Agendapunt 13. raadsvoorstel kasz

Raadsvoorstel Agendapunt Vergadering d.d.

14 september 2021

Datum collegebesluit 14 september 2021 Onderwerp

Definitieve KasZ

Registratienummer

Z21.092909 / D21.797841

Portefeuillehouder

drs. C. Pille

Programma

Milieu

Behandeld door

Lisa Huigen

1. Samenvatting De gemeenteraad wordt gevraagd middels dit raadsvoorstel en -besluit: 1. Akkoord te gaan met de door de Zeeuwse overheden – in samenwerking met andere partijen – opgestelde Klimaatadaptatiestrategie Zeeland (kasZ) en deze vast te stellen. 2. Deze KasZ als (basis)strategie voor Goes te gebruiken, zodat in de gemeentelijke plannen zoals de Omgevingsvisie, ruimtelijke plannen en het inrichten van de openbare ruimte rekening wordt gehouden met de strategische uitgangspunten van klimaatadaptatie. 2. Inleiding Zeeland heeft in het verre en nabije verleden te maken gehad met veranderingen door klimaatverandering en zeespiegelstijging. Ondanks de CO2 reducerende maatregelen tegen de klimaatverandering zullen we te maken gaan krijgen met een hogere gemiddelde temperatuur, stijgende zeespiegel, vaker extremer weer en vaker en langere hittegolven en perioden van droogte. De effecten van klimaatverandering zijn op alle Zeeuwen en alle onderdelen van de Zeeuwse samenleving van toepassing. Daarom is het belangrijk om Zeeland aan te passen en voor te bereiden op de (toekomstige) effecten van klimaatverandering. De Klimaatadaptatiestrategie Zeeland (KaSZ) moet ervoor zorgen dat Zeeland in 2050 klimaatbestendig en waterrobuust is ingericht. De KaSZ komt voort uit de Deltabeslissing Ruimtelijke Adaptatie uit het Nationale Deltaprogramma.

Het doel van de Deltabeslissing is om Nederland in 2050 klimaatbestendig en waterrobuust in te richten. In 2015 is zowel in de Waterochtend en het portefeuillehoudersoverleg van de Vereniging van Zeeuwse Gemeenten besloten om deze Deltabeslissing gezamenlijk uit te voeren. Om te bevestigen dat alle Zeeuwse overheden zich inzetten voor een klimaatbestendig en waterrobuust Zeeland in 2050, is in maart 2019 door alle Zeeuwse overheden het ‘Convenant klimaatadaptatie Zeeland’ ondertekend. Dit convenant heeft gezorgd voor de start van het bestuurlijk kernteam klimaatadaptatie en dat dit team zich, samen met alle Zeeuwse overheden, maatschappelijke organisaties, ondernemers en inwoners, heeft ingezet voor de totstandkoming van de Klimaatadaptatiestrategie Zeeland. De KaSZ beschrijft de Zeeuwse uitgangspunten en benoemt voor welke onderwerpen lokale uitgangspunten van toepassing zijn. Deze lokale uitgangspunten zijn in de KaSZ niet uitgewerkt, dit is aan de gemeente zelf. Op deze manier krijgt de gemeente de kans om (extra) eigen ambities, prioriteiten, lokaal specifieke opgaven, situaties en speerpunten te implementeren. Dit volgt in een later stadium in het Goese klimaatadaptatie uitvoeringsprogramma. Op dit moment ligt er een conceptversie van de KaSZ.

Het kernteam heeft getracht met de KaSZ een goede balans te vinden tussen ambitie en draagvlak en bevat een visie op een klimaatbestendige toekomst van Zeeland. De inzet van de KaSZ is dat klimaatadaptatie vaak slim kan en een meerwaarde kan hebben op verschillende fronten, zonder dat dit grote (extra) kosten met zicht meebrengt. De KaSZ zorgt voor een Zeeuws fundament voor de aanpak voor klimaatadaptatie. Het document zorgt voor dezelfde uitgangspunten voor de aanpak van klimaatadaptatie binnen alle Zeeuwse gemeenten. De KaSZ is een uitwerking van het Klimaatprogramma 2019 - 2022 en de

Z04662428FB

Agendapunt Pagina 2

Uitvoeringsagenda Klimaat 2019. De KaSZ dient namelijk als basis voor de uitwerking van het Uitvoeringsprogramma Klimaatadaptatie, zoals vermeld in het Klimaatprogramma. Op dit moment ligt er een conceptversie van de KaSZ. Het kernteam heeft getracht met de KaSZ een goede balans te vinden tussen ambitie en draagvlak en bevat een visie op een klimaatbestendige toekomst van Zeeland. De inzet van de KaSZ is dat klimaatadaptatie vaak slim kan een meerwaarde kan hebben op verschillende fronten, zonder dat dit grote (extra) kosten met zicht meebrengt. In het thema-overleg Klimaat, Energie en Milieu d.d. 16 december 2020 is besloten om de conceptKaSZ bij alle gemeenten ter consultatie voor te leggen. Ter verduidelijking van de KasZ is in de raadscommissie van 11 maart een presentatie gehouden door de provincie Zeeland over de inhoud van de concept-KasZ. Tot 31 maart 2021 konden reacties op de concept-KasZ worden toegezonden aan de kerngroep klimaatadaptatie. Alle reacties op de concept-KasZ zijn beantwoord of verwerkt in april en mei. Op 7 juli is de definitieve versie aangenomen in het OZO. De Goese aanvulling op de KasZ wordt een uitvoeringsagenda. De stresstesten die afgelopen jaar zijn uitgevoerd zullen de Goese uitvoeringsagenda specifieker maken dan de die van de KasZ. 3.

Inhoud In de KaSZ wordt regionaal ingegaan op de vier hoofdthema’s van klimaatadaptatie: hitte, droogte, wateroverlast en overstromingen. Alleen deze laatste heeft zijn eigen hoofdstuk gekregen, de andere drie thema’s zijn verwerkt in de 5 kernsectoren: vitale en kwetsbare infrastructuur, natuur, landbouw, bebouwd gebied en recreatie. Bij de aanpak van overstromingen wordt er uitgegaan van het meerlaagsveiligheidsprincipe. Dit houdt in dat er gebruik wordt gemaakt van 4 “verdedigingslinies”: buitendijkse gebieden, primaire keringen, ruimtelijke inrichting en crisismanagement. Met name ruimtelijke inrichting is relevant voor de gemeente. Wanneer een dijk bezwijkt moet de ruimtelijke inrichting ervoor zorgen dat de gevolgen van een overstroming beperkt worden. Hierbij kan gedacht worden aan het uitsluiten van gebieden die snel en diep overstromen voor nieuwe ontwikkelingen. Vitale en kwetsbare infrastructuur is zowel infrastructuur boven- als ondergronds. Dit onderdeel is gekoppeld aan vitale en kwetsbare functies, dit is omdat uitval van de infrastructuur en functies kunnen leiden tot maatschappelijke ontwrichting. In de strategie is aangegeven dat de huidige infrastructuur op natuurlijke momenten wordt aangepakt. Bij nieuwe vitale en kwetsbare functies en infrastructuur krijgt klimaatadaptatie een nadrukkelijkere rol in het besluitvormingsproces.

De Zeeuwse natuur is namelijk van grote waarde voor flora en fauna en het welzijn van mens en samenleving. De effecten van klimaatverandering brengen grote gevolgen met zich mee en zullen uiteindelijk leiden tot een verarming van de Zeeuwse biodiversiteit. Om te voorkomen dat ecosystemen op korte en lange termijn schade zullen ondervinden zullen klimaatadaptieve maatregelen genomen moeten worden. Het Natuurnetwerk Zeeland zal de negatieve klimaateffecten moeten gaan opvangen. Klimaatadaptatie is één van de transities die specifieke aandacht vraagt in de landbouw. De negatieve effecten van klimaatverandering leiden tot gewas- en oogstschade, negatieve effecten op de bodemstructuur en het minder geschikt worden van de huidige teelten. In het document ‘Samenwerken aan het Zeeuwse platteland’ wordt onder andere invulling gegeven aan de transitie voor klimaatadaptatie. Bebouwd gebied ondervindt schade van het veranderende klimaat door wateroverlast door extreme neerslag, zettingsschade aan infrastructuur en gebouwen en schade aan groen door langere periodes van droogte en hittegolven zorgen voor gezondheidsproblemen. De hoofdlijnen voor het klimaatbestendig maken van het bebouwde gebied liggen bij het aanhaken op geplande ingrepen, zoals herstructurering en grote en kleine onderhoudsmaatregelen.

In de recreatiesector zal klimaatverandering zorgen voor meer overlast maar ook voor groei van de sector. De overlast in de recreatiesector is vergelijkbaar met die in het bebouwd gebied. Ook hier

Agendapunt Pagina 3

liggen voor de fysieke richting de hoofdlijnen voor het klimaatbestendig maken bij het aanhaken op geplande ingrepen. De klimaatbestendige aanpassingen voor evenementen worden nog onderzocht. 4. Financiën De Klimaatadaptatiestrategie Zeeland is zo opgebouwd dat klimaatadaptatie vaak slim kan en op veel fronten meerwaarde heeft. In veel gevallen kan dit zonder grote/extra kosten. Dat betekent wel dat we een aantal zaken anders gaan doen. In de lopende projecten wordt klimaatadaptatie op dit moment wel al meegenomen. In eerste instantie betekent verandering aan het klimaat dat geplande werkzaamheden anders uit worden gevoerd. De financiële consequenties zullen worden uitgewerkt in de Goese uitvoeringsagenda. Voorlopig wordt ervan uitgegaan dat klimaatadaptatie wordt gefinancierd vanuit bestaande budgetten. De Impulsregeling Klimaatadaptatie vergoed één derde van de uitvoeringskosten voor klimaatadaptatie in projecten, mits deze aan de voorwaarden voldoen. Vanuit de Impulsregeling is zowel ‘eigen budget’ als ‘kwaliteitsbudget’ beschikbaar. Deze budgetten zijn beschikbaar gesteld door het Rijk en ondergebracht bij de Provincie Zeeland. Voor de gemeente Goes is tot en met 2027 €345.382,98 eigen budget beschikbaar. Voor het kwaliteitsbudget is €1.917.000,- beschikbaar. De aangevraagde subsidie moet minimaal €50.000,- omvatten.

Voor dit laatste budget wordt er ook gescoord op diverse klimaatadaptatiemaatregelen, de mate van participatie binnen het project en het aansluiten bij andere doelstellingen zoals de energietransitie en de vermindering van CO2 uitstoot. De hoogste scores krijgen als eerste budget. Projecten die voor de Impulsregeling Klimaatadaptatie in aanmerking komen, komen te zijner tijd, met de voorgestelde financiële dekking, terug bij het college en de raad. 5. Communicatie Er wordt een campagne opgezet om de Zeeuwse samenleving bewust te maken van de gevolgen van het veranderende klimaat én te activeren om zelf aan de slag te gaan. Op regionaal niveau gebeurt dit met ‘Zeeland veranderd mee’ en op lokaal niveau doen we dit met de campagne ‘Alle B-tjes helpen’. Bij dit raadsvoorstel mee te zenden stukken: 1. Aanbiedingsbrief algemene besturen 2. Klimaatadaptatiestrategie Zeeland 2021-2026 3. KasZ bijlage - Infographic Ter inzage te leggen stukken 1. Klimaatadaptatiestratiegie Zeeland 2021 - 2026 2. KasZ bijlage -Infographic Hoogachtend, Burgemeester en Wethouders van Goes,

mr. H.E. Schild Secretaris

drs. M. Mulder MSc. Burgemeester