07-05-2025, verslag gemeenteraad 16.30 uur - Raadsvergadering.pdf

Mevrouw Bosma (Partij voor de Dieren): Dank je wel, Voorzitter. Zoals eerder gezegd, zijn wij heel blij dat de participatieverordening en het beleidskader er liggen. Dat is een heel goed begin waar we als grote gemeentelijke organisatie al doende van kunnen leren. Op latere momenten kunnen we gelukkig nog bijsturen. Een essentieel onderdeel van goede participatie is dat we een diverse groep mensen bereiken. We weten dat de ene doelgroep nu eenmaal makkelijker te bereiken is dan de andere en dat we daar meer werk voor moeten doen. Juist die doelgroepen, die zich niet altijd geroepen voelen om mee te denken of mee te praten, hebben vaak het effect van gemeentelijke beleid. Zij worden daardoor geraakt en daarom zouden wij graag een inspanningsverplichting opnemen in de verordening. 01:10:57

Voorzitter: Dank u wel. Is dat een interruptie? CDA. 01:11:02

De heer De Haan (CDA): Voorzitter, dank u wel. Ik heb een vraag aan de Partij voor de Dieren, want ik ben wel benieuwd. Wat zijn die ondervertegenwoordigde groepen? Op welke manier zou je die ondervertegenwoordigde groepen, wat de Partij voor de Dieren betreft, kunnen bereiken? 01:11:13

Voorzitter: Partij voor de Dieren. 01:11:15

Mevrouw Bosma (Partij voor de Dieren): Dank u, Voorzitter. Ondervertegenwoordigde groepen zijn mensen die structureel niet of nauwelijks gehoord worden in gemeentelijke processen. Denk aan jongeren met een migratieachtergrond, statushouders, mensen met een beperking, laaggeletterden en bijvoorbeeld dak- en thuislozen. Mensen die leven in armoede of mensen die zich niet herkennen in de gemeentelijke processen. Vaak zijn dit juist de groepen die geraakt worden door het beleid dat wij hier met elkaar samenstellen en zij voelen zich het minst betrokken bij de totstandkoming daarvan. We weten dat we deze groep niet bereiken door de standaard inspraakavonden, dus zullen we daar meer werk voor moeten doen. Die participatie is volgens ons ook niet, wij wachten tot jullie naar ons toe komen, maar we komen actief naar jullie toe via scholen, buurtcentra, 23

moskeeën, zorginstanties en jongerennetwerken. We moeten dus investeren in die jongerennetwerken en die sociale netwerken. Het vraagt ook om een investering op de langere termijn. 01:12:15

Voorzitter: U heeft nog een interruptie van de VVD. 01:12:16

Mevrouw Jacobs-Setz (VVD): Die sluit hier heel mooi bij aan, Voorzitter. Ik ben benieuwd of we ook een definitie van groepen gaan maken en kijken wie waar vertegenwoordigd moet zijn. Ik hoor u nu een aantal groepen noemen. Is dat wat u betreft limitatief? Ik denk bijvoorbeeld aan de tweeverdieners met drie kinderen, met vrijwilligerswerk bij de school en vrijwilligerswerk bij de sportvereniging, die überhaupt geen tijd hebben en ook niet in het buurthuis komen. Waar stopt dit? Waarom moeten we al die mensen in hokjes gaan plaatsen en per hokje een vinkje gaan zetten? Dat vinden wij een spannende exercitie. 01:12:51

Voorzitter: Partij voor de Dieren. 01:12:52

Mevrouw Bosma (Partij voor de Dieren): Het gaat ons expliciet niet om het plaatsen van mensen in groepen. We weten, dat er bepaalde groepen zijn die minder gehoord worden door ons, ook door ons als raad, dus daar willen we in investeren. We weten vrij goed wat voor groepen dat zijn en we weten ook hoe zij zich niet uitgenodigd voelen om mee te praten. We weten hoe we daarop kunnen investeren en dat vraagt om een investering op de lange termijn. We moeten met elkaar gaan nadenken over welke groepen dit zijn en hoe wij dit bereiken. Gelukkig zijn er mensen die veel beter weten dan wij hoe we bijvoorbeeld jongeren of mensen met een migratieachtergrond het beste kunnen bereiken. Die expertise is er namelijk. 01:13:32

Voorzitter: Oké, dan ga ik naar de eerste termijn van de Partij van de Arbeid. 01:13:38

Mevrouw Gierkink (PvdA): Dank u, Voorzitter. Namens de PvdA wil ik onze grote waardering uitspreken voor het Beleidskader Participatie 2025 en de bijbehorende verordening. Het kader ademt door onze inwoners en raad breed gedeelde waarden als gelijkwaardigheid, openheid en vertrouwen en het geloof dat inwoners daadwerkelijk het verschil kunnen maken en nu al maken. Principes die ook voor de PvdA natuurlijk essentieel zijn voor een sterke lokale democratie. We zijn heel blij dat deze visie nu stevig verankerd wordt in zowel het beleid als de verordening. 01:14:09

Mevrouw Gierkink (PvdA): Met de voorstellen die wij vandaag indienen of mede indienen, bouwen we daarop voort, zodat iedereen een kans krijgt om mee te doen en we samen blijven werken aan een sterke Groningse democratie. Zo zorgen we er met het toevoegen van begrijpelijke taal aan de zorgplicht voor dat het een recht wordt voor inwoners. Het gebruik van begrijpelijke taal is namelijk essentieel voor iedereen om goed mee te kunnen doen in participatieprocessen, ongeacht hun taalvaardigheid of achtergrond. Het hoort thuis in die spelregels, net als het tijdig betrekken of beschikbaarheid van stukken. Daarnaast vinden we het... 24

01:14:39

Voorzitter: Even een punt, want u heeft een interruptie. CDA. 01:14:43

De heer De Haan (CDA): Voorzitter, ik ben benieuwd hoe de Partij van de Arbeid zelf naar hun eigen motie kijkt en dan vooral in het licht van hoe begrijpelijk die geschreven is. 01:14:51

Voorzitter: Partij van de Arbeid. 01:14:53

Mevrouw Gierkink (PvdA): Dat is een goede vraag. Ik heb mijn best gedaan, maar helaas is het voor een amendement toch nodig om bepaalde termen te gebruiken om het geldig te maken als amendement. Het had wat mij betreft ook beter gekund, maar dit was het. 01:15:07

Voorzitter: Dank u wel. VVD in eerste termijn. 01:15:11

Mevrouw Jacobs-Setz (VVD): Dat was ook mijn vraag. U heeft een motie over begrijpelijke taal en dan staat u op amendement nummer vijf. Daar staat: 'De participatieverordening heeft als doel de kwaliteit van lokale democratische processen te vergroten, de relatie tussen gemeente en inwoners te versterken en helderheid te scheppen over proces en rolverdeling'. Denkt u dat de gemiddelde inwoner dat allemaal heel goed begrijpt? Zo staan er in de diverse moties en amendementen meer van dat soort teksten. Hoe kijkt u daar zelf tegenaan? Wat denkt u dat de gemiddelde persoon op de Grote Markt van deze zinnen vindt? Denkt u dat ze dat begrijpelijke taal vinden of niet? Hoe verhoudt zich dat tot amendement A 04? 01:16:06

Voorzitter: Het was een interruptie. Partij van de Arbeid. 01:16:08

Mevrouw Gierkink (PvdA): Ik ben blij dat de VVD onze voorstellen zo goed gelezen heeft. Ik hoop dat u net zo enthousiast bent over het hiervoor stemmen. Ik ben het ermee eens dat in de voorstellen inderdaad niet iedere zin in B1-niveau geschreven is. Het gaat in dit geval niet om de voorstellen, maar om ervoor te zorgen dat het gebeurt en dat het bij participatie en communicatie naar onze inwoners altijd onze plicht is om dat duidelijk te doen. Wat mij betreft, zou ik mezelf die plicht graag opleggen. Mocht u vaker stukken zien van mij die niet goed leesbaar zijn, dan hoor ik dat natuurlijk graag. 01:16:47

Voorzitter: D66, is het een interruptie? Een interruptie. 01:16:50

Mevrouw Gietema (D66): Ik vroeg me af hoe de PvdA kijkt naar de term overheidsparticipatie die nu veelvuldig wordt gebruikt. In hoeverre is dat duidelijk? Als ik hier op de publieke tribune vraag wat overheidsparticipatie is, dan denk ik dat 25

ze denken dat het niet een initiatief van een inwoner is waar het mee begint. Hoe kijkt u daarnaar? 01:17:09

Voorzitter: Partij van de Arbeid. 01:17:11

Mevrouw Gierkink (PvdA): Bij de manier waarop we dit vormgegeven, hebben we enerzijds overheidsparticipatie, dus de overheid gaat meedoen bij jou. Inwonerparticipatie is de inwoner doet mee bij jou. Ik denk dat het een mooie manier is om dat vorm te geven. Daarnaast wordt het er ook niet duidelijker op, als we dat nu nog gaan aanpassen, aangezien dit proces al een hele tijd loopt. 01:17:31

Voorzitter: Vervolginterruptie van D66. 01:17:33

Mevrouw Gietema (D66): Bent u ook met mij eens dat inwonersinitiatief iets is wat al heel lang bestaat en alom bekend is in de gemeente onder heel veel organisaties? Het kan juist verwarrend werken om dit te introduceren. Bent u het met mij eens dat deze stukken, die we nu bespreken, misschien op de tribune net bekend zijn, maar breder niet zo? 01:17:50

Voorzitter: Partij van de Arbeid. 01:17:51

Mevrouw Gierkink (PvdA): Het woord 'inwonersinitiatief' is inderdaad al breder bekend. Om dat woord te gaan gebruiken in een veel bredere context van participatie, zoals we in het beleid hebben gezet, is niet praktisch en handig. Kan ik verder met mijn woordvoering? 01:18:08

Mevrouw Gierkink (PvdA): Super. 01:18:09

Voorzitter: Wilt u ook een interruptie plegen? O, u bent heel geliefd. Stadspartij. 01:18:14

De heer Moerkerk (Stadspartij 100% voor Groningen): Populair. Uw naam staat onder de motie over ondervertegenwoordigde groepen. Dat vinden we een sympathieke motie met aandacht voor deze groepen die meer naar de inspraak toegetrokken moeten worden. Uw naam staat echter ook op de motie 'Generatietoets van nieuw beleid' en dat roept iets meer vragen op. Daar vindt een soort positieve discriminatie plaats. Jongeren die daar meer last van zullen hebben in de toekomst worden naar voren gehaald in participatietrajecten en krijgen daardoor meer ruimte om te participeren. Er zijn echter natuurlijk veel meer groepen, die misschien ouder zijn of zich in een andere levensfase bevinden, die ook impact voelen van wat wij hier doen. Gaan we ook 'participatievoorrangsregels' creëren voor iemand die een auto heeft of een bedrijf of een huis? Dat is een beetje de vraag die dit oproept. Er moeten dan toch allerlei groepen geformuleerd worden, omdat je immers wel positief discrimineert ten opzichte van jongeren onder de 27. 26

01:19:15

Voorzitter: Op de interruptie is een interruptie om het even helder te maken. Sorry, niet? Ik zou het niet doen, want het wordt er niet helderder op. De Partij van de Arbeid. Dan mag u uw betoog vervolgen, want anders komt u er nooit. 01:19:31

Mevrouw Gierkink (PvdA): Dank voor de vraag. We maken specifiek beleid voor jongerenparticipatie en daar zijn we al lang mee bezig. Als de Stadspartij een motie indient om specifiek beleid te maken voor ouderenparticipatie en die het haalt, dan wil ik zeker kijken hoe we dan een generatietoets voor hen vormgeven. In dit geval gaat het echter om jongeren. 01:19:50

Voorzitter: De Stadspartij wil nog één keer terugkomen. 01:19:54

De heer Moerkerk (Stadspartij 100% voor Groningen): Ik heb er toch wat moeite mee, want u kunt nu een zondvloed van moties verwachten over allerlei groepen die een belang hebben in de stad, om dat allemaal gelijk te trekken. De participatienota geeft voldoende ruimte voor alle groepen die in deze stad wonen en belangen hebben om deel te nemen. Dat geldt ook voor de groep die u nu naar voren haalt. Ik vind het een sympathieke motie, begrijp me niet verkeerd. Ik begrijp het doel ook wel, maar het schept wellicht wat scheve gezichten in de toekomst. Ik wil dat u nadenkt over dit beperken, want dit kan een stortvloed van moties gaan veroorzaken. 01:20:28

Voorzitter: De Partij van de Arbeid. 01:20:29

Mevrouw Gierkink (PvdA): Ik denk dat wij allemaal gezamenlijk verantwoordelijk zijn voor het wel of niet veroorzaken van een stortvloed aan moties. We zijn al bezig met specifiek beleid voor jongeren. Ik zie niet waarom we dat nu opeens ter discussie zouden moeten stellen, terwijl we hier al maanden of zelfs jaren mee bezig zijn. 01:20:52

Voorzitter: Student en Stad. 01:20:54

De heer Van Schagen (Student en Stad): Dank u wel, Voorzitter. Ik hoorde het woord 'jongeren', dus sloeg gelijk aan. Nee, we voeren inderdaad al beleid op het gebied van jongeren op dit moment. Het is vooral projectmatig, dat we dat nu doen. Is de Partij van de Arbeid het niet met mij eens dat we dat structureel zouden moeten doen? Zeker, omdat jongeren het langste moeten leven met het beleid wat we hier maken. 01:21:15

Voorzitter: Partij van de Arbeid. 01:21:18

Mevrouw Gierkink (PvdA): Ja, daarom staat natuurlijk in de motie die wij samen indienen dat we ook gaan kijken hoe zo een generatietoets eventueel structureel zou kunnen. Ik denk echter dat het belangrijk is om eerst experimenten uit te voeren, voordat we dit soort dingen direct op die manier invoeren. 27

01:21:35

Voorzitter: Oké, ik stel voor dat we mevrouw Gierkink nu de gelegenheid geven om haar betoog af te ronden, want anders dan komt ze er nooit. Gaat u verder. 01:21:44

Mevrouw Gierkink (PvdA): Dank u. Mijn collega naast mij moet ook nog zo meteen. Goed, dan sla ik die over. Ik doe alleen nog de laatste motie over evaluatie en monitoring, die dienen we samen met D66 in, om participatie niet alleen goed te regelen, maar ook goed te volgen. We willen daarom graag samen met het college de manier vormgeven hoe de verordening gemonitord en geëvalueerd wordt, zodat we onze controlerende taak goed kunnen uitvoeren en onderdeel zijn van de lerende organisatie die we met zijn allen als gemeente Groningen aan het worden zijn. Samen maken we namelijk Groningen. Dank u wel. 01:22:21

Voorzitter: Dank u. Anderen in eerste termijn? GroenLinks en dan ChristenUnie en VVD. 01:22:28

Mevrouw Nieuwenhout (GroenLinks): Hartelijk dank. Participatie, makkelijker kunnen we het bijna niet maken, zou je zeggen. Echter, in de raad gaat toch een ingewikkelde discussie van start met heel veel amendementen. Ik wil beginnen met veel complimenten voor het college, want er ligt iets bijzonders, namelijk een van de eerste participatieverordeningen van Nederland. Wij gaan die vanavond als het goed is vaststellen. Ook op het beleid dat er ligt, dat gebaseerd is op al een paar jaar ervaring met vernieuwende vormen van participatie en bewoners echt serieus nemen, ben ik enorm trots als GroenLinks. Dat wilde ik eerst zeggen. 01:23:12

Mevrouw Nieuwenhout (GroenLinks): Dan wil ik ingaan op wat er allemaal ter tafel is gekomen aan moties en amendementen. Ten eerste als algemene beschouwing, er zit best veel overlap in. Je wil bijvoorbeeld begrijpelijke taal om juist te zorgen dat ook ondervertegenwoordigde groepen goed kunnen mee lezen waar het over gaat, wanneer ze kunnen participeren, maar ook wat het onderwerp is waar ze over kunnen participeren. Als dat allemaal in heel ingewikkelde taal is, dan wordt het natuurlijk ingewikkeld. Je hebt er eentje over jongeren en je hebt een generatietoets. Het zijn allemaal dingen die met elkaar samenhangen, dus dat maakt het voor ons lastig om dan te zeggen, allemaal wel en allemaal niet, dus daar staan we genuanceerd in. 01:24:00

Mevrouw Nieuwenhout (GroenLinks): Voor ons is in ieder geval belangrijk, dat we stemmen, die we nu nog niet genoeg horen, meer kunnen horen als raad. Als college hopelijk ook, want dat zorgt ervoor dat onze besluitvorming beter wordt. Dat betekent dat wij positief staan ten opzichte van de motie over de ondervertegenwoordigde groepen. De begrijpelijke taal, die nodig is om die ondervertegenwoordigde groepen aan boord te krijgen, vinden we daarmee ook belangrijk. Eén groep in het bijzonder, de toekomstige generaties, is natuurlijk nu helemaal niet vertegenwoordigd. Als je ze uitnodigt in het buurthuis, dan zijn ze er natuurlijk nog niet. Dat is een groep, waar GroenLinks traditioneel altijd veel oog voor heeft. Al met al is het dus best een ingewikkeld geheel van moties en amendementen. Wij kijken heel erg uit naar het 28

preadvies van het college over de verschillende moties en amendementen, voordat wij ons daadwerkelijke stemgedrag straks vertellen. 01:25:05

Voorzitter: Een interruptie van Student en Stad. 01:25:08

De heer Van Schagen (Student en Stad): Dank je wel, Voorzitter. GroenLinks geeft aan dat ze altijd inderdaad heel veel oog hebben voor de jongere generaties. Kan ik van GroenLinks ook steun verwachten als ik zeg dat we, als er beleid is, wat meer invloed heeft op jongeren dan op andere bevolkingsgroepen, dat we daarin jongeren structureel meenemen? Steunt u onze motie? 01:25:28

Voorzitter: GroenLinks. 01:25:32

Mevrouw Nieuwenhout (GroenLinks): Ik heb gezegd wat ik net heb gezegd en daarbij zou ik ook graag de woorden van de burgemeester de vorige keer in herinnering willen roepen. In deze raad hebben we de gewoonte om al tijdens onze eerste termijn te zeggen wat we precies vinden van alles. Voordat we het preadvies hebben gehoord en voordat we de volledige termijn van andere partijen gehoord hebben. Ik dacht, laten we een keer stoppen met die gewoonte en niet alles van tevoren al direct vaststellen, maar even luisteren naar wat anderen te zeggen hebben. 01:26:05

Voorzitter: Is dat een interruptie? D66. 01:26:08

Mevrouw Gietema (D66): Ik ben ook benieuwd naar het advies van het college, al ben ik al enigszins geïnformeerd op een aantal punten. Ik vroeg me toch iets af richting GroenLinks. Het tweede lid van jongerenparticipatie gaat niet over... 01:26:19

Mevrouw Gietema (D66): We doen al heel veel aan jongerenparticipatie. Dat is goed geregeld, maar we zien soms wat er gebeurt onvoldoende terug en dat zien ook de jongeren. Ziet u in dat opzicht ook de meerwaarde van het tweede lid? Daarmee blijven we dus doen wat we doen, maar borgen we extra dat wat wordt gedaan echt terugkomt richting de raad, zodat we het kunnen meewegen in besluitvorming? 01:26:41

Voorzitter: GroenLinks. 01:26:46

Mevrouw Nieuwenhout (GroenLinks): Laat ik de laatste zijn om te zeggen dat jongerenparticipatie niet belangrijk is. Dat is zeker belangrijk. Daar zijn we ook zeker, juist in Groningen, als een van de jongste steden van het land, al veel mee bezig. Doen wat we al doen en dat nog meer doen, lijkt me zeker een goed idee. Ik wacht echter het preadvies van het college af. 01:27:09

Voorzitter: Oké, dan ga ik nu naar de eerste termijn van de ChristenUnie.

29

01:27:13

De heer Rebergen (ChristenUnie): Dank u wel, Voorzitter. Samen maken we Groningen en daarom is participatie zo belangrijk. We hebben het in de raad daar al vaak over gehad. We hebben nu een verordening, dus hopelijk is het voor eens en altijd klaar. Dat denk ik niet, maar het is een mooi en belangrijk voorstel om mensen te betrekken bij de besluitvorming. Een van de punten, die daarbij veel genoemd is, is de verwachting waarmee inwoners aan een participatietraject beginnen. Daarom moet van tevoren duidelijk zijn op welke wijze participatie mogelijk is om daarmee een betere zeggenschap te creëren voor inwoners. Het kan ook zorgen voor meer betrokkenheid van inwoners bij de besluitvorming, zeker als we hun vroegtijdig betrekken. 01:27:59

De heer Rebergen (ChristenUnie): Het is belangrijk dat we begrijpelijk communiceren naar onze inwoners en dat zij daarop kunnen vertrouwen of zich op kunnen beroepen. Daarom dienen we samen met PvdA een amendement hierover in. Als ChristenUnie hebben we al vaker gewezen op dat de ene inwoner zich makkelijker en vaker uitspreekt dan de andere, bijvoorbeeld toen we het Burgerberaad bespraken. Bij participatie is daarom het risico van ondervertegenwoordigde groepen. We vinden dat we ons extra moeten inspannen om die groepen te betrekken en daarom dienen we het amendement hierover samen met Partij voor de Dieren en andere partijen in. Voor de overige amendementen en moties wachten we graag de reactie van het college af. Tot zover. 01:28:41

Voorzitter: Dank u wel. Eerste termijn VVD. 01:28:44

Mevrouw Jacobs-Setz (VVD): Dank u wel, Voorzitter. Participatie is natuurlijk hartstikke belangrijk en de participatieverordening is ook heel belangrijk, maar het allerbelangrijkste is wat je doet. Zoals ik in de vorige sessie ook al heb gezegd, als wij zeggen dat we participatie heel belangrijk vinden, is het natuurlijk ingewikkeld als je dat vraagt aan de omwonenden rondom het Skaeve Huse, rondom het zonnepark in Meerstad of kortgeleden aan de inwoners die in de Piet Heinstraat wonen, die opeens geconfronteerd werden met plannen voor een veertig meter hoog hotel om zich heen. Voor ons is de verordening hartstikke mooi, maar het gaat niet om het geschreven woord, maar om de daden. Daar kan wat ons betreft nog wel een tandje bij. 01:29:23

Mevrouw Jacobs-Setz (VVD): Als ik inga op de moties over begrijpelijke taal, dan zou ik graag van wethouder Bloemhoff horen hoe zij tegen die motie aankijkt in relatie tot de mail die wij van haar ontvingen op 26 februari. Ik heb tijdens het vragenuur en de sessie Laaggeletterdheid al aangegeven wat we allemaal doen. Ik heb toen aangegeven dat we trainingen doen, brievendokters hebben, het KCC laten meekijken et cetera. Alle beleidsstukken, brieven en andere teksten op B1-niveau is niet mogelijk. Ook niet een samenvatting, want dat zou te veel capaciteit en inzet vragen die er nu niet is. Dat is slechts twee maanden geleden, dus ik ben benieuwd hoe we op dit moment naar de motie 'Begrijpelijke taal' kijken en of dat nu opeens wel mogelijk is. 30

01:30:04

Mevrouw Jacobs-Setz (VVD): De motie 'Begrijpelijke taal' is natuurlijk oprecht hypocriet, als je ziet wat daarna in de moties en amendementen gebeurt. Wij roepen in herinnering dat wij een initiatiefvoorstel hebben gemaakt van 34 pagina's met 45 voorstellen, volledig in B1-taalniveau. Als iemand advies wil hebben, mijn linkerbuurman dient u graag voor advies. Wij zien dat alle moties en amendementen, behalve amendement A 04, niet de B1-toets halen. Dat zou ik heel graag bij de mensen die op het groene knopje drukken bij motie A 04 in herinnering willen brengen. 01:30:42

Mevrouw Jacobs-Setz (VVD): Dan hebben we het over de ondervertegenwoordigde groepen. Wij hebben in het participatievoorstel gelezen dat de gemeente oprecht allerlei mogelijkheden doet... 01:30:51

Voorzitter: Even één moment, want u heeft een interruptie van D66. 01:30:55

Mevrouw Gietema (D66): U bent inmiddels de partij van de duidelijke taal. Er kan een tandje bij, dat vindt mijn partij ook, daarom hebben we dat voorstel om overheidsparticipatie inwonersinitiatieven te noemen. U zegt, we moeten het doen. Bent u het met mij eens dat inwonersinitiatieven is wat je wilt doen met overheidsparticipatie? Ik vraag me af of u die lijn kunt steunen. 01:31:15

Voorzitter: VVD. 01:31:16

Mevrouw Jacobs-Setz (VVD): Dan gaat het wat ons betreft nog steeds om wat je doet en niet om welk woord je gebruikt. Wij denken niet dat het per se beter wordt door een woord. Het gaat nog steeds om wat je doet. Ik was bij de vertegenwoordigde groepen en wij hadden het idee dat de... 01:31:30

Voorzitter: U heeft nog een interruptie. Partij van de Arbeid. 01:31:35

Mevrouw Gierkink (PvdA): Excuses, ik was net te laat. Ik wilde reageren op wat de VVD eerder zei over begrijpelijke taal. Los van dat het initiatiefvoorstel niet door de B1- toets kwam, denk ik niet dat we hier zitten om elkaar de maat te nemen, maar om onze gemeente beter te maken voor onze inwoners. Ik vind het erg jammer dat de VVD het blijkbaar nodig vindt om iets, wat misschien niet geschreven is zoals zij het willen zien en een goed voorstel kan zijn, op deze manier te aanschouwen. Dank u wel. Wat vindt u daarvan? 01:32:09

Voorzitter: VVD. 01:32:10

Mevrouw Jacobs-Setz (VVD): Het was natuurlijk geen vraag, maar als u daar een vraag in verpakt, dan kan dat. Ik zeg niet hoe ik het geschreven wil hebben. U zegt dat het geschreven moet worden in begrijpelijke taal en vervolgens heb ik een aantal 31

geschriften van u die daar niet aan voldoen. Dat is wat ik zeg. U mag het checken, maar ons voorstel is oprecht B1, we hebben het namelijk laten toetsen. Ik was nog steeds bij mijn verzoek en mijn vraag aan het college. Voldoet het voorstel of de verordening niet aan het voldoende betrekken van ondervertegenwoordigde groepen? Ik zou de indieners van amendement iets willen vragen. Amendement A 05 en A 06 zijn voor mijn gevoel dubbel, want als een jongere ondervertegenwoordigd is, zou die dan niet bij A 05 kunnen komen? Het wordt wat rommelig met al die moties. Motie M 07, woorden doen er voor mij niet toe. Motie 09 is wat ons betreft zo warrig, daar kunnen we op dit moment geen chocola van maken. Misschien komt dat nog. Dank u wel, Voorzitter. 01:33:09

Voorzitter: PVV. 01:33:12

Mevrouw Blauw (PVV): Dank u, Voorzitter. Wat ons betreft, is de participatienota echt een stap in de goede richting. Het is heel breed ingestoken, dus daar zullen wij voor gaan stemmen. GroenLinks gaf het al een beetje aan, wij vinden die amendementen en moties niet zo nodig. VVD gaf eerder aan, waarom alleen bepaalde groepen mobiliseren? Het lijkt er op dat je dan je eigen achterban gaat mobiliseren. Participeren geldt voor alle inwoners. Wij dienen het amendement 'Duidelijk Inwonersinitiatieven' mee in, omdat participatie vanuit de inwoners moet komen en niet vanuit de overheid. 01:33:54

Voorzitter: Partij voor de Dieren in eerste termijn. 01:33:58

Voorzitter: O, oké. Groep Staijen in eerste termijn. 01:34:04

De heer Staijen (Groep Staijen): Dank u, Voorzitter. De lokale democratie steunt tegenwoordig meer en meer op het begrip participatie. De inbreng van bewoners, bedrijven en organisaties is essentieel geworden om besluiten te kunnen nemen die echt breed gedragen worden en dat verwachten we toch. Deze gemoderniseerde verordening vind ik een logische voortzetting van het tot nu toe gevoerde beleid. De ervaringen tot nu toe zijn er in verwerkt en de protocollen zijn volgens mij goed doordacht opgesteld. Ik hoop dat ze op den duur goed gaan werken. 01:34:36

De heer Staijen (Groep Staijen): Dan kom ik bij de vele amendementen. Bij amendement A 04 'Begrijpelijke taal' was mijn eerste reactie dat dit overbodig zou moeten zijn als iets nu nog door de overheid in onbegrijpelijke taal wordt geschreven. Goed, ik zal voorstemmen. Het kan altijd beter. De ondervertegenwoordigde groepen. Er zijn altijd groepen die reageren, maar het zijn meestal dezelfde. Mijn idee is om te proberen de stille groepen ook te bereiken, dus daar ben ik voor. Amendement A 07 zie ik niet zo zitten. Amendement A 06 'Jongerenparticipatie' geeft de jeugd iets meer stem. Het gaat over hun toekomst en hun toekomst is nu eenmaal veel groter dan bijvoorbeeld die van mij. Ja, daar zit nogal een verschil tussen, dus daar kan ik me in vinden. 32

01:35:28

De heer Staijen (Groep Staijen): Dank je wel. Dan de motie over monitoring en evaluatie. Eigenlijk had ik de vraag: gebeurt dat dan niet bij al deze dingen? Blijkbaar is het nog nodig om dat te benadrukken. Nu, dan hebben we zo een beetje alles gehad. Als je de jongeren meer stem geeft, waarom moet je dan nog een generatietoets invoeren? Tot zover, Voorzitter. 01:35:58

Voorzitter: Dank u wel. Stadspartij in eerste termijn. 01:36:04

De heer Moerkerk (Stadspartij 100% voor Groningen): Dank u wel, Voorzitter. De Stadspartij ziet in het Beleidskader Participatie 2025 en de nieuwe verordening een mooie stap vooruit. Het is goed participatie te hebben die stevig wordt verankerd en dat er duidelijke uitgangspunten zijn voor het betrekken van inwoners bij beleid en plannen. We waarderen dat er aandacht is voor maatwerk en dat de gemeente inzet op vroegtijdig en open communicatie. Dat helpt om inwoners serieus te nemen en betrokkenheid te vergroten. We hopen dat de aanvaringen op het participatievlak, die we de laatste jaren gezien hebben - het is ons allemaal bekend en er zijn net een paar genoemd - ons daardoor bespaard zullen blijven. Laten we het hopen. We gaan alle moties en amendementen steunen, behalve die over de generatietoets. Ik heb net bij een interruptie op de Partij van de Arbeid daar al iets over gezegd. Ik denk dat wij als raad... 01:36:54

Voorzitter: Heel even, want u heeft een interruptie van de Partij van de Arbeid. 01:36:58

Mevrouw Gierkink (PvdA): Dank u wel. Ik wil mijn excuses maken. Ik heb net iets fout gezegd bij de vraag die de Stadspartij stelde over de generatietoets. Die toets gaat natuurlijk om alle generaties en niet alleen om jongeren, dus een motie om ook participatiebeleid voor ouderen te maken of welke generatie dan ook is niet nodig. Dat wilde ik nog eventjes benadrukken. 01:37:20

Voorzitter: De Stadspartij. 01:37:22

De heer Moerkerk (Stadspartij 100% voor Groningen): Dat klinkt heel goed. Ik moet de tekst opnieuw lezen of ik dit echt goed begrijp, maar het klinkt positief. Mijn dank daarvoor. Die motie zullen we niet steunen zoals het er nu voor staat. Misschien wijzig ik het zo, als ik het goed gelezen heb. Als raad kunnen we natuurlijk heel goed die generatieverschillen in de gaten houden. Daar zijn we zelf bij. Misschien is het helemaal niet nodig dat die positieve discriminatie ontwikkeld wordt en volstaat extra aandacht voor groepen die nu niet meedoen aan de participatie. Die initiatieven vinden we juist wel belangrijk en willen we steunen. Dank u wel. 01:38:02

Voorzitter: De SP. 01:38:04

De heer Huisman (SP): Voorzitter, dank. Wij zijn tevreden met de verordening die 33

voorligt, maar we staan wel op twee amendementen over begrijpelijke taal en de vertegenwoordigende groepen. Even kijken, hoor. 01:38:23

De heer Huisman (SP): Van de jongerenparticipatie en de generatietoets vragen wij ons af waarom we dit specifiek moeten benoemen. Alle generaties moeten naar onze mening worden gehoord, de PvdA heeft net een aanvulling gegeven, dus daar worstel ik nog mee wat dat betreft. 01:38:45

Voorzitter: U heeft een interruptie van Student en Stad. 01:38:49

De heer Van Schagen (Student en Stad): Dank u wel, voorzitter. De SP geeft aan dat alle generaties gehoord moet worden. Hoeveel van de honderd insprekers hier bij een debat, inwoners die hier langskomen om in te spreken, zijn jongeren? 01:39:03

Voorzitter: SP. 01:39:09

De heer Huisman (SP): Iedereen moet hier natuurlijk kunnen inspreken. Dat is mijn antwoord aan Student en Stad. Ik begrijp deze vraag niet helemaal. 01:39:19

Voorzitter: Student en Stad. 01:39:20

De heer Van Schagen (Student en Stad): Ik probeer aan te geven dat dit in de praktijk niet zo werkt. In de praktijk staan daar bijna nooit of zelden jongeren in te spreken. Is het dan zo dat jongeren even goed meegenomen worden als andere generaties? 01:39:37

Voorzitter: De SP. U heeft zo nog een interruptie. 01:39:41

De heer Huisman (SP): In de ondervertegenwoordigde groepen... 01:39:44

De heer Huisman (SP): Ook daklozen staan hier niet dagelijks of wekelijks in te spreken. We moeten op alle groepen, die hier niet komen of die zich niet laten horen, inzetten. Het maakt niet uit of het nu Pietje, Jantje, Klaasje, een dakloze, een jongeren of iemand van 99 is. Dat maakt niet uit in mijn beleving. 01:40:11

Voorzitter: Een interruptie van de VVD. 01:40:13

Mevrouw Jacobs-Setz (VVD): Als u zegt - dat vraag ik via de voorzitter - dat u participatie zo belangrijk vindt, wat zegt u dan tegen de inwoners van de Vinkenstraat? 01:40:26

Voorzitter: SP. 34

01:40:27

De heer Huisman (SP): Dat hebt u gelezen, dus in die zin... 01:40:30

De heer Huisman (SP): Dat is volgens mij een discussie die we nu niet hoeven te voeren. Laten we die op een ander moment voeren. Ik denk ergens in oktober of zo. 01:40:39

Voorzitter: Dank u wel. In eerste termijn? D66. 01:40:44

Mevrouw Gietema (D66): Dank. Participatie, het is een hol begrip voor sommigen, maar voor mij de reden om politiek actief te worden, lid van D66 te worden en me hier druk te maken over de verordening en het beleid. Dank voor alle ondersteuning in de voorbereiding van amendementen en moties. Het is al veel genoemd, jongerenparticipatie. Met Student en Stad willen we een amendement indienen om echt toe te voegen dat we dit gaan doen. We doen het al, Voorzitter, maar het is een noodzakelijk kwaad om dit hier in te dienen, omdat we zien dat we het doen, maar het niet altijd zichtbaar maken naar jongeren. Spot TV heeft een top tien gemaakt, we hebben hier een theatervoorstelling gehad en vervolgens hoor je toch van betrokken jongeren de vraag, wat daar nu mee gedaan is. 01:41:29

Mevrouw Gietema (D66): Volgens mij moeten we politieke wil tonen en durven om het nu ook vast te zetten. Het is een noodzakelijk kwaad. Als het over tien jaar goed geregeld is in reguliere processen kunnen we het er met alle liefde weer uithalen. Voorzitter, overheidsparticipatie - ik heb het meerdere keren genoemd - ik denk als ik hier vraag wat het is... 01:41:47

Voorzitter: U heeft een interruptie van GroenLinks? 01:41:50

Mevrouw Nieuwenhout (GroenLinks): Is D66 het niet met ons eens dat met betrekking tot wat je net zei over jongeren, dat niet alles wat uit participatie komt nu eenmaal kan worden geëffectueerd in daadwerkelijke voorstellen en dingen. Wat is er nu mee gedaan? Dat is voor elke inwoner soms frustrerend en niet alles kan binnen de gemeente. Dat zou voor jongeren toch niet anders moeten zijn dan voor andere mensen? 01:42:17

Voorzitter: U heeft zo nog een interruptie, maar eerst even deze beantwoorden. 01:42:21

Mevrouw Gietema (D66): U heeft gelijk en dat is precies de reden waarom we transparant moeten communiceren wat er is opgehaald en welke afweging door het college of raad is gemaakt. Het betekent niet dat je moet doen wat ze willen, maar dat je zegt wat de input is geweest en wat we ermee hebben gedaan. 01:42:33

Voorzitter: Een interruptie van het CDA. 01:42:35

De heer De Haan (CDA): Voorzitter, als je kijkt naar de samenstelling van deze raad, 35

als je kijkt naar de voorstellen die vandaag worden ingediend, bijvoorbeeld als het gaat om straatquota et cetera, dan wordt er toch juist heel duidelijk geluisterd naar de stem van jongeren in deze raad. Als je kijkt naar deze samenstelling, dan hebben we toch bijvoorbeeld heel weinig of bijna geen - ik durf geen leeftijden te schatten - 65plussers in deze raad. Waarom elke keer die nadruk op de jongerenparticipatie? 01:43:04

Voorzitter: D66. 01:43:06

Mevrouw Gietema (D66): Het is aan u om voor of tegen te stemmen. Volgens mij vraagt het politieke wil en dat geldt ook voor die duidelijke taal die we willen gebruiken. Taal is niet alleen voor duidelijkheid voor de uitvoering, maar ook voor de inwoner. Als we er in de raad voor willen kiezen om inwoners te stimuleren om met initiatieven te komen, dan zou ik willen voorstellen om die inwoners centraal te zetten, zoals mijn collega van de PVV net ook al aangaf, en daarop aan te sluiten. Tot slot de generatietoets... 01:43:33

Voorzitter: U heeft nog meer interrupties. CDA. 01:43:37

De heer De Haan (CDA): Ik had nog een punt hierover, maar ik ga door op die generatietoets, want daar begint D66 nu over. In november hoorde ik D66 hele grote woorden spreken over de grootte van ons ambtenarenapparaat, dat groeide en groeide. Nu krijgen we een voorstel voor zo een generatietoets. Hoe gaat dat helpen om ons ambtenarenapparaat, zoals D66 graag wil, uiteindelijk te verkleinen? 01:43:55

Voorzitter: D66. Daarna heeft u nog een interruptie. 01:43:59

Mevrouw Gietema (D66): Voorzitter, we zeggen eenvoudig. Volgens mij is het kort stilstaan bij wat is de impact van het nieuwe beleid voor de mensen die hier over twintig, dertig of veertig jaar wonen. 01:44:13

Voorzitter: Ik doe nu een interruptie van de SP. Misschien moeten we op een gegeven moment constateren dat over de generatietoets en de jongeren een verschil van mening is, want we blijven nu dezelfde interrupties herhalen. Het wordt er voor de publieke tribune niet duidelijker op. De SP, tot slot. 01:44:29

De heer Huisman (SP): Het gaat bij mij om het 'initiatiefgebeuren'. Een initiatief is dat je iets aangaat. Participatie is meepraten of meedenken. Dat is toch iets heel anders dan een initiatief alleen. Als je het bewonersinitiatief... 01:44:49

De heer Huisman (SP): Bent u dat niet met mij eens? 01:44:51

Mevrouw Gietema (D66): Ik ben het met u eens, maar het startpunt van

36

overheidsparticipatie is inwonersinitiatieven. Daar begint, dus volgens mij moet het daar ook op gecentreerd blijven en ook in woorden. 01:45:01

Voorzitter: Was dat uw eerste termijn? 01:45:06

Mevrouw Gietema (D66): De generatietoets brengt heel kort en eenvoudig in beeld wat de impact is van een beleidsstuk op armoede en schulden voor jongeren. Ook als we misschien moeten bezuinigen in de toekomst en hier een besluit nemen. Wat als we nu bezuinigen, wat is de langetermijnimpact? Dat is de generatietoets en er zit heel veel ruimte en vrijheid in voor het college om een passende manier te vinden om het uit te voeren. 01:45:25

Voorzitter: Ik ga nu de eerste termijn afmaken en dan naar het college. Is er iemand die nog iets in eerste termijn wil zeggen? Ik begin met CDA en dan Student en Stad. 01:45:35

De heer De Haan (CDA): Voorzitter, op zich kan ik hier vrij kort over zijn, want ik vind dat het college met een goed voorstel komt en dat kunnen wij steunen. Daarom kunnen wij de meeste voorstellen, die hier vandaag worden ingediend, niet steunen. Ik ben benieuwd of de wethouder inzicht kan geven in wat al die voorstellen, als ze worden aangenomen, gaan vragen van de ambtelijke capaciteit. Er wordt opgeroepen tot een hele hoop: generatietoetsen, meer jongerenparticipatie en andere groepen meer gaan betrekken. Het zijn op zich allemaal nobele voorstellen, maar wat ons betreft, is het vooral van belang dat we gaan doen wat in de voorstellen staat. Volgens mij hebben we alle capaciteit juist nodig om op een goede manier al die groepen te gaan betrekken, wat deze partijen ook willen. Dat is mijn enige vraag aan de wethouder. 01:46:17

Voorzitter: Student en Stad in eerste termijn. 01:46:20

De heer Van Schagen (Student en Stad): Dank u wel, Voorzitter. Helemaal eens dat hier een goed voorstel ligt. Fijn dat het er ligt en dat we nu duidelijkheid kunnen bieden aan onze inwoners en organisaties. Laten we hopen dat we daar resultaten op gaan halen de komende jaren. Dan kan ik een mooi bruggetje maken naar de motie over monitoren. Het lijkt me goed dat we monitoren, zodat we ook zeker weten dat we die resultaten halen, dus daar kijken we positief naar. Het amendement 'Begrijpelijke taal' kijken we ook positief naar. Het kan niet zo zijn dat inwoners ons niet kunnen bereiken of dat wij inwoners niet kunnen bereiken, omdat we als gemeente niet in begrijpelijke taal communiceren. Voor alle raadsleden die daar moeite mee hebben, Chat GPT werkt bij mij altijd goed, dus gebruik dat vooral. 01:47:07

De heer Van Schagen (Student en Stad): Oké, dan het amendement 'Ondervertegenwoordigde groepen'. Het lijkt me goed dat het college een verplichting oplegt om ondervertegenwoordigde groepen te betrekken. Daar is al veel over gezegd. Daar kijken wij ook positief naar. Het amendement 'Duidelijk inwonersinitiatieven' kijken wij negatief naar. We vinden dit amendement te veel op 37

de uitvoering en het verandert inhoudelijk niet zoveel aan het beleid. Niets, behalve een woordje wat veranderd wordt. We vinden dat we niet zoveel op de uitvoering moeten gaan zitten, dat we ambtenaren gaan vertellen wat voor woorden ze moeten gebruiken. Dat amendement zullen we waarschijnlijk niet steunen. 01:47:52

De heer Van Schagen (Student en Stad): Dan de twee leukste moties en daar staan wij toevallig op. Over de motie over de generatietoets is al veel gezegd. Ik denk dat het belangrijk is, zoals ook in de motie staat, dat we als gemeente gelijke kansen bieden voor alle generaties en ons beleid daarop afstemmen. Zeker als het gaat om jongere generaties, lijkt het ons van belang om hier beleid te voeren, waar men op de langere termijn baat bij heeft. Jongeren moeten immers het langst leven met het beleid dat we hier maken. De generatietoets kan hierbij helpen, dus vandaar dat wij op deze motie staan. 01:48:26

De heer Van Schagen (Student en Stad): Een generatietoets is niet alles, Voorzitter. Jongeren willen meepraten en dat zien we aan de cijfers; 61% van de middelbare scholieren in onze gemeente maakt zich zorgen over de woningmarkt, 85% heeft zorgen over de stijgende prijzen en maar slechts 43% zegt veel vertrouwen te hebben in hun eigen toekomst. Ik denk dat het belangrijkste is dat jongerenparticipatie geen doel op zich is. Het doel van jongerenparticipatie is niet jongerenparticipatie. Het doel is om perspectieven, inzichten en meningen van jongeren op te halen en die waar mogelijk te verwerken in beleid. 01:49:07

De heer Van Schagen (Student en Stad): Het is belangrijk is dat wij jongerenparticipatie niet zien als een project, wat wij bij sommige beleidsstukken oppakken, maar als iets waarbij we onszelf durven te verplichten om naar jongeren te luisteren. Ik geloof dat dit kan, zeker met een politiek die vooruit durft te kijken. Vandaar dat wij op het amendement met D66 staan, waar we aangeven om jongerenparticipatie structureel uit te voeren bij al het beleid wat meer invloed heeft op deze bevolkingsgroep dan op andere bevolkingsgroepen. Dat kan gaan over beleid dat we op hele lange termijn maken, maar het kan ook gaan over iets wat betrekking heeft op het uitgaansgebied, want daar zitten immers heel veel jongeren. 01:49:53

De heer Van Schagen (Student en Stad): Als ik een onderzoek van de gemeente zie op Groningen Gehoord, waar het aantal 65-plussers in de steekproef hoger is dan het aantal jongeren en het is een enquête over het uitgaansgebied, dan maak ik me wel een beetje zorgen. Ik hoop dat andere mensen in de raad dat ook hebben. Dank u wel. 01:50:13

Voorzitter: Dank u wel. Zijn er nog anderen in de eerste termijn? Partij voor het Noorden. 01:50:19

Mevrouw Bernabela (Partij voor het Noorden): Dank u wel. Wij zijn het vooral eens met het Beleidskader Participatie 2025 en de participatieverordening. Amendement A 04 kunnen wij steunen. Amendement A 05 kunnen wij ook steunen. Dat maakt wat 38

dat betreft andere amendementen overbodig. We wachten voor de rest ook af wat het college ervan vindt. Dat was het. 01:50:51

Voorzitter: Heb ik dan iedereen gehad in eerste termijn? Ja, dan ga ik nu naar de wethouder, mevrouw Wijnja. 01:50:57

Mevrouw Wijnja: Dank u wel, Voorzitter. Eén ding is zeker, het maakt niet uit wanneer dit onderwerp geagendeerd wordt, er wordt altijd uitgebreid over gedebatteerd. Ik denk ook dat dit goed is. Dat is heel mooi om te merken, ook in de voorbereiding en alle meningsvormende sessies, want de verordening die vandaag voorligt waar u over gaat besluiten en het beleidskader hebben een enorme voorgeschiedenis gehad. Er is door veel mensen heel hard aan gewerkt en er zijn gelukkig ook een heleboel Groningers die meegewerkt hebben om het zo goed te maken als het nu is. Ik ben blij dat er verschillende raadsleden zijn die stilstaan bij het feit dat dit een bijzonder moment is. 01:51:40

Mevrouw Wijnja: We hebben in Groningen een hele lange geschiedenis en veel ervaring met democratische vernieuwing en participatie. We hebben veel kennis opgebouwd. Velen van u zijn bijvoorbeeld bij de burgerbegroting in Hoogkerk betrokken en zo zijn er ongelooflijk veel voorbeelden. We wilden in deze periode daar een vervolgstap in zetten. Een verordening en een beleidskader maken, zodat je vanuit daar kunt doorontwikkelen, evalueren en leren. Dat is namelijk de overtuiging van dit college. In debatten in deze raad gaat het soms over of participatie gelukt is of mislukt. Ik heb in de meningsvormende sessie ook gezegd, dan loop ik weg bij zo een debat en denk ik: wie is hier nu iets mee opgeschoten? Het is relevant is en we zijn verplicht aan onze inwoners om heel goed te kijken, als we participatie geregeld hebben, wat goed werkt. Hoe zorgen we ervoor dat we daar meer van doen? Wat werkt niet goed en hoe laten we zien dat we daarvan leren, zodat het beter wordt? 01:52:43

Mevrouw Wijnja: Onze overtuiging is dat de verordening die we vaststellen, het beleidskader en ook de uitvoeringsagenda die nog gaat komen, ons enorm gaan helpen om structureel stappen de goede kant op te zetten. Er zitten hier heel veel mensen, die zich net als wij realiseren, als het gaat over de relatie tussen lokale overheid en inwoners, dat dit daar een cruciaal onderdeel van is. Je moet dat dus met elkaar op een goede manier doen. Er zijn wat opmerkingen gemaakt over de hoeveelheid van de voorstellen. Vanuit het college bekijk ik het maar door de bril, die ik net geschetst heb. Ik merk dat er heel veel energie is en inzet om zoveel mogelijk dingen zo goed mogelijk te regelen. Volgens mij is dat alleen maar te prijzen. Soms levert het wel wat 'uitdagingen' in de voorbereidingen op. 01:53:39

Mevrouw Wijnja: Ik kom zo op het preadvies bij alle voorstellen, maar in zijn algemeenheid wil ik alvast meegeven dat ik merk dat bij sommige raadsleden het idee lijkt te leven, als je iets in de verordening opneemt, dat het dan belangrijker is dan iets anders. Wat je wettelijk regelt en wat we kunnen waarmaken, zetten we in de verordening. Waar we aan werken en wat we belangrijk vinden, staat in het 39

beleidskader. Hoe we dat concreet handen en voeten gaan geven, komt in de uitvoeringsagenda. Al die drie dingen zijn wat het college betreft even belangrijk en moeten allemaal onderdeel zijn van het vervolgtraject. Ik ga de voorstellen op volgorde langs, Voorzitter. 01:54:21

Mevrouw Wijnja: Als eerste amendement A 04 over begrijpelijke taal. Daar ging het net in het debat over. Ik snap op zich die discussie en tegelijkertijd begrijp ik dit voorstel ook. Waarom? Omdat dit gaat over de vraag of je het specifiek opneemt in de verordening, als het gaat om participatie. U weet, Voorzitter, dat er in de gemeente Groningen en ook vanuit ons college heel veel aandacht is voor begrijpelijke taal. Vanuit de VVD zijn er net een heel aantal voorbeelden van genoemd. Wij werken aan dat onze manier van communiceren inclusief is. Dat klinkt ook als een hele moeilijke zin, maar dat gaat over waar het debat net over ging. Iedereen moet begrijpen wat we doen en wat hun plek daarin kan zijn. Echter, de ervaring leert ook dat je al snel overschat hoe duidelijk je communiceert, dus in die zin begrijpen we het amendement om hier specifiek aandacht voor te vragen in de verordening. Daarmee geef ik dat oordeel raad. 01:55:24

Mevrouw Wijnja: Dan amendement A 05 over de ondervertegenwoordigde groepen. Het klopt, daar ging het net over, dat het soms een uitdaging is om die inwoners te bereiken die zich minder uitspreken. Er zijn verschillende voorbeelden van langsgekomen. De insteek van het beleid is dat we zoveel mogelijk belanghebbenden willen betrekken en dat steeds beter willen doen. We hebben in het beleid en de verordening ervoor gekozen om de belangrijkste uitgangspunten en waarden mee te geven vanuit de gedachte dat participatie maatwerk is. Daar werd net in het debat ook aan gerefereerd. Dat u hier nadrukkelijk specifieke aandacht voor vraagt door dit vast te leggen in de verordening begrijpen we, ook gezien wat we daar in eerdere sessies over gewisseld hebben. Daarmee geven we dit amendement oordeel raad. 01:56:15

Mevrouw Wijnja: Dan A 06 'Jongerenparticipatie'. Ik zei net wat je waar vastlegt, zegt iets over hoe belangrijk je het vindt. Dat is met name bij dit amendement belangrijk. Ik begin gelijk met de eindconclusie en dat is dat we dit amendement ontraden. Ik ga uitleggen waarom. Zowel D66 als Student en Stad noemen een aantal hele terechte dingen als het gaat om jongerenparticipatie. Het is niet zo dat de jongerenparticipatie binnen de gemeente Groningen alleen maar in projecten plaatsvindt. Dat vindt wel degelijk breder plaats. Tegelijkertijd weten we ook, om het structureel te borgen en steeds beter te laten doen, dat wij nog werk te doen hebben. Dat is de reden dat we hebben gezegd, we gaan dit een plek geven in de uitvoeringsagenda. Ik zou aan de indieners willen vragen, wacht dat even af. Op het moment dat u dan denkt, volgens ons is dit goed geregeld, dan is dat mooi en zijn we het er allemaal over eens. Als u denkt, daar zou meer in moeten, dan kan dat alsnog anders. 01:57:19

Mevrouw Wijnja: Waarom zeg ik dat? Op het moment dat je het opneemt als voorwaarde in de verordening, betekent het dat wij ons verplichten om dat te doen. Ik weet niet of iedereen zich helemaal realiseert met welk aantal participatietrajecten 40

we als gemeente te maken hebben. Dat betekent dat wij moeten inschatten of we dat kunnen waarmaken in alle facetten, van de speeltuin tot de grote trajecten in alle directies. Kunnen we dat waarmaken? Het antwoord is nee, want we kunnen de consequenties voor de uitvoering niet overzien. Op het moment dat we die consequenties niet kunnen overzien, vinden wij het niet verstandig om dat oordeel raad te geven en op te nemen in de verordening. 01:58:03

Mevrouw Wijnja: Nogmaals, dat doet niets af aan de zorgen die u heeft, want die delen we wel degelijk. Volgens mij gaat dit over doel en middel. Onze overtuiging is dat het doel bereiken, dat jongerenparticipatie goed geborgd is, beter via een andere route kan en niet via deze. Daarom ontraadt het college dit amendement. 01:58:24

Mevrouw Wijnja: Dan A 07 'Duidelijk inwonersinitiatieven'. Wat ons betreft, volstaat de term overheidsparticipatie. Die wordt breed gebruikt in het land en naar ons idee is dat ook goed uitgelegd in de stukken die we vandaag bespreken. Overheidsparticipatie en inwonersinitiatief zijn verschillende begrippen en geen synoniemen. Aan overheidsparticipatie gaat altijd een inwonersinitiatief vooraf. Daarom ontraden we die motie. 01:58:53

Mevrouw Wijnja: Dan 'Monitoring en evaluatie participatieverordening', motie M 06. Als het gaat om evaluatie en monitoring zijn er vele vormen denkbaar, zowel kwalitatief als kwantitatief gericht op het proces, de doelstelling en de uitkomsten. We hebben dit niet willen voorschrijven in de verordening, want participatie is tenslotte maatwerk. We willen ermee gaan starten en van daaruit gaan leren. We kunnen ons goed voorstellen dat we dit een plek geven in de uitvoeringsagenda en uw raad hierbij betrekken om op die manier tot de juiste en de gewenste vorm te komen. Daarom geef ik deze motie oordeel raad. 01:59:30

Mevrouw Wijnja: Dan kom ik bij de laatste, M 09 over de generatietoets. We onderschrijven dat je als overheid goed hebt na te denken over de langetermijneffecten van beleid. Een generatietoets zou daar wellicht een behulpzaam instrument bij kunnen zijn. Voor zover wij weten, want dat hebben we een beetje uitgezocht, is er nog nauwelijks ervaring in gemeenten met deze toets. Wat nu als de uitkomst van de verkenning, waar om gevraagd wordt, is dat het geen goed instrument is? Als ik de motie zo mag lezen dat er ruimte is voor het college om, als de uitkomst blijkt te zijn dat het geen goed instrument is, daarmee terug te komen en dat je dit vraagstuk dan misschien op een andere manier vormgeeft... 02:00:20

Mevrouw Wijnja: Als wij ruimte krijgen om die eerste stap in ieder geval goed uit te zoeken en daarna terug te komen, dan kan ik deze motie oordeel raad geven. Tot zover, Voorzitter. 02:00:30

Voorzitter: Dank u wel. Zijn er nog vragen of opmerkingen in tweede termijn? VVD. 02:00:36

Mevrouw Jacobs-Setz (VVD): Ik hoor dat we bij begrijpelijke taal een positief advies 41

hebben. Ik had aan het college gevraagd om te reageren op het feit dat wethouder Bloemhoff ons ongeveer tien weken geleden heeft gezegd, dat het geen optie was. Is dit nu het bekende coalitie/oppositie-amendement of motievoorstelletje waarom het nu wel een positief advies krijgt? Of is er in tien weken oprecht wat veranderd? Is de pot met geld gekomen, zodat het nu wel kan? 02:01:04

Voorzitter: Anderen nog in tweede termijn? Nee. Dan tot slot de wethouder, mevrouw Wijnja. 02:01:11

Mevrouw Wijnja: Wat ik net in mijn introductie probeerde aan te geven, is dat er twee verschillende dingen zijn. Waar dit amendement om vraagt, is dat we in de verordening als voorwaarde opnemen dat er sprake is van duidelijke taal in die trajecten. Waar het een aantal weken geleden over ging, was de manier van communiceren van de gemeente in de brede zin van het woord. Het is niet zo dat hierdoor ineens meer brieven op een ander niveau worden geschreven. De betrokken ambtenaren, die op de een of andere manier beginnen met een participatieproces, moeten nadenken over heb ik voldoende duidelijk gecommuniceerd wat we gaan doen, wat de vorm is en is dat ook inhoudelijk gecommuniceerd. Dat is waar dit voorstel om vraagt. In onze overtuiging is dat het verschil tussen die twee dingen. 02:02:03

Voorzitter: Oké, dank u wel. Dan ga ik nu eerst de amendementen in stemming brengen, dan het voorstel en dan de moties. Ik begin bij amendement A 04: 'Begrijpelijke taal'. Wat zeg je? 02:02:21

Voorzitter: De amendementen. Als je daar een stemverklaring bij wil geven, kan dat. 02:02:27

Voorzitter: Amendement A 04. 02:02:41

Voorzitter: Met 33 stemmen voor en negen stemmen tegen is dit amendement aangenomen. 02:02:46

Voorzitter: Dan ga ik naar amendement A 05: 'Ondervertegenwoordigde groepen'. 02:03:04

Voorzitter: Met 37 stemmen voor en vijf stemmen tegen is dit amendement aangenomen. 02:03:09

Voorzitter: Amendement A 06: 'Artikel 5. Jongerenparticipatie'. 02:03:26

Voorzitter: Met elf stemmen voor en 31 stemmen tegen is dit amendement verworpen. 02:03:30

Voorzitter: Dan ga ik naar amendement A 07: 'Duidelijk inwonersinitiatieven'. 42

02:03:52

Voorzitter: We missen nog één stem. Met 35 stemmen tegen en zeven stemmen voor is dit amendement verworpen. 02:04:03

Voorzitter: Dan breng ik nu het beleidskader in stemming. Is er nog iemand die een stemverklaring wil geven? Nee, dan breng ik nu het voorstel in stemming. 02:04:22

Voorzitter: Dan is het beleidskader unaniem aangenomen. Dat is toch mooi. Gefeliciteerd! 02:04:28

Voorzitter: Dan breng ik nu in stemming motie M 06: 'Evaluatie en monitoring Participatieverordening'. Stemverklaring. 02:04:37

Mevrouw Nieuwenhout (GroenLinks): Nog een stemverklaring hierover. Ondanks dat wij het heel belangrijk vinden om evaluatie en monitoring te doen en daar als raad ook goed over na te denken, zien wij dat er in het stuk zelf al heel veel staat over evaluatie. We vinden het niet nodig om daar nog een aparte motie over aan te nemen. We hebben het vertrouwen dat het college dat zelf heel goed kan. Uiteindelijk zijn we er als raad bij dat we dat gaan doen als evaluatie. 02:05:13

Voorzitter: Dan breng ik nu de motie in stemming. 02:05:15

De heer Rebergen (ChristenUnie): Voorzitter, wij sluiten aan bij de stemverklaring van GroenLinks. 02:05:21

Voorzitter: Ik breng de motie in stemming. 02:05:39

Voorzitter: Met zestien stemmen voor en 26 stemmen tegen is deze motie verworpen. 02:05:44

Voorzitter: Dan kom ik bij motie M 09: 'Generatietoets voor nieuw beleid'. Die breng ik nu in stemming. 02:06:04

Voorzitter: Met 26 stemmen voor en zestien stemmen tegen is deze motie aangenomen. 02:06:15

Voorzitter: Het is 18.20 uur, dus ik stel voor dat we nu gaan eten. Ik zag iedereen al hongerig worden. Zullen we afspreken dat we om 19.15 uur weer verdergaan? 02:06:31

Voorzitter: Eet smakelijk allemaal. 03:00:30

Voorzitter: Wij gaan weer beginnen met deze raadsvergadering. 43

03:00:39

Voorzitter: Precies, geen interrupties.

c. Huisvestingsverordening 2025 -

A03: Eerst waarschuwen voor beboeten

-

A08: 100% zekerheid voor Regenbooggezinnen

-

M05: ONS Studentenhuis (Straatquota omzettingsvergunningen)

03:01:13

Voorzitter: Wij beginnen met bespreekpunt 6c. Huisvestingsverordening 2025. Wil de VVD bij amendement A 03 kort het dictum toelichten? 03:01:29

De heer Heiner (VVD): Voorzitter, dank u wel voor het woord. Het doel van het amendement is om bij toeristische verhuur eerst een waarschuwing op te leggen alvorens een bestuurlijke boete wordt opgelegd. 03:01:42

Voorzitter: Dank u. Dan amendement A 08, D66. 03:01:53

De heer Lo-A-Njoe (D66): Voorzitter, ik denk dat het amendement voor zich spreekt, maar ik wil er toch iets bij zeggen. Toen ik aan het begin van dit jaar, in aanloop naar dit debat, de collegebrief las over de definitie van huishouden die ook onderdeel uitmaakt van deze huisvestingsverordening heb ik meermaals met mijn ogen geknipperd. Het stond er namelijk echt, het college heeft ervoor gekozen om in haar definitie van huishouden - ik citeer - "aan te sluiten bij de traditionele vorm van een huishouden". Een voorstel dat ik in een gemeente waarin de SGP de scepter zwaait wellicht zou verwachten, maar niet in een gemeente waar we met bijna alle fracties het Regenboogakkoord hebben getekend. Ik weet dat er geen enkel gezin... 03:02:29

Voorzitter: Het is nu alleen het dictum... 03:02:31

De heer Lo-A-Njoe (D66): Oké. 03:02:32

Voorzitter: Dit is al je eerste termijn. 03:02:33

De heer Lo-A-Njoe (D66): Dit is niet het dictum, kan ik u vertellen. 03:02:35

Voorzitter: Nee, precies, daar kwam ik ook na een paar zinnen achter. U heeft straks alle ruimte. Voldoende zo? Of doe je nog even? 03:02:58

De heer Lo-A-Njoe (D66): Goed, het dictum. Besluit: artikel 1 definitie huishouden is nu een alleenstaande dan wel twee personen met of zonder kinderen, die een gemeenschappelijke huishouding voeren of wensen te voeren. Dit te wijzigen in: huishouden, een alleenstaande dan wel twee personen zonder kinderen, die een gemeenschappelijke huishouding voeren of wensen te voeren, dan wel een gezin 44

van één tot maximaal vier ouders of verzorgenden die zorgen voor de kinderen die zij opvoeden en die een gemeenschappelijke huishouding voeren of wensen te voeren. 03:03:29

Voorzitter: Hier wordt gezegd dat het een andere versie is dan op het RIS. Dit is de versie die hier nu voorligt en hier gaan we straks over debatteren. Motie M 05 Student en Stad. 03:03:43

Mevrouw Van Heteren (Student en Stad): De motie verzoekt het college verschillende scenario's over straatquota voor omzettingsvergunningen uit te werken en in elk scenario de impact op de verschillende stadswijken mee te nemen. 03:03:58

Voorzitter: Dit wordt jouw maidenspeech. Wil je als eerste in de eerste termijn? Is dat leuk? 03:04:06

Voorzitter: Je mag dan lekker niet geïnterrumpeerd worden. 03:04:10

Voorzitter: 'The floor is yours'. 03:04:32

Mevrouw Van Heteren (Student en Stad): Dank u, Voorzitter. Allereerst onze reactie op de moties van D66 en VVD. We staan kritisch tegenover de motie over samenwonende meeroudergezinnen. In de praktijk wordt namelijk al maatwerk geleverd in dit soort situaties. Daarnaast vinden wij dat de definitie van een huishouden sowieso naar drie personen moet, zodat de regels op die manier al beter aansluiten op de praktijk. Ook op de motie van de VVD over het waarschuwen, voordat er beboet wordt, hebben we een kritische blik. We zijn kritisch op het risico dat deze motie een vrijbrief geeft aan verhuurders die zich niet aan de regels houden. Bovendien vinden wij, als je meer dan dertig dagen je eigen woning gaat verhuren, dat je op zijn minst mag verwachten dat iemand opzoekt wat de regels zijn. Een huis is om in te wonen en niet om te verhuren. 03:05:23

Mevrouw Van Heteren (Student en Stad): Voorzitter, lieve collega-raadsleden, vandaag dienen ook wij een motie in voor de huisvestingsverordening. Een motie die gaat over straatquota, want we zien nu dat omzettingsvergunningen vrijwel niet meer worden verleend en dat de deur naar gedeeld wonen, met name voor studenten, daardoor praktisch is dichtgevallen. Straatquota bieden een alternatief. Ze geven ons als gemeente de mogelijkheid om gericht te sturen. Niet alles openzetten, niet alles dicht gooien, maar zorgen voor een balans. Concreet betekent dat je als gemeente per straat een maximum percentage afspreekt van panden dat gebruikt mag worden voor bijvoorbeeld studentenhuizen. Denk aan 15% bijvoorbeeld. In wijken waar de druk dan te hoog is, beperk je de kamerverhuur en in andere wijken houd je ruimte open. Dat is niet alleen relevant voor de bestaande stad, maar ook voor nieuwe wijken, zoals bijvoorbeeld Suikerzijde. 03:06:22

Mevrouw Van Heteren (Student en Stad): Zo komen studenten niet in dure studio's 45

terecht, maar in een huis met huisgenoten en gedeelde voorzieningen voor betaalbaarheid, maar ook voor sociale samenhang. De motie vraagt het college om meerdere scenario's uit te werken afgestemd op wijkprofielen met oog voor spreiding, leefbaarheid en toegankelijkheid. Als we namelijk streven naar een ongedeelde stad, waar verschillende groepen en leefstijlen met elkaar samenleven in plaats van langs elkaar heen, dan moet die ook toegankelijk zijn voor studenten. 03:06:55

Mevrouw Van Heteren (Student en Stad): Voorzitter, beleid moet niet alleen op papier kloppen, maar ook in de praktijk de juiste impact hebben op mensen die het raakt. Laat ik u vertellen, waarom ik hier vandaag sta. Ik ben geboren en getogen in Den Haag, maar toen het moment daar was om uit te vliegen, koos ik voor Groningen. Niet alleen vanwege de studie, maar vanwege de mensen, de sfeer en de mentaliteit. Groningen voelt als een plek waar ik me thuis kon gaan voelen. Dat thuis kwam niet vanzelf. Er waren momenten dat ik na een hospiteerborrel terug moest naar Den Haag, drie uur in de trein. Soms met een traan, omdat er weer geen kamer was. Ik was niet de enige. 03:07:38