Presentatie GSP Raad 28 nov 2024

Groenstructuurplan 28 november 2024

Agenda 1. Aanleiding: 2. Doelstelling: 3. Proces: 4. Waarden van groen: 5. Inventarisatie: 6. Visie: 7. Uitwerking: 8. Vervolg:

waarom een nieuw groenstructuurplan wat willen we bereiken wat zijn de te nemen stappen waarom is groen belangrijk wat hebben we, een analyse op hoofdlijnen waar willen we naar toe hoe willen we dat bereiken welke stappen moeten we nog nemen

1 Aanleiding • • • •

Huidig GSP uit 2013 Actualiseren als basis voor toekomstig beleid voor de komende 10 jaar Verdieping als aanvulling op de omgevingsvisie Borgen van landelijk en provinciaal beleid

2 Doelstelling • • • •

Gewenste groenstructuur op de lange termijn Handvaten om de huidige groenstructuur te verbeteren Handvaten om vorm te geven aan de visie Inzicht in het belang, nut en noodzaak voor behoud, versterking en bescherming van de groenstructuur

• Basis voor het opstellen van uitvoeringsprogramma’s

3 Proces Inventarisatie Visie Uitwerking

4 Waarden van het groen 1. Recreatie of gebruikswaarde 2. Gezondheidswaarde 3. Educatieve waarde 4. Natuurwaarde en biodiversiteit 5. Ruimtelijke waarde 6. Cultuurhistorische waarde 7. Functionele waarde 8. Technische waarde 9. Economische waarde 10. Maatschappelijke waarde

Atlas voor gemeenten 2024 – brede welvaart / aantrekkelijkheid

5 Inventarisatie

Inventarisatie

Inventarisatie

Inventarisatie bermen

6 Visie • Speerpunten uit het raadsakkoord • Speerpunten uit de omgevingsvisie

Speerpunten uit het raadsakkoord Duurzaamheid We willen de kwaliteit van de natuur behouden en de biodiversiteit vergroten. De gemeente heeft een biodivers, ecologisch en duurzaam groenbeleid. We werken hierbij samen met en stimuleren inwoners en bedrijven om daaraan een bijdrage te leveren. Wij zetten in op het bevorderen van een circulaire economie. (uit Raadsakkoord 2022 - 2026 Dantumadiel)

Speerpunten uit de Omgevingsvisie Landschap en cultuurhistorie

- verschillende landschapstypen als kernkwaliteit - leesbaar houden van de verschillende landschapstypen en de overgangen daartussen. - landschap als drager voor nieuwe ontwikkelingen

Wonen

- Bij de keuze voor in- of uitbreiding houden we rekening met het klimaat. - We zorgen voor voldoende ruimte voor groen en water in de dorpen Gezondheid, beweging en recreatie inwoners

- Gezondheid is een belangrijke pijler in onze keuzes over de leefomgeving

Water

- Inrichting plantsoenen en groen zoveel mogelijk klimaatrobuust - Bewaken groene ruimte in dorpen, door bij nieuwe ontwikkelingen klimaatadaptatie mee te nemen in de locatiekeuze - Voldoende waterberging in woningbouwplannen - Vasthouden van meer water in de bodem - Stimuleren klimaatrobuuste en duurzame maatregelen door inwoners en bedrijven op eigen terrein - Preventie van hittestress

Biodiversiteit

-

Behouden en versterken van de biodiversiteit leefgebieden verbinden en variatie aanbrengen Gevarieerd en ecologisch beheer Samenwerken met gebruikers, eigenaren en organisaties om de biodiversiteit te versterken

- Onderzoek bij nieuwe ontwikkelingen naar mogelijkheden voor een bijdrage aan de biodiversiteit - Bewustwording rondom biodiversiteit

7 Uitwerking - Uitwerking groenstructuur per thema - Uitwerking groenstructuur per kern - Overige aandachtspunten en wensen vanuit de Gemeenteraad

Uitwerking groenstructuur per thema

• • • • • •

Cultuurhistorie Recreatie Educatie Gezondheid Biodiversiteit Klimaatadaptatie

• Behouden, herstellen en versterken cultuurhistorische structuren

Cultuurhistorie

• Aantrekkelijke groenstructuur • Ruimte voor recreatie • Groen toegankelijk maken

Recreatie

• Informeren inwoners • Educatieve elementen toevoegen in openbaar groen • Wandel/ fietsroutes met hierin aandacht voor groen • Groen beter vertegenwoordigen in gemeentelijke communicatie

Educatie

• Belang van groen voor gezondheid • Effecten van groen op fysieke en mentale gezondheid • 3-30-300 regel

Gezondheid

• Diversiteit in soorten bij nieuwe aanplant • Soortenlijst per landschapstype • Weren van soorten uit ‘zwarte bomenlijst’ • verankeren van ecologische verbindingszones in het openbaar groen

Biodiversiteit

• Beperken hittestress • Voorkomen wateroverlast

Klimaatadaptatie

Uitwerking groenstructuur per kern 1. Damwâld 2. De Westereen 3. Feanwâlden 4. Broeksterwâld 5. Rinsumageast 6. Wâlterswâld 7. Driezum 8. De Falom 9. Readtsjerk 10.Sybrandahûs

Groenstructuur Rinsumageast

Randvoorwaarden

Overige aandachtspunten en wensen vanuit de Gemeenteraad - Groene- en zwarte bomenlijst, Stichting Natuur & Milieu - Motie Kleur en Fleur in centrum gebieden - Motie Geboortebos / Bertebosk Dantumadiel

Groene- en zwarte bomenlijst, Stichting Natuur & Milieu

Groene- en zwarte bomenlijst, Stichting Natuur & Milieu Resultaat Nieuwe aanplant draagt bij aan verhogen van biodiversiteit 13 insectensoorten 450 insectensoorten

Amerikaanse eik

Zomereik

Groene- en zwarte bomenlijst, Stichting Natuur & Milieu – hoe gaan we hier mee om? Voorstel zwarte bomenlijst

• Geen nieuwe aanplant met soorten uit zwarte lijst • Soorten uit huidige plantsoenen verwijderen in reguliere snoeicyclus (dunning) • Afweging maken per boom voor 11 ‘zwarte’ monumentale bomen op ‘markante bomenlijst Dantumadiel’ -

9 st. Amerikaanse eik (Quercus rubra)

-

2 st. Acacia (Robinia pseudoacacia)

Groene- en zwarte bomenlijst, Stichting Natuur & Milieu – hoe gaan we hier mee om? Voorstel groene bomenlijst

• Assortiment nieuwe aanplant bomen baseren op groene lijst. • Assortiment nieuwe aanplant bosplantsoen baseren op groene lijst. • Assortiment nieuwe aanplant heestervakken aanvullen met soorten uit groene lijst. (afwijkingen hierop mogelijk, maar met goede onderbouwing)

Motie Kleur en Fleur in centrum gebieden

• Jaarlijks inzaaien van diverse bermen met bloemrijke mengsels

Motie Geboortebos / Bertebosk Dantumadiel

Totaal circa 200 geboorten per jaar Totaal benodigd areaal circa 50.000 m2

Motie Geboortebos / Bertebosk Dantumadiel

Raming aanleg en onderhoud bertebosk(en) circa € 750.000 – 900.000 voor 5 jaar

Motie Geboortebos / Bertebosk Dantumadiel Voorstel: Donatie van ‘Bertebeam’ bij geboorte

• Overhandiging waardebon bij geboorte • Uitreiking bomen 1 moment per jaar Keuze:

1. Aanplant door ouders in eigen tuin 2. Aanplant door gemeente in gemeentelijke plantsoenen

Motie Geboortebos / Bertebosk Dantumadiel Donatie van ‘Bertebeam’ bij geboorte Resultaat

• Structureel verhogen van het bomenbestand met ca. 200 st. per jaar (hoofdzakelijk op particulier terrein) • Stimuleren groene inrichting van particuliere terreinen • Bewustwording belang van groen/ bomen bij onze inwoners • Aanhaken op speerpunt ‘Duurzaamheid’ uit Raadsakkoord • Aanhaken op speerpunt ‘Biodiversiteit’ uit Omgevingsvisie • Tastbaar bewijs van een groene en vitale gemeente

Motie Geboortebos / Bertebosk Dantumadiel Kostenraming donatie ‘Bertebeam’ Uitgangspunten:

• Beschikbaar stellen van 200 bomen • Ontwerp en drukwerk waardebon • Ontwerp en automatisering website • Publiciteit • Aankleding en verzorging uitdeelmoment Totaal geraamd per jaar € 15.000 – 20.000

N O B E D R A A W

8 Vervolg Vertaling naar maatregelen

- Vertaling naar uitvoeringsprogramma groenstructuur - Vertaling naar uitvoeringsprogramma biodiversiteit • Concretisering in de vorm van een meerjarenplan (meerjarenraming en meerjarenplanning) • Werk met werk maken en meeliften op gepland onderhoud en reconstructie • Participatie? Op welk moment en in welke vorm?

Planning -

Verwerken reacties raad in voorlopig groenstructuurplan Ruimte voor participatiemoment voorjaar 2025 Voorleggen voorlopig groenstructuurplan aan raad juni 2025 Ter inzage voorlopig groenstructuurplan Verwerken inspraakreacties in definitief groenstructuurplan Vaststellen definitief groenstructuurplan einde zomer 2025

Opstellen uitvoeringsprogramma’s groenstructuur en biodiversiteit - Derde kwartaal 2025 – Eerste kwartaal 2026