presentatie-werking-spreidingswet

Spreidingswet Wet gemeentelijke taak mogelijk maken asielopvangvoorzieningen

24-01-2024

Aanleiding en doel Uitvoeringsagenda Flexibilisering Asielketen (mei 2020) • •

• • • •

Een flexibel en effectief asielsysteem dat adequaat reageert op fluctuaties Dat kan rekenen op draagvlak in onze wijken, dorpen en steden Respecteert de spankracht van lokale gemeenschappen en besturen Gaat uit van regionale plaatsing (weinig verhuisbewegingen) Betere spreiding van asielopvang over Nederland = Spreidingswet Draagt bij aan tijdige en effectieve integratie van statushouders

Proces • • • • • • • • • • •

Uitvoeringsagenda Flexibilisering Asielketen Bestuurlijke afspraken Wet in consultatie gebracht Consultatiereactie + uitvoeringstoets VNG Besluit en Specifieke uitkering (bonus) in consultatie gebracht Resolutie VNG aangenomen Consultatiereactie + uitvoeringstoets VNG Bespreking en besluitvorming TK Wijzigingen wet – besluit – regeling n.a.v. moties/amendementen Bespreking en besluitvorming EK Publicatie wet – besluit – regelingen

: augustus 2020 : augustus 2022 : november 2022 : december 2022 : mei 2023 : juni 2023 : juli 2023 : oktober 2023 : oktober 2023 : januari 2024 : 1 februari 2024

Wet wordt van kracht op 1 februari 2024

Verdeelsystematiek Spreidingswet Voor 1

-

februari

Capaciteitsbesluit Verdeling plekken: - Indicatieve opgave voor gemeenten - Provinciale opgave - In beeld gebracht wat de huidige duurzame opvangplekken zijn

2 mogelijkheden Optie 1 Provinciaal plan voldoet aan opgave. - Er zijn voldoende plekken gerealiseerd. - In het plan staan voldoende plekken aangewezen voor tijdige realisatie

Optie 2 Provinciaal plan voldoet niet aan opgave. - Gemeenten willen niet meewerken - Er zijn onvoldoende plekken gevonden - Er is geen provinciaal plan - Etc.

Verdeling van plekken o.b.v. Inwonersaantal + SES-WOA Score Voor 31

Februari - November -

Overleg PRT (wie gaat welke plekken bieden?) Realisatie plekken

Voor 1

november

- CdK dient Provinciaal Plan in 72. Amendement van het lid Van den Brink c.s over het verlengen van de fase van vrijwilligheid (idem als concept amendement VNG / IPO) 75. Amendement van het lid Jasper van Dijk 36333-74 over een verdeling op basis van inwoneraantal en sociaaleconomische status van de gemeente

december

-

Verdeelbesluit door minister (Staatssecretaris)

-

Verdeelbesluit is conform Provinciaal Plan Geen aanwijzingen

Géén (afdoende) Provinciaal Plan: - Minister wijst in verdeelbesluit gemeenten aan die de plekken moeten realiseren

6 maanden na het nemen van het verdeelbesluit moeten de locaties worden aangeboden aan het COA (gerealiseerd zijn)

6 maanden na het nemen van het verdeelbesluit moeten de locaties worden aangeboden aan het COA (gerealiseerd zijn)

Geen uitvoering van het plan: - Escalatieladder - Kan uiteindelijk leiden tot dwang

Geen uitvoering van het plan: - Escalatieladder - Kan uiteindelijk leiden tot dwang

Uitleg formule: Indicatieve opgave Formule (SES-WOA + 1)* iG/In = Wf BO*Wf/TWf = Iv iG

Aantal inwoners gemeente

iN

Aantal inwoners Nederland

BO

Capaciteitsbehoefte

Wf

Wegingsfactor per gemeente

TWf

Totale wegingsfactor alle gemeente

Iv

Indicatieve verdeling voor de gemeente

“Vertaling” van de formule ▪ Er wordt gekeken hoeveel % jouw gemeente aan inwoners heeft ten opzichte van het totaal aantal inwoners van Nederland. ▪ Dat % moet jouw gemeente aan asielplekken plekken ten opzichte van de totaal benodigde asielplekken ▪ Vervolgens wordt er een correctie toegepast op dat % ▪ Gemeenten met een hoge SES-WOA score, krijgen een hoger % ▪ Gemeenten met een lage SES-WOA score, krijgen een lager %

Voorbeeld 1 : Gemeente A (weinig inwoners en hoge score) Inwonerspercentage SES-WOA score Inwonerspercentage na correctie SES-WOA score Bij 96.000 gevraagde plekken

0,14% 0,138 (> 0) 0,16% (Wf) ca. 154 plekken

Voorbeeld 2: Gemeente B (veel inwoners en lage score) Inwonerspercentage SES-WOA score Inwonerspercentage na correctie SES-WOA score Bij 96.000 gevraagde plekken

3,73% -0,269 (< 0) 2,70% (Wf) ca. 2.592 plekken

Waar vind je de SES-WOA score voor jouw gemeente? https://vng.nl/nieuws/cbs-publiceert-nieuwe-sociaaleconomische-score-van-wijken https://www.cbs.nl/nl-nl/achtergrond/2022/14/statusscore-per-wijk-en-buurt-o-b-v-welvaartopleidingsniveau-en-arbeid

Aanmeldvoorzieningen N.a.v. de motie van het lid Piri c.s.

➢ In de Provinciale Opgave KAN een aanmeldvoorziening worden opgenomen ➢ Minister moet hierbij acht slaan op een evenwichtige spreiding over Nederland door rekening te houden met de Provinciale Opgave

Tekst uit de motie constaterende dat al in 2015 de ambitie is uitgesproken om in de regio’s noord, zuid en oost in totaal drie volwaardige aanmeldcentra te verwezenlijken; overwegende dat extra aanmeldcentra van belang zijn voor het ontlasten van het aanmeldcentrum in Ter Apel;

verzoekt de regering om bij de toepassing van de Wet gemeentelijke taak mogelijk maken asielopvangvoorzieningen in de AMvB uit te werken dat volwaardige aanmeldcentra ook eerlijk worden verspreid,

https://www.tweedekamer.nl/kamerstukken/moties/detail?id=2023D39266&did=2023D39266

Uitkeringssystematiek Spreidingswet Er zijn 3 soorten Uitkeringen 1. Duurzame opvangplaatsen

Toelichting

Bedragen

-

Duurzame opvangplaatsen: opvangplaatsen die 5 jaar of langer beschikbaar worden gesteld. Niet langer criterium van 100 opvangplaatsen of meer om voor een uitkering in aanmerking te komen. Hoogte uitkering verschilt: <100 plekken >100 plekken

-

Uitkering voor elke meerplek die geleverd wordt bovenop de gegeven opgave.

-

2.000 euro per meerplek bij >100 opvangplaatsen 1.000 euro per meerplek bij <100 opvangplaatsen

-

Deze uitkering moet aangevraagd worden door de desbetreffende gemeente Aanvraag van de uitkering bij JenV via een formulier (info volgt later)

2. Bijzondere opvangplaatsen

-

Opvangplaatsen van bijzondere aard De periode van 5 jaar beschikbaar stellen is geen eis hierbij Voor deze opgave geldt geen ondergrens van 100 plekken Bijvoorbeeld amv, aanmeldvoorziening, HTL

-

3. 75% Uitkering

-

Als meer dan 75% van de provinciale opgave is behaald Alle opvangplaatsen tellen mee, ook de opvangplaatsen waar al een uitkering voor is ontvangen De vaste verdeling van deze uitkering is: - 15% voor de provincie - 85% voor de gemeenten die de opvangplekken bieden

-

1.500 euro per meerplek en enkel voor de gemeenten die plekken bieden.

-

Deze uitkering wordt NIET uitgekeerd aan betreffende gemeente als gemeente uitkering 1. (duurzame opvangplaatsen) ook heeft ontvangen. Gemeente moet dus keuze maken. De uitkering wordt WEL uitgekeerd als de gemeente enkel uitkering 2 heeft ontvangen. Uitkering 1 en 3 worden beide uitgekeerd.

-

2.000 per opvangplaats

Deze uitkering wordt ambtshalve uitgekeerd door het rijk aan de gemeente

-

Deze uitkering wordt automatisch uitgekeerd door het rijk Uitgekeerd na ommekomst van de wetscyclus van 2 jaar Belangrijk voor gemeenten die meer plekken bieden dan hun indicatieve opgave ✓ Voor welke uitkering komt de gemeente in aanmerking ➢ Keuze maken tussen uitkering 1 of uitkering 3 ✓ Bespreking Lokaal en aan de PRT te bespreken (eventueel ook aan de RRT) ✓ Lokale besluitvorming voor aanvraag uitkering bij JenV via een daarvoor nog te ontwikkelen formulier

Exploitatie door gemeente Regeling verstrekking asielzoekers (Rva) De Rva wordt van toepassing verklaard, met uitzondering van…

• De Rva wordt aangepast en aangevuld met een extra artikel waarin het mogelijk wordt gemaakt (het betreft een KAN-bepaling) dat gemeente exploiteren • Gemeente is – o.b.v. de Rva – verantwoordelijk voor materiele en immateriële opvang • COA moet met college overeenkomen dat exploitatie door gemeente gestart wordt • Inzet van derden moet voorgelegd worden aan minister • Bijzondere opvangplaatsen zijn uitgezonderd • Bewonerslogistiek blijft een COA verantwoordelijkheid • College faciliteert de taken van relevante uitvoeringsorganisaties en werkafspraken worden hiervoor schriftelijk vastgelegd. Punten van aandacht • Hoe ziet de verantwoordelijkheidsverdeling COA, college en minister er uit? • De regeling geeft nog geen nadere duiding over wat dit echt behelst (in uitvoering)

Kleinschalige opvangvoorzieningen 1. Geen wijzigingen in de wet 2. Staatssecretaris heeft toegezegd dat kleinschalige opvang mogelijk is 3. COA start met 20 pilots kleinschalige opvang

Geïnteresseerd? Aanmelden bij www.coa.nl/vastgoed

Overleg en samenwerking

De gezamenlijke gemeentelijke opgaven vormen in sommige provincies de regionale opgave De gezamenlijke gemeentelijke indicatieve opgaven vormen de provinciale Opgave

Iedere gemeente krijgt een indicatieve opgave

✓ ✓ ✓ ✓ ✓ ✓

✓ ✓

Lokaal Overleg Indicatieve opgave Huidige realisatie Mogelijkheden opvang binnen de gemeente Welke afspraken met de regio / provincie Keuze t.a.v. uitkering Procedures voor realisatie - bestemmingsplan e.d. Starten met procedures Starten met realisatie

Regionale Regietafel (RRT) ✓ Voor provincies met RRT’s ✓ Regionaal Plan voor de PRT ✓ Verder idem als bij de PRT

✓ ✓ ✓ ✓ ✓

Provinciale Regietafel (PRT) Individuele indicatieve opgaven in beeld Provinciale opgave in beeld Huidige realisatie in beeld Eventueel andere opgaven in beeld Samenwerkingsafspraken, o.a.: - Wel / niet uitwisselen van opgaven Oekraïne, asiel, statushouders, etc.

✓ Voor 1 november Provinciaal Plan aan Stas

Bespreekpunt : Samenstellen uitvoerings- regieteam (lokaal, regionaal, provinciaal of anders)

Landelijke Ondersteuning Ondersteuningsstructuur JenV

Versterking PRT’s

• Programma Spreidingswet J&V

• Overleg secretarissen PRT • Regieteams en samenwerkingsverbanden

Taken • Uitvoering wettelijke taken •

Vaststellen capaciteitsraming

• Communicatie over de werking van de wet • Voor de zomer opstellen beleidskaders bij ministeriele regelingen • •

Beleidskader Kwaliteit en exploitatie Beleidskader verdeelbesluit en IBT

Financiële middelen • Spreidingswet

Taken

Uitwerking

• Monitoren van de voortgang van de PRT’s • Handreiking voor het verslag

• Bonusregeling via SPUK • Middelen voor de uitvoering van de wet