de gemeente te vinden is. 00:31:53

Voorzitter: De heer Rebergen, ChristenUnie. 00:31:56

De heer Rebergen (ChristenUnie): Dank u wel, Voorzitter. Wethouder, dank voor de beantwoording van de vragen en de toelichting. Als ik het goed heb begrepen - dat is eigenlijk een beetje een check - zijn er zorgen en angsten die zijn aangegeven door omwonenden, die meegenomen worden in het veiligheidsplan. Daarnaast wordt er actief met de bewoners contact gehouden om dingen die dan opspelen een plek te geven. 00:32:25

Voorzitter: De wethouder. 00:32:28

Mevrouw Molema (wethouder): Ja, en aanvullend daarop is er op het moment dat de locatie opengaat een contactnummer vanuit het COA wat mensen altijd kunnen 6

bellen bij vragen. We organiseren daarnaast een structureel overleg om met elkaar te monitoren over de afspraken die gemaakt zijn: loopt dat goed of is er eventueel bijstelling nodig? 00:32:47

Voorzitter: De heer Heiner, VVD. 00:32:49

De heer Heiner (VVD): Dank, Voorzitter. Ik was wel een beetje verbaasd dat de wethouder aangeeft dat de gemeente verwachtte dat er 300 mensen zouden komen en dat er volgens 700 mensen komen. Wordt het dan niet onderschat hoe erg zoiets leeft in zo'n buurt en wijk? Het volgende wat ik wilde vragen is: de wethouder gaf aan dat alle mensen op de vlucht zijn voor oorlog. Ze gaf vervolgens aan dat niet alle veilige landers overlast veroorzaken. Ik chargeer misschien een beetje. Klopt het dan dat het geen veilige landers zijn of zijn het dat wel? Waar ik ook een beetje van schrok is het volgende. Volgens mij werd er gevraagd: wat doet u aan de veiligheid? Dan geeft de wethouder het antwoord: "We stellen een veiligheidsplan op." Volgens mij is dat niet de manier om een buurt gerust te stellen, maar is dan een antwoord: "We zorgen voor meer blauw op straat." Mijn vraag is ook een beetje: waar kan de wijk nog wel over meepraten? Kan er bijvoorbeeld mee worden gepraat of die permanente opvang voor tien jaar wordt? Of bijvoorbeeld alleen eerst voor één jaar? Wat kan zo'n wijk nog als het draagvlak geen rol speelt? 00:33:54

Voorzitter: Dat zijn meerdere vragen. Mevrouw Molema. 00:33:57

Mevrouw Molema (wethouder): Dank u wel. Op de definitieve locatie komt een aparte procedure en daar kunnen de wijk en omgeving over meepraten. Daar is dus het participatieproces een onderdeel van. Dan de opmerking over meer blauw op straat. In een veiligheidsplan staat opgenomen wat de extra inzet is op veiligheid op het moment dat mensen van het COA-terrein af zijn. Het COA heeft zelf een plan voor de interne veiligheid. Daar hoort ook in dat mensen huis- en gedragsregels hebben en zich daaraan te houden te hebben. Op het moment dat ze zich er niet aan houden heeft dat consequenties. In dat veiligheidsplan staat ook opgenomen dat er extra beveiliging wordt ingezet in de omgeving. De vraag was: kan de omgeving daarover meepraten? We hebben afgesproken dat we het concept in ieder geval gaan bespreken met een afvaardiging van de omgeving om te kijken: zijn hiermee de zorgen grotendeels weggenomen of zijn we nog dingen vergeten? Zijn er aanvullende punten dat we kunnen kijken hoe we daar op een goede manier invulling aan kunnen geven? 00:35:03

Mevrouw Molema (wethouder): De veilige landers vraag zal ik nog even beantwoorden. De mensen hebben een brief gekregen waarin staat dat dit gaat om mensen die afkomstig zijn uit Syrië, Afghanistan, Jemen, Eritrea en Turkije. Ik heb maandagavond ook de vraag gekregen: zitten daar veilige landers bij? Wij gaan nooit garanderen dat er geen veilige lander bij zit of iemand die wat kansarmer is in de procedure. In principe blijven mensen die wat kansarmer zijn in de procedure in Ter Apel, omdat die een versnelde procedure hebben. Er zijn ook mensen uit veilige landen die op andere gronden een vergunning aanvragen. Het kan best zijn dat er 7

een keer een bij zit. Op het moment dat ik zeg dat er nooit een veilige lander zal komen, kan ik dat ook niet garanderen. Het zal in ieder geval geen grote groep zijn van mensen die wat kansarmer zijn in de procedure. Het hele proces is ingericht om die juist in Ter Apel te houden. 00:36:02

Voorzitter: Eerst is de heer Brandenbarg en dan kom ik bij mevrouw Menger. Eerst de SP. 00:36:07

De heer Heiner (VVD): Voorzitter, ik heb een hele kleine vervolgvraag. Mag die eerst? 00:36:12

Voorzitter: Ja, als die heel kort is. 00:36:13

De heer Heiner (VVD): Ja, dat is of die tien jaar nog ter discussie staat, aangezien daar nog een traject voor komt? Of staat er vast dat die tien jaar hoe dan ook doorgaat? 00:36:21

Voorzitter: De wethouder. 00:36:25

Mevrouw Molema (wethouder): Wat we gecommuniceerd hebben naar de omgeving is dat de intentie is om er een duurzame opvanglocatie van te maken. Daar loopt een heel apart proces op. Wij zijn duidelijk over die intentie daarover. Ik ga nu niet zeggen dat het ter discussie staat, maar dit is de intentie die we hebben uitgesproken. Dat heeft ermee te maken dat wij vanaf volgend jaar 1.000 mensen duurzaam moeten opvangen in onze gemeente. Dit is de tweede locatie naast de Sint Petersburgweg weg die wij daar voor ogen hebben. Daar loopt een heel apart proces op. 00:36:59

Voorzitter: De heer Brandenbarg. 00:37:03

De heer Brandenbarg (SP): Dank, Voorzitter. Volgens mij kunnen we best constateren dat het organiseren van een dergelijke locatie erg lastig is. Dit in een huidig tijdsgewricht van geïndividualiseerde boosheid die mensen vooral als individuen ervaren en de weinig collectieve oplossingen die daaronder zitten. Zeker in een tijd waarin mensen ervaren dat een overheid niet altijd aan hun kant staat, maar vaak tegenover hen staat. Ik denk na tien jaar Rutte best terecht. Maar goed, dat is een politiek kwalificatie van mijn kant. Toch is dat waar we nu mee te maken hebben om deze groep mensen, die dat echt zo hard nodig heeft, opvang te bieden. Ik vraag me wel af: hoe zien het college en de wethouder de rol voor het college en voor ons als raad misschien ook wel om te proberen om dat sentiment wat eronder zit van individualisme - mensen die een soort boosheid zich opgezet voelen tegen anderen wat daaronder zit - om te kunnen keren met elkaar de komende jaren? Ik denk dat het ook wel een dure taak is voor ons als Groningen om het op een manier 8

te doen - in een zeer gepolariseerd klimaat zeg ik er overigens bij - om daar wel een goede vorm in te vinden. Zijn daar ideeën over? Hoe ziet het college dat? 00:38:34

Voorzitter: Wethouder Molema. 00:38:36

Mevrouw Molema (wethouder): Dat is een ongelooflijk ingewikkelde vraag. Als ik kijk naar de mensen die ik heb gesproken, dan zitten daar enorm veel verhalen achter. Wat we zien is eigenlijk wat mensen op dat moment uiten, maar je ziet nooit wat daaronder leeft en gebeurt. Wat wij proberen te doen is zo goed mogelijk te luisteren. We realiseren ons ook dat dit blijvend een dialoog vraagt met de omgeving en dat dit volgens mij inclusief samenleven met elkaar en zorgzaam zijn na elkaar... We hebben het nu over de groep asielzoekers, mensen die op de vlucht zijn, maar dezelfde discussie kun je voeren over mensen die dakloos zijn. Of over de maatschappelijke opvang en mensen die wat meer beperkt zijn. Of wat ook bij mij in de portefeuille zit, mensen met onbegrepen gedrag. 00:39:18

Mevrouw Molema (wethouder): Dat gaat breder: hoe leef je met elkaar samen? Hoe zorg je dat je een beetje zorgzaam met elkaar bent? Hoe kun je veilig blijven leven met elkaar? Dus dat je omkijkt naar elkaar en dat je ook tolerant bent naar verschillen. Dat het er mag zijn zonder dat het in een benadelende vorm gaat richting anderen. Ik denk dat we dit gesprek dan breder met het college en de raad zouden moeten voeren. Alle vraagstukken van huisvesting en bijzondere doelgroepen volgens mij heeft u dat al een keer geagendeerd - zijn en blijven ongelooflijk ingewikkeld. Daar hebben wij als college begrip voor. Wij snappen dat dit echt voor mensen wat doet op het moment dat je in je leefomgeving een groep krijgt die onbekend is, waar je een bepaald beeld bij hebt of waarbij je het gevoel hebt dat het wat met je gaat doen. 00:40:13

Mevrouw Molema (wethouder): Ik zou vooral adviseren om het een keer wat breder te agenderen en dan ook in brede zin te kijken: hoe kunnen we daar met elkaar een beweging inzetten en die dialoog op gang krijgen? Wat wij proberen te doen - dat hebben we ook bij die inloopbijeenkomst gedaan - is dat wij met iedereen in gesprek gaan. Daar kunt u van alles en nog wat van vinden. Sommige mensen vonden ook wat van de vorm. Alle tegengeluiden mogen er zijn, behalve discriminatie en racisme. Laat ik daar heel duidelijk over zijn. Je mag hier gewoon op tegen zijn. Er zijn juridisch instrumenten voor die mensen kunnen inzetten om dat uiting te geven. Wat niet mag, is dat mensen eigen rechter gaan spelen en roepen: "Als jullie dit doen, dan doen we iets terug naar mensen wat strafbaar is." Dat staan we ook voor. Dat is onacceptabel. Die dialoog met elkaar opzoeken... We hebben hier wel in een stad en gemeente met elkaar samen te wonen met een hele brede diversiteit van mensen. Hoe doen we dat? Hoe houden we daar een beetje begrip voor? Dat is er volgens mij eentje om eens een keer verder over door te praten. Dus ik heb nu de kant en klare oplossing niet. 00:41:15

Voorzitter: Dat lijkt me een heel uitgebreid antwoord op een hele uitgebreide vraag. Ik ga nu naar mevrouw Menger. Dan hebben we ongeveer nog vier minuten en wil ik 9

graag afronden. Ik zie mevrouw Armut ook nog, dus dat doen we daarna en dan ronden we af. Mevrouw Menger, Stadspartij 100% Groningen. 00:41:30

Mevrouw Menger (Stadspartij 100% voor Groningen): Dank u wel, Voorzitter. Ik haak even aan op het punt wat de collega van VVD net vroeg met betrekking tot overlast. Als ik goed heb geluisterd, dan geeft de wethouder eerder in haar uitleg aan dat wij hier in de gemeente tot dusver geen overlast hebben gehad. Daar is geen sprake van geweest. Daar zou ik dan toch wel een correctie op willen plaatsen, want we hebben wel degelijk overlast geconstateerd. Dan refereer ik aan de situatie bij Hanze Plaza een tijd geleden. Ik vraag me dus af waarom de wethouder dat zo stellig zegt? 00:42:13

Mevrouw Menger (Stadspartij 100% voor Groningen): Ik had ook nog een andere vraag met betrekking tot discriminatie en racisme, omdat de wethouder zich daar zo duidelijk over uitlaat. Het komt over als een statement. Ik vroeg mij af, terwijl ik daarnaar zat te luisteren: hoe kan het nou dat we dat met betrekking tot deze opvanglocatie zo heel duidelijk en hard horen vanuit het college en bij eerdere opvanglocaties heb ik dat eigenlijk niet goed meegekregen? Dat kan aan mij liggen, maar ik hoor u ook net uitleggen wat daar waarschijnlijk de reden voor is. Dus dan is die vraag beantwoord. Dan zou ik toch graag nog willen of u dat misschien wat duidelijker kunt maken met betrekking tot overlast? Waarom u dat zo zei? Dank u wel. 00:42:56

Voorzitter: Ik wil het nog even kort en bondig houden op de laatste vraag. Dan geef ik nu de wethouder het woord, omdat we nog maar weinig tijd hebben. De wethouder. 00:43:05

Mevrouw Molema (wethouder): Mijn tekst was dat er geen overlast was voor de omgeving. Bij Hanze Plaza is het incident intern geweest. Dat gebeurt wel eens op locaties, maar niet in de omgeving. Ik ga dat verduidelijken. Daar wonen 60 jongeren met elkaar. Ik denk dat als je 60 niet-asielzoekers jongeren bij elkaar hebt, die intern ook wel een keer een opstootje hebben. In de omgeving is er geen overlast. Dus dat was de nuancering daarop. Discriminatie en racisme: bij de andere locaties hebben we ook inloopbijeenkomsten gehouden. Daar kwamen een aantal mensen. Ik heb bij inloopbijeenkomsten gezeten waar zich alleen mensen kwamen melden als vrijwilliger. Wij hebben maandagavond met elkaar gesprekken gevoerd die wij nog nooit eerder hebben gevoerd. Dat was niet alleen ik, maar ook COA-medewerkers. Er zijn medewerkers die daar echt van alles en nog wat te horen hebben gekregen. Daarom zijn wij hier wat explicieter over, omdat dit bij een aantal mensen de toon van het gesprek was. Bij een aantal mensen ook alleen de angst. Dus daar hing het niet samen met racisme en discriminatie, maar bij een aantal mensen wel. Dan vind ik dat we daar als stadsbestuur met elkaar voor moeten staan. 00:44:16

Voorzitter: Als laatste het CDA, mevrouw Armut. 00:44:19

Mevrouw Armut (CDA): Dank, Voorzitter. Dank ook aan de wethouder voor de toelichting. Veel mensen - dat zegt de wethouder zelf ook - zijn wel solidair en willen 10

juist graag helpen. Ook die mensen zijn geschrokken van het proces en dat kunnen wij ons heel goed voorstellen. Zoiets gaat het uiteindelijke doel, namelijk nieuwkomers laten integreren en met ze samenleven, niet ten goede. Er zijn veel zorgen geuit over de veiligheid. Het lijkt ons daarom goed om echt in gesprek te blijven met De Kring en Buitenhof en serieus te kijken wat daar speelt en wat we kunnen doen met die input. Dat is ook voor de toekomstige bewoners van het azc heel belangrijk. Een andere zorg die leeft is over het gebrek aan voorzieningen. Daar heb ik de wethouder niet echt over gehoord. Ik zou daar toch graag meer over horen. Zou de wethouder dat kunnen doen? 00:45:05

Voorzitter: Tot slot de wethouder. 00:45:07

Mevrouw Molema (wethouder): Dank u wel. Het klopt inderdaad wat u zegt. Er zijn veel mensen solidair die willen helpen en inderdaad opmerkingen hebben gemaakt over het proces. Dus die hebben wij ook gehoord. Daar proberen we nu in ieder geval zo goed mogelijk rekening mee te houden. De oproep om in gesprek te blijven: volgens mij heb ik u toegelicht dat het juist de eerstvolgende vervolgstap is om weer in gesprek te gaan. De voorzieningen: het is zo dat het COA altijd regelt dat er dagbesteding is en activiteiten mogelijk zijn op de locatie. Ik zou u als raad eens willen aanbieden om, op het moment dat de locatie opengaat, die te bekijken. 00:45:45

Mevrouw Molema (wethouder): Dit is een van onze noodopvanglocaties die heel erg basic is qua voorzieningenniveau, omdat de nood zo ongelooflijk hoog is. Nee, hoe leg ik dat uit? Qua privacy is die ongelooflijk basic. Ik denk dat als u dat ziet, u ook doorheeft dat dit een ander type locatie is dan een reguliere azc. Het COA regelt daar altijd wat op. Wat we ook kunnen organiseren is dat u als raad een keer in gesprek gaat met het COA om te horen hoe het in bredere zin op de verschillende locaties is geregeld. Wat doen zij nu? Welke verantwoordelijkheid nemen zij daarin? Ik kan me voorstellen dat het voor de raad interessant is om daar wat meer over te horen. 00:46:24

Voorzitter: Dank. Ik wil nu echt afronden. Een heel klein vraagje! 00:46:27

Mevrouw Armut (CDA): Ik vraag me af omdat ik dat hoor en ik zag het op de foto's voorbijkomen: wordt zo'n veiligheidsplan bijvoorbeeld dan ook toegespitst op deze locatie? De wethouder zei eerder dat bij de andere locaties weinig overlast is, maar dit is weer heel anders. Wordt daar rekening mee gehouden? 00:46:45

Voorzitter: De wethouder. 00:46:47

Mevrouw Molema (wethouder): Ja, daar wordt rekening mee gehouden. Mag ik nog een hele korte opmerking maken over het vervolgproces van de raad? 00:46:53

Voorzitter: Ja, het lijkt mij handig om inderdaad heel kort hoe het vervolg is. 11

00:46:59

Mevrouw Molema (wethouder): Ik vind het heel fijn om jullie zo bij te kunnen praten. Ik weet niet of jullie het ook heel fijn vinden. De verwachting is dat we met name volgende week weer gesprekken hebben met de omgeving. De week daarop zou het kunnen zijn - als we dan wat te melden hebben - dat we weer vragen om een half uurtje in te plannen op de woensdag, als u daarvoor openstaat? Het allerliefst doe ik wat in het vragenuur, maar volgens mij geeft dit net iets meer ruimte om het gesprek aan te gaan. 00:47:25

Voorzitter: Ik zie instemmend geknik. Justine, heel kort dan maar. 00:47:31

Mevrouw Jones (GroenLinks): Ik zou graag ingaan op het aanbod van de wethouder om inderdaad een keer op die locatie te gaan kijken. Mijn ervaring bij eerdere locaties, zoals de Europaweg, is dat het echt wat toevoegt. Ik ben blij met deze toezegging hier. Ik denk dat het goed is dat we op het aanbod van de wethouder ingaan. Dat wilde ik nog expliciet noemen. 00:47:50

Voorzitter: Het staat genoteerd. Dan dank ik de wethouder voor de beantwoording. We gaan gelijk over, met een minuutje schorsing, naar het vragenuur, want ik zie mensen op de gang staan.

12