Boekwerk jaarrekening 2023 inclusief verwerkte annotatie

Jaarstukken 2023

1

Oplegger voor raadsleden ten behoeve van het resultaat jaarstukken 2023 Met deze oplegger wordt een korte duiding gegeven over de grootste afwijkingen welke leiden tot het resultaat á € 9.691.000. Hiermee wordt getracht een helder inzicht te geven in de totstandkoming van het resultaat over 2023. Stelpost Loon-en prijscompensatie (lasten € 354.000 V) In de gemeentelijke begroting wordt gewerkt met een stelpost voor loon- en prijscompensatie. Deze wordt gebruikt om tussentijdse prijsstijgingen als gevolg van indexering op te kunnen vangen. In 2023 is deze stelpost niet volledig besteed, waardoor in 2023 een positief resultaat op dit budget resteert van € 354.000. Algemene Uitkering (decembercirculaire) (baten € 1.023.000 V) De decembercirculaire is de laatste bijstelling in het jaar van de algemene uitkering. Omdat de effecten hiervan pas in december 2023 bekend zijn gemaakt, is er geen mogelijkheid meer geweest om de begroting hierop bij te stellen. Hierdoor ontstaat een afwijking op de Algemene Uitkering van € 1.023.000 voordelig. Specifieke uitkering opvang ontheemden Oekraïne (baten € 1.520.000 V) In 2023 heeft de gemeente Bergeijk per opgevangen vluchteling een normbedrag ontvangen vanuit het Rijk. Dit normbedrag en de doorwerking hiervan is niet bijgesteld in de tussenrapportages.

De inkomsten uit de normbedragen zijn hoger dan de kosten die de gemeente maakt voor de opvang van deze vluchtelingen. Hiermee resteert een saldo van € 1.520.000 positief. Bij de aanbieding van de jaarstukken 2023 zal voorgesteld worden om dit saldo in de Bestemmingsreserve Opvang te storten. Economische ontwikkeling (baten € 400.000 V) De gemeente Bergeijk heeft een overeenkomst met de provincie Noord-Brabant over de ontwikkeling van ruimte voor ruimtekavels. Op grond van deze overeenkomst is in de Slotwijziging 2023 rekening gehouden met 19 ruimte voor ruimte titels. Begin 2024 heeft de gemeente nog € 400.000 ontvangen voor acht (8) ruimte voor ruimte-titels die in de gemeente Bergeijk in 2023 zijn gekocht van de Ontwikkelingsmaatschappij Ruimte voor Ruimte en afgerekend met de provincie. Deze € 400.000 is nog niet opgenomen in de begroting 2023. Daarom zal bij de aanbieding van de jaarstukken 2023 hiervoor een resultaatbestemming aan de raad gevraagd worden, en op deze wijze de gelden in de bestemmingsreserve DOB te storten. Fysieke bedrijfsinfrastructuur (baten € 144.000 V) In 2023 zijn meer kavels verkocht op de Waterlaat 7 dan verwacht. De doorwerking en toelichting hiervan vindt plaats in de paragraaf grondbeleid en bij de scenariodoorrekening van de grondexploitaties. KBP (baten € 2.500.000 V) In 2023 heeft de liquidatie van het KBP plaatsgevonden.

Eind 2023 is hiervoor een winstuitkering van € 2.500.000 ontvangen, welke niet in de begroting is opgenomen. In de begroting was hiervoor reeds al een bedrag van € 1.875.000 opgenomen, welke in de zomer van 2023 is ontvangen. Hiermee bedraagt de totale opbrengst van het KBP in 2023 € 4.375.000. WMO (lasten € 313.000 V) en sociale zaken (lasten € 430.000 V) Per 1 april 2022 is er een nieuwe wijze van financiering ingegaan (P*Q), wat inhoudt dat er per uur gedeclareerd wordt (in plaats van resultaatgerichte bekostiging). Daarnaast zijn er door de personeelstekorten daadwerkelijk minder uren ingezet en gedeclareerd. Voor zowel 2022 als 2023 zijn de lasten lager dan de gestelde begroting en kan geconcludeerd worden dat er sprake is van een nieuwe normaal. 2

Omgevingsvergunningen (baten € 322.000 V) In het laatste kwartaal van het jaar zijn er toch nog extra omgevingsvergunningen aangevraagd en vervolgens door ons verleend, veel meer nog dan vooraf ingeschat. Ook betroffen het hier enkele omvangrijke aanvragen. Hierdoor is een voordeel ontstaan van € 322.000 aan legesinkomsten. Anterieure overeenkomsten (baten € 415.000 V) Voor alle plannen zijn, met uitzondering van de gemeentelijke grondexploitaties, anterieure overeenkomsten afgesloten. Daarnaast is er ook een aantal grotere plannen in procedure, zoals bijvoorbeeld Hooge Berkt II of Looburgh, waardoor ook de plankosten hoger zijn. Voor een deel van deze plannen is een bijdrage aan het Vereveningsfonds gedaan, dit voor een bedrag van € 77.000.

3

Aanbiedingsbrief Aan de leden van de Raad van de gemeente Bergeijk Geachte dames en heren, Voor u liggen de Jaarstukken 2023 van de gemeente Bergeijk. In deze jaarstukken wordt verantwoording afgelegd over de beleidsmatige en financiële resultaten van het boekjaar 2023. In 2023 is de werkgroep lange termijn agenda van de raad opgericht. Hiermee krijgt de raad zelf een beter zicht en een betere grip op haar eigen agenda. Ook is verder uitvoering gegeven aan de Bestuursopdracht ontwikkelstrategie de Kempen. Hiermee wordt door de vier (4) Kempengemeenten onderzocht wat de gevolgen van de Schaalsprong zijn, en hoe de gemeenten hierop kunnen acteren. Verder is de opvang van oorlogsvluchtelingen uit Oekraïne voortgezet. Met twee (2) locaties in de gemeente Bergeijk, die voorzien in 109 plekken, voldoet de gemeente aan de oplegde taakstelling vanuit het Rijk. In 2023 is wederom een vergoeding vanuit het Rijk ontvangen om deze opvang mogelijk te maken. Op het gebied van mobiliteit zijn er mooie projecten gestart. Zo zijn de voorbereidingen voor de fietspaden Bergeijk – Stedelijk gebied en Walik – Steensel in gang gezet. Het bestemmingsplan Zevenfonteinenweg tot aan de Volmolen is vastgesteld, het bestemmingsplan Stevertsebaan is in voorbereiding gebracht en het aanbrengen van ledverlichting bij het fietspad ‘t Loo-Luyksgestel is afgerond.

Daarnaast is het proces opgestart om te komen tot een Regionale Mobiliteitsvisie. In 2023 heeft de liquidatie van het Kempische bedrijventerrein (verder: ‘KBP’) plaatsgevonden. Alle kavels zijn verkocht en er heeft een winstuitkering naar de deelnemers plaats gevonden. Nieuwe locaties worden onderzocht. Met betrekking tot het onderwerp onderwijs is in het kader van de doorgaande ontwikkeling het uitvoeringsprogramma voor- en vroegschoolse educatie ingericht. Daarnaast blijven we met 21 gemeenten werken aan eenduidige en efficiënte inzet van Jeugdhulp in het onderwijs. Ook zijn twee grote huisvestingsprojecten in gang gezet. Zo is besloten tot een nieuwbouw van het KindcentrumOost en is de bouwvoorbereiding van de uitbreiding van Basisschool de Waterloop afgerond. Gezamenlijk met de Kempengemeenten is het Sportakkoord 2.0 vastgesteld. Daarnaast is gestart met de verduurzaming van de gemeentelijk basissportvoorzieningen. In het sociaal domein, is naast de reguliere uitvoering van de wettelijke taken veel aandacht geweest voor de samenwerking met KempenPlus. Hiervoor is een voorverkenning uitgevoerd om te komen tot een goede toekomstige inrichting van KempenPlus , waarbij een effectieve uitvoering en een goede governance belangrijke aandachtspunten zijn. In november 2023 heeft de evaluatie van BergeijkEnergy plaatsgevonden en is het uitvoeringsprogramma 2024 vastgesteld.

Hiermee worden vele mogelijkheden geboden om inwoners te motiveren en te ondersteunen bij de verduurzaming van de eigen leefomgeving. Daarnaast is woningbouw een belangrijk onderwerp geweest in 2023. In 2023 zijn 117 woningen gerealiseerd en lopen er verschillende procedures, waarmee circa 600 woningen gerealiseerd gaan worden. Hieronder valt het grootste bestemmingsplan ooit voor onze gemeente; Hoge Berkt II ( 220 woningen), welke is vastgesteld en onherroepelijk. Maar ook projecten zoals de Kleine Kept, Kappeledries III en Westerhoven-Noord, welke in 2024 een verder vervolg krijgen. 4

Hiernaast merkten we op dat vanwege de invoering van de Omgevingswet er eind 2023 veel extra bouwaanvragen en bestemmingsplanprocedures zijn aangevraagd, om zodoende nog onder de oude regelgeving te vallen. Naast de vele externe ontwikkelingen is ook de ambtelijke organisatie volop in ontwikkeling. Zo is in 2023 de nieuwe organisatiestructuur ingegaan (van drie naar vier afdelingen), is er een nieuwe missie en visie opgesteld, ‘Samen met Lev’, en heeft er een medewerkers tevredenheidonderzoek plaatsgevonden. Dit alles geeft het relatief nieuwe MT een goede basis om de komende jaren het MTjaarplan en de afdelingsplannen uit te voeren. Hierdoor blijft de dienstverlening die de gemeente Bergeijk biedt aan haar inwoners, ondernemers en bezoekers zich continu verbeteren. Op financieel vlak is 2023 voor Bergeijk een positief jaar geweest. Bij de tussenrapportages is gedurende het jaar al een positief saldo gepresenteerd van € 3.241.000. Bij deze jaarstukken 2023 bedraagt het uiteindelijk resultaat € 9.691.000, waarvan € 3.894.000 structureel voordelig en incidenteel een saldo van € 5.797.000 voordelig. Met name het structurele saldo biedt een goed uitgangspunt om ook de komende jaren positief tegemoet te zien, ondanks het te verwachten ‘Ravijnjaar 2026’. Binnen de structurele kaders kunnen we de voorgenomen werkzaamheden uitvoeren.

Daarnaast hebben zich in 2023 ook een aantal incidentele meevallers voorgedaan, zoals toegelicht in de oplegger, welke mede zorgen voor een zeer positief financieel resultaat over 2023.

Burgemeester en Wethouders van Bergeijk, D. Ewalds

A. Callewaert–de Groot

Gemeentesecretaris

Burgemeester

5

Inhoud Aanbiedingsbrief .............................................................................................................................................4 Leeswijzer.........................................................................................................................................................8 Resultaten in één oogopslag ..........................................................................................................................9 1.

Jaarverslag ...............................................................................................................................................12 Taakveld 0: Bestuur en ondersteuning .....................................................................................................15 Taakveld 1: Veiligheid ..............................................................................................................................23 Taakveld 2: Verkeer en vervoer ...............................................................................................................27 Taakveld 3: Economie ..............................................................................................................................35 Taakveld 4: Onderwijs ..............................................................................................................................41 Taakveld 5: Sport, cultuur en recreatie.....................................................................................................45 Taakveld 6: Sociaal domein .....................................................................................................................51 Taakveld 7: Volksgezondheid en milieu ...................................................................................................56 Taakveld 8: Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke

vernieuwing .........................................63 1.2 Paragrafen .............................................................................................................................................71 Paragraaf Lokale heffingen ......................................................................................................................71 Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing .............................................................................76 Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen ..................................................................................................84 Paragraaf Financiering .............................................................................................................................92 Paragraaf Bedrijfsvoering .........................................................................................................................96 Paragraaf Verbonden partijen ................................................................................................................108 Paragraaf Grondbeleid ...........................................................................................................................120 Paragraaf Wet open overheid.................................................................................................................128 Paragraaf Klimaat en

duurzaamheid ......................................................................................................130 2. Jaarrekening ..........................................................................................................................................139 2.1

Overzicht van baten en lasten .......................................................................................................139

2.2

Toelichting op het overzicht van baten en lasten ...........................................................................140

2.3

Balans ............................................................................................................................................144

2.4

Toelichting op de balans ................................................................................................................145

2.5

Verantwoordingsinformatie specifieke uitkeringen (Sisa) ..............................................................168

2.6

Overzicht restantkredieten .............................................................................................................174

2.7

Overzicht van baten en lasten per (sub)taakveld...........................................................................175

2.8

Staat van activa .............................................................................................................................177

2.9

Rechtmatigheidsverklaring.............................................................................................................186

Bijlage 1: Lijst van gebruikte afkortingen....................................................................................................188

6

7

Leeswijzer De Jaarstukken 2023 bestaan uit het jaarverslag en de jaarrekening. In het jaarverslag wordt ingegaan op de uitvoering van het beleid in 2023 en wat de financiële consequenties hiervan zijn geweest. In de jaarrekening wordt toegelicht wat de financiële positie van de gemeente Bergeijk is eind 2023. Jaarverslag Het jaarverslag bestaat uit de programmaverantwoording en de paragrafen. Programmaverantwoording In de opbouw van het programmaverantwoording wordt, zoals door de raad vastgesteld, vastgehouden aan de structuur van taakvelden. Vandaar dat elk programma te onderscheiden is naar één enkel taakveld, namelijk: • • • • • • • • •

Taakveld 0: Bestuur en ondersteuning Taakveld 1: Veiligheid Taakveld 2: Verkeer en vervoer Taakveld 3: Economie Taakveld 4: Onderwijs Taakveld 5: Sport, cultuur en recreatie Taakveld 6: Sociaal domein Taakveld 7: Volksgezondheid en milieu Taakveld 8: Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing

De toelichting op de baten en lasten vindt plaats in de programmaverantwoording. Het kan zijn dat een afwijking op de baten en lasten over meerdere taakvelden loopt. De toelichting hiervoor zal dan in één taakveld plaatsvinden en in vervolgende taakvelden niet benoemd worden. Hierdoor is het mogelijk dat er niet een directe één-op-één aansluiting tussen de getoonde afwijking en toelichting is. De paragrafen De gemeente dient, conform het Besluit begroting en verantwoording (verder: ‘BBV’), acht verplichte paragrafen op te nemen in het jaarverslag. Daarnaast heeft zij de vrijheid om daaraan zelf paragrafen toe te voegen, indien de raad op bepaalde onderwerpen specifiek informatie wenst. De paragraaf Klimaat en Duurzaamheid is een dergelijk specifiek onderwerp. Een nieuw onderwerp in de paragraaf Bedrijfsvoering is de Rechtmatigheidsverantwoording. • • • • • • • • •

Lokale heffingen Weerstandsvermogen en risicobeheersing Onderhoud kapitaalgoederen Financiering Bedrijfsvoering Verbonden partijen Grondbeleid Wet open overheid Klimaat en Duurzaamheid

Jaarrekening In dit hoofdstuk wordt de financiële positie toegelicht. Onderdelen hierin zijn: : • Het overzicht van baten en lasten; • De toelichting overzicht baten en lasten en; • De uiteenzetting van de financiële positie. Bijlage In de bijlage van deze jaarstukken staat een gedetailleerde lijst van gebruikte afkortingen. 8

Resultaten in één oogopslag In de Slotwijziging 2023 is een voorlopig saldo gepresenteerd van € 3.421.000 voordelig. Het werkelijke resultaat 2023 bedraagt € 9.691.000. Bij het raadsbesluit van de jaarstukken 2023 zal gevraagd worden om een resultaatbestemming te doen van € 400.000 aan de bestemmingsreserve DOB, voorkomend uit de ruimte voor ruimte gelden en € 1.520.000 te bestemmen aan de bestemmingsreserve Opvang. Hiermee wordt een bedrag van € 7.771.000 toegevoegd aan de algemene reserves. Onderstaand is een drietal tabellen weergegeven: • Het overzicht van baten en lasten over boekjaar 2023; • De weerstandscapaciteit en ratio per 31-12-2023; • De reservepositie per 31-12-2023. Overzicht van baten en lasten Het overzicht van baten en lasten laat in één oogopslag zien wat de baten en lasten per taakveld zijn en wat het structurele en incidentele begrotingssaldo is. Bedragen x €1.000 Taakveld 0 Bestuur en ondersteuning 1 Veiligheid 2 Verkeer en vervoer 3 Economie 4 Onderwijs 5 Sport, cultuur en recreatie 6 Sociaal Domein 7 Volksgezondheid en milieu 8 VHROSV Totaal van taakvelden Algemene dekkingsmiddelen Overhead Vennootschapsbelasting Onvoorzien Saldo van baten en lasten Mutatie reserves (Geraamd) resultaat* Incidentele baten en lasten Structureel saldo

Begroot na wijziging Lasten Baten

2.832 3.944 2.937 7.611 1.620 4.876 21.014 5.755 5.220 55.809 -651 7.900 1 25 63.085 13.577 76.662 55 76.607

2.569 1.822 127 13.403 305 575 2.908 4.090 4.796 30.595 37.028 184 0 0 67.807 12.096 79.903 2.825 77.078

Saldo

Lasten

Werkelijk Baten

-263 -2.122 -2.810 5.792 -1.315 -4.301 -18.105 -1.665 -425 -25.214 37.679 -7.716 -1 -25 4.722 -1.480 3.242 2.880 362

2.832 3.988 2.897 7.507 1.519 4.847 20.304 5.663 2.842 52.399 62 7.662 426 0 60.549 7.897 68.445 72 68.373

2.322 3.357 189 16.450 284 604 3.131 3.897 3.008 33.243 38.107 251 0 0 71.601 6.535 78.136 5.725 72.411

Saldo

-510 -631 -2.708 8.943 -1.235 -4.243 -17.173 -1.766 166 -19.156 38.045 -7.410 -426 0 11.052 -1.362 9.691 5.797 3.894

*Geraamd resultaat bedraagt het structurele en incidentele saldo Weerstandscapaciteit Elk jaar vindt er tweemaal een inventarisatie op de risico’s plaats. Zowel bij het opstellen van de programmabegroting, als bij het opstellen van de jaarstukken. De risicoanalyse laat zien in welke mate risico’s afgedekt kunnen worden met eigen middelen. Dit is de benodigde weerstandscapaciteit. Dit wordt afgezet tegen de beschikbare middelen die gemeente heeft om deze risico’s op te vangen. Een weerstandsratio boven de 2,00 wordt gezien als uitstekend. Weerstandsratio (bedragen x € 1.000) (balansstanden ultimo jaar)

2021

2022

2023

1. Beschikbare weerstandscapaciteit 2. Benodigde weerstandscapactiteit Weerstandsratio

9.262 1.832 5,06

13.429 3.051 4,40

22.563 1.545 14,60

9

Reservepositie De reservepositie van de gemeente Bergeijk heeft zich in 2023 als volgt ontwikkeld: x 1 miljoen Totaal reserves Totaal reserves Mutatie

31-12-2022 31-12-2023

Omvang Reservering reserves budgetoverheveling 28,3 0,8 39,4 0,5 11,1 0,3

Feitelijke omvang reserves 27,5 38,9 11,3

10

11

Jaarverslag

1. Jaarverslag

12

13

Portefeuillehouders

Burgemeester A. Callewaert-de Groot

Taakveld 0 Bestuur en ondersteuning

Wethouder S. Luijten Wethouder M. Kuijken Wethouder M. van Dalen

Wat wilden we bereiken en wat hebben we hiervoor gedaan Wat heeft het gekost?

Verbonden partijen

Gemeentelijk beleid Beleidsindicatoren

14

Taakveld 0: Bestuur en ondersteuning Wat wilden we bereiken en wat hebben we hiervoor gedaan? •

Goede transparante dienstverlening aan inwoners, ondernemers en bezoekers van Bergeijk

Onze medewerkers zij het dagelijks gezicht van onze gemeente. Zij doen er alles aan om te voorzien in een zo optimaal mogelijke dienstverlening voor onze inwoners, ondernemers en bezoekers van gemeente Bergeijk. Publiekszaken is in 2023 uitgebreid met nieuwe medewerkers voor dienstverlening. Dit is noodzakelijk, omdat er in de komende jaren een reisdocumentenpiek is. Hierdoor zijn er meer medewerkers nodig die deze documenten uit kunnen geven en is voorkomen dat er in 2023 lange wachttijden zijn ontstaan. Verkiezingen In maart 2023 vonden de reguliere provinciale- en waterschapsverkiezingen plaats. De opkomst was respectievelijk 62,07% en 58,65%.Vanwege de val van het kabinet in juli 2023 zijn er in november nietreguliere Tweede Kamerverkiezingen gehouden, waarvan de opkomst 83,31% was. De opkomstpercentages lagen hoger dan tijdens de vorige verkiezingen. Deze verkiezingen vielen voor de eerste keer onder de Wet nieuwe procedure vaststelling verkiezingsuitslagen (verder: ‘NPVV’) en zijn zonder incidenten verlopen. •

Optimaal in stelling brengen van de raad ter bevordering van hun kader stellende en controlerende taken.

Lange termijn agenda De raad heeft de wens uitgesproken om meer regie te voeren over de eigen agenda. De raad wil duidelijker inzicht hebben in wat er bestuurlijk speelt op de (middel)lange termijn en hierin zelf actiever sturen en prioriteren. Om deze wens te realiseren, is er een werkgroep opgericht die de taak heeft om deze behoefte vanuit de raad te vertalen. In september heeft de werkgroep de raad op de hoogte gebracht van de tot dan toe genomen stappen en heeft daarbij uitleg gegeven over het behandelen van thema’s volgens het Bergeijkse vergadermodel. De werkgroep verwerkt de ontvangen input van zowel de raadsfracties, het college als de organisatie om te komen tot een vervolg in 2024. Rekenkamer In 2023 heeft de Rekenkamercommissie onderzoek gedaan naar de beleidsregel "Beter benutten bestaande woonruimte" in Bergeijk. De behandeling van dit onderzoek in de raad vindt plaats in de vergadercyclus van maart 2024. Met ingang van 1 januari 2023 is voor gemeenten de Wet versterking decentrale rekenkamers in werking getreden. Naar aanleiding van de invoering van deze wet heeft de raad een keuze gemaakt over de nieuwe invulling van de rekenkamerfunctie in Bergeijk. Er is gekozen voor het directeursmodel. Het directeursmodel kenmerkt zich door één (1) ‘directeur’ (de voorzitter/eenhoofdig bestuur) zonder vaste rekenkamerleden.

De directeur wordt bijgestaan door een klankbordgroep bestaande uit vier (4) raadsleden. Jeugdgemeenteraad De gemeenteraad van Bergeijk vindt het belangrijk dat kinderen en jongeren meedenken over het verbeteren van de leefomgeving en voorzieningen in de gemeente Bergeijk. Daarom heeft de gemeenteraad besloten tot het oprichten van een jeugdgemeenteraad. De jeugdgemeenteraad bestaat uit 19 leden, gekozen uit de groepen 7 en 8 van alle basisscholen in Bergeijk, Luyksgestel, Riethoven, Westerhoven, ’t Loo en Weebosch en één (1) lid dat wel in de gemeente Bergeijk woont, maar niet hier op school zit. De verkiezing vindt ieder jaar plaats. De kinderen van groep 8 nemen afscheid en er worden nieuwe leden gekozen uit groep 7 van de genoemde scholen. De kinderen zitten twee (2) jaar in de jeugdgemeenteraad. De jeugdgemeenteraadsleden zijn gemotiveerde kinderen die, door lid te zijn van de jeugdgemeenteraad, hun mening willen laten horen over onderwerpen die zij belangrijk vinden. Zij proberen die onderwerpen, waarvan ze denken dat het anders of beter kan, te veranderen. Burgemeester Arinda Callewaert-de Groot is 15

de voorzitter van de jeugdgemeenteraad en als zij niet aanwezig kan zijn, dan wordt ze vervangen door wethouder Marko van Dalen. Enkele raads- en commissieleden begeleiden de leerlingen in hun rol als jeugdraadslid. In basis vergadert de jeugdgemeenteraad ongeveer vier (4) keer per schooljaar en deze vergaderingen zijn openbaar. In 2023 is een tweejarig plan (programma) opgesteld voor de jeugdgemeenteraad. Reglement van Orde gemeente Bergeijk (2023) Gedurende de afgelopen periode zijn diverse onderwerpen uit het huidige Reglement van Orde ter discussie gesteld, wat heeft geleid tot de noodzaak om het reglement te actualiseren. Bovendien zijn met ingang van 1 april 2023 enkele wijzigingen in de Gemeentewet van kracht geworden, met implicaties voor de posities van politieke ambtsdragers en procedures. Deze veranderingen zijn geïntegreerd en vastgesteld in het geactualiseerde Reglement van Orde van de raad in 2023. Verordening rechtspositie raads- en commissieleden gemeente Bergeijk (2023) Het Rechtspositiebesluit decentrale politieke ambtsdragers is gewijzigd in 2023. Veranderingen in deze landelijke wet- en regelgeving maakte aanpassing van onze bestaande Verordening rechtspositie raads- en commissieleden Bergeijk 2019 noodzakelijk.

De wijziging betreft dat raads- en commissieleden voortaan recht hebben op een vergoeding voor reiskosten die zij maken in het kader van hun volksvertegenwoordigende werkzaamheden.

•

Optimaal in stelling brengen van de raad ter bevordering van hun kader stellende en controlerende taken.

Samenwerking in De Kempen De gemeente Bergeijk heeft een intensieve samenwerking met de andere Kempengemeenten; Bladel, Eersel, Reusel-De Mierden en in mindere mate met de gemeente Oirschot. Deze samenwerking is zowel formeel als informeel, op ambtelijk, bestuurlijk en raadsniveau. GR Samenwerkende Kempengemeenten (GRSK) De vijf (5) Kempengemeenten werken samen in de GRSK. Vanaf 2020 loopt het project ‘Opnieuw verbinden’, waarin de samenwerking en inrichting van de GRSK opnieuw bekeken is. Dit heeft geleid tot een aanpassing van de GRSK per 1 januari 2023. Vanaf dit jaar werken de vijf (5) gemeenten samen op het gebied van maatschappelijke dienstverlening (verder: ‘MD’) en het Shared Service Centre (verder ‘SSC’). In 2023 is de aanpassing van de GR afgerond en de nieuwe governancestructuur met bestuurscommissies in werking getreden. De voorzitters van de bestuurscommissies vormen het dagelijks bestuur (verder ‘DB’) van de GRSK. Daarmee is de bestuursstructuur meer inhoudelijk. Wethouder Marko van Dalen is als voorzitter van bestuurscommissie Maatschappelijke Dienstverlening bestuurslid namens de gemeente Bergeijk. Samenwerking Ambtelijk en bestuurlijk wordt er op meerdere taakgebieden samengewerkt in de Kempen.

De regionale thema’s Economie, Mobiliteit, Wonen, Transitie landelijk gebied en Energietransitie worden met de vier (4) Kempengemeenten voorbereid in ambtelijk en bestuurlijk overleg. Ook op ander werkvelden bestaat deze samenwerking, bijvoorbeeld op het gebied van toerisme. De vier (4) gemeenteraden organiseren zelf tweemaal per jaar een Kempencongres over een thema dat zijzelf belangrijk vinden. In 2023 was dat Brede welvaart en de Visie op wonen. Ook vinden er meerdere malen per jaar Kempenbrede raadsinformatieavonden plaats. In 2023 werden daarbij de Ontwikkelstrategie, woonvisie, bedrijventerreinen en woonzorgvisie besproken. Ontwikkelstrategie De Kempen In het voorjaar van 2023 gaven de vier (4) gemeenteraden van De Kempen een bestuursopdracht aan hun colleges voor het opstellen van een ontwikkelstrategie voor de Kempen. Dit is het vervolg op de eerdere ontwikkelstrategie uit 2021. In de nieuwe opdracht wordt de horizon verlegd van 2030 naar 2040 en wordt rekening gehouden met de gevolgen van de schaalsprong: de snelle (economische) groei van de regio. Deze ontwikkelstrategie heeft een bredere scope: naast wonen, werken en mobiliteit worden alle aspecten 16

van brede welvaart meegenomen. Daarbij zijn de economisch-financiële aspecten in evenwicht met sociaalmaatschappelijke en ruimtelijk-ecologische aspecten. Een ambtelijk kernteam en bestuurlijke stuurgroep met deelnemers van de vier (4) Kempengemeenten geven uitvoering aan deze bestuursopdracht. Samenwerking in de Metropoolregio Er bestaat een intensieve samenwerking met de 21 gemeenten in de Metropoolregio Eindhoven (verder: ‘MRE’). Deze bestaat uit de ‘vier grote regelingen’ MRE, GGD, ODZOB en Veiligheidsregio met daarnaast een informele samenwerking tussen gemeenten in deze regio. Zo is in samenwerking met het Kempisch Ondernemersplaform (verder: ‘KOP’) de samenwerking op economisch vlak met de gemeente Valkenswaard geïntensiveerd. Begin 2023 werd het Samenwerkingsakkoord 2022-2026 vastgesteld door het Algemeen Bestuur. Elke vier (4) jaar wordt na de gemeenteraadverkiezingen een nieuw akkoord gesloten, met daarin de thema’s waarop de 21 gemeenten samenwerken. In dit akkoord zijn de thema’s Economie, Mobiliteit, Energietransitie en Transitie landelijk gebied aangevuld met het nieuwe thema Ruimte en Wonen. Ook is er meer aandacht voor brede welvaart, wat bij het dagelijks bestuur is belegd.

Door de grote regionale opgave vanuit de schaalsprong en de bredere aandacht voor ruimte, wonen en brede welvaart is er behoefte aan extra uitvoeringskracht en capaciteit bij de werkorganisatie MRE. Onder andere voor uitvoering van projecten vanuit de Brainportdeal en andere regiodeals. In 2023 is besloten de organisatie uit te breiden, vooralsnog tijdelijk gefinancierd vanuit het Stimuleringsfonds. Tevens is besloten het Regionaal Historisch Centrum (verder: ‘RHCe’) niet te ontvlechten. De Gemeenschappelijke regeling (verder: ‘GR’) wordt aangepast aan de gewijzigde Wet gemeenschappelijke regelingen (verder: ‘WGR’), dit is in 2023 voorbereid. • Duurzaam beheer van gemeentelijke eigendommen, pacht- en erfpachtgronden Een centraal begrip hierin is goed rentmeesterschap. Dit betekent een duurzaam beheer van gemeentelijke eigendommen, pacht- en erfpachtgronden, waarbij evenwicht moet worden gevonden tussen financiële belangen van de gemeente en (erf-)pachter in relatie tot maatschappelijke doelen. Het in 2014 gestarte beleid om jaarlijks pachtvrije grond te verkopen als een structurele dekkingsmogelijkheid is voortgezet. Voorwaarde bij verkoop was dat deze ten dienste staat van structuurversterking van de landbouw, realisatie van natuurdoelstellingen, woningbouw, bedrijventerreinen of infrastructuur.

Om schommelingen in opbrengsten op te kunnen vangen is er een algemene reserve Behoedzaamheid Grondtransacties gevormd. In 2023 is gestart met de gefaseerde afbouw van een structurele opbrengst in de programmabegroting. De actualisatie van het gemeentelijk pachtbeleid is in 2023 in de raadscommissie Grondgebiedszaken middels een ‘opiniërende vergadering’ gestart. In de loop van 2024 zal dit verder zijn beslag krijgen.

•

Het behouden van een financieel gezonde gemeente

Uitkering Gemeentefonds De raad is via raadsinformatiebrieven geïnformeerd over de uitkomsten en de gevolgen van de mei-, september- en decembercirculaire 2023. Ook de ontwikkelingen met betrekking tot de herijking van het gemeentefonds is in deze brieven toegelicht. De gevolgen van de decembercirculaire 2023 zijn verwerkt in de jaarrekening 2023. De effecten voor 2024 en verder die hieruit voortvloeien betrekken we bij de 1e Burap 2024 en de PPN 2025-2028. Onvoorzien In de begroting is een bedrag van € 25.000 opgenomen ter dekking van onvoorziene uitgaven. Voor het jaar 2023 is een bedrag van € 10.000 gebruikt voor een schikkingsvoorstel met HSV Ons Vermaak inzake de vissterfte in bergingsvijver Waterlaat. De vis werd daar tijdelijk opgeslagen voor het project Uitdiepen Visvijvers, maar door een calamiteit trad onvoorziene vissterfte op.

17

Vennootschapsbelasting De gemeente is vennootschapsbelastingplichtig voor bedrijfsmatige activiteiten verschuldigd. Een belangrijk onderdeel hierin zijn de grondexploitaties. Voor de grondexploitaties wordt elk jaar een fiscale doorrekening (Quick scan) gemaakt. Omtrent de vennootschapsbelasting 2023 is in eerste instantie een voorlopige aangifte opgemaakt. De voorlopige aangifte is verantwoord in de jaarrekening 2023. Treasury Onze doelstelling is om de financieringslasten zo laag mogelijk te houden. We maken daarin maximaal gebruik van de mogelijkheden binnen de richtlijnen van de Wet Financiering decentrale overheden (verder: ‘Wet FIDO’). In 2023 hebben we geen nieuwe langlopende geldlening afgesloten, alleen enkele kortlopende geldleningen. Verstrekte documenten publiekszaken Inmiddels geven we al bijna tien (10) jaar reisdocumenten voor niet-ingezetenen uit (via het buitenlandloket). Iedere Nederlander vanuit de gehele wereld kan bij onze gemeente een reisdocument aanvragen. Na een forse toename van de aantallen uitgegeven reisdocumenten in de eerste jaren, worden er nu veel minder uitgegeven. Dit komt omdat vanaf 2014 de wettelijke geldigheid van reisdocumenten naar 10 jaar is verlengd. Dit geldt ook voor de aantallen uitgegeven reisdocumenten voor de inwoners van Bergeijk. Het aantal aanvragen rijbewijzen en overige af te geven producten bleven op hetzelfde niveau.

Vanaf 1 juli 2023 is het mogelijk om digitaal een rijbewijs aan te vragen. Het aantal afgegeven DIGID’s voor niet-ingezetenen ligt op een structureel hoger niveau. Zelfevaluaties Basisregistratie personen (verder: ‘BRP’), reisdocumenten en DIGID-audit De jaarlijkse wettelijke zelfaudits hebben tot goede resultaten geleid. Geconcludeerd kan worden dat de persoonsregistratie en de verstrekking van reisdocumenten voldoen aan de organisatorische, technische, privacy, inhoudelijke en beveiligingseisen van het ministerie. Wij zijn door het ministerie niet geselecteerd voor een nader onderzoek. Ook de DIGID-audit werd met goed gevolg doorlopen. •

Het behouden van een aanvaardbare belastingdruk die past binnen het voorzieningenniveau van de gemeente Bergeijk

Belastingen Jaarlijks wordt door de waarderingskamer getoetst of de kwaliteit van onze gegevens van goede kwaliteit is. Dit zodat de Waardering onroerende zaken (verder: ‘WOZ’) beschikkingen afgegeven kunnen worden. De waardering wordt uitgedrukt in een aantal sterren. Met vijf (5) sterren behoort de gemeente Bergeijk wederom bij de best presterende gemeenten van Nederland. Voor een toelichting op de belastingen verwijzen wij u naar de paragraaf Lokale heffingen. Toeristenbelasting De toeristenbelasting is een belangrijke bron van inkomsten van de gemeente Bergeijk. De gemeente hanteert hierin het Kurtax-model; eigenaren van recreatieve accommodaties waar overnacht kan worden betalen een percentage van 3,11% van de omzet. Deze Kurtax kunnen de ondernemers weer doorbelasten aan hun klanten. In 2023 is een forse stijging geweest (€ 520.000 ten opzichte van 2022) in de inkomsten vanuit de toeristenbelasting en reeds tussentijds bijgesteld. Door hogere prijzen bij de ondernemers (loonprijsstijgingen) die worden doorberekend in de prijs per overnachting, stijgen logischerwijs ook de inkomsten uit de toeristenbelasting, omdat de heffingsgrondslag hierdoor hoger wordt.

18

Wat heeft het gekost? Taakveld 0. Bestuur en ondersteuning Bedragen in € 1.000 Lasten Baten Saldo taakveld excl mutaties reserves Mutaties reserves storting Mutaties reserves onttrekking Saldo taakveld

Rekening 2022 10.797 41.900 31.103 7.534 4.365 27.934

Begroting 2023 Primitief 10.136 37.245 27.109 508 1.139 27.740

Begroting 2023 na wijziging 10.108 39.781 29.673 9.980 8.426 28.119

Werkelijk 2023 10.982 40.680 29.699 12.133 3.766 21.332

Toelichting lasten Personeel; loonsom en inhuur (lasten € 60.000 N) In 2023 is voor een bedrag van € 60.000 overschreden op de personele budgetten. Deze budgetten raken meerdere taakvelden, maar worden hier in zijn totaliteit gepresenteerd. Door de huidige krapte op de arbeidsmarkt en ziekte, zijn we niet altijd in staat geweest functies direct in te vullen met eigen medewerkers. Hierdoor hebben we inhuur moeten inzetten om kwalitatieve dienstverlening te kunnen garanderen aan de inwoners. Deze inhuur is veelal duurder dan het inzetten van medewerkers met een dienstverband bij de gemeente. Treasury (lasten € 317.000 V, € 317.000 N) Rentekosten worden op basis van een vaste verdeelsleutel toegerekend aan producten. Dit gebeurt op basis van de omslagrente. Door de gehele jaarstukken zijn hier verschillen in ontstaan. Hierin is gedurende het jaar de rentetoerekening begrotingstechnisch niet volledig aangepast op de afschrijvingslasten. Over de gehele jaarstukken bezien heeft dit geen financiële gevolgen, maar zorgt dit enkel alleen voor verschillen per programma. Rente (lasten € 100.000 V) Vanwege het aantrekken van minder leningen is er een voordeel ontstaan op de begrote rentelast. Door het later uitvoeren van investeringen, het binnenkrijgen van extra en incidentele gelden, is er voldoende liquiditeit geweest om te voldoen aan de financieringsfunctie.

Hierdoor is het aantrekken van extra leningen niet noodzakelijk geweest, met als gevolg een lagere rentelast. Stelpost Loon-en prijscompensatie (lasten € 354.000 V) In de gemeentelijke begroting wordt gewerkt met een stelpost voor loon- en prijscompensatie. Deze wordt gebruikt om tussentijdse prijsstijgingen als gevolg van indexering op te kunnen vangen. In 2023 is deze stelpost niet volledig besteed, waardoor een positief resultaat op dit budget resteert van € 354.000. Schoonmaak (lasten € 25.000 N) De gemeente liet de schoonmaakwerkzaamheden in het gemeentehuis en de -werf al jaren uitvoeren door KempenPlus (voorheen WVK). Door te weinig capaciteit, voor zowel de schoonmaak als de aansturing heeft KempenPlus erg laat in 2022 aangegeven om te stoppen met de schoonmaakwerkzaamheden. De gemeente was vervolgens genoodzaakt om de schoonmaakwerkzaamheden betrekkelijk laat aan te besteden aan een commerciële marktpartij. De overschrijding is met name te verklaren in het verschil van berekende tarieven door de huidige commerciële partij ten opzichte van KempenPlus. Tarieven van KempenPlus waren niet marktconform en aanzienlijk lager dan gebruikelijk in de schoonmaakbranche. Dienstverlening (lasten € 51.000 V) Binnen het budget Dienstverlening zijn minder projecten gerealiseerd dan begroot. Metingen naar kwaliteit van dienstverlening (o.a.

telefonische bereikbaarheid) vinden begin 2024 plaats. Het uitvoeren van de

19

bestuursopdracht ‘Ontwikkelstrategie de Kempen’, inclusief de participatieavonden daarvoor, vindt grotendeels in 2024 plaats. Alleen de voorbereidingen zijn in 2023 gefactureerd. WOZ (lasten 61.000 N) In 2023 zijn net als voorgaande jaren de kosten voor bezwaar- en beroepsschriften hoog. Dit is een trend die door heel Nederland wordt geconstateerd en komt voort uit de toename van het aantal no-cure -no pay bureaus’. Door deze ontwikkeling is in de afgelopen jaar het aantal beroepen en bezwaren fors toegenomen. De budgetten zijn in de tussenrapportages niet bijgesteld, waardoor in de jaarstukken een tekort is op dit budget van € 30.000. Daarnaast zijn de kosten voor de werkzaamheden van WOZ objecten sterk gestegen. Deze budgetten zijn in 2023 niet bijgesteld, hetgeen resulteert in een nadeel van € 25.000. VPB (lasten € 426.000 N) De gemeente moet over haar ondernemersactiviteiten vennootschapsbelasting afdragen. In 2023 wordt er voor een aantal grondexploitaties een winstneming genomen. Deze winstneming is belast met vennootschapsbelasting. De voorlopige berekening laat zien dat er over 2023 een totaalbedrag van € 426.000 aan VPB afgedragen dient te worden. In 2024 zal hiervoor de definitieve aanslag opgelegd worden.

Toelichting baten Algemene Uitkering (decembercirculaire) (baten € 1.023.000 V) De decembercirculaire is de laatste bijstelling in het jaar van de algemene uitkering. Omdat de effecten hiervan pas in december 2023 bekend zijn gemaakt, is er geen mogelijkheid meer geweest om de begroting hierop bij te stellen. Hierdoor ontstaat een afwijking op de Algemene Uitkering van € 1.023.000 voordelig.

Verbonden partijen • Metropoolregio Eindhoven • Gemeenschappelijke Regeling Samenwerking Kempengemeenten. • Brabant Water N.V. • BNG Bank N.V. Gemeentelijk beleid • • • • • • • •

Gedragscode integriteit dagelijks bestuur en volksvertegenwoordigers gemeente Bergeijk (2019); Kempen dienstverleningsconcept (2013); Reglement van Orde gemeente Bergeijk (2023); Convenant Dorpsraden (2020); Nota reserves en voorzieningen (2023); Rechtspositie raads- en commissieleden (2023) Rechtspositie burgemeester en wethouders gemeente Bergeijk (2019); Financiële verordening gemeente Bergeijk (2023).

Beleidsindicatoren Naam Indicator Formatie Bezetting Apparaatskosten Externe inhuur Overhead

Eenheid Fte per 1.000 inwoners Fte per 1.000 inwoners Kosten per inwoner Kosten als % van totale loonsom + totale kosten inhuur externen % van totale lasten

Bron Eigen gegevens Eigen gegevens Eigen gegevens Eigen gegevens Eigen gegevens

Peiljaar < 25.000 2023 N.v.t. 2023 N.v.t. 2023 N.v.t. 2023 N.v.t. 2023 N.v.t.

Bergeijk 5,8 5,48 673,73 0,13 0,12

20

21

Portefeuillehouder

Burgemeester A. Callewaert-de Groot

Taakveld 1 Veiligheid

Wat wilden we bereiken en wat hebben we hiervoor gedaan Wat heeft het gekost?

Verbonden partijen

Gemeentelijk beleid Beleidsindicatoren

22

Taakveld 1: Veiligheid Wat wilden we bereiken en wat hebben we hiervoor gedaan? • • • •

Leven in de gemeente is mede veilig omdat er een sterke sociale cohesie is in de kernen De gemeente ondersteunt en stimuleert initiatieven die bijdragen aan de veiligheid en leefbaarheid We zetten in op het vergroten van het bewustzijn én zelfredzaamheid van inwoners, ondernemers, instellingen en andere betrokkenen op het terrein van brandveiligheid. Bij calamiteiten zal de gemeente samen met (veiligheid)partners adequaat handelen, ondersteuning en hulp bieden.

Crisisbeheersing en brandweer Optimalisering Bevolkingszorg (onderdeel van VRBZO) Samen met de (veiligheid)partners is onder andere gewerkt aan een beleidsplan voor risicocommunicatie waar (brand)veilig leven onderdeel van uitmaakt. Hierbij is ingezet op het vergroten van het bewustzijn én zelfredzaamheid van inwoners, ondernemers, instellingen en andere betrokkenen op het terrein van brandveiligheid. Dit is verder uitgewerkt met een jaarplanning met specifieke activiteiten die zijn uitgevoerd zoals bijvoorbeeld informatieverstrekking rondom NL-Alert en veilig stoken. De gemeente Bergeijk heeft bijgedragen in capaciteit en aan het adequaat handelen, het ondersteuning bieden en het bieden van hulp in samenwerking met de (veiligheid)partners in de koude en warme fase van crisisbeheersing en rampenbestrijding. Zo is met Bureau Bevolkingszorg een uniform kwaliteitskader Bevolkingszorg opgesteld, waarin de minimale eisen zijn opgenomen van de gemeentelijke rampenbestrijdingsorganisatie en is gestart met de borging van de plannen in de gemeentelijke organisatie. Rampenbestrijding en crisisbeheersing In 2023 hebben we een bijdrage geleverd aan meerdere regionale rampenbestrijdingsoefeningen. We hebben bijvoorbeeld collegiale invulling gegeven aan de systeemtest (toetsing van de effectiviteit van de regionale rampenbestrijding).

Daarnaast hebben we ook in 2023 weer invulling gegeven aan de regionale piketopgave voor crisisfuncties. De gemeente levert een Officier van dienst Bevolkingszorg, een Hoofd Publieke zorg en een Hoofd communicatie. Daarnaast levert de gemeente een drietal medewerkers binnen de prosessen Primaire levensbehoefte, Opvang en Nafase. Hiermee voldoen we ruim aan de regionale (piket)opgave. Openbare orde en veiligheid Kempen Interventie Team In 2020 heeft, na een succesvolle pilot, het Kempen Interventie Team (verder: ‘KIT’) structurele invulling gekregen en is het opgenomen in het Integraal Veiligheidsplan van de 8 Kempen gemeenten. In 2022 is structureel invulling gegeven aan de functie teamleider KIT. Dit heeft ertoe geleid dat er in 2023 in alle acht (8) de Kempen gemeenten controles zijn uitgevoerd en er een solide toekomstbestendige structuur is ingericht. In gemeente Bergeijk zijn twee (2) controles uitgevoerd. Uitvoeringsplan Veiligheid De gemeente Bergeijk wil samen met haar partners en inwoners een vuist maken tegen ondermijning en zorgen voor bewustwording van ‘ondermijnende criminaliteit’ en daaraan gekoppeld het vergroten van de actiebereidheid om (onbewuste) waarnemingen van criminele groeperingen door te geven. In 2023 is het Uitvoeringsplan Veiligheid voor de periode 2023-2024 vastgesteld en is uitvoering gegeven aan de daarin opgenomen acties.

Daarnaast heeft de Basisteam Programma Leider Ondermijning meer structuur aangebracht in de aanpak van ondermijning. De gemeente Bergeijk heeft samen met de overige Kempengemeenten meegedaan aan de social media campagne ‘Samen voor een veilige buurt’. Deze campagne had als doel om de meldingsbereidheid van inwoners te verhogen. Uit de effectmeting is onder andere gebleken dat inwoners meer bereid zijn om een melding te doen en meer vertrouwen hebben in de anonimiteit van een melding. In het verlengde daarvan is er voor de medewerkers van gemeenten een ‘week van de weerbaarheid’ 23

georganiseerd waarbij ze zijn geïnformeerd over veiligheid, integriteit en weerbaarheid en is de gemeente aangesloten bij Stichting Meld Misdaad Anoniem. Damocles beleid gemeente Bergeijk In 2023 heeft de burgemeester één pand tijdelijk gesloten. Dumping Hennepafval/ XTC afval In 2023 is er één (1) ‘hennep’ dumping geweest. Bibob beleid In 2023 is twintig maal een BIBOB onderzoek uitgevoerd. Het betrof drie (3) aanvragen in het kader van de Alcoholwet, 13 aanvragen in het kader van de Wabo en vier (4) aanvragen in het kader van een vastgoedtransactie. Buurtpreventie/ WhatsApp In 2023 waren er 44 wijken aangesloten bij buurtpreventie projecten. 75% van alle woningen in onze gemeente participeert in buurtpreventie. 56% participeert in een buurtpreventie project en 20 % in een buurtpreventie WhatsApp. Buurtpreventie is bevraagd naar hun behoeften. Op basis daarvan is een jaarprogramma opgesteld en uitgevoerd. De buurtpreventieprojecten zijn hierin actief ondersteund. Zo zijn er onder andere wijkschouwen geweest, is er een informatieavond georganiseerd en zijn nieuwsbrieven verspreid. Projecten Vervanging woonwagens De ingehuurde projectleider heeft in 2023 een start gemaakt met de voorbereidingen voor een herinrichting van het project Standerdmolen in Bergeijk. Deze herinrichting voorziet in het plaatsen van zes (6) nieuwe huur-woonwagens.

Het complete herinrichtingsplan is voltooid en de aanbesteding hiervoor loopt. Woningbelang is de beoogde partner voor overname van de locatie Standerdmolen. Concrete gesprekken hierover lopen momenteel. De doelstelling is om dit project in het derde kwartaal van 2024 op te leveren. Opvang Oekraïense vluchtelingen Gemeenten, veiligheidsregio’s en andere betrokken partijen werken samen met de Rijksoverheid om vluchtelingen uit Oekraïne veilige en humane opvang te bieden. Dit heeft ertoe geleid dat de gemeente Bergeijk een taakstelling heeft gekregen voor het realiseren van 109 opvangplaatsen in 2023. Middels twee (2) opvanglocaties van respectievelijk 20 en 89 plaatsen heeft gemeente Bergeijk voldaan aan de taakstelling van 2023. De kosten voor het realiseren van de opvanglocaties en de verstrekkingen die de ontheemden uit Oekraïne volgens de ‘Regeling Opvang Ontheemden Oekraïne’ toekomen, zijn middels een Specifieke Uitkering (verder: ‘SPUK’) vergoed door de Rijksoverheid.

Wat heeft het gekost? Taakveld 1. Veiligheid Bedragen in € 1.000 Lasten Baten Saldo taakveld excl mutaties reserves Mutaties reserves storting Mutaties reserves onttrekking Saldo taakveld

Rekening 2022 2.831 1.685 -1.146 0 0 -1.146

Begroting 2023 Primitief 2.048 3 -2.045 0 0 -2.045

Begroting 2023 na wijziging 3.944 1.822 -2.122 860 0 -2.982

Werkelijk 2023 3.988 3.357 -631 0 20 -611

24

Toelichting baten Specifieke uitkering opvang ontheemden Oekraïne (baten € 1.520.000 V) In 2023 heeft de gemeente Bergeijk per opgevangen vluchteling een normbedrag ontvangen vanuit het Rijk. Dit normbedrag en de doorwerking hiervan is niet bijgesteld in de tussenrapportages. De inkomsten uit de normbedragen zijn hoger dan de kosten die de gemeente maakt voor de opvang van deze vluchtelingen. Hiermee resteert een saldo van € 1.520.000 positief. Bij de aanbieding van de jaarstukken 2023 zal voorgesteld worden om dit saldo in de Bestemmingsreserve Opvang te storten. Verbonden partijen • •

Veiligheidsregio Brabant Zuidoost Zorg- en Veiligheidshuis Brabant Zuidoost

Gemeentelijk beleid • • • • • • • • • • • • • • • • • • •

Regionaal Veiligheidsplan politie Oost-Brabant 2019-2022 Deelplannen gemeentelijke processen 2013 Regionaal Crisisplan 2016-2019 Integraal Veiligheidsplan De Kempen 2019-2022 Regionaal risicoprofiel 2015-2018 Evenementenbeleid 2016 Nota Integraal Horecabeleid 2011 BIBOB beleid 2018 Prostitutiebeleid 2000 Coffeeshopbeleid 1997 Damoclesbeleid 2019 Preventie en handhavingsplan alcohol 2019-2022 Beleidsnota aanpak wild crossen 2013 Meerjaren Handhavingsprogramma 2021-2024 Beleidsnota huiselijk geweld 2008 Beleidsregels ten aanzien van slipjachten 2017 Alcohol en Horecasanctiebeleid gemeente Bergeijk 2015 Sluitingsuurbeleid horecabedrijven 2021 Terrassenbeleid 2019

Beleidsindicatoren

Naam Indicator Verwijzingen Halt Winkeldiefstallen Geweldsmisdrijven Diefstallen uit woning Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte)

Eenheid Verwijzingen Halt per 1.000 jongeren Aantal per 1.000 inwoners Aantal per 1.000 inwoners Aantal per 1.000 inwoners

Bron Bureau Halt CBS CBS Politie

Aantal per 1.000 inwoners

Politie

Peiljaar < 25.000 Bergeijk 2022 8,0 6,0 2023 1 0,5 2023 2,5 3,1 2023 1,1 1,8 2023

4,0

3,4

25

Portefeuillehouder Wethouder M. Kuijken

Taakveld 2 Verkeer en vervoer

Wat wilden we bereiken en wat hebben we hiervoor gedaan Wat heeft het gekost?

Verbonden partijen

Gemeentelijk beleid Beleidsindicatoren

26

Taakveld 2: Verkeer en vervoer Wat wilden we bereiken en wat hebben we hiervoor gedaan? •

Het verbeteren van de verkeersontsluiting van de gemeente ten behoeve van een goede bereikbaarheid en doorstroming van het verkeer

Gebiedsakkoord Grenscorridor N69 Nadat de N69 en de Diepveldenweg zijn gerealiseerd zijn we als gemeente Bergeijk nog volop bezig met diverse gebiedsimpuls projecten en Nulplusmaatregelen. Gebiedsimpuls N69 Nadat in 2022 het fietspad Broekhovenseweg is opgeleverd tot aan de Zeven Fonteinen, is voor het laatste gedeelte (Zeven Fonteinen tot aan Volmolen) in 2023 het bestemmingsplan aangepast welke op 30 november 2023 is vastgesteld. De uitvoering van dit laatste gedeelte wordt gerealiseerd in 2024.

In 2023 hebben gemeenten Eersel en Bergeijk gezamenlijk het fietspad Stevert(sebaan) verder ontworpen en civieltechnisch uitgewerkt en is het bestemmingsplan verder voorbereid. Deze fietsverbinding ook wel bekend als ‘Fietsverbinding Walik – Steensel’ uit de fietsambitie wordt naar verwachting uitgevoerd in 2024. Laanboomversterkende maatregelen Als onderdeel van de Gebiedsimpuls laanboomversterkende maatregelen Westerhoven is in 2023 de 4e en tevens laatste fase uitgevoerd. Einderheide Ten aanzien van het project Einderheide is de aanbesteding opgestart om bestaande (bos)paden in het gebied geschikt te maken voor fietsers en wandelaars door middel van een halfverharding. Dit werk is reeds in 2024 uitgevoerd. Bomenplan Varkensakkers Ten aanzien van de Gebiedsimpuls zijn de bermen van de Varkensakkers aangepakt in 2023. Hierin zijn gemengde struweelhagen, vruchtbomen en kruidenvegetaties aangebracht met als resultaat lokaal eetbaar groen, meer biodiversiteit en een verbinding (ecologie). Uitkijktoren Bij een eerste aanbesteding is gebleken dat, voor de aanbesteding van de uitkijktoren, geen van de inschrijvingen onder het geraamde bedrag bleef. In overleg met Boskalis en provincie Noord-Brabant is vervolgens gekozen om een marktconsultatie te organiseren. Hieruit is geconcludeerd dat de beste kans om een haalbaar project te krijgen een bouwteamconstructie is.

De opdracht is vervolgens in tweeën geknipt, maar in beginsel aan één (1) partij gegund. In het eerste deel van de opdracht is gebruik gemaakt van de expertise van de externe partij om het ontwerp te verbeteren en haalbaar te maken, om vervolgens in het tweede deel van de opdracht de toren daadwerkelijk te bouwen. In april 2023 is uiteindelijk de aannemingsovereenkomst getekend met het streven om de toren uiterlijk 31 december 2023 op te leveren. Door diverse factoren, waaronder extreme regenval en onduidelijkheden in het ontwerp, is dit niet haalbaar gebleken. Op dit moment is de bouw in volle gang en staat de oplevering gepland voor medio 2024. 27

Nulplusmaatregelen N69 In 2023 is gestart met de uitwerking van de Nulplusmaatregel Schaiksedijk / Heuvelweg in Riethoven. Deze wordt in 2024 uitgevoerd. N69 Zuid De N69 Zuid is onderdeel van de Gebiedsgerichte Aanpak (verder: ‘GGA’) Grenscorridor. Een verdere toelichting hierop vindt plaats bij de GGA’s in Taakveld 8: Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing. Diepveldenweg In 2023 zijn, in samenwerking met de gemeente Eersel en politie, aanvullende maatregelen getroffen aan de Diepveldenweg. In de buitenbochten zijn houten geleiderails aangebracht en zijn bochten voorzien van een as-markering. Door deze maatregelen is de ligging van de Diepveldenweg in het landschap beter zichtbaar gemaakt. Daarnaast dragen de aanvullende maatregelen bij aan een lagere snelheid en beter gedrag op de Diepveldenweg. Bereikbaarheidsagenda, Brainport Duurzaam Slim Verbonden In 2023 is op regionaal niveau intensief samengewerkt om tot een gezamenlijke 21 gemeenten breed gedragen “Regionale Mobiliteitsvisie MRE 2040” te komen. Naast de mobiliteitsvisie is op regionaal niveau gewerkt aan de “Samenwerkingsovereenkomst Regionale Mobiliteit MRE 2024”.

Zowel de mobiliteitsstrategie als de samenwerkingsovereenkomst zullen naar verwachting in 2024, na definitieve vaststelling door de 21 gemeenteraden, de “Bereikbaarheidsagenda, Brainport Duurzaam Slim Verbonden” en de “Samenwerkingsovereenkomst Bereikbaarheidsagenda Zuidoost-Brabant 2017-2030” vervangen. Op regionaal niveau werkt gemeente Bergeijk intensief samen met de andere Kempengemeenten. Op Kempenniveau zijn onder andere de mobiliteitsvisie en samenwerkingsovereenkomst voorbereid, is inbreng geleverd en heeft bestuurlijke samenspraak plaatsgevonden over deze onderwerpen. Daarnaast leveren we als Kempengemeenten gezamenlijke inbreng op mobiliteitsvraagstukken vanuit andere overheden. Een voorbeeld hiervan is de inbreng richting de Belgische overheden, welke in 2023 bezig zijn geweest met hun regionale mobiliteitsplannen. Gezien deze onderwerpen is er in 2023 veel op ons afgekomen, waardoor de ambtelijke ondersteuning die we als Kempengemeenten gezamenlijk financieren meer en intensiever is geweest dan andere jaren. Mobiliteitsstrategie de Kempen Net zoals andere jaren is de “Mobiliteitsstrategie de Kempen”, welke op 17 december 2020 is vastgesteld, in 2023 de basis geweest voor de Kempische inbreng op onder andere de “Regionale Mobiliteitsvisie MRE 2040 en de regionale mobiliteitsplannen van onze Belgische collega overheden.

Daarnaast is in het kader van het project ‘F67 de Kempenroute’ een bestuursovereenkomst voorbereid. Deze is op 27 september 2023 ondertekend door de Provincie en de betrokken gemeenten Bergeijk, Bladel, Eersel, Reusel – De Mierden en Veldhoven. In 2023 heeft gemeente Bergeijk, net als voorgaande jaren, als projectleider gefunctioneerd. Gemeentelijke Visie Mobiliteit (GVM) en Fietsambitie In 2022 heeft uw gemeenteraad de Gemeentelijke Visie Mobiliteit vastgesteld. Met de vaststelling is het beleid voor de komende jaren bepaald. Zo is er het afgelopen jaar wederom veel ingezet op het thema ‘Fiets’. Fietscultuur In 2023 is een eerste aanzet gemaakt om fietsen in Bergeijk de nieuwe norm te laten zijn. Dit onder de noemer van ‘Fietscultuur’. Fietscultuur is een breed begrip dat draait om het bewust maken van de fiets als eerste keuze voor mobiliteitsgedrag. Gemeente Bergeijk kent een hoog autogebruik, waarbij de auto op dit moment wordt gezien als eerste vervoersmiddel om te reizen. Mede hierdoor ontstaan leefbaarheidsknelpunten en filedruk rondom het stedelijk gebied van Eindhoven. Als gemeente Bergeijk willen we het tij keren door burgers en bezoekers van onze mooie gemeente er van bewust te maken dat de fiets het beste alternatief is voor verplaatsingen die te ver zijn om te lopen.

Zo trachten we een bijdrage te leveren aan een duurzaam reisgedrag, welke de leefbaarheid van onze kernen vergroot en zorgt voor een 28

duurzamere keuze in het reisgedrag. We willen de burgers en bezoekers van de gemeente Bergeijk ervan bewust maken dat meer fietsen zorgt voor een gezondere en duurzamere samenleving. We houden onze inwoners langer fit en mobiel en zorgen voor veilig verkeersgedrag van onze fietsers. In 2024 wordt deze fietscultuur verder uitgewerkt en na de zomer van 2024 aan de gemeenteraad ter besluitvorming voorgelegd. Fietsambitie In het kader van de fietsambitie hebben we in 2023 de volgende stappen gemaakt: Fietsverbinding Bergeijk – Stedelijk gebied In 2023 is zoals eerder gemeld de bestuursovereenkomst ‘F67- De Kempenroute ondertekend. Onderdeel van dit project is de fietsverbinding ‘Bergeijk – Stedelijk gebied’. In december 2023 is een algemene informatieavond georganiseerd ten aanzien van het definitief ontwerp van de fietsstraat in Walik. Aan de hand van deze avond zijn nog enkele opmerkingen gemaakt, welke worden meegenomen in de civieltechnische uitwerking die in 2024 plaatsvindt. Naar verwachting zal de uitvoering van de fietsstraat in 2024 plaatsvinden. Fietsverbinding Walik – Steensel In 2023 hebben gemeenten Eersel en Bergeijk gezamenlijk het fietspad Stevert(sebaan) verder ontworpen en civieltechnisch uitgewerkt en is het bestemmingsplan verder voorbereid. Het bestemmingsplan wordt in 2024 ter vaststelling aan de gemeenteraad voorgelegd.

Deze fietsverbinding, ook wel bekend als ‘Fietsverbinding Walik – Steensel’ uit onze fietsambitie, wordt naar verwachting eind 2024 uitgevoerd. Fietsverbinding Kruisboomweg De voorbereiding van de fietsverbinding Kruisboomweg, welke in 2023 plaats zou vinden, is vooralsnog uitgesteld. Het uitstel houdt verband met het onderzoek naar een andere locatie voor het fietscrossterrein van de Durtrappers en een/de locatie voor woningbouw langs de Kruisboomweg, alsmede een gebrek aan ambtelijke capaciteit om het bestemmingsplan-traject op te pakken. •

Het verbeteren van de verkeersveiligheid

Het verbeteren van de verkeersveiligheid in onze kernen is, los van de herinrichtingsprojecten die in de paragraaf kapitaalgoederen worden benoemd, ook middels onderstaande bewerkstelligd. Omvorming OV naar LED-verlichting In 2023 is een klein gedeelte van de armaturen van de openbare verlichting vervangen door led-armaturen. In totaal zijn er 58 armaturen vervangen. Dat zijn er relatief weinig. Meer stonden er niet op de nominatie om in 2023 vervangen te worden. Dat komt enerzijds omdat we bijna aan het eind van de vervangingsopgave zitten, anderzijds omdat bij komende herinrichtingsprojecten armaturen vervangen worden, waardoor de vervanging sneller verloopt. Ledverlichting fietspad Loo – Luyksgestel In 2023 is de verlichting geplaatst langs de vrijliggende fietspaden van de Sengelsbroeksestraat, tussen Loo en Luyksgestel geplaatst. Dit was een verzoek vanuit onder meer dorpsraad Luyksgestel. Maatregelen Zuidelijke Randweg Luyksgestel – Bergeijk In 2023 zijn de laatste werkzaamheden uitgevoerd ten aanzien van het project Maatregelen Zuidelijke Randweg Luyksgestel – Bergeijk. Hiermee is het project afgerond en is de oversteekbaarheid op diverse locaties op het traject verbeterd, omdat men daar nu in twee (2) fasen over kan steken in plaats van één (1), zoals voorheen de situatie was.

VVN Groot Bergeijk Veilig Verkeer Nederland (verder: ‘VVN’) Groot Bergeijk is onze vaste sparringpartner op het gebied van verkeersveiligheid. Naast dat met VVN Groot Bergeijk regulier overleg heeft plaatsgevonden, zijn ze ook bij diverse herinrichtingsprojecten betrokken. VVN Groot Bergeijk brengt gevraagd en ongevraagd advies uit op 29

het gebied van verkeersveiligheid aan de gemeente Bergeijk. Daarnaast kunnen burgers ook de werkgroep benaderen. Naast het zijn van een vaste sparringpartner voert VVN Groot Bergeijk ook op het gebied van verkeersveiligheid haar eigen mensgerichte acties en verkeerseducatie uit. In 2023 zijn door VVN Groot Bergeijk de volgende projecten uitgevoerd: • • • •