Vergelijkingsmatrix BV versus GR

Onderwerp: vergelijking juridische vorm GR versus BV ten behoeve van Zienswijze GR Publiek Vervoer Zeeland Aan de 13 raden en provinciale staten is in maart/april 2025 het verzoek gedaan om een Zienswijze uit te brengen aangaande de deelname aan de GR Publiek Vervoer Zeeland. Eén van de vragen om verduidelijking is daarbij gericht op de vraag of een GR de passende juridische vorm is en een BV niet beter op zijn plaats zou zijn. In onderstaand overzicht worden beide vormen op basis van een aantal criteria met elkaar vergeleken. Als uitgangspunt zijn de volgende 2 vormen met elkaar vergeleken: 1. Privaatrechtelijke Besloten Vennootschap. Vergelijkbaar met hoe nu de GVZ B.V. is ingericht. 2. Publiek rechtelijke Gemeenschappelijke Regeling met 14 deelnemers, welke 100% aandeelhouder is van een privaat rechtelijke B.V. (Mobiliteitscentrale (MC)). Ieder criterium wordt inhoudelijk getoetst en voorzien van een kleur: Juridische vorm kan hier op een goede wijze invulling aan geven Juridische vorm kan hier invulling aangeven indien aan bepaalde randvoorwaarde(n) wordt voldaan. Juridische vorm is hiervoor niet passend Criterium 1. Er moet bedrijfsmatig uitvoering worden geven aan de gemandateerde taken voor het route gebonden doelgroepen vervoer (o.a. leerlingen vervoer en routegebonden jeugdzorg) BV Een B.V.

is bij uitstek geschikt om op basis van DienstVerleningsOvereenkomsten (DVO) een goede dienstverlening uit te voeren gericht op kwaliteit en kosten. GR Doordat de GR de uitvoering hiervan belegt bij de MC B.V. is de GR als vorm vergelijkbaar met een B.V. en wordt gestuurd op kwaliteit en kosten. 2. Uitvoering geven aan de gedelegeerde taken voor het vraagafhankelijk vervoer (o.a. Flex en WMO). BV Bij de gedelegeerde taken worden verantwoordelijkheden van de provincie en gemeenten samengevoegd. Dit vraagt om afstemming van beleid en delen van verantwoordelijkheden welke niet in statuten en/of DVO’s zijn vast te leggen. GR Door de MC het uitvoeringsbedrijf te maken voor deze taken en tegelijkertijd de GR de opdrachtgever en orgaan waar de bestuurlijke afstemming tussen provincie en gemeenten plaatsvindt is de GR hiervoor een passende vorm.

B.V.

G.R.

Criterium 3. Bestuurstafel waarin gemeenten en provincie periodiek en gezamenlijk besluiten over beleid aangaande bereikbaarheid van voorzieningen middels Flex en OV BV Binnen een BV is geen ruimte voor afstemming van beleid (bijvoorbeeld waar wel of geen aanpassing van OV-haltes in een kern). Sturing vindt hierbij primair plaats op basis van jaarlijks vast te stellen begroting. GR Door het inrichten van een bestuurstafel binnen de GR kan het AB (provincie en gemeenten) zich periodiek een oordeel vormen en een besluiten nemen over de inrichting van publiek vervoer Zeeland (OV en Flex). 4. Publiek vervoer is een nieuw concept, waarbij er voor zowel gemeenten als provincie controle moet blijven over de bekostiging daarvan. BV Een BV is bij uitstek een vorm om grip te houden op het ter beschikking te stellen budget. Jaarlijks wordt de begroting vastgesteld en als dit niet past binnen de doelstelling van haar aandeelhouders kan een BV ultimo failliet gaan. GR Een GR is een publiek rechtelijk lichaam dat niet failliet kan gaan. Dit betekent dat bij tekorten de deelnemers deze altijd moeten aanvullen. Dit wordt onderkend en daarom is ook vastgelegd dat budgetten (voor de gedelegeerde taken)de komende 4 jaar gefixeerd (wel geïndexeerd) zijn. In jaar 3 volgt een evaluatie waarover raden en staten zich mogen uitspreken.

Hiermee wordt het risico beheersbaar gehouden en kunnen raden en staten zich op basis van een evaluatie hierover ook uitspreken. Het DB stelt jaarlijks een begroting op waarover alle bestuursleden van het DB consensus moet hebben. Dit geeft zowel gemeenten als provincie vooraf grip op de jaarlijkse uitgaven. 5. Publiek vervoer is een systeemverandering waarin provincie en gemeenten verantwoordelijkheden delen; dit vraagt om periodieke afstemming (en bijstelling) tussen 14 deelnemers. BV Een BV is primair gericht op een goede bedrijfsvoering en gericht op kwaliteit en kosten. De controle hierop is de taak van aandeelhouders. Systeemoptimalisatie is hier geen onderdeel van. GR Door de inrichting van een bestuurstafel die ondersteund wordt met monitoringrapportages, worden bestuurders actief betrokken bij het sturen en optimaliseren van het systeem publiek vervoer.

B.V.

G.R.

Criterium B.V. 6. Bereikbaarheid van voorzieningen en daaraan gekoppelde leefbaarheid van de regio vraagt om democratische controle BV Bij een BV is er een zelfstandig bevoegd directeur die invulling geeft aan de doelomschrijving binnen de statuten en de jaarlijks vastgestelde begroting. Hoe de directeur invulling geeft aan de bedrijfsvoering is niet onderhevig aan democratische controle. GR In het Algemeen Bestuur van de GR zijn alle 14 deelnemers vanuit het college vertegenwoordigd. Het AB stelt daarbij periodiek het (Flex) vervoersbeleid vast. Leden van het college leggen daarbij ultimo verantwoording af aan democratisch gekozen raden en staten. Dit beleid is vervolgens de opdracht voor de directeur van de Mobiliteitscentrale. Daarnaast is vastgelegd welke onderwerpen voor Zienswijzen aan de raden en staten moeten worden voorgelegd (zoals afwijking van begroting). 7. Het is strategisch en tactisch van belang als Publiek Vervoer Zeeland de standaard wordt voor Nederland. Hiermee is verzekerd dat nu een fundament wordt neergezet waarop komende decennia kan worden doorgebouwd. BV Een BV mist de politiek bestuurlijke aansluiting bij de landelijke gremia waar publiek vervoer wordt verankerd in landelijk beleid. Hierbij worden de 13 gemeenten en provincie dan afhankelijk van de afzonderlijke inbreng van één (of meerdere) van de 14 partijen.

Onzeker is of deze inbreng dan alle belangen dient. GR Door de GR te positioneren als de bestuurstafel publiek vervoer Zeeland is er een duidelijk aanspreekpunt voor de landelijke gremia en wordt er vanuit Zeeland met één entiteit het gesprek gevoerd dat de belangen van alle 14 deelnemers vertegenwoordigd. De (intentie tot) samenwerking van alle 14 partijen wordt nu ook al door het Rijk gezien en ondersteund met inbreng van kennis en financiële middelen. Deze paraplu kan mogelijk ook in de toekomst van meerwaarde zijn.

G.R.