Document · PDF

Bijlage Perspectievennota 2023-2026

Gemeenteraad 5 juli 2022, gemeente BergeijkBij agendapunt: Raadsvoorstel Perspectievennota (eerste termijn)25.058 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

Niet gevonden in dit document.

Perspectievennota 2023-2026

Inhoud Leeswijzer ................................................................................................................................................ 5 Samenvatting en voorstel college ........................................................................................................... 6 1.

Inleiding ........................................................................................................................................... 7

Financiële kaders begroting .......................................................................................................... 10

Financiële positie ........................................................................................................................... 14

Financieel overzicht beleidsitems .................................................................................................. 17

Toelichting beleidsitems ................................................................................................................ 21

Ruimte voor beleid, dekkingsmogelijkheden ................................................................................. 35

Bijlagen .................................................................................................................................................. 38 Bijlage 1: Visie gemeente Bergeijk .................................................................................................... 39 Bijlage 2: Brief provincie begrotingscirculaire 2022 ........................................................................... 41 Bijlage 3: Overzicht te verstrekken subsidies (Programmabegroting 2022-2025) ............................ 50

Leeswijzer Hoe is de PPN 2023-2026 opgebouwd?  In de inleiding worden de relevante beleidsontwikkelingen gepresenteerd. Deze zijn in veel gevallen nog niet in een financieel perspectief te plaatsen.  De raad stelt in paragraaf 2 de financiële kaders vast. Hiermee geeft u de parameters aan die gehanteerd dienen te worden bij het opstellen van de Programmabegroting 2023.  Paragraaf 3 Financiële positie geeft inzicht wat het begrotingsbeeld is indien alle mutaties zoals aangegeven bij het bestaand en nieuw beleid (paragraaf 4 en 5), worden overgenomen en geeft daarmee inzicht in de benodigde dekking. Duidelijk is dat de financiële positie onder druk staat. Ook is een actueel inzicht gegeven in onze reserve- en voorzieningen positie en de weerstandscapaciteitsratio.  In paragraaf 4 zijn de beleidsitems waarop mutaties plaatsvinden inzichtelijk gemaakt, deze zijn in paragraaf 5 nader toegelicht.  Paragraaf 6 geeft een aantal “draaiknoppen” weer. Wij verzoeken uw raad om aan te geven op welke onderdelen het college met voorstellen kan komen om te komen tot een sluitende begroting.  Verder zijn enkele bijlagen opgenomen.

Perspectievennota 2023-2026

Samenvatting en voorstel college De Perspectievennota (PPN) is de start van een nieuwe budgetcyclus. Dit is het moment voor uw raad om het college richting te geven voor het opstellen van een sluitende begroting. U stelt hier de kaders. In de Begroting 2022-2025 werd al stilaan duidelijk dat er voor komende jaren de nodige uitdagingen op ons pad komen. Het financiële meerjarenperspectief werd negatief. Dit wordt bevestigd in deze PPN 2023-2026. Een belangrijke inkomstenbron van de gemeente is de algemene uitkering. Middels de zogenaamde meicirculaire, die we eind mei / begin juni gaan ontvangen, worden we hiervan op de hoogte gebracht. We gaan ervan uit dat hierin ook de gevolgen van het regeerakkoord worden verwerkt. Wat dit betekent voor de gemeente is op het moment van schrijven van deze PPN onduidelijk en wordt zoals gebruikelijk dus ook niet opgenomen. Zodra de meicirculaire is ontvangen brengen wij de consequenties voor onze begroting in beeld en informeren we de gemeenteraad via een raadsinformatiebrief. De gemeente heeft daarnaast te maken met allerlei onzekerheden waarop we geen of zeer beperkt invloed hebben. Mogelijk dat de gemeente hierdoor ook financieel geraakt wordt. Denk aan de nog steeds durende oorlog in de Oekraïne waardoor een vluchtelingenstroom is ontstaan. Maar ook de schaarste aan grondstoffen die momenteel heerst en zorgt voor sterk stijgende prijzen.

We houden deze ontwikkelingen nauwlettend in de gaten. Met deze PPN stelt u de algemene uitgangspunten vast. Het college hanteert deze uitgangspunten voor het opstellen van de begroting 2023-2026. Daarnaast zijn in deze PPN bijstellingen van bestaand beleid (BB) en nieuw beleid (NB) opgenomen. Deze voorgenomen mutaties leiden tot een negatief begrotingsbeeld. Met name het structurele beeld is daarbij van belang, de provincie toetst daarop. Om te komen tot een sluitende begroting is een paragraaf ruimte voor beleid opgenomen. Deze paragraaf is geen voorstel van het college maar geeft uw raad de mogelijkheid om richting te geven. Richting om daarmee het college de opdracht te geven om met een voorstel te komen voor een sluitende begroting. In feite is het mogelijk om alle beleid van de gemeente tegen het licht te houden, ook het voorgestelde nieuwe beleid. In deze PPN is een aantal onderwerpen met grote financiële impact in beeld gebracht. Door als raad gericht aan te geven op welke onderwerpen dekking gezocht kan worden geeft u het college opdracht voor het opstellen van een sluitende begroting. U kunt aangeven waar mogelijkheden tot vermindering van uitgaven of verhoging van inkomsten mogelijk zijn. En welke omvang hieraan gekoppeld is. U bent aan zet om die richting te geven.

Wij stellen uw raad voor om: 1 Richtinggevende uitspraken te doen voor een sluitende begroting 2023 2 De financiële kaders zoals opgenomen in hoofdstuk 2 vast te stellen 3 Het college de opdracht te verstrekken om, aan de hand hiervan, voorstellen te doen voor een (structureel) sluitende begroting 2023

Perspectievennota 2023-2026

1. Inleiding We bevinden ons in het 4e jaar van de oude raadsperiode en het 1e jaar van de nieuwe raadsperiode. De afgelopen jaren is er veel opgepakt maar blijven de uitdagingen groot. Met deze PPN geeft de raad het college de financiële kaders waarmee de programmabegroting 2023-2026 voorbereid kan worden. In vele opzichten een uitdagende PPN omdat er forse financiële inspanningen verwacht gaan worden. De voorstellen voor bijstelling van het bestaande beleid en uitvoering van nieuw beleid hebben tot gevolg dat, indien alles uitgevoerd wordt, er sprake is van een substantieel oplopend structureel tekort. We hebben daarom een breed scala aan onderwerpen in beeld gebracht waarmee ruimte in de begroting gecreëerd kan worden. Het college hoort graag van de raad welke voorstellen gedragen worden en aan welke knoppen gedraaid kan worden om uiteindelijk een sluitende begroting aan te bieden. De programmabegroting wordt ter besluitvorming voorgelegd aan de gemeenteraad in haar vergadering van 1 en 3 november 2022. De PPN 2023-2026 heeft als vertrekpunt de programmabegroting 2022-2025. In de perspectievennota worden de financiële kaders vastgelegd voor de meerjarenraming 2023-2026. Na de vaststelling van de programmabegroting 2022-2025 is er een aantal raadsbesluiten genomen dat financiële bijstellingen tot gevolg had.

Het is daarom goed om te weten wat de stand van zaken is tot en met de raadsvergadering van 21 april 2022 (zie hiervoor hoofdstuk 3, pagina 16). Dit is de uitgangspositie voor de komende jaren. De in juli 2022 te behandelen jaarrekening 2021 sluit met een positief saldo van € 853.178 inclusief sociaal domein. De 1e Burap 2022 laat een aangepast verwacht begrotingssaldo 2022 zien van € 1.009.598 positief. Ontwikkelingen Onderstaande relevante ontwikkelingen zijn niet financieel vertaald in deze PPN 2023-2026. Herijking gemeentefonds De herijking van het gemeentefonds heeft vertraging opgelopen. Dit omdat uit de resultaten van de onderzoeken grote herverdeeleffecten kwamen die niet uitlegbaar zijn. Daarvoor is aanvullend onderzoek gedaan door het Rijk. Naar verwachting worden de effecten van de herijking opgenomen in de meicirculaire 2022 met als invoeringsdatum in 2023. Op het moment van opstellen van deze PPN is het derhalve nog niet definitief of de herijking ingevoerd gaat worden, maar naar verwachting vindt dit plaats in 2023. Een doorkijk van de meest recente berekening laat voor onze gemeente een nadeel zien tussen de € 20.000 en € 25.000 in 2023 oplopend naar € 75.000 / € 100.000 in 2026. Echter daar deze berekening nog met veel onzekerheden is verweven is in de risicoparagraaf bij de jaarrekening een risico opgenomen van € 75.000.

Compensatie middelen jeugdzorg Het rijk heeft in 2021 middelen toegezegd aan de gemeente voor de jeugdzorg. De bedragen komen voort uit de arbitrage uitspraak van de Commissie van Wijzen. De resterende 25% zijn derhalve ook in de voor u liggende PPN 2023-2026 niet opgenomen. We hopen de ontbrekende 25% nog toegezegd te krijgen. Voor de gemeente Bergeijk betekent de 25% circa € 270.000 voor 2023 aflopend naar € 160.000 in 2026. Besluitvorming over een structurele oplossing in termen van benodigd budget en aanpassingen in het stelsel voor uitvoering van de Jeugdwet vanaf 2022 heeft nog geen volledige opvolging gekregen in het coalitieakkoord. Ontwikkelingen sociaal domein Uit de kamerbrief hervorming jeugdzorg van 13 mei 2022 komt naar voren dat de extra bezuinigingen op de jeugdzorg die waren opgenomen uit het coalitieakkoord gedragen gaan worden door het rijk. Wat dit voor de gemeente Bergeijk gemeente verder betekent is op dit moment onbekend. Toekomst GRSK: Opnieuw Verbinden Op 2 november 2021 heeft het college een voorgenomen besluit genomen inzake Opnieuw Verbinden. De belangrijkste wijzigingen betreffen de afdelingen P&O en VTH. Gemeente Bergeijk neemt geen deel aan Perspectievennota 2023-2026

deze afdelingen. De samenwerking voor de afdelingen MD en SSC en de Staf worden voortgezet. Als gevolg hiervan heeft het college op 5 april 2022 ingestemd met een beleidsarme uitvoeringsorganisatie’, voor zover deze de gemeente Bergeijk raken. Verduurzamen regulier pachtbeleid In 2019 is onze gemeente gestart met een pilot voor aanleggen van bloem- en kruidenrijke akkerranden langs diverse gemeentelijke landbouwpercelen, in ruil voor korting op de pachtprijs. Uw raad heeft tijdens de begrotingsbehandeling najaar 2018 hiervoor financiën beschikbaar gesteld. Inmiddels hebben we reeds 3 jaar achtereen een succesvolle bloemenpracht op en langs onze percelen (in 2021 ca. 16.000 m2). In 2022 willen we de pilot evalueren en zullen we uw raad meenemen omtrent het mogelijke vervolg hiervan. Pachtprijzenbesluit Het pachtprijzenbesluit van 2022 is van invloed op onze inkomsten in 2023 (versturen van facturen medio juni a.s.). Vorig jaar in juli zijn deze voor onze regio gestegen met 10%. Het pachtprijzenbesluit 2022 wordt van toepassing verklaard vanaf 1 juli 2022. Dit betekent dat medio juni a.s. de nieuwe pachtprijzen bekend worden. De ontwikkelingen inzake de pachtprijzen worden waar nodig in de 2e Burap 2022 meegenomen en daarmee verwerkt in de begroting 2023.

Taken bodem (wel al de kosten opgenomen vanaf 2022 maar nog geen inkomsten) Met de komst van de Omgevingswet komen bodemtaken die nu bij de Provincie liggen naar de gemeente toe. De verwachting is dat de financiële middelen met deze bevoegdheidsverschuiving mee komen naar de gemeenten. Omdat de Omgevingswet een jaar is uitgesteld is de overdracht van bodemtaken van de Provincie naar gemeente ook met een jaar uitgesteld. Het is nog niet duidelijk over welk bedrag het gaat en of dit een structureel bedrag wordt of een incidenteel bedrag. De verwachting is dat medio 2022 daar meer duidelijkheid over komt. Ook is niet duidelijk wat voor consequenties dit heeft voor de workload van de gemeentelijke organisatie. Welke taken er bij de gemeente komen te liggen, wat we hiermee moeten doen in de uitvoering, met welke diepgang moeten we bepaalde zaken toetsen etc. Daarin moeten nog keuzes worden gemaakt. Bovenstaande ontwikkeling zal de komende tijd verder verduidelijkt gaan worden. Gemeentelijke Visie Mobiliteit In 2022 wordt de Gemeentelijke Visie Mobiliteit geactualiseerd. De komende jaren zal een risico gestuurde aanpak worden voorgesteld. Tevens worden de komende jaren maatregelen/projecten uitgevoerd om risico’s op ongevallen terug te dringen. Daarnaast blijven we aandacht vragen voor gedrag en voeren we mensgerichte activiteiten uit in samenwerking met VVN Groot Bergeijk.

In de huidige begroting is een bedrag van structureel € 40.000 per jaar opgenomen. Met de actualisatie van de Gemeentelijke Visie Mobiliteit wordt dit budget geactualiseerd Sport en preventieakkoord In 2018 is het Nationaal Sportakkoord gesloten. Het hoofddoel is om zoveel mogelijk mensen met plezier te laten sporten en bewegen en om voortgang te boeken op de speerpunten inclusief sporten & bewegen, duurzame sportinfrastructuur, vitale sportaanbieders, positieve sportcultuur, vaardig in bewegen en topsport die inspireert. Op 10 september 2019 heeft het college besloten om deel te nemen aan het regionaal Sportakkoord. Vanuit het Rijk zijn in de periode 2019 – 2022 middelen beschikbaar gesteld. Inmiddels is een Kempisch sport- en beweegakkoord gesloten en is Stichting Kempen in Beweging opgericht. Iedere sport- of beweegaanbieder in de Kempen kan een bijdrage vragen wanneer een nieuwe activiteit wordt opgericht welke aansluit bij de ambities van het akkoord. Daarnaast heeft het Rijk in de periode 2021 – 2023 middelen beschikbaar gesteld voor een lokaal preventieakkoord. Op 4 mei 2021 is het Kempisch Preventieakkoord ondertekend wat zich voornamelijk richt op de levensloopbenadering en de dimensies van positieve gezondheid.

Het kabinet heeft in het regeerakkoord de ‘gezonde generatie in 2040’ als stip op de horizon benoemd en heeft aangegeven graag de ambities van het huidige sport- en preventieakkoord te willen verbreden en integreren met elkaar en heeft hiervoor 24 miljoen gereserveerd. De verwachting is dat de gemeente in de periode 2023 – 2026 opnieuw jaarlijks uitvoeringsbudget ontvangt ter realisatie van de thema’s op het gebied van sport, gezondheid en preventie. Op 11 juli worden de gemeenten nader geïnformeerd over de hoogte van deze bijdrage. Perspectievennota 2023-2026

Actualiseren Legesverordening als gevolg Omgevingswet In het kader van de Omgevingswet, die op 1 januari 2023 in werking treedt, dient de Legesverordening van iedere gemeente te worden herzien. De nieuwe wet heeft ingrijpende gevolgen met betrekking tot het heffen van leges. Sommige activiteiten waar momenteel leges op worden geheven komen te vervallen, terwijl er juist nieuwe activiteiten bijkomen. De gemeente dient de afweging te maken welke tariefbepalingen worden overgenomen, gewijzigd of nog worden toegevoegd. De legesverordening moet op het moment van inwerktreding van de Omgevingswet zijn aangepast. Wat de financiële consequenties hiervan zijn kan nu nog niet worden gezegd en is ook afhankelijk van bestuurlijke keuzes. Het is wel al duidelijk dat voor de bouwactiviteiten veel wijzigt. Doordat meer bouwwerken vergunningsvrij gerealiseerd kunnen worden komen de daaraan verbonden legesinkomsten eveneens te vervallen. Ook op het gebied van milieubelastende activiteiten verandert er een hoop. Gemeenten kunnen in het nieuwe systeem kiezen om leges te heffen voor milieubelastende activiteiten. In de loop van 2022 zal een concept legesverordening voor de gemeente Bergeijk worden voorgelegd ter besluitvorming. Daarin zullen de financiële gevolgen duidelijk worden en kunnen de benodigde bestuurlijke keuzes worden gemaakt.

Korte Termijnmaatregelenpakket Randweg A2 Voor de Randweg A2 is in 2019 een probleemanalyse uitgevoerd en aansluitend onderzoek gedaan naar oplossingen voor de periode tot en met 2030. Dit heeft geleid tot de kortetermijnaanpak A2 Randweg, die in het afgelopen jaar verder is uitgewerkt. Daarnaast is in 2020 voor de lange termijn een integraal MIRTonderzoek uitgevoerd naar de Verstedelijkings- en Bereikbaarheidsopgave in de Brainportregio 2040, waarin is gekeken naar robuuste oplossingsrichtingen voor de lange termijn. In het kader van het Korte Termijnmaatregelenpakket Randweg A2 wordt de komende jaren gewerkt aan diverse projecten voor de korte termijn om de filevorming op de Randweg A2 tegen te gaan. Hier bij valt te denken aan projecten als werkgeversbenadering, realisatie van mobiliteitshubs en aanleg van (door)fietsroutes. De fietsverbinding Bergeijk – Stedelijk gebied, werkgeversaanpak de Kempen en de mobiliteitshub in Eersel maken onderdeel uit van dit pakket. Professionalisering communicatie De gemeente Bergeijk wil haar huidige communicatieplan herzien en naar een hoger, strategisch niveau tillen. Door de communicatie doelstellingen opnieuw te definiëren en een gestructureerd communicatiebeleid op te stellen. Op dit moment is het onbekend welke kosten hiervoor gemaakt zullen worden. Wij zullen uw raad informeren zodra hier meer bekend over is.

Mobiel scheidingsstation In 2021 hebben de Kempengemeenten een pilot van een half jaar uitgevoerd met een gehuurd mobiel scheidingsstation. Een mobiel scheidingsstation is geschikt om in iedere kern (op locatie) herbruikbaar materiaal in te zamelen. Voordelen zijn dat de drempel wordt verkleind om kleine hoeveelheden gescheiden aan te bieden. De service aan de inwoners en het milieurendement wordt verhoogd. De milieustraat wordt ontlast tevens is het een manier om laagdrempelig met inwoners te kunnen communiceren. Conclusie van deze pilot is dat een mobiel scheidingstation zeker aan een behoefte onder de inwoners voldoet. Er werd veel ingezameld. De inwoners waren enthousiast dat we naar de dorpskernen toe kwamen om deze grondstoffen te verzamelen. De uitvoering had echter nogal wat haken en ogen. Met name transport, het uitladen en het onderhoud zijn belangrijke punten die bij een vervolg anders geregeld moeten worden. De Kempengemeenten zijn voornemens om door te gaan met het inzetten van een mobiel scheidingsstation. Met de aanschaf of huur van een ander soort inzamelwagen willen we de problemen uit de pilot oplossen. De verwachting is dat we dat kunnen realiseren voor circa 4,- á 5 euro per aansluiting.

Hiermee voldoen we aan de gestelde doelen uit de Kadernota Grondstoffen: in een circulaire economie houden we producten en grondstoffen zo lang mogelijk in de keten, om verspilling van grondstoffen tegen te gaan door herbruikbaarheid van producten en materialen te maximaliseren en waarde vernietiging te minimaliseren. Zodra we weten of we de pilot willen voortzetten en op welke wijzen zullen wij uw raad hierover informeren en daar waar nodig een budget vragen via de afvalstoffenheffing. Perspectievennota 2023-2026

2. Financiële kaders begroting Algemeen Het algemene uitgangspunt is een sluitende begroting. Wettelijk gezien hoeft alleen het 1e begrotingsjaar structureel sluitend te zijn. Als dit niet het geval is moet de begroting meerjarig (laatste jaarschijf) structureel sluitend zijn. Wij streven naar een begroting die in het begrotingsjaar 2023 sluitend is.

   

        

Aandachtspunten toezichthouder Jaarlijks bracht de provincie een begrotingscirculaire uit met daarin een aantal vaste onderwerpen. Dit naast een aantal specifieke onderwerpen. Deze vaste onderwerpen worden niet meer in de circulaire opgenomen maar vinden een plaats in het nieuwe Gemeenschappelijk financieel toezichtkader 2020 (GTK). Het nieuwe GTK is in 2019 vastgesteld. De belangrijkste specifieke onderwerpen die zijn opgenomen in de begrotingscirculaire 2021 (bijlage 3) zijn: Herijking gemeentefonds / verdelingssystematiek; Richtlijnen beoordeling begroting Sociaal domein; Covid-19; De invoering van de rechtmatigheidsverantwoording van het college met ingang van boekjaar 2021. Voor een uitgebreide toelichting op de aandachtspunten verwijzen wij u naar bijlage 1. Hier is de brief van de provincie integraal opgenomen.

Notitie Meerjarig financieel inzicht voor verduidelijking samenhang jaarrekening en begroting; Notitie Lokale heffingen; Inzicht in de structurele begrotingspositie; Overzicht van incidentele baten en lasten; Kapitaallasten nieuwe investeringen; Taakstellingen als toelichting bij de financiële positie en de meerjarenraming; Weerstandsvermogen en risicobeheersing; De omgevingswet en de financiële gevolgen voor de gemeente; Ontwikkelingen Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten; Circulaires gemeentefonds In de afgelopen periode is een aantal circulaires ontvangen die doorwerking hebben naar de jaren 2022 en verder. Zo zijn de uitkomsten van de september- en decembercirculaire verwerkt in de financiële prognose van de PPN 2023-2026. Gelet op het tijdspad van de behandelingsprocedure van de PPN 2023-2026 is het niet mogelijk de uitkomsten van de meicirculaire 2022 bij de opstelling van de PPN 2023-2026 te betrekken. Wij brengen na publicatie van deze circulaire de effecten in beeld en zullen u daarover apart informeren. De begroting 2023-2026 wordt opgesteld op basis van de meicirculaire 2022. Uniforme verdeling in taakvelden De begroting wordt ingedeeld in de volgende taakvelden: Taakvelden 0. Bestuur en ondersteuning

5. Sport, cultuur en recreatie

1. Veiligheid

6. Sociaal domein

2. Verkeer en vervoer

7. Volksgezondheid en milieu

3. Economie

8. VHROSV

4. Onderwijs

Paragrafen Het Besluit Begroting en Verantwoording gemeenten en provincies (BBV) schrijft voor gemeenten een 7-tal verplichte paragrafen voor. Daarnaast kunnen gemeenten desgewenst eigen paragrafen toevoegen. Vanaf het begrotingsjaar 2019 is een paragraaf Klimaat en Duurzaamheid opgenomen in de begroting. Deze paragraaf handhaven we de komende jaren. Het klimaat staat nadrukkelijk in de belangstelling van alle fracties. Aangezien maatregelen op het gebied van klimaat door alle taakvelden heen lopen monitoren we dit door middel van een aparte paragraaf.

Perspectievennota 2023-2026

Uniforme set beleidsindicatoren De set van verplichte beleidsindicatoren is constant in beweging. In de begroting 2023 nemen we de beleidsindicatoren op conform de op dat moment meest actuele set indicatoren. De set beleidsindicatoren en bijbehorende gegevens kunt u vinden op de website Waarstaatjegemeente.nl via de tegel “Besluit Begroting en Verantwoording”. Per februari 2022 heeft waarstaatjegemeente.nl aangegeven te komen te vervallen. Bij het opstellen van de begroting 2023 zal duidelijk zijn hoe dit wordt ondervangen. Hier vindt u onder andere:  Een uitgebreide toelichting op de indicatoren;  Indicatoren van andere gemeenten waarmee een vergelijking gemaakt kan worden met de eigen gemeente. Rentelasten Rentetoerekening investeringen Omslagrente: 1,5% Rentetoerekening eigen vermogen/voorzieningen: 1,5% Rentetoerekening grondexploitaties: 1,0% We rekenen met een rente van 1,5% over investeringen. Ook over het eigen vermogen/voorzieningen rekenen we met 1,5% rente. Het verschil tussen de berekende afgeronde rente en de daadwerkelijk te betalen rente is het rentevoor- of nadeel. Aan de grondexploitaties wordt de werkelijke rente doorberekend. Dit op basis van richtlijnen in het BBV. Deze rente is voor de komende jaren berekend op gemiddeld 1,0%.

De commissie BBV doet geen uitspraken over de wijze waarop gemeenten hun tarieven (met name riool- en afvalstoffenheffing) dienen te berekenen. Fiscaal juridisch gezien is het toegestaan om een redelijk deel van de rentelasten mee te nemen in de kostenopstelling die ten grondslag ligt aan de tariefberekening. Wat een individuele gemeente redelijk vindt, dient vervolgens wel volgens BBV artikel 10 lid c gemotiveerd te worden toegelicht in de paragraaf lokale heffingen, waarin de beleidsuitgangspunten moeten worden toegelicht. Beleidsuitgangspunten Financiële verordening Overhead en toerekening apparaatskosten Voor de berekening van kostendekkende tarieven en de grondexploitatie hanteren we een verdeelsleutel. Deze wordt als volgt bepaald. De totale overheadkosten worden gedeeld door de productieve uren die aan de primaire processen worden toegerekend. Het tarief wat hier uit volgt wordt vermenigvuldigd met het aantal productieve uren wat is toebedeeld aan de onderwerpen van de kostendekkende tarieven en de grondexploitatie. De directe kosten komen op basis van voorcalculatie op de verschillende taakvelden. Dit wordt ook als realisatie zo verantwoord. Hierdoor zijn de afwijkingen op de directe kosten in de jaarrekening beperkt. Afwijkingen op de directe kosten worden verantwoord in het taakveld “Overige baten en lasten”.

Waardering en afschrijving vaste activa De afschrijvingen op investeringen vinden plaats conform de Financiële verordening gemeente Bergeijk 2017. Deze verordening is vastgesteld in de raad van 30 maart 2017. De verordening wordt in de raad van december 2022 aangeboden voor actualisatie. Om de administratieve lasten te beperken is een ondergrens ingebouwd. Voor investeringen met maatschappelijk nut in de openbare ruimte is deze vastgesteld op € 10.000. Onvoorzien In de begroting 2023 wordt hiervoor € 25.000 geraamd. Dit budget is niet gelabeld aan programma’s. Het college heeft het mandaat tot het doen van uitgaven tot € 20.000 per keer. Voorzieningen en reserves Stortingen in voorzieningen en toevoegingen aan reserves (en onttrekkingen uit reserves) vinden plaats conform de vastgestelde uitgangspunten zoals vermeld in de nota reserves en voorzieningen 2019. Als er vastgestelde beheerplannen zijn (inclusief het bij de beheerplannen behorende kwaliteitsniveau) worden de stortingen in de voorzieningen hierop gebaseerd. Perspectievennota 2023-2026

Algemene lastenontwikkeling Loonontwikkeling In de meicirculaire wordt jaarlijks als onderdeel van de verwachte overheidsconsumptie bepaald wat de ingeschatte stijgingen van de lonen en salarissen zijn. Dit is gebaseerd op het Centraal Economisch Plan (CEP). In het CEP 2022 zit de eerste doorkijk naar 2023. De maatstaf die we hanteren wordt ook bij de belangrijkste verbonden partijen gehanteerd. Dit is de maatstaf “Loonvoet sector overheid”. Ten opzichte van de loonontwikkeling die wij reeds voorzien hadden in onze meerjarenbegroting stijgt deze. De volgende percentages worden gehanteerd. Omschrijving

2023

2024

2025

2026

Raming begroting 2022

2,30%

2,10%

2,40%

Loonvoet sector overheid CEP 2022

3,60%

4,20%

3,90%

Bijstelling begroting 2023 - 2026

1,30%

2,10%

1,80%

1,50%

De meicirculaire wordt normaliter gebaseerd op de prognoses die in het CEP worden verwerkt.

   

Prijsontwikkeling Voor de begroting en de meerjarenplanning geldt in principe de nullijn. Dit betekent dat de budgetten niet verhoogd worden. Hierop zijn enkele uitzonderingen: wettelijke tarieven (bijvoorbeeld leges paspoorten); contractueel overeengekomen indexeringen; prijzen van dienstverlening door derden (bijvoorbeeld verzekeringspremies); overige onvermijdelijke kostenstijgingen als gevolg van marktwerking en inflatie. Hiervoor geldt het algemene percentage. Wij werken met een stelpost prijsstijging. De hoogte ervan is gebaseerd op de beïnvloedbare uitgavenbudgetten in de begroting. Voor de algemene prijsontwikkeling baseren wij de gegevens op door het rijk verstrekte gegevens bij de meicirculaire 2022 (Prijs netto materiële overheidsconsumptie (imoc)). In het CEP is daarvoor de volgende basis gehanteerd. Omschrijving

2023

2024

2025

2026

Raming begroting 2022

1,50%

Prijs netto materiele overheidsconsumptie (imoc) CEP 2022

2,30%

2,40%

1,90%

Bijstelling begroting 2023-2026

0,80%

0,90%

0,40%

Algemene ontwikkeling baten Algemene uitkering De raming van de algemene uitkering wordt gebaseerd op de door het rijk verstrekte gegevens bij de mei/junicirculaire 2022. Eventuele significante wijzigingen als gevolg van de septembercirculaire 2022 worden via een aparte begrotingswijziging aan u voorgelegd. Voor de meerjarenplanning is uitgegaan van lopende prijzen (dus inclusief inflatie). Indexering baten Het rijk compenseert gemeenten voor kostenstijgingen als gevolg van prijsontwikkeling en loonontwikkeling. Dit doet ze door bijstelling in de algemene uitkering conform bovenstaande cijfers. Dit is echter niet voldoende om alle stijgende lasten die uit loon- en prijsontwikkeling voortkomen te compenseren. De gemeente heft daarom belastingen en heffingen. Deze stellen we jaarlijks bij. Net als bij de verbonden partijen hanteren we een gewogen indexering. Gemiddeld genomen komen de verbonden partijen uit op gewogen indexering die gebaseerd zijn op een verhouding van 1/3 prijsontwikkeling en 2/3 loonontwikkeling. Dit is ook bij de gemeente een reële verhouding. Hiermee is er sprake van uniforme uitgangspunten. Gebaseerd op dit uitgangspunt komen we daarmee op een indexering van 3,17% in 2023.

Perspectievennota 2023-2026

    

Dit percentage rekenen we over alle inkomsten (bijvoorbeeld OZB, leges, huurinkomsten) behalve als daar specifieke afspraken onder liggen of er wettelijke regels gevolg moeten worden. Dit zijn: Voor riool- en afvalstoffenheffing worden kostendekkende tarieven gehanteerd; Leges die van rijkswege gemaximeerd zijn (bv paspoorten en rijbewijzen); Het tarief voor de toeristenbelasting bedraagt 3,11% van de omzet; Pachten en erfpachten worden bepaald op grond van de “Nota erfpachtbeleid 2012” en “Nota Pachtbeleid 2007”; Lopende contracten en daarin opgenomen indexeringen worden gerespecteerd. Grondtransacties pachtgronden Opbrengsten uit grondtransacties van pachtgronden worden voor zover die de begrote opbrengst overschrijden gestort in de algemene reserve behoedzaamheid grondtransacties. Wanneer de opbrengsten lager zijn wordt het verschil onttrokken uit die reserve. Overschrijdt de reserve behoedzaamheid grondtransacties het maximale plafond dan vloeit het meerdere naar de algemene reserve. Het plafond van de algemene reserve behoedzaamheid grondtransacties is € 2,5 miljoen. Op 21 december 2017 heeft de raad ingestemd met de grondnota 2018.

Grondexploitaties Bij de opstelling van de calculaties van de grondexploitaties wordt uitgegaan van de volgende parameters. Deze parameters worden conform de grondnota bij de jaarrekening en begroting geactualiseerd: Rentelasten 1,0 %; Disconteringsvoet 2% (verplicht); Kostenstijging 2%; Opbrengstenstijging 2%. De rentelasten zijn gebaseerd op de op dit moment werkelijk betaalde rente. Bij de opstelling van de begroting wordt op basis van geactualiseerde cijfers bezien of de werkelijk toe te rekenen rente gehandhaafd kan blijven op 1,0%. De disconteringsvoet van 2% is gebaseerd op het streven van de EU om de inflatie rond dit percentage te laten uitkomen. In die lijn stellen we voor om in de calculaties zowel de kosten als opbrengsten met dit percentage te laten stijgen. Hierbij respecteren we eerder gesloten overeenkomsten. Met deze kosten- en opbrengstenstijging volgen we de marktontwikkelingen van dit moment. In de calculaties gaan we ervan uit dat de inkomsten maximaal 5 jaar geïndexeerd worden. Dit conform eerder vastgestelde besluitvorming. Overig Voor het begrotingsjaar en de meerjarenplanning gaan wij uit van de hoogte van het aantal woningen en inwoners per 1 januari 2022. Omdat de realisatie van de geplande woningbouw een hoge mate van onzekerheid kent, worden woningbouwprognoses niet meegenomen.

Dit is geheel in overeenstemming met het voorzichtigheidsprincipe en de algemene regels van verantwoording: lasten nemen zodra ze voorzien zijn en baten nemen zodra ze gerealiseerd zijn. De ramingen in de begroting worden gebaseerd op 18.941 inwoners en 8.847 woonruimten (niet loges functies).

Perspectievennota 2023-2026

3. Financiële positie De financiële positie van de gemeente is medebepalend voor de keuzes en prioriteiten die de gemeenteraad kan stellen.

    

Het financieel meerjarenperspectief Om een goed beeld te krijgen in de mogelijkheden wordt allereerst het financiële perspectief voor de jaren 2023-2026 bepaald. Dit is als volgt tot stand gekomen: Startpositie is de geamendeerde programmabegroting 2022, vastgesteld op 4 november 2021 en de begrotingswijzigingen tot en met 21 april 2022; Jaarschijf 2026 is toegevoegd; De financiële kaders conform hoofdstuk 2; De mutaties van de algemene uitkering volgens de september- en decembercirculaire 2021; De meerjarige mutaties uit de op 5 juli 2022 geagendeerde vast te stellen 1e Burap 2022. Als alle voorstellen uit hoofdstuk 4 ‘Financieel overzicht beleidsitems’ van deze PPN verwerkt worden geeft dat onderstaand begrotingsbeeld. Dit is uitgesplitst in een structureel en een incidenteel beeld. Op termijn ontstaat in deze situatie een nadelig structureel beeld. Dit is met name van belang omdat de provincie toetst of de begroting structureel en materieel in evenwicht is. Concreet betekent dit dat er keuzes gemaakt moeten gaan worden. Hiervoor hebben we de ‘draaiknoppen’ onder hoofdstuk 6 ‘Ruimte voor beleid, dekkingsmogelijkheden’ in beeld gebracht. Maar ruimte kan natuurlijk ook gevonden worden door keuzes te maken in de voorliggende voorstellen van hoofdstuk 4 ‘Financieel overzicht beleidsitems’. Deze zijn nader toegelicht in hoofdstuk 5 ‘Toelichting beleidsitems’.

Omschrijving (x € 1.000)

2023

Saldo programmabegroting 2021 incl. amendementen t/m april

2024

-657

2025

-847

2026

-825

-541

Raad 16-12-2021 Stimuleringslening Duurzaamheid

-5

Raad 28-01-2022 Evaluatie gemeenschapshuizenbeleid en motie

Raad 28-01-2022 Organisatieontwikkeling salarissen

-26

Raad 4-02-2022 Hoe-vraag Strategische Kempenagenda

-15

Raad 21-04-2022 Beleidskader kunst en cultuur 2022-2025

-10

Saldo meerjarenbegroting 2022 na wijzigingen

c= (a+b)

-708

-898

-875

-592

Bestaand beleid

-227

-470

-454

-490

Nieuw beleid

-355

-519

-736

-518

Totaal wijzigingen

f = (d+e)

-582

-989

-1.190

-1.008

Saldo perspectievennota 2023-2026

g = (c+f)

-1.289

-1.887

-2.066

-1.600

-943

-1.586

-1.687

-1.600

Onderverdeeld in: Structureel saldo perspectievennota 2022-2025 Incidenteel saldo perspectievennota 2022-2025 Saldo perspectievennota 2023-2026

-347

-301

-379

-1.289

-1.887

-2.066

-1.600

-/- = meer lasten / minder baten, + = minder lasten / meer baten Door het afronden op € 1.000 zijn kleine afrondingsverschillen in de tellingen mogelijk.

Perspectievennota 2023-2026

Ontwikkelingen reserves en voorzieningen De financiële positie van de gemeente wordt mede bepaald door de inzichten in de positie van de reserves en voorzieningen gedurende de looptijd van de PPN 2023-2026. De reservepositie wordt veelal beïnvloed door de verwachte toevoegingen vanuit de resultaten van de grondexploitaties. Van belang hierbij is het moment dat die middelen ook daadwerkelijk beschikbaar komen. Dit omdat zonder die zekerheid voorgenomen beleidsvoornemens mogelijk in gevaar komen. Adequate inschattingen, met de nodige waarborgen, zijn daarom van groot belang. De financiële positie van de gemeente Bergeijk staat aanzienlijk onder druk. Onder andere door de hoge ambitie en de vele lopende projecten. Om tegenvallers op te kunnen vangen is daarom een buffer nodig. Bij de actualisatie van de grondexploitaties zijn de parameters waarop de calculaties worden berekend op actualiteit beoordeeld en is gekeken naar de inschattingen van de fasering. Mogelijk heeft dit negatieve effecten op de grondexploitaties en daarmee op toekomstige winsten en verliezen. Reserves In deze PPN 2023-2026 houden we er rekening mee dat in beperkte mate gemuteerd wordt op reserves. In onderstaande tabel zijn deze weergegeven, voor de volledigheid zijn daarin ook de voorgestelde mutaties vanuit de 1e Burap 2022 opgenomen.

Ook zijn de mutaties opgenomen waarover reeds in eerdere momenten besluitvorming heeft plaatsgevonden. Dit kan zijn bij de begroting, een burap, de slotwijziging of via een afzonderlijk raadsvoorstel. Bij grondexploitaties moet tussentijds winst worden genomen volgens de zogenaamde percentage of completion-methode. Dit houdt in dat er winst wordt genomen op basis van de gerealiseerde uitgaven en inkomsten afgezet tegen de volledige uitgaven en inkomsten van een plan. In onderstaande cijfers zijn de prognoses zoals begin 2022 zijn gecalculeerd opgenomen. Bij het samenstellen van de begroting 2023 worden calculaties en daarmee de verwachte resultaten opnieuw geactualiseerd. Mutaties algemene reserves (x € 1.000) Saldo 1e burap 2022

2022

2023

2024

2025

2026

1.010

Saldo PPN 2023-2026

-1.289

-1.887

-2.066

-1.600

PPN 2023-2026 Storting reserve duurzaamheid en klimaat

-400

1.010

-1.689

-1.887

-2.066

-1.600

2023

2024

2025

Totaal mutaties algemene reserves Mutaties bestemmingsreserves (x € 1.000)

2022

2026

BR KC/Kattendans

-577

BR DOB Gebiedsakkoord

-28

-18

BR Budgetoverheveling

-852

BR ROL Stortingen grexen

190

120

BR ROL Fietsambitie

-395

-500

BR Uitvoering bereikbaarheidsagenda (PPN)

-42

BR Rente BBV wijziging grexen

-89

-59

BR Duurzaamheid en klimaat (BEenergie)

-415

400

BR Egalisatie sociaal domein eenmalige lasten KempenPlus

-152

-4

BR Fietsambitie Bergeijk

Totaal mutaties bestemmingsreserves

BR Kunst

-2.334

-103

Omschrijving (x € 1.000)

2022

Algemene reserves

10.246

7.547

5.660

3.594

1.994

Algemene reserve behoedzaamheid grondtransacties

2.191

Bestemmingsreserves

3.927

3.824

3.898

3.972

4.015

Dekkingsreserves

7.072

7.213

6.848

6.503

6.158

Totaal reserves per 31-12

23.436

20.775

18.597

16.260

14.358

2023

2024

2025

2026

Perspectievennota 2023-2026

Dit geeft de volgende verwachte stand van de reserves van de gemeente per ultimo jaar. Dit wanneer de PPN 2023-2026 één-op-één overgenomen wordt in de Begroting 2023-2026. Ratio weerstandscapaciteit De ratio weerstandscapaciteit geeft de verhouding aan tussen de beschikbare reserves (algemene reserve, algemene reserve risico’s grondexploitatie en post onvoorzien) en de benodigde weerstandscapaciteit. In de nota reserves en voorzieningen 2019 is de norm gesteld op minimaal 1,4. Elk jaar vindt twee keer een actualisatie van de inventarisatie van de risico’s plaats. Dit doen we bij de opstelling van de jaarstukken en de programmabegroting. In de PPN 2023-2026 wordt daarom hetzelfde overzicht opgenomen als in de jaarstukken. De doorrekening naar volgende jaren is daarop ook geactualiseerd. Het risicoprofiel is bij de jaarstukken 2021 bepaald op € 1,8 miljoen. In de tabel is een doorkijk gegeven naar de ontwikkeling van de risico’s. Op grond van het risicoprofiel was de ratio weerstandscapaciteit bij de jaarrekening 2021 5,06 waar de norm door uw raad is gesteld op 1,4. Hierdoor voldoen wij als organisatie ruimschoots aan de door uw raad vastgestelde weerstandsratio. waar we dus ruimschoots aan voldoen. Bedragen x € 1.000 Omschrijving risico 0. Taakveld Bestuur en ondersteuning Verkoop pachtgronden Algemene uitkering: effect wijzigingen Coronavirus 6.

Taakveld Sociaal domein Programmakosten jeugdhulp 7. Taakveld Volksgezondheid en milieu Sanering bodemverontreiniging Afvalinzameling 8. Taakveld VHROSV Planschadeclaims actualisering bestemmingsplannen Risico's grondexploitatie Programma Aanpak Stikstof Organisatie/bedrijfsrisico Financieringsfunctie reserve Verbonden partijen GRSK / GGD / ODZOB / VRBZO / MRE Totaal

Af te dekken met:

Jaarrekening 2021

begroting 2022

begroting 2023

begroting 2024

begroting 2025

begroting 2026

Zeer gering Hoog Waarschijnlijk

AR AR AR

31 75 500

31 263 500

Waarschijnlijk

150

Waarschijnlijk Hoog

AR AR

50 225

Waarschijnlijk Hoog Zeer gering

AR AR grex AR

50 505 125

50 1.751 125

Waarschijnlijk

85 1.832

81 3.290

Kans

Voor een toelichting verwijzen wij u naar de risicoparagraaf van de 1e Burap 2022. Voorzieningen In onderstaand overzicht zijn alle voorzieningen in beeld gebracht. Deze voorzieningen zijn bij de jaarstukken 2021 beoordeeld. De geraamde standen van de voorzieningen, gebaseerd op de jaarrekeningcijfers 2021, de 1e Burap 2022 en de begroting 2022-2025, per 31 december van elk jaar zijn als volgt: Omschrijving (x € 1.000)

2022

2023

2024

2025

2026

Voorziening Riolering

474

Voorziening Riolering Groot onderhoud

556

690

622

418

Voorziening Accommodaties

122

299

123

Voorziening Openbare verlichting

Voorziening Wegen & bruggen

482

100

281

4.970

2.577

Voorziening Openbaar groen Voorziening tekorten grondexploitaties Voorziening Dubieuze debiteuren

371

2.351

Voorziening VPB grondexploitatie

310

Totaal voorzieningen per 31-12

9.630

6.935

4.598

4.358

4.176

Voorziening Pensioen voormalige wethouders

Perspectievennota 2023-2026

4. Financieel overzicht beleidsitems Overzicht exploitatiebaten en –lasten In dit overzicht staan de onderwerpen met financiële mutaties van het bestaand (BB) en nieuw (NB) beleid.

Omschrijving B00

Stand primitieve begroting (geamendeerd) Stand primitieve begroting (geamendeerd) Raad 16-12-2021 Stimuleringslening Duurzaamheid Raad 28-01-2022 1.Evaluatie gemeenschapshuizenbeleid en motie Raad 28-01-2022 2.Organisatieontwikkeling salarissen Raad 21-04-2022 Beleidskader kunst en cultuur 2022 –฀ 2025 Gemeente Bergeijk Raad 24-02-2022 Hoe-vraag Strategische Kempenagenda

Totaal B00 Totaal Startbegroting BB01 Verbonden partijen Totaal BB01 BB02 Algemene uitkering Algemene uitkering doorwerking Totaal BB02 BB03 Loon- en prijsontwikkeling Totaal BB03 BB04 Baten OZB Totaal BB04 BB05 Sint Willibrordus Totaal BB05 BB06 Programmakosten WMO Totaal BB06 BB07 Programmakosten Jeugd Indexering looncomponent Jeugdhulpproducten Indexering looncomponent Jeugdhulpproducten dekking Totaal BB07 BB08 Programmakosten participatiewet Totaal BB08 BB09 Programmakosten participatiewet (BUIG) Totaal BB09 BB10 Administratieve wijziging Totaal BB10 BB11 Inburgering Inburgering rijksbijdrage Totaal BB11 BB12 Fietsambitie 2026 Totaal BB12 BB13 BeEnergy: Onttrekking algemene reserve BeEnergy: Storten middelen in de reserve duurzaamheid en klimaat Totaal BB13 BB14 Zwerfafval leges afval Zwerfafval afvalfonds verpakkingen Totaal BB14 BB15 Energielabel C kantoren Totaal BB15 BB16 PLOP projecten PLOP projecten dekking Totaal BB16 BB17 Aanpassingen gemeenschapshuis Eijkholt Totaal BB17 BB18 Klimaatadaptief Bosbeheer inkomsten Klimaatadaptief Bosbeheer uitgaven Totaal BB18 BB19 Groen onderhoud (Kempenplus) Totaal BB19 BB20 Prostitutie controle-team Totaal BB20 BB21 KIA-budget Totaal BB21 BB22 Continueren Transformatiefonds Totaal BB22 BB23 Beëindiging overeenkomst Huis van de Brabantse Kempen Totaal BB23 BB24 Nieuw pachtbeleid Totaal BB24 BB25 Bijstelling OZB areaaluitbreiding

Totaal BB25

Structureel / Incidenteel I S S S S S S

S S S S S I S S S S S S S S S S S S S S S I I S S S S S S S S S S

2023 -52.592 -604.462 -4.500 4.732

2024 -49.541 -797.872 -4.500 4.732

2025 -51.104 -773.494 -4.500 4.732

2026 0 -541.229 -4.500 4.732

-25.830 -10.000 -15.000 -707.652 -707.652 -500.455 -500.455 754.571 -320.662 433.909 -121.000 -121.000 46.195 46.195 -55.000 -55.000 -250.000 -250.000 413.900 -33.900 33.900 413.900 142.500 142.500 22.219 22.219 -1.524 -1.524 -60.000 60.000 0 0 0 400.000 -400.000 0 25.000 -25.000 0 -2.500 -2.500 -18.000 18.000 0 5.549 5.549 42.000 -42.000 0 -350.000 -350.000 -1.500 -1.500 -15.000 -15.000 -10.000 -10.000 28.000 28.000 -10.000 -10.000 45.000 45.000

-25.830 -10.000 -15.000 -898.011 -898.011 -620.761 -620.761 717.498 -342.126 375.372 -320.000 -320.000 117.481 117.481 0 0 -250.000 -250.000 413.900 -33.900 33.900 413.900 100.500 100.500 22.219 22.219 -1.532 -1.532 -60.000 60.000 0 0 0 0 0 0 25.000 -25.000 0 -1.800 -1.800 0 0 0 24.459 24.459 43.000 -43.000 0 -350.000 -350.000 -1.500 -1.500 -15.000 -15.000 -10.000 -10.000 28.000 28.000 0 0 45.000 45.000

-25.830 -10.000 -15.000 -875.196 -875.196 -599.393 -599.393 825.502 -348.809 476.693 -504.000 -504.000 184.624 184.624 0 0 -250.000 -250.000 413.900 -33.900 33.900 413.900 100.500 100.500 22.219 22.219 -1.542 -1.542 -60.000 60.000 0 0 0 0 0 0 25.000 -25.000 0 -4.000 -4.000 0 0 0 25.147 25.147 44.000 -44.000 0 -350.000 -350.000 -1.500 -1.500 -15.000 -15.000 -10.000 -10.000 28.000 28.000 0 0 45.000 45.000

-25.830 -10.000 -15.000 -591.827 -591.827 -659.775 -659.775 885.270 -348.809 536.461 -671.000 -671.000 324.985 324.985 0 0 -250.000 -250.000 413.900

413.900 100.500 100.500 22.219 22.219 -1.550 -1.550 -60.000 60.000 0 -12.500 -12.500 0 0 0 25.000 -25.000 0 0 0 0 0 0 25.288 25.288 45.000 -45.000 0 -350.000 -350.000 -1.500 -1.500 -15.000 -15.000 -10.000 -10.000 28.000 28.000 0 0 45.000 45.000

Perspectievennota 2023-2026

Omschrijving BB26 Regionale samenwerking Totaal BB26 BB27 Onderwijsachterstandenbeleid Totaal BB27 BB28 Gehandicaptenparkeerkaart leges Totaal BB28 BB29 Intensivering toezicht gastouderopvang Totaal BB29 BB30 Uitvoeringsprogramma vrijetijdseconomie Totaal BB30 BB31 Belevingsboulevard Totaal BB31 BB32 BS Sint Gerardus Totaal BB32 BB33 Verkoop Loo 35 Totaal BB33 BB34 Doorwerking bijstelling kredieten 1e Burap 2022 Totaal BB34 Totaal bestaand beleid NB01 Nieuw Kempisch bedrijventerrein Totaal NB01 NB02 Deelname aan Nationaal Park Bosland Totaal NB02 NB03 Electrische auto's Totaal NB03 NB04 Verkeersremmende maatregelen Bredasedijk Totaal NB04 NB05 Vervanging bewegwijzering 2023 Vervanging bewegwijzering 2024 Totaal NB05 NB06 Wateroverlast Verhoevenstraat 2023 Wateroverlast Verhoevenstraat 2024 Wateroverlast Verhoevenstraat 2023 dekking rioolrecht Wateroverlast Verhoevenstraat 2024 dekking rioolrecht Totaal NB06 NB07 Vervangen loggers overstorten Vervangen loggers overstorten dekking rioolrecht Totaal NB07 NB08 Reiniging riool Vonderpad Reiniging riool Vonderpad dekking rioolrecht Totaal NB08 NB09 Herinrichting Bernhardstraat e.o. voorbereiding Herinrichting Bernhardstraat e.o. weg Herinrichting Bernhardstraat e.o. riool Herinrichting Bernhardstraat e.o. riool dekking rioolrecht Totaal NB09 NB10 Herinrichting wijk van den Valgaetstraat e.o.

Herinrichting wijk van den Valgaetstraat e.o. riool Herinrichting wijk van den Valgaetstraat e.o. weg Herinrichting wijk van den Valgaetstraat e.o. riool dekking rioolrecht Totaal NB10 NB11 Ecologisch maaibeheer Totaal NB11 NB12 Oprichten digitaal grondwatermeetnet Totaal NB12 NB13 Uitbreiding BS de Waterloop Totaal NB13 NB14 Renovatie BS Prinses Beatrix Renovatie BS Prinses Beatrix Totaal NB14 NB15 Renovatie BS de Regenboog Renovatie BS de Regenboog Totaal NB15 NB16 Fietsenstalling bushalte 't Loo Totaal NB16 NB17 Hulp bij huishouden eigen bijdragen naar draagkracht Totaal NB17 NB18 Raadsvoorstel padel bij tennisverenigingen Totaal NB18 Totaal Nieuw Beleid Eindtotaal

Structureel / Incidenteel S S S S S S S S S

I S S S S S S S S S S S S S S S S S S S S S S S S I S I S S S S

2023 2024 2025 2026 -25.000 -25.000 -25.000 -25.000 -25.000 -25.000 -25.000 -25.000 58.881 58.881 58.881 58.881 58.881 58.881 58.881 58.881 -4.774 -4.774 -4.774 -4.774 -4.774 -4.774 -4.774 -4.774 -14.400 -14.400 -14.400 -14.400 -14.400 -14.400 -14.400 -14.400 5.000 5.000 5.000 5.000 5.000 5.000 5.000 5.000 -5.000 -5.000 0 0 -5.000 -5.000 0 0 -32.000 -32.000 -32.000 -32.000 -32.000 -32.000 -32.000 -32.000 -3.499 -3.499 -3.499 -3.499 -3.499 -3.499 -3.499 -3.499 -26.191 -5.214 798 803 -26.191 -5.214 798 803 -226.690 -469.668 -454.346 -489.961 -25.000 0 0 0 -25.000 0 0 0 -15.000 -15.000 -15.000 -15.000 -15.000 -15.000 -15.000 -15.000 -4.625 -2.138 -1.913 -1.688 -4.625 -2.138 -1.913 -1.688 -6.525 -12.983 -12.848 -12.713 -6.525 -12.983 -12.848 -12.713 -1.088 -2.164 -2.141 -2.119 0 -483 -962 -952 -1.088 -2.647 -3.103 -3.071 -143 -284 -282 -279 0 -1.425 -2.839 -2.816 143 284 282 279 0 1.425 2.839 2.816 0 0 0 0 0 -1.150 -2.285 -2.255 0 1.150 2.285 2.255 0 0 0 0 -3.505 -6.972 -6.899 -6.827 3.505 6.972 6.899 6.827 0 0 0 0 0 -2.417 -4.808 -4.758 0 0 0 -9.667 0 0 0 -12.762 0 0 0 12.762 0 -2.417 -4.808 -14.425 0 -2.417 -4.808 -4.758 0 0 0 -15.042 0 0 0 -26.583 0 0 0 15.042 0 -2.417 -4.808 -31.341 -27.875 -30.713 -30.638 -30.563 -27.875 -30.713 -30.638 -30.563 0 0 0 0 0 0 0 0 -5.901 -11.745 -11.634 -11.523 -5.901 -11.745 -11.634 -11.523 -214.000 -214.000 0 0 -21.910 -140.693 -186.385

-183.950 -235.910 -354.693 -186.385 -183.950 0 -37.000 -328.000 0 0 -9.123 -99.809 -176.121 0 -46.123 -427.809 -176.121 -604 -1.202 -1.190 -1.177 -604 -1.202 -1.190 -1.177 0 0 0 0 0 0 0 0 -32.330 -36.763 -36.628 -36.493 -32.330 -36.763 -36.628 -36.493 -354.858 -518.840 -736.763 -518.065 -1.289.200 -1.886.519 -2.066.305 -1.599.853

Perspectievennota 2023-2026

Overzicht investeringen PPN 2023-2026 In de begroting 2022 zijn een aantal investeringen opgenomen voor de jaarschijven 2023-2025. Om een totaaloverzicht van de investeringen 2023-2026 te hebben zijn deze daarom in beeld gebracht. Dit naast de investeringen die uit de PPN 2023-2026 volgen. De blauw gemarkeerde investeringen vloeien voort uit de voorliggende PPN. De bruto-investeringen zijn in beeld gebracht met daarnaast een overzicht van eventuele bijdragen van derden / subsidies / andere dekkingsbronnen. Omschrijving

Looptijd

Bruto investering per jaar 2023 2024

2025

2026

Bijdragen / Subsidies / Andere dekkingsbronnen 2023 2024 2025 2026

Taakveld 0 Bestuur en ondersteuning Werkplekmiddelen (mobiele telefonie + werkplek) Werkmaterieel: bedrijfswagens Werkmaterieel: gladheidsbestrijding Werkmaterieel: tractoren en toebehoren Werkmaterieel: gladheidsbestrijding Electrische auto's Taakveld 2 Verkeer en vervoer IGP N69 6.4 fietsverbinding Broekhoven - Steensel Herinrichten 't Hof fase 4 openbaar gebied Fietsambitie Bergeijk

2 10 10 10 10 10 30 30

38.600 32.900

143.700 150.000 620.000 500.000

500.000

200.000

50 20

Focus: herinrichting Burgemeester Magneestraat

900.000

Focus: herinrichting Frater Romboutsstraat en Kerkepad

350.000

Focus: herinrichting Kleine Broekstraat / Industrieweg

30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30 30

213.000

277.000 1.310.000 525.000 0

45.000 270.000

25.000 2.912.000 200.000 214.000

10 10 20

0 50.000 180.000

60 60 60 15 60 15

150.000

Focus: Herinrichting Kleine Broekstraat / Industrieweg riolering Riolering: rioolvervanging / verbetering vGRP Riolering: rioolgemaal electromechanisch Riolering: drukriolering bouwkundig Riolering: drukriolering electromechanisch Riolering: randvoorziening electromechanisch

Focus herinrichting, vervanging de Bucht Bergeijk riolering Focus, herinrichting, vervanging wijk de Mert e.o. Luyksgestel riolering

630.000

675.000

Focus: Den Belleman e.o. riolering Focus: herinrichting de Weebosch en St. Gerardusweg riolering Herinrichting Bernhardstraat e.o. riool Herinrichting wijk van den Valgaetstraat e.o. riool Relining Vonderpad Vervangen loggers Grondwatermeetnet loggers Grondwatermeetnet peilbuizen Wateroverlast Verhoevenstraat Taakveld 8 VHROSV Eindtotaal

60 60 30 30 30 10 10 30 60

500.000

560.000 500.000

30 0 1 30 1 40

Focus: herinrichting Frater Romboutsstraat en Kerkepad riolering

345.000

1.000.000 694.000

Omvorming OV naar LED-verlichting

Focus herinrichting, vervanging de Bucht, Bergeijk Focus, herinrichting, vervanging wijk de Mert e.o. Luyksgestel Focus: Den Belleman e.o. Focus: herinrichting de Weebosch en St. Gerardusweg Aanleg traverse Luyksgestel Vrijliggend fietspad Kruisboomweg Luyksgestel Kruisboomweg Luyksgestel Vervangen / aanbrengen brugleuningen Vervanging bewegwijzering Verkeersremmende maatregelen Bredasedijk Herinrichting Bernhardstraat e.o. Herinrichting wijk van den Valgaetstraat e.o. Fietsenstalling bushalte 't Loo Taakveld 4 Onderwijs Renovatie BS Prinses Beatrix Renovatie BS Prinses Beatrix grond Renovatie BS Prinses Beatrix tijdelijke huisvesting Renovatie BS de Regenboog Renovatie BS de Regenboog tijdelijke huisvesting Uitbreiding BS de Waterloop Taakveld 5 Sport, cultuur en recreatie Speelvoorzieningen Bewegen, Ontmoeten en Spelen Ecologisch maaibeheer aanpassen voertuig Padelbanen bij tennisverenigingen Taakveld 7 Volksgezondheid en milieu

65.000 13.300 32.600 21.500

295.000

184.000 0 95.000 20.000 100.000 100.000 0 2.727.000 0 214.000 454.000 37.000 0

400.000 1.100.000 0

4.092.000 328.000

55.000

40.000 55.000 20.000

444.000 40.000 55.000 20.000

40.000 55.000 20.000

55.000 20.000

90.000

30.000

310.000 1.270.000 806.000 950.000 145.000 20.000 27.000 53.000 9.000

90.000

11.685.500

8.987.400

5.498.700

3.756.000

345.000

195.000

Perspectievennota 2023-2026

Wat betekent het voorgaande voor het begrotingsbeeld? Als alle voorstellen uit hoofdstuk 4 van deze PPN verwerkt worden geeft dat onderstaand begrotingsbeeld. Dit is uitgesplitst naar een structureel en een incidenteel beeld. De provincie toetst of de begroting structureel en materieel in evenwicht is. Concreet betekent dit dat er keuzes gemaakt moeten gaan worden. Zie hiervoor de ‘draaiknoppen’ onder hoofdstuk 6 ‘Ruimte voor beleid, dekkingsmogelijkheden’. Maar ruimte kan natuurlijk ook gevonden worden door keuzes te maken in de voorliggende voorstellen van hoofdstuk 4 ‘Financieel overzicht beleidsitems’. Deze worden in hoofdstuk 5 ‘Toelichting beleidsitems’ nader beschreven. Structureel Bedragen x € 1.000 (+ = voordeel / -/- = nadeel) Stand begroting 2022 na wijzigingen t/m april 2022 Mutaties Begroting 2023-2026 Totaal structureel

2023

2024

2025

2026

-655 -288 -943

-848 -738 -1.586

-824 -863 -1.687

-592 -1.008 -1.600

Incidenteel Bedragen x € 1.000 (+ = voordeel / -/- = nadeel) Stand begroting 2022 na wijzigingen t/m april 2022 Mutaties Begroting 2023-2026 Totaal incidenteel

2023

2024

2025

2026

-53 -294 -347

-50 -251 -301

-51 -328 -379

0 0 0

Totaal begroting Bedragen x € 1.000 (+ = voordeel / -/- = nadeel) Stand begroting 2022 na wijzigingen t/m april 2022 Mutaties Begroting 2023-2026 Totaal

2023

2024

2025

2026

-708 -582 -1.289

-898 -989 -1.887

-875 -1.191 -2.066

-592 -1.008 -1.600

2023

2024

2025

2026

-708 -227 -355 0 -1.289

-898 -470 -519 0 -1.887

-875 -454 -737 0 -2.066

-592 -490 -518 0 -1.600

Begrotingsbeeld obv mutaties beleid Bedragen x € 1.000 (+ = voordeel / -/- = nadeel) Beginstand begroting Mutaties bestaand beleid (BB) Mutaties nieuw beleid (NB) Mutaties ruimte voor beleid (RB) Totaal

Perspectievennota 2023-2026

5. Toelichting beleidsitems Bestaand beleid BB0 Stand primitieve begroting 2023-2026 De geamendeerde meerjarenbegroting 2022-2025 is de basis voor het opstellen van de PPN 2023-2026. De jaarschrijf 2026 is toegevoegd. Daarnaast is rekening gehouden met vastgestelde raadsbesluiten tot en met 21 april 2022. Omschrijving (x € 1.000)

2023

2024

2025

2026

Saldo programmabegroting 2021 incl. amendementen t/m april

-708

-898

-875

-592

BB01 Bijdrage aan verbonden partijen (€ 500.000 N) De aanpassingen van de bijdragen verbonden partijen zijn gebaseerd op de voorlopige begrotingen die reeds in uw raad behandeld zijn, dan wel op moment van schrijven van deze PPN nog in uw raad behandeld dienen te worden. Deze begrotingen moeten veelal nog door de algemene besturen worden goedgekeurd. Bedragen x € 1000 (+ = voordeel, -/- =nadeel

VRBZO MRE GGD ODZOB GRSK Kempenplus Beschikbare dekking in begroting Verwerking stelpost loon- en prijsstijging Totaal

2023

-60 -5 -48 -142 -611 -66 147 284 -500

2024

-60 -5 -49 -142 -602 -120 72 284 -621

2025

2026

-41 -5 -40 -142 -612 -116 72 284 -599

-64 -7 -55 -142 -633 -117 72 286 -660

BB02 Algemene uitkering (€ 434.000 V in 2023 oplopend naar € 536.000 V in 2026) De gevolgen van de september- decembercirculaire 2021 en de doorwerking daarvan op de uitgavenbudgetten worden opgenomen in de PPN 2023-2026. De mogelijke herijking van het gemeentefonds staat los van deze doorwerking. Met name door acres ontwikkelingen en ontwikkelingen als gevolg van actualisering van de uitkeringsbasis worden voordelen ingecalculeerd. Aan de uitgavenzijde werkt dit deels door in de stelpost loon- prijsstijging. Algemene uitkering x € 1.000 Begroting algemene uitkering Mutatie septembercirculaire 2021 Mutatie decembercirculaire 2021 1. Totaal mutaties Totaal algemene uitkering Doorwerking septembercirculaire 2021 Doorwerking decembercriculaire 2021 2. Totaal doorwerking 3. Totaal bijstelling (1+2)

2023

2024

2025

2026

27.347 645 110 755 28.101 -192 -129 -321 434

27.587 621 96 717 28.305 -214 -128 -342 375

27.996 727 98 826 28.821 -217 -132 -349 477

28.428 775 110 885 29.314 -217 -132 -349 536

BB03 Loon- en prijsontwikkeling (€ 121.000 N 2023, oplopend naar € 1.062.000 N 2026) Voor loon- en prijsontwikkelingen zijn stelposten opgenomen in de begroting. Op basis van de laatste inzichten van het Centraal Economisch Planbureau worden deze stelposten opgenomen. De cijfers zijn herberekend op basis van de geactualiseerde indexeringen. Deze zijn toegelicht in hoofdstuk “Financiële kaders begroting”. BB04 Baten OZB (€ 46.000 V 2023, oplopend naar € 325.000 V 2026) Voor de indexering van onze baten sluiten we aan bij de systematiek van indexering van de verbonden partijen. Dit conform de kaders zoals opgenomen in de uitgangspunten in hoofdstuk 3. De herberekening komt uit op een voordeel van € 46.000 voor 2023 oplopend naar € 325.000 voordeel.

Perspectievennota 2023-2026

BB05 Bijdrage dakbeschot BS Sint Willibordus (€ 55.000 N 2022) Schoolbestuur SKOzoK heeft op grond van de Verordening huisvesting basisonderwijs Bergeijk een aanvraag gedaan voor bekostiging van de verwijdering van asbest-dakbeschot in basisschool Sint Willibrordus in Riethoven. Aan de verwijdering van het asbest is een kostenpost te koppelen van circa € 55.000 inclusief de bijkomende kosten. BB06 Programmakosten WMO (€ 250.000 N 2022-2025) Bedragen x € 1.000 (+ = voordeel, -/- = nadeel) Wmo voorzieningen Wmo hulp bij het huishouden Wmo Begeleiding Dekking stelpost prijsstijging Totaal

2023 -10 -200 -90 50 -250

2024 -10 -200 -90 50 -250

2025 -10 -200 -90 50 -250

2026 -10 -200 -90 50 -250

Voorzieningen (€ 10.000 N) Rolstoelvoorziening De lasten ontwikkelen zich stabiel en in de begroting is rekening gehouden met een reguliere indexering van de tarieven (+2,7%). Met deze ophoging sluit de begroting aan op de verwachte lasten in 2023 en verder. Hulp bij het huishouden (€ 200.000 N) Huishoudelijke verzorging (ZIN) De structurele toename van het aantal cliënten dat gebruikt maakt van huishoudelijke hulp verklaard deze ophoging als een reële raming. Begeleiding (€ 90.000 N) Begeleiding (ZIN) Een structurele toename van cliënten, meer zwaardere en of langere duur van indicaties en de regulier geïndexeerde tarieven verklaard deze ophoging als een reële raming. BB07 Programmakosten Jeugd (€ 414.000 V) Bedragen x € 1.000 (+ = voordeel, -/- = nadeel) Jeugd landelijke zorg Jeugd Zorg zonder verblijf (PGB) Jeugd Zorg zonder verblijf (ZIN) Jeugd Zorg met verblijf (ZIN) Jeugd Veiligheid, reclassering en opvang Dekking stelpost prijsstijging Totaal

2023 0 0 110 270 0 34 414

2024 0 0 110 270 0 34 414

2025 0 0 110 270 0 34 414

2026 0 0 110 270 0 34 414

Jeugd zorg zonder verblijf (€ 110.000 V) In 2021 zijn er afspraken gemaakt over de afhechting van de Variant B financieringssystematiek jeugdhulp. Voor deze specifieke groep aanbieders van jeugdhulp is voor het jaar 2022 nog een garantiebedrag opgenomen maar dat vervalt in 2023. Naar verwachting leidt dit tot een structurele lagere uitgaven op deze post. Jeugd zorg met verblijf (€ 270.000 V) De aanpassingen aan de hand van de Variant B-systematiek, de aanpassing van de OVA- indexering en de wijzigingen op basis van de aanpassing van de begroting van JeugdzorgPlus hebben de grootste gevolgen op de veranderingen in de begroting. Er zijn geen andere lokale wijzigingen of cliëntgebonden veranderingen bekend welke een grote verschuiving op de lokale bedragen in de (meerjaren)begroting veroorzaken op de post ZiN met Verblijf.

Perspectievennota 2023-2026

BB08 Programmakosten participatiewet (€ 143.000 V 2023, aflopend naar € 101.000 V 2026) Bedragen x € 1.000 (+ = voordeel, -/- = nadeel) 2023 2024 2025 2026 Participatiewet 208 166 166 166 Loonkostensubsidie -63 -63 -63 -63 Beschut Werk -40 -40 -40 -40 BBZ 8 8 8 8 IOAW 10 10 10 10 IOZA 20 20 20 20 Totaal 143 101 101 101 Participatiewet ( € 208.000 V 2023, € 166.000 V 2026) De omvang van het cliëntenbestand nam al in 2021 af in de Kempen. Ook voor het jaar 2023 en verder gaan we vooralsnog uit van een verdere afname van het aantal cliënten die gebruik maken van de Participatiewet. Voor de ontwikkeling van het bijstandsvolume is een aantal factoren relevant; zoals de ontwikkelingen op de arbeidsmarkt, maar ook het aantal statushouders dat gehuisvest worden in de gemeente. Loonkostensubsidie (LKS) (€ 23.000 N) Ten aanzien van het aantal plaatsingen met structurele loonkostensubsidie (LKS) gaan we uit van een toename. Doordat steeds meer cliënten een groter afstand tot de arbeidsmarkt een verminderde loonwaarde hebben, is LKS een belangrijk middel om cliënten richting werk te begeleiden en bemiddelen. Beschut werk (BW) (€ 40.000 N) In 2021 is het aantal cliënten dat gebruik maakt van beschut werk meer dan verdubbeld door inzet van een gespecialiseerde participatiecoach.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=GemeenteBergeijk&id=1acfdd32-cb00-4662-8ceb-ee6f430077ab