06-07-2022, verslag politiek vragenuur 15.30 uur - Topweer.pdf

POLITIEK VRAGENUUR VAN WOENSDAG 6 JULI 2022 15.30 UUR Voorzitter: H. Sietsma (GroenLinks) Namens de raad: J. Visser (GroenLinks), J. Lo-A-Njoe (D66), T. van Zoelen (PvdD), A. Sijbolts (Stadspartij 100%), Y. Menger (Stadspartij 100%), M. Sloot (Stadspartij 100%), J. Dijk (SP), P. Rebergen (CU), J. de Haan (CDA), E. Armut (CDA), D. Ram (PVV) Namens het college: E. Eikenaar (wethouder) Namens de griffie: P. Kommerij

Politiek vragenuur en mededelingen college 00:15:25

Voorzitter: Welkom bij het vragenuur van 6 juli 2022. Er zijn twee sets vragen aangeleverd. Eerst even de vraag of er mededelingen zijn van het college? Nee, die zijn er niet. Dan gaan we verder met vragen over de collectieve zorgverzekering. Het woord is aan de heer Rebergen van de ChristenUnie. De vragen worden ingediend namens de ChristenUnie, de SP en de Partij voor de Dieren. Gaat uw gang. 00:15:59

De heer Rebergen (ChristenUnie): Dank u wel, Voorzitter We dienen de vragen in naar aanleiding van de collegebrief over het stopzetten van de collectieve zorgverzekering. We snappen de overwegingen van het college om te stoppen met de collectieve zorgverzekering, maar hebben daar nog wel een aantal vragen over. Het gaat onder andere over de middelen die daarmee vrijvallen. We denken dat een aantal mensen die gebruik maken van de collectieve zorgverzekering wel te maken kunnen krijgen met negatieve gevolgen daarvan. We begrepen BS&F ook heeft aangeboden daar een analyse van te maken. Daar is geen gebruik van gemaakt. Je kan bijvoorbeeld denken aan het niet accepteren van mensen bij een zorgverzekering of de extra dekking voor tandartsverzekering van kinderen en vandaar de vraag, zullen we de middelen die hierdoor vrijvallen in eerste instantie beschikbaar houden om eventuele negatieve gevolgen op te vangen. Verder willen we kijken, hoe kunnen we de inwoners ondersteunen bij het zoeken naar een passende andere zorgverzekering. Kijken we dan ook wat breder, bijvoorbeeld door inzet van de voorzieningenwijzer daarbij? Als laatste, kunnen we goed meegenomen worden in de evaluaties en ook een tussentijdse evaluatie van hoe het hiermee gaat? 00:17:19

Voorzitter: Dank u wel. Het woord is aan wethouder Eikenaar die de primeur heeft in deze collegeperiode bij het politiek vragenuur. Gaat uw gang. 00:17:27

De heer Eikenaar: Dank u. Is dit dan ook een maidenspeech? Dat geldt dan niet, geloof ik, bij collegeleden. 00:17:31

Voorzitter: Nee, helaas. 00:17:32

De heer Eikenaar: Helaas. Dank u voor de vraag. Ik denk dat het allereerst goed is om even te zeggen, waarom we deze keuze hebben gemaakt. Waarom kiezen we ervoor om deze collectieve zorgverzekering van Menzis niet meer op deze manier aan te bieden? In de loop 1

der jaren werd deze collectieve zorgverzekering voor minima via de gemeente Groningen steeds onvoordeliger. De premie steeg en de dekking werd steeds minder. Op het moment dat je zelf een vergelijking maakt en je kijkt naar een willekeurige zorgverzekeraar die ik niet bij naam ga noemen hier, dan kom je al snel tot de conclusie dat er alternatieven zijn die én goedkoper zijn én een betere dekking aanbieden. Dat is de reden geweest om te denken, hier moeten we mee stoppen. Ook, omdat als je zo een verzekering aanbiedt, je eigenlijk zegt, dit is het beste alternatief. Je zegt toch namens de gemeente, deze verzekering bieden wij aan en dan mogen mensen er ook van uitgaan dat ze dan een goede verzekering krijgen voor de meest voordelige prijs. Nu, dat is niet meer het geval. Dat was in het verleden wel zo, maar het is steeds minder geworden. 00:18:40

De heer Eikenaar: Nu verviel ook nog de korting op de basisverzekering en toen was het moment dat het college heeft gezegd, nu is echt de ondergrens bereikt en gaan we hiermee stoppen en gaan we kijken hoe we mensen kunnen doorgeleiden naar alternatieven. Dat is namelijk wel wat er moet gebeuren. Het college realiseert zich heel goed dat die overstap voor veel mensen lastig is. Ik weet niet of u het ieder jaar doet, maar je kan er ongeveer op promoveren, heb je soms de indruk. Het is dus erg lastig. Daarom gaan we daar goede hulp bij aanbieden. Mensen hebben die aanbieding ook al gehad in de brief die ze vorige week hebben gekregen. Die aanbieding wordt nog herhaald. Ze kunnen bij een inloopspreekuur langs. Er kan iemand bij ze langskomen om te helpen met het beste alternatief. We moeten er ook voor waken dat mensen niet onderverzekerd raken en dat ze niet in de problemen komen. We introduceren een vangnet, voor het geval dat toch mocht gebeuren. Bijzondere bijstand, dat soort zaken om te voorkomen dat mensen in de problemen komen. Dan kom ik op de middelen. Die houden we om die reden ook beschikbaar voor dit doel. Uiteraard gaat uw raad uiteindelijk over deze middelen. Wij spreken de intentie uit om die middelen beschikbaar te houden, maar uiteindelijk gaat uw raad erover bij de begroting, hoe die middelen worden ingezet. Ik hoop dat ik uw vragen zo beantwoord heb.

Als laatste, wij kunnen u uiteraard in de loop van 2023 informeren over de stand van zaken, hoeveel mensen zijn er overgestapt, hoe is dat allemaal gelopen en hebben er bijvoorbeeld meer mensen een beroep gedaan op de bijzondere bijstand? Navraag bij andere gemeenten die ermee gestopt zijn, is dat dat minimaal gebeurt. Onze verwachting is dat het niet gebeurt, maar desondanks houden we daar geld voor beschikbaar om als vangnet te dienen. Ik hoop dat ik hiermee de vragen beantwoord heb. 00:20:46

Voorzitter: Ik zie geloof ik een vervolgvraag, maar ik kijk eerst even naar de heer Rebergen of hij tevreden is? Hij wil ook nog een vervolgvraag stellen en dan de heer Visser. 00:20:58

De heer Rebergen (ChristenUnie): Goed te horen dat de heer Eikenaar aangeeft hoe hiermee omgegaan wordt en hoe de mensen ook bereikt worden. In onze vragen staat ook nog de vraag: als we dan die mensen helpen, met een andere zorgverzekering kiezen, kijken we dan ook gelijk even wat breder door inzet van de voorzieningenwijzer bijvoorbeeld? De optie van bijzondere bijstand vind ik altijd wel wat lastig, omdat het echt het allerlaatste vangnet is. Ik begreep echter uit de brief dat er ook een deel naar tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten gaat en ik denk dat het daar goed terechtkomt. Tot zover. 2

00:21:32

De heer Eikenaar: Zeker, dat is -- Oh, excuus. 00:21:35

Voorzitter: Wilt u daar meteen op reageren? 00:21:36

De heer Eikenaar: Ja, dat is prima. Zeker, dat laatste is waar. Het gaat zeker niet alleen maar om de bijzondere bijstand en de voorzieningenwijzer is nadrukkelijk in beeld om ingezet te worden. Daar moeten nog wel wat dingen voor geregeld worden, maar dat is de bedoeling. Om even op het begin van mijn verhaal terug te komen, het is nadrukkelijk de bedoeling dat mensen beter verzekerd zijn tegen een betere prijs. In die zin is onze verwachting ook dat dit voor mensen zeker niet tot een verslechtering leidt. Het enige wat zou kunnen gebeuren, is dat mensen door die overstap tussen wal en schip vallen en dat moeten we te allen tijde voorkomen en daarom ook die adviesgesprekken. Op zichzelf, het aanbod wordt in principe beter voor mensen. 00:22:19

Voorzitter: De heer Visser. 00:22:21

De heer Visser (GroenLinks): Dank u wel. Ik begrijp, er wordt meer geld uitgezet voor de bijzondere bijstand en mogelijk een groter beroep op de meerkostenregeling. Ik kan me ook voorstellen dat een deel van de groep toch in grotere problemen komt, dan nu wordt verwacht door bijvoorbeeld onderverzekering, omdat we ze onvoldoende bereiken en ook de Wmo eigen bijdrage moeten betalen. Overweegt het college ook om het maximum van de meerkostenregeling te verhogen in de uitwerking? 00:22:51

De heer Eikenaar: Dat soort punten dat gaat om de uitwerking. Daar zullen we later op terugkomen bij het plan dat we maken, aan uw raad zullen voorstellen en ook terug zal komen in de begroting. 00:23:06

Voorzitter: Ik zie de heer Visser bedenkelijk kijken, maar ik ga eerst even naar meneer Van Zoelen. 00:23:10

De heer Van Zoelen (Partij voor de Dieren): Dank, Voorzitter. Ook dank voor de beantwoording, want daaruit blijkt dat gebruikgemaakt gaat worden van de voorzieningenwijzer om mensen over te brengen naar een nieuwe verzekering. Daar had ik toch nog wel een vraag over, want in de brief die naar de cliëntenraad is gestuurd, wordt ook de Poliswijzer genoemd. De Poliswijzer is van een commercieel, wel lokaal, bedrijf dat daar een verdienmodel achter heeft zitten, zeg maar 45 euro per afgesloten verzekering. Als je daar gebruik van zou maken, houdt het in dat zo een bedrijf door deze actie van het college er bijna tweeënhalf ton aan verdient. Ik neem aan, dat het college dus bij die overstap daar wel rekening mee houdt en oog voor heeft en dan ook de voorkeur geeft aan het niet-commercieel laten verlopen van dat proces en de beste verzekering zoekt via de voorzieningenwijzer. Kan het college of de wethouder daar een positief antwoord opgeven? 3

00:24:11

De heer Eikenaar: Welke er precies gekozen gaat worden, staat nog open, maar ik heb uw opmerking gehoord. 00:24:18

Voorzitter: Dan zijn we door de vragen heen, denk ik. De heer Rebergen nog tot slot. 00:24:23

De heer Rebergen (ChristenUnie): Ja, nog een kleine vervolgvraag, want de heer Eikenaar gaf aan dat de dekking er waarschijnlijk niet slechter van zal worden. Nu is het bijvoorbeeld zo bij een collectieve zorgverzekering, dat alle kinderen in de allerhoogste tandartsverzekering vallen. Als mensen straks een aanvullende verzekering één afsluiten, dan vallen de kinderen daaronder, dus volgens mij is het niet altijd zo, dat ze betere dekking hebben. Misschien daar nog even een reactie op. 00:24:47

De heer Eikenaar: Je kan nooit dit absoluut zeggen, al was het maar omdat die verzekeringspolissen allemaal van elkaar verschillen. Als je 27 keer naar de fysiotherapeut kan, dan kun je weer met wat minder vaak naar de podotherapeut en bij de ander krijg je weer iets meer voor een bril. Die vergelijking is nooit zo 100 procent te maken. Ik denk dat dat één van de problemen altijd is met dat hele overstappen. Dat was een beetje die promotiestudie, waar ik het net over had, dat je door die ingewikkeldheid die vergelijking nooit 100 procent kan maken. In algemeenheid kun je wel zeggen dat het aanbod wat Menzis hier doet, geen voordelig aanbod meer is, als je kijkt naar andere polissen. 00:25:33

Voorzitter: Dank u wel. Wij gaan door naar de tweede set vragen van de Stadspartij 100% voor Groningen en de PVV. Die gaan over de compensatiegelden voor mensen met een te hoge energierekening. Mevrouw Menger. 00:25:48

Mevrouw Menger (Stadspartij 100% voor Groningen): Dank u wel, Voorzitter. Het zijn meerdere vragen onder hetzelfde kopje, maar laat ik beginnen met de compensatiegelden voor mensen met een te hoge energierekening. De vragen die wij hebben, staan ook in het overzicht en het is gebruikelijk om het niet meer helemaal in te leiden, begrijp ik. Ik denk dat het wel heel relevant is om dit ter tafel te brengen, ook gelet op de motie die vanmiddag door Student en Stad wordt ingediend, waaruit wij kunnen afleiden dat niet iedereen is bereikt, wat wel door waarnemend wethouder Broeksma is toegezegd. Specifiek is toegezegd, dat er vanuit de gemeente een campagne zou worden opgestart, zodat iedereen die hiervoor in aanmerking zou kunnen komen ook bereikt zou worden. Dat is een duidelijke vraag, Gezien de huidige ontwikkelingen, die snel gaan hebben wij echt hele grote zorgen over de middeninkomens die buiten de boot dreigen te vallen. We kunnen constateren dat er een ongelijk speelveld gecreëerd wordt, doordat mensen met een bijstandsuitkering een extra compensatie krijgen van 500 euro bovenop de 800 euro en andere groepen niet. Dat zorgt indirect voor een nog grotere tweedeling. In de vragen wordt ook aangegeven, dat wij ons hele grote zorgen maken over wat er op deze gemeente af gaat komen.

Zijn wij daar op voorbereid? Daarop graag een duidelijk antwoord, voor zover dat kan, van de wethouder.

4

00:27:34

Voorzitter: De wethouder. 00:27:35

De heer Eikenaar: Dank u, Voorzitter, om te beginnen met uw eerste vraag: wordt iedereen bereikt? Als wij kijken naar hoeveel mensen in de doelgroep vallen van deze energiecompensatie, dan schatten wij dat op rond de 20.000 mensen. Wij weten dat wij 13.000 mensen deze toeslag automatisch hebben uitgekeerd. Dat zijn de groepen mensen die bij ons in beeld zijn, omdat ze bijvoorbeeld een bijstandsuitkering hebben of bij de GKB bekend zijn of anderszins. Dat zijn mensen bij ons in beeld, waarvan wij weten dat ze sowieso recht hebben op deze compensatie. Daarnaast heb je nog een groep van naar schatting 7.000 mensen die niet bij ons in beeld zijn en zichzelf zouden moeten melden, omdat wij niet weten dat ze daarvoor in aanmerking komen. Er lopen inderdaad campagnes gericht op deze mensen om ze te bereiken en wij hebben inmiddels 4.800 mensen die een aanvraag hebben gedaan. Daarvan is ongeveer iets meer dan een kwart – zo uit mijn hoofd – inmiddels toegekend. Ik denk op zichzelf dat het met het bereik best aardig gaat, zou ik willen zeggen. Dan zag ik in uw vragen dat u ook nog wel een aantal vragen had over de uitvoering van de regeling. Ik kan u zeggen, er wordt hard gewerkt en er zijn ook extra mensen ingehuurd om dat werk te doen. Dat resulteert erin dat wij de verwachting hebben, dat we deze regeling op een goede manier kunnen uitvoeren.

Er is geen aanleiding om te denken dat het niet zo is. Gisteren is bekend geworden, dat er vermoedelijk 500 euro bij gaat komen, dus dat het opgetrokken wordt naar 1300 in plaats van 800 euro en ook dat is op een goede manier uit te voeren. Dan uw laatste vraag, die gaat over de middeninkomens. Ja, ik deel uw zorg. Het is inderdaad zo dat er hele grote groepen mensen op dit moment in de problemen kunnen komen. Dat gaat over mensen met een lager inkomen, maar dat gaat ook over mensen met een middeninkomen en misschien zelfs nog wel daarboven, afhankelijk van de vaste lasten uiteraard. Daar is deze regeling geen antwoord op. Uiteindelijk is moet het kabinet ervoor moet zorgen, dat er een eerlijke inkomensverdeling is. Wij hebben middelen gekregen van het kabinet om deze regeling uit te voeren en dat gaat over in totaal waarschijnlijk nu 1300 euro en die is bedoeld voor de minima. Op het moment dat we die hebben uitgekeerd aan die doelgroep is dat geld ook zo goed als op. Ik kan niet zeggen, wij nemen de middeninkomens daarin mee. Hoezeer ik uw zorgen ook deel en hoezeer we die zorgen ook over willen brengen bij het kabinet om hier een oplossing voor te vinden, maar uiteindelijk moeten daar structurelere maatregelen voor worden genomen om dat probleem op te lossen.

Wat betreft de uitvoering van de regeling denk ik dat ik u gerust kan stellen, die loopt en we weten de doelgroep goed te bereiken. 00:31:13

Voorzitter: Dank u wel. Zijn er vervolgvragen? Mevrouw Sloot. 00:31:24

Mevrouw Sloot (Stadspartij 100% voor Groningen): Voorzitter, dank u wel. Dan heb ik nog even een vervolgvraag voor de wethouder. Gisteravond tijdens het debat in de Tweede Kamer is hier ook heel veel over gesproken. Denkt u dat de gemeente, op het moment dat Den Haag wel zou besluiten om extra middelen voor de middeninkomens of de werkenden met de lagere inkomens in te stellen, hier ook een uitvoeringsprobleem heeft, zoals ze in 5

Den Haag zeggen? Daar zeggen ze dat ze niets kunnen doen, omdat ze het niet kunnen uitvoeren. 00:31:59

De heer Eikenaar: Kijk, waarom het voor een gemeente relatief gemakkelijk is om een regeling uit te voeren voor mensen met een laag inkomen is, omdat we die mensen in beeld hebben. Dat kunnen wij dus relatief gemakkelijk. Ik deel uw ergernis over het verwijzen naar allerlei uitvoeringsproblemen. Alsof een kabinet geen inkomenspolitiek via de Belastingdienst zou kunnen voeren, daar is die club voor, zou ik zeggen. Verhoog de belasting voor mensen met een hoog inkomen en verlaag deze voor mensen met een middeninkomen en een laag inkomen en dan kom je al een heel eind, zou ik zeggen, met een herverdeling en het oplossen van dit soort problemen. Dat was ook wat ik bedoelde met een structurele oplossing. Om alle lapmiddelen bij de gemeente onder te brengen, zou ik niet adviseren, nee. Ik denk dat het gaat om structurele oplossingen die over een structurele herverdeling van geld gaat in dit land en niet alleen in deze gemeente. 00:32:52

Voorzitter: Dank u wel. De heer Ram. 00:33:01

De heer Ram (PVV): Dank u wel, Voorzitter. Heeft de wethouder ook in beeld hoeveel mensen van de middeninkomens mogelijk in gevaar zijn met die variabele contracten en mogelijke afsluiting? Als de gasprijs mogelijk dit jaar weer verder oploopt en misschien naar drie tot vier euro per kuub gaat, dan heb we toch een groot probleem. Heeft u dat enigszins in beeld, zodat die mensen niet dadelijk worden afgesloten en in de kou zitten in de winter? 00:33:34

De heer Eikenaar: Nu overvraagt u mij. Ik heb niet iedereen in beeld die in een problematische situatie zit, met een middeninkomen, vanwege een contract bij de energieleverancier. Dat mag duidelijk zijn. De gemeente heeft goed de mensen met een laag inkomen in beeld. Dat zijn de doelgroepen die wij bedienen, met een bijstandsuitkering, met bijzondere bijstand, enzovoort enzovoort. Dat zijn groepen, waar dagelijkse werk voor wordt gedaan. Mensen met een middeninkomen melden zich niet bij de gemeente voor dat soort zaken. Op het moment dat er wat gedaan moet worden voor middengroepen, waar ik erg voor ben, dan zal dat toch op een andere manier moeten. Dan zijn er echt andere partijen die dat zouden moeten doen en die partijen moeten zich niet verschuilen achter allerlei uitvoeringsproblemen. Dat doet de gemeente ook niet waar het gaat om deze regeling. Wij hebben dat op ons genomen en voeren het uit. 00:34:37

Voorzitter: Helder antwoord. Ik zie verder geen vragen meer. Dan sluiten we dit vragenuur af. Ik dank u allemaal.

6