Regio Stedendriehoek Bijlage 1 - Convenant Regio Deal 'Sterker in 3D'

Regio Stedendriehoek

Convenant Regio Deal Stedendriehoek ‘Sterker in 3D’ Partijen: 1. 2. 3. 4.

De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, [xx], hierna te noemen: BZK; De Minister van Economische Zaken en Klimaat, [xx], hierna te noemen: EZK; De Minister van Infrastructuur en Waterstaat, [xx], hierna te noemen: IenW; De Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, [xx], hierna de noemen: LNV;

Partijen genoemd onder 1 tot en met 4 ieder handelend in hun hoedanigheid van bestuursorgaan en als Staat hierna samen te noemen: het Rijk; 5. Algemeen Bestuur van de Regio Stedendriehoek, namens deze: de heer Ron König, voorzitter, hierna te noemen: Regio Stedendriehoek; 6. Gedeputeerde staten van de provincie Overijssel, namens deze: de heer Erwin Hoogland, gedeputeerde, hierna te noemen: Provincie Overijssel; 7. Gedeputeerde staten van de provincie Gelderland, namens deze: mevrouw Ans Mol, gedeputeerde, hierna te noemen: Provincie Gelderland; Partijen genoemd onder 5 tot en met 7 ieder handelend in hun hoedanigheid van bestuursorgaan hierna samen te noemen: Regio; Alle Partijen hierna allen tezamen te noemen: Partijen. Partners in de regio De Regio Stedendriehoek en de Provincies Gelderland en Overijssel treden namens en op verzoek van de regio op als ondertekenaars van het convenant. Aan de totstandkoming van het convenant is samengewerkt vanuit een (bestuurlijk) Partneroverleg van overheden, bedrijfsleven en onderwijs. De Strategische Board Regio Stedendriehoek is de multiple helix samenwerking van de regio.

Naast vertegenwoordigers van het AB van de Regio Stedendriehoek en de provincies Gelderland en Overijssel nemen hieraan deel - mede namens de Strategische Board - vertegenwoordigers van Hogeschool Saxion en ROC Aventus voor het onderwijs, vertegenwoordigers van VNO-NCW Midden Regio Stedendriehoek, Deventer Economisch Perspectief, Bedrijvenkring Apeldoorn voor het bedrijfsleven. Voor de periode van uitvoering van de Regio Deal worden samenwerkingsafspraken tussen partners binnen de regio vastgelegd in een samenwerkingsovereenkomst. Bij de totstandkoming van aanvraag en convenant zijn vele partners in de regio betrokken geweest. Begripsbepaling: In dit convenant wordt verstaan onder: •

• •

• •

•

Regio Deal: convenant dat door de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, eventueel een andere minister/ staatssecretaris en één of meer regiopartners is gesloten om de kwaliteit van leven, wonen en werken van inwoners en ondernemers in een regio te verbeteren; Regio Envelop: het bedrag van € 900 miljoen dat het kabinet Rutte IV beschikbaar heeft gesteld om in de periode van 2022 - 2025 nieuwe Regio Deals af te sluiten; Regiokassier: publieke regiopartner, zijnde een provincie, gemeente of openbaar lichaam als bedoeld in artikel 8, eerste lid, van de Wet gemeenschappelijke regelingen of een van de openbare lichamen Bonaire Sint-Eustatius of Saba, die ten behoeve van de uitvoering van de Regio Deal de taak van kassier vervult of zal vervullen; Regionale private financiering: voor de uitvoeringsactiviteiten van de Regio Deal beschikbaar gestelde financiële bijdragen of bijdragen in natura van een private regiopartner; Regionale publieke financiering: voor de uitvoeringsactiviteiten van de Regio Deal beschikbaar gestelde financiële bijdragen of bijdragen in natura van een publieke regiopartner, niet zijnde een specifieke uitkering, opdracht of subsidie van het Rijk; Specifieke uitkering/Bijzondere uitkering ten behoeve van de uitvoeringsactiviteiten Regio Deals: betreft de specifieke uitkering of bijzondere uitkering waarin de juridische- en financiële kaders

Pagina 1 van 11

•

•

•

en verplichtingen voor het toekennen van de rijksmiddelen uit de Regio Envelop aan een regiokassier door het Rijk staan; Partner: organisatie die bedrijfsleven, onderwijs, overheid of de quadruple helix in de regio representeert, die nauw betrokken is bij de ontwikkeling, sturing en uitvoering van de Regio Deal en de separate regionale samenwerkingsafspraken ondertekent. Regio Stedendriehoek: De regio bestaat uit de acht gemeenten Apeldoorn, Brummen, Deventer, Epe, Heerde, Lochem, Voorst en Zutphen. Grotendeels in Gelderland en voor een klein deel in Overijssel gelegen. Schaalsprong: Een versnelde en grootschalige ontwikkeling van woningbouw die gepaard gaat met een behoefte aan opschaling van (maatschappelijke) voorzieningen en (economische) bedrijvigheid.

Algemene overwegingen 1. Rijk en regio werken samen in Regio Deals aan complexe, regionale opgaven gericht op het vergroten van de kwaliteit van leven, wonen en werken in de regio (‘brede welvaart’). 2. Regio Deals beogen de samenwerking tussen overheden, onderwijs, bedrijven, maatschappelijke organisaties en inwoners in de regio en tussen Rijk en regio te versterken. 3. Voor de Regio Deals zijn middelen beschikbaar uit de Regio Envelop, waarbij vanuit het partnerschap vertrekpunt is dat de Rijksbijdrage gepaard gaat met minimaal eenzelfde bijdrage aan regionale (publieke en/of private) financiering. 4. De Regio Deals onderscheiden zich door haar integrale en gezamenlijke programmatische aanpak met lerend en adaptief karakter en met financiering van zowel Rijk als regio van reguliere beleidsinstrumenten. 5. De Regio Deals zijn bedoeld als een tijdelijke impuls voor regionale ontwikkeling met een duurzaam effect, waarbij geleerde lessen en structurele exploitatiekosten van lange termijn investeringen worden geborgd. 6. De middelen uit de Regio Envelop voor de Regio Deals vijfde tranche worden door BZK beschikbaar gesteld als specifieke uitkering of bijzondere uitkering op grond van het Besluit specifieke uitkering Regio Deals vijfde en zesde tranche. Specifieke overwegingen Kenmerk regio Het gaat goed met de Regio Stedendriehoek.

Dankzij de centrale ligging is de regio goed bereikbaar zowel over de weg, het spoor als het water, vanuit binnen- en buitenland. Er wonen bijna een half miljoen inwoners, tegen de 50.000 bedrijven zijn er gevestigd en er zijn bijna een kwart miljoen werkenden. De regio heeft goed (beroeps)onderwijs. Regio Stedendriehoek kenmerkt zich door de kortste afstand tot en hoge kwaliteit van ruimte en openbaar groen. Inwoners van de regio zijn gelukkig (Monitor Brede Welvaart, Provincie Gelderland, 2022). De economische ontwikkeling scoort – ten opzichte van de landelijke lijn – positief. En partijen in de quadruple helix (ondernemers, overheid, onderwijs & onderzoek en maatschappelijke instellingen) weten elkaar steeds beter te vinden in samenwerkingen. Kortom: de brede welvaart in de Regio Stedendriehoek is over het algemeen goed te noemen. De regio is in balans. Tegelijkertijd is dat niet een vanzelfsprekendheid. Frictie tussen functies en kansenongelijkheid van mensen zijn ook in deze regio actueel. En in termen van brede welvaartindicatoren zijn er een aantal aandachtspunten die nu of voor de toekomst risico’s met zich meebrengen. Op de samenhang en binding in de regio (zoals aantal vrijwilligers en arbeidsparticipatie) en het aandeel theoretisch opgeleiden wordt iets minder gescoord.

Nieuwe uitdagingen en transities in bedrijventerreinen, energieopwekking, landbouw, natuur, recreatie en woningbouw leggen beslag op de ruimte. Dit terwijl onze groene ruimte juist zo gewaardeerd wordt door onze inwoners. De balans in de regio komt onder druk te staan. Urgentie, waarom is deze Regio Deal nodig Als het zo goed gaat met de regio, waarom is de Regio Deal dan zo hard nodig voor de Regio Stedendriehoek? De Regio Stedendriehoek kan met haar kwaliteiten en mogelijkheden een (extra) bijdrage leveren aan nationale vraagstukken, juist omdat de regio nu in balans is. Het is daarmee de Pagina 2 van 11

opgave om ook op de lange termijn deze balans te behouden, zodat het een fantastische regio blijft om in te wonen, werken en recreëren. Ook wanneer een plek gegeven wordt aan grote opgaven. De regio biedt letterlijk ruimte aan de woonopgave. De regio heeft afspraken gemaakt voor 24.000 nieuwe woningen tot 2030 en een flinke verduurzamingsopgave in de bestaande woningvoorraad. En in de Contourennotitie Nota Ruimte van het Rijk wordt de regio Stedendriehoek aangeduid als regio voor een schaalsprong. Een ambitie die in de komende twee jaar wordt uitgewerkt in een verstedelijkingsstrategie, een integrale aanpak waarbij belangen vanuit leefbaarheid, economie, bereikbaarheid, landschap, natuur en wonen zorgvuldig worden afgewogen. Daarnaast draagt de regio bij aan de klimaatopgave, aan de voor onze regio relevante kwaliteit van het groene landschap en veranderend landgebruik. Deze ambitie vraagt van de regio focus (de goede dingen doen) op wat wordt uitgevoerd (ruimte & klimaat, economie en leefbaarheid) en in termen van duurzaamheid (dingen goed doen) en digitalisering (dingen slim doen) op hoe het wordt uitgevoerd. Voor het naar de toekomst toe behouden en versterken van de brede welvaart. De regio werkt met deze Regio Deal aan 4 opgaven: A. B. C. D.

Druk op ruimte en klimaat Kwetsbaarheid economie Zorg om leefbaarheid Samen stevig staan ten tijde van grote opgaven.

Opgave A: Druk op ruimte en klimaat De druk op de ruimte is groot. Deze Regio Deal gaat niet over de verdeling van de ruimte, maar over hoe er zo groen en slim mogelijk gebruik van kan worden gemaakt. Met het bieden van ruimte aan de woonopgave, is er ook ruimte voor werken, mobiliteit, en recreëren nodig en is een blik op duurzaam multifunctioneel landgebruik gevraagd. Hierbij komen nog de zorgen rondom het gebrek aan capaciteit op het elektriciteitsnet, de leveringszekerheid van materialen en vraagstukken rondom klimaatadaptatie en biodiversiteit. Samen zet dat de leefomgeving nu al, en straks nog meer, onder druk. Groen betekent zorg dragen voor de kwaliteit van bodem en water in het groene landschap van de regio met balans in landschap en natuur. En daar waar gebouwd of gerenoveerd wordt (woningen en werklocaties), beter en slimmer gebruik maken van de nodige grondstoffen. Met aandacht voor de energietransitie om (nieuwe) woningen en bedrijven te voorzien van de nodige energie. Slim betekent beter gebruik maken van data en digitale technieken waardoor sneller doorbraken gerealiseerd worden in de complexe (ruimtelijke) puzzels. Opgave B: Kwetsbaarheid economie De Regio Stedendriehoek ontwikkelt naar 50.000 bedrijven met een grote diversiteit.

Met name kleine en middelgrote ondernemingen, kenmerkend voor de Regio Stedendriehoek, zijn moeilijk in staat de duurzame en digitale transitie te maken (RaboResearch, 2024). Daarnaast is het in deze brede economie moeilijk om specialisatie te ontwikkelen die nodig is voor innovatiekracht. Op het gebied van duurzaamheid en digitalisering heeft de regio kansen in huis om specialisatie op topniveau te ontwikkelen (‘topsport’) en zo ook de brede en diverse economie (‘breedtesport’) in de regio naar een hoger niveau te tillen. De arbeidsparticipatie is in de regio relatief laag en het aantal theoretisch opgeleiden, nodig voor o.a. de ontwikkelingen in innovatiekracht, is al langere tijd iets onder het landelijk gemiddelde (Monitor Brede Welvaart, Provincie Gelderland, 2022). Sterk onderwijs op alle niveaus is van essentieel belang voor de scholing van (kandidaat)werknemers en onderzoek en (daarmee) voor de innovatiekracht van de bedrijven en organisaties in de regio. Maar het verschil in tijdshorizon tussen MKB en onderwijs zorgt voor een mismatch. Het MKB vindt het lastig om een goede vraag te formuleren voor de behoefte aan arbeidskrachten op de langere termijn en het onderwijs heeft juist tijd nodig voor ontwikkeling van de benodigde scholing.

Krachtenbundeling voor talentontwikkeling, vakmanschap en innovatie, van bedrijfsleven, overheden en onderwijs (PO/ WO/ MBO/ Praktijkvakscholen/ HBO) gaat het verschil maken om de economische positie die de regio nu heeft te behouden in het licht van de opgaven waar de regio voor staat.

Pagina 3 van 11

Opgave C: Zorg om leefbaarheid De samenhang en binding in de regio vraagt aandacht, zeker als gehoor wordt gegeven aan de ambitie in de woonopgave. De verstedelijkingsopgave biedt kansen om de steden te versterken als aantrekkelijke leef-, leer- en werkgebieden en de schaalsprong biedt kansen voor de dorpen en kernen om niet alleen de lasten van meer woningen te dragen, maar ook te delen in de lusten in termen van voorzieningen, het accommoderen van vergrijzing en het tegengaan van wegtrekken van jongeren. Samenhang en binding uit zich in afstand tot en bereikbaarheid van voorzieningen als scholen, sport, winkels, zorg, cultuur en OV en in het versterken van de sociale cohesie in de steden, binnen wijken en buurten, en de dorpen en kernen. Het zorgt ervoor dat (nieuwe) mensen zich (snel) thuis voelen in de regio en met plezier wonen, werken en recreëren. De leefbaarheid (en daarmee samenhang en binding) is ook voorwaardelijk voor het houden van talent, nodig om de economie te vernieuwen transities te helpen realiseren. Het slim samenbrengen van functies op geschikte locaties, in het voorzien in randvoorwaarden (zoals infrastructuur voor mobiliteit hub of leerkrachten voor scholing) en in het verbinden van de stad en het platteland van de regio. Zo kan de regio werken aan vitale gemeenschappen waar mensen bereid zijn zich voor elkaar in te zetten.

Opgave D: Samen stevig staan ten tijde van flinke opgaven De Regio Stedendriehoek heeft de afgelopen jaren ingezet op samenwerken en waarmaken. Allerlei recent in gang gezette ontwikkelingen in de regio – zoals de actuele reorganisatie van de regionale werkorganisatie, het opnieuw samenstellen en positioneren van de Strategische Board, het beter betrekken van de gemeenteraden – zijn hierbij ondersteunend. De eerdere Cleantech Regio Deal heeft hier zeker bij geholpen. De regionale inzet loont, binnen de regio en ook in contacten met het Rijk. Tegelijkertijd vraagt de regionale samenwerking continue aandacht en is het essentieel de leerpunten uit de afgelopen periode om te zetten in structurele versterking van samenwerking en resultaten. Belangrijk aandachtspunt hierbij is de energie van al onze partners goed vast te houden en tot zijn recht te laten komen. De leerervaringen uit de eerdere Regio Deal worden hier benut, net zoals leerervaringen op het vlak van samenwerken op bestuurlijk niveau en het monitoren van impact. Ook het duurzaam en gefocust werken aan gedeelde opgaven tussen Rijk en Regio vraagt investeren in de goede samenwerkingsmodus. Aansluiting bij nationale beleidsdoelen of programma’s De Regio Deal Stedendriehoek ‘Sterker in 3D’ sluit vooral aan bij de Contourennotitie Nota Ruimte 2023 en het Nationaal Programma Landelijk Gebied.

Daarnaast raakt de Regio Deal Stedendriehoek ‘Sterker in 3D’ diverse nationale beleidsdoelen en vraagt samenwerking met meerdere nationale programma’s. Dit vormt onderdeel van het gesprek tussen Rijk en Regio gedurende de uitvoering van de Regio Deal Stedendriehoek ‘Sterker in 3D’.

Komen het volgende overeen: 1. DOELEN, AANPAK EN RESULTATEN REGIO DEAL STEDENDRIEHOEK ‘STERKER IN 3D’ Artikel 1 - Doelen Iedere opgave is uitgewerkt in een programmalijn met doel, aanpak (opdeling in sporen met interventies) en bijbehorende resultaten. De Regio Deal Stedendriehoek ‘Sterker in 3D’ streeft de volgende doelen na: Doel programmalijn Duurzaam: Duurzaam werken aan een groene regio in balans om te kunnen blijven wonen, werken en recreëren met een gezond water- en bodemsysteem en een robuuste natuur. Pagina 4 van 11

Doel programmalijn Divers: De economische (innovatie)kracht aanjagen door het ontwikkelen van innovatieve clusters op digitalisering en duurzaamheid en het ondersteunen van (MKB-) ondernemers in de duurzame en digitale transitie Doel programmalijn Dichtbij: Het vergroten van toegang tot voorzieningen en het vergroten van de sociale cohesie om zo voor inwoners een prettige leefomgeving te bieden. Doel programmalijn Krachtige regio: Samenwerken en waarmaken! Als regio duurzaam de doelen van deze Regio Deal realiseren en tegelijkertijd verstevigd vanuit deze Regio Deal de samenwerking met partners buiten de regio aangaan. Artikel 2 - Aanpak Voor de invulling van deze Regio Deal zijn de initiatieven en ideeën, geïnventariseerd voor de aanvraag van deze Regio Deal, het vertrekpunt. De Regio Deal levert een extra impuls op de bestaande regionale inzet door vernieuwing of innovatie in inzet, aanpak en/ of resultaat. De Regio Deal zal zich gedurende de uitvoering van de deal verhouden tot actuele (landelijke) ontwikkelingen. De Regio Deal Stedendriehoek ‘Sterker in 3D’ is bedoeld als een aanpak voor aangedragen vernieuwende initiatieven: • • • • • • •

Die schaalbaar zijn; Waarbij 50% cofinanciering is toegezegd; Waarbij meerdere partijen uit de quadruple helix actief zijn betrokken in de uitvoering; Die per definitie impact hebben op één of meer dan één ‘D’ (Duurzaam, Divers, Dichtbij); Die realiseerbaar zijn binnen de termijn van de Regio Deal; Die zicht hebben op toekomstperspectief na de Regio Deal, en Die regionaal zijn of regionaal betekenis hebben.

Bij het bepalen van de extra impuls wordt bij de Regio Deal Stedendriehoek ‘Sterker in 3D’ het verwachte effect afgemeten in termen van: Versnellen: Met de Regio Deal projecten worden doelstellingen (van bestaande regionale inzet) versneld gerealiseerd. Versterken: Met de Regio Deal projecten wordt een langduriger en groter effect van de huidige regionale inzet gerealiseerd. Verbreden: Met de regiodealprojecten wordt verbinding gemaakt tussen partners in de quadruple helix samenwerking, door meerdere doelen en programmalijnen (D's) en/ of sporen te dienen en door resultaten en leereffecten binnen en buiten de regio te delen. Zo maakt de Regio Deal Stedendriehoek ‘Sterker in 3D’ impact met het behouden en versterken van de brede welvaart in de Regio Stedendriehoek. Per programmalijn zijn sporen met interventies gedefinieerd, die regelmatig nauw met elkaar samenhangen en bijdragen aan een combinatie van doelen. Met de verschillende rijksdepartementen – zowel de departementen die meetekenen in dit convenant als alle departementen die aan hebben gegeven betrokken te willen zijn bij de uitvoering van de Regio Deal – zal steeds een bij de inhoud van de programmalijn passende samenwerking worden vormgegeven.

Opgave A: Druk op ruimte en klimaat Programmalijn: Duurzaam Spoor 1: Biobased en circulair bouwen en maken Terugdringen van grondstoffen gebruik en in lijn brengen met de Parijs doelstellingen voor CO2 uitstoot in zowel bestaande als nieuwbouw van woon- en werklocaties en productieprocessen. Met de interventies: • Ontwikkelen en toegankelijk maken van (toepasbare) kennis op gebied van circulair en biobased bouwen en maken. • Ontwikkelen en optimaliseren van enkele ketens voor biobased en circulair bouwen en productieprocessen in de regio • Versterken van de samenwerkingsverbanden voor innovatie in de (land)bouw.

Pagina 5 van 11

Spoor 2: (Smart) Energie hubs met bedrijven, agrariërs en inwoners Komen tot doorbraken die een duurzame energievoorziening in de praktijk mogelijk maken. Met de interventie: • Ontwikkelen en testen van 'nieuwe' elementen in (smart) energyhubs die opslag en conversie faciliteren, collectieve energiesystemen, flexibele beprijzing en slimme warmteoplossingen mogelijk maken en daarmee oplossingen bieden voor netcongestie. Spoor 3: Duurzaam multifunctioneel landgebruik Inzetten op duurzaam multifunctioneel landgebruik dat bijdraagt aan ecologische veerkracht, klimaatadaptatie, het behoud en herstel van biodiversiteit en toekomstgerichte landbouw en nieuwe teelten. Met de interventies: • Bieden van experimenteerruimte voor groenblauwe dooradering om knelpunten aan het licht te brengen en doorbraken te kunnen realiseren. • Inzetten op initiatieven gericht op innovatieve aanpak van de landbouw transitie. Opgave B: Kwetsbaarheid economie Programmalijn: Divers Spoor 4: Innovatieve clustervorming Inzetten op ontwikkelen van innovatieve clusters rond digitalisering en duurzaamheid. Met in elk geval de interventie: • Stimuleren van enkele vernieuwende leer- en innovatieomgevingen en netwerken op het gebied van digitalisering en duurzaamheid.

Spoor 5: MKB klaar voor de toekomst Ondersteunen van MKB-ondernemers en stimuleren van ondernemerschap (in verbinding met onderwijs) om deze klaar te maken voor duurzame en digitale transitie en ondersteunen van werknemers om zich (bij) te scholen voor deze transities. Met de interventies: • Versterken van bewustzijn bij werkgevers en het scherp krijgen van hun belemmeringen om te investeren in om- en bijscholing. • Organiseren van regio brede vraag gestuurde ondersteuning en dienstverlening in anders organiseren en werken gericht op bestaande en startende MKB-ondernemers (inclusief de agrarische sector) ten behoeve van de duurzame en digitale transitie. • (Door)ontwikkelen van enkele contextrijke praktijkleeromgevingen gericht op technologische toepassingen en daarnaast opschalen en professionaliseren van begeleiding en scholing naar toekomstgerichte (land)bouw. Opgave C: Zorg om leefbaarheid Programmalijn: Dichtbij Spoor 6: Vergroten leefbaarheid Vergroten van de bereikbaarheid van voorzieningen in de hele regio en het stimuleren van vitale gemeenschappen. Met de interventies: • Versterken van cultureel programma-aanbod en het makers klimaat op plekken met verschillend karakter (wijk in stad, kern in verstedelijkinggebied, kern buiten verstedelijkingsgebied) om hiervan te leren en tot een bredere uitrol te komen binnen de cultuurregio.

• Ontwikkelen en leren van gezondheidsbevordering door sport en bewegen op verschillende plekken in de regio. • Inzetten op de ontwikkeling van enkele 'multifunctionele hubs', met een combinatie van voor die locatie relevante voorzieningen, waaronder mobiliteit, waarbij de maatschappelijke/ particuliere initiatieven een plek krijgen die bijdragen aan de verbinding tussen inwoners in de regio. • Leren door uitvoeren van enkele innovatieve pilots voor wijk en dorpaanpak waarin meerdere (leefbaarheid)vraagstukken gecombineerd worden.

Pagina 6 van 11

Opgave D: Samen stevig staan ten tijde van flinke opgaven Programmalijn: Krachtige regio Spoor 7: Stevig samen doorwerken Nog krachtiger samenwerken en leren binnen en buiten de regio om zo doelen te realiseren. Met de interventies: • Ondersteunen bij het tot ontwikkeling komen van goede initiatieven waarin partijen samenwerken en voor de regio kansrijke initiatieven, die passen bij de langjarige regionale investeringsagenda, verder ondersteunen. • Neerzetten van structurele monitoring en evaluatie van ontwikkelingen voor de regio, versterkt met regionale kennisontwikkeling en -deling. Artikel 3 – Beoogde resultaten De partijen beogen met de Regio Deal Stedendriehoek ‘Sterker in 3D’ de doelen te verwezenlijken. Per programmalijn streeft de regio de volgende resultaten na en wordt waar passend een richtinggevend aantal genoemd: Duurzaam 1. Biobased en circulair bouwen en maken • Een innovatief concept voor verspreiden van kennis op het gebied van circulair, biobased bouwen en maken; • Ketenprojecten (targetaantal 1 tot 4) op het gebied van circulair en biobased bouwen, maken en voedsel; • Versterkte regionale samenwerkingsverbanden voor innovatie in de (land)bouw. 2.

(Smart) Energie hubs met bedrijven, agrariërs en inwoners • Inzicht op regionaal niveau hoe verschillende (vormen van) Smart Energy Hubs het beste kunnen bijdragen aan een toekomstbestendig energiesysteem; • Projecten (targetaantal 1 tot 4) in transport en opslag van energie die een duurzame energievoorziening in de praktijk mogelijk maken. 3. Duurzaam multifunctioneel landgebruik • Experimenten (targetaantal 1 tot 4) uitgevoerd die inzichten opleveren in knelpunten en oplossingsrichtingen voor realisatie van groenblauwe dooradering; • Innovatieve aanpakken (targetaantal 1 tot 4) voor de ontwikkeling van nieuwe vormen van toekomstgerichte landbouw. Divers 4. Innovatieve clustervorming • Vernieuwende en leer- en innovatieomgevingen en/ of netwerken (targetaantal 1 tot 3) op het gebied van duurzaamheid en digitalisering. 5.

MKB klaar voor de toekomst • Versterkte (regionale) structuur voor het ondersteunen van bedrijven die concreet aan de slag willen met om- en bijscholing ten behoeve van verduurzaming en digitalisering; • Versterkte (regionale) structuur voor bestaande en startende MKB-ondernemers die concreet aan de slag willen met verduurzaming en/ of digitalisering van hun bedrijfsvoering middels bestaand aanbod; • Praktijkleeromgevingen (targetaantal 1 tot 4) gefinancierd (voor verschillende doelgroepen) gericht op brede technologische toepassingen; • Benutten en vergroten van het arbeidspotentieel. Dichtbij 6. Vergroten leefbaarheid • Pilots (targetaantal 3 tot 6) t.b.v. passender cultureel aanbod voor verschillende doelgroepen in de regio; • Pilots (targetaantal 1 tot 3) waarin de gezondheid van inwoners is bevorderd door sport en bewegen;

Pagina 7 van 11

•

• •

Inzicht in de wijze waarop en welke nieuwe concepten en vormen van multifunctionele hubs het voorzieningenniveau op verschillende plekken in de regio kunnen versterken en beter toegankelijk maken voor inwoners; Innovatieve en integrale aanpakken (targetaantal 1 tot 3) die de leefbaarheid in wijken en dorpen verbeteren; Inzichten over het vergroten van de bereikbaarheid van voorzieningen in wijken en dorpen en het versterken van cohesie.

Krachtige regio 7. Stevig samen doorwerken • Capaciteit om initiatieven die buiten de regiodeal vallen te helpen richting ondersteuning voor uitvoering; • Monitor Regio Stedendriehoek die blijvend ontwikkelt en door kennisdeling bijdraagt aan een sterkere regio; • Efficiënte sturing op doelen van de Regio Stedendriehoek door verdere ontwikkeling van de netwerkorganisatie, explicietere rolinvulling en meer betrokkenheid en draagvlak in de regio. 2. INZET MIDDELEN REGIO ENVELOP VOOR UITVOERING REGIO DEAL STEDENDRIEHOEK ‘STERKER IN 3D’ Artikel 4 - Uitgangspunten 1. Partijen beogen een gecoördineerde beleidsmatige inzet van hun gezamenlijke financiële middelen op basis van de afspraken in deze Regio Deal. De Regio geeft met die middelen uitvoering aan de Regio Deal Stedendriehoek ‘Sterker in 3D’ zoals het initiëren en/of realiseren van programma’s en projecten en andere uitvoeringsactiviteiten in het kader van de doelen en interventies van de Regio Deal zoals bedoeld in artikelen 1 tot en met 3. Op deze wijze zetten Partijen zich in om de regionale opgave van de regio Stedendriehoek te realiseren. 2. BZK reserveert maximaal € 20,0 mln. inclusief eventueel verschuldigde BTW vanuit de Regio Envelop als Rijksbijdrage voor uitvoeringsactiviteiten als bedoeld in het eerste lid, volgens de in de onderstaande tabel opgenomen onderverdeling.

Hierin zijn ook de uitvoeringskosten oftewel VAT-kosten (Voorbereiding, Administratie en Toezicht) opgenomen, waarbij uitgegaan wordt van maximaal 3% van de Rijksbijdrage. 3. De Regio reserveert minimaal een bedrag van in totaal € 20,0 mln. aan regionale financiering voor uitvoeringsactiviteiten als bedoeld in het eerste lid volgens de in de onderstaande tabel opgenomen onderverdeling. De verdeling is gebaseerd op de ingediende aanvraag en de daarna aangebrachte aanscherping op doelen en aanpak: Uitvoeringsactiviteiten

Maximale rijksbijdrage1)

Regionale financiering

Totaalbedrag

Programmalijn Duurzaam Druk op ruimte en klimaat Programmalijn Divers Kwetsbaarheid economie Programmalijn Dichtbij Zorg om leefbaarheid Programmalijn Krachtige Regio Stevig samen doorwerken Uitvoeringskosten (VAT) Bijdragen totaal maximaal

€ 6,8 mln.

€ 6,8 mln.

€13,6 mln.

€ 6,8 mln.

€ 6,8 mln.

€13,6 mln.

€ 4,8 mln.

€ 4,8 mln.

€9,6 mln.

€ 1 mln.

€ 1 mln.

€ 2 mln.

€ 0,6 mln. € 20,0 mln.

€ 0,6 mln. € 20,0 mln.

€ 1,2 mln. € 40,0 mln.

1) Dit bedrag is inclusief eventueel verschuldigde BTW.

4. De verdeling opgenomen in de tabel in het tweede lid geldt als uitgangspunt. Partijen zijn zich ervan bewust dat gedurende de looptijd van de Regio Deal omstandigheden en/of prioriteiten kunnen wijzigen. Partijen kunnen, na bespreking in het Rijk-Regio-overleg, een gewijzigde verdeling over de programmalijnen afspreken. Op deze wijziging van Regio Deal Stedendriehoek ‘Sterker in 3D’ is artikel 11 van toepassing.

Pagina 8 van 11

Artikel 5 – Regiokassier Partijen spreken af dat in het kader van de uitvoeringsactiviteiten van de Regio Deal Stedendriehoek ‘Sterker in 3D’ de gemeente Apeldoorn de rol zal vervullen van regiokassier. De regiokassier draagt zorg voor het nakomen van de voorwaarden en verplichtingen, zoals verwoord in de Specifieke uitkering/Bijzondere uitkering ten behoeve van de uitvoeringsactiviteiten Regio Deals. 3. GOVERNANCE UITVOERING REGIO DEAL STEDENDRIEHOEK ‘STERKER IN 3D’ Artikel 6 – Rijk-Regio-overleg 1. Periodiek treden Partijen in overleg over de onderlinge samenwerking in het kader van de Regio Deal Stedendriehoek ‘Sterker in 3D’ en met andere publieke en/of private samenwerkingspartners. Dit Rijk-Regio-overleg ziet toe op de uitvoering van de Regio Deal zoals beschreven in dit convenant. 2. Het Rijk-Regio-overleg vergadert tenminste eenmaal per jaar, over de voortgang van, en eventuele knelpunten of risico’s in, de uitvoering van de Regio Deal en andere actualiteiten in de regio. 3. Het in het eerste lid bedoelde Rijk-Regio-overleg bestaat uit de volgende vertegenwoordigers: a. Vanuit de ministeries van het Rijk: i. Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties; ii. Economische Zaken en Klimaat; iii. Infrastructuur en Waterstaat; iv. Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit. b.

Vanuit de Regio zal altijd een vertegenwoordiging van het Partneroverleg Regio Deal Stedendriehoek ‘Sterker in 3D’ aan het overleg deelnemen. De vertegenwoordiging bestaat uit drie tot maximaal vijf leden, waaronder in elk geval de voorzitter van het Partneroverleg, een van de provincies en een lid vanuit de andere geledingen. 4. Het Rijk-Regio-overleg voorziet in zijn eigen werkwijze, waarbij het uitgangspunt is dat de regio bij het organiseren, uitnodigen en verslagleggen de lead heeft. 5. Het Rijk-Regio-overleg spreekt een escalatieregeling af. 6. Betrokken partijen zien zelf toe op een adequate verantwoording aan achterbannen en/of volksvertegenwoordigers. 4. EVALUATIE, VOORTGANG ‘STERKER IN 3D’

EN

COMMUNICATIE

REGIO

DEAL

STEDENDRIEHOEK

Artikel 7 – Evaluatie en voortgang 1. De Regio brengt de beginsituatie van de regionale opgave in kaart. Daarnaast bepaalt de Regio een evaluatie-aanpak waarmee bijgehouden kan worden of de afgesproken aanpak (artikel 2) bijdraagt aan de doelen (artikel 1) van de Regio Deals. De beginsituatie en evaluatie-aanpak zijn beschreven voor de start van uitvoering van de Regio Deal Stedendriehoek ‘Sterker in 3D’ in 2025. 2. De Regio stelt éénmaal per jaar een voortgangsrapportage op, met daarin: a. De voortgang van de initiatieven en projecten; b. In hoeverre partijen op schema liggen om de beoogde (voorbeeld)resultaten (artikel 3) te behalen. 3. De jaarlijkse voortgangsrapportage wordt in concept voor 15 juni van ieder jaar voorgelegd aan Partijen, gelet op indiening voor 15 juli bij de minister van BZK in het kader van de specifieke of bijzondere uitkering. 4. De Regio kan met de jaarlijkse voortgangsrapportage de betrokken staten, gemeenteraden, besturen en bredere achterbannen informeren. BZK gebruikt de jaarlijkse voortgangsrapportage als input voor de periodieke voortgangsrapportage van alle Regio Deals voor de Tweede Kamer van de Staten-Generaal. 5. BZK draagt zorg voor onderzoek, betreffende het geheel van de Regio Deals (o.m. de resultaten en effecten van de Deals voor brede welvaart). De Regio verleent haar medewerking hieraan.

Pagina 9 van 11

Artikel 8 - Communicatie 1. Partijen zien toe op een gezamenlijke communicatiestrategie en -plan, waarbij de Regio in de lead is. 2. De Regio zal bij projecten die deel uitmaken van de uitvoering van de Regio Deal Stedendriehoek ‘Sterker in 3D’ vragen om in de communicatie over die projecten kenbaar te maken dat het project mede mogelijk is gemaakt in samenwerking tussen Rijk en Regio. 5. SLOTBEPALINGEN Artikel 9 – Uitvoering in overeenstemming met Unierecht De afspraken van deze Regio Deal en/of de daaruit voortvloeiende maatregelen worden in overeenstemming met het recht van de Europese Unie uitgevoerd en uitgewerkt in het bijzonder voor zover de afspraken vallen onder de werking van de Europese regels met betrekking tot aanbesteding, mededinging, staatssteun en technische normen en voorschriften. Artikel 10 - Gegevensuitwisseling 1. De in het kader van (de uitvoering van) deze Regio Deal uitgewisselde dan wel uit te wisselen informatie is in beginsel openbaar. Indien een Partij verzoekt om geheimhouding zullen de overige Partijen deze informatie in beginsel geheimhouden en deze geheel noch gedeeltelijk aan enige derde bekendmaken, behoudens voor zover een verplichting tot openbaarmaking voortvloeit uit de wet, een rechterlijke uitspraak of deze Regio Deal. 2.

Partijen dragen er zorg voor dat concurrentiegevoelige en/of privacygevoelige informatie uitsluitend wordt gedeeld voor zover dit in overeenstemming is met de relevante internationale, Europese en nationale wettelijke kaders. Zij kunnen hiertoe nadere afspraken vastleggen. Artikel 11 - Wijzigingen 1. Elke Partij kan schriftelijk verzoeken deze Regio Deal te wijzigen. De wijziging behoeft de instemming van alle Partijen. 2. Partijen treden in overleg binnen 6 weken nadat een Partij het verzoek kenbaar heeft gemaakt bij BZK. BZK informeert de overige Partijen over de voorgestelde wijziging en vraagt hen om instemming. 3. Nadat alle Partijen aan BZK kenbaar hebben gemaakt in te stemmen met het verzoek tot wijziging wordt de wijziging en de verklaringen tot instemming als bijlage aan dit convenant gehecht. Artikel 12 - Opzegging 1. Elke Partij kan de Regio Deal Stedendriehoek ‘Sterker in 3D’ met inachtneming van een opzegtermijn van 3 maanden schriftelijk opzeggen, indien een zodanige verandering van omstandigheden is opgetreden dat deze Regio Deal billijkheidshalve op korte termijn behoort te eindigen. De opzegging moet de verandering in omstandigheden vermelden. 2. Wanneer een Partij deze Regio Deal opzegt, blijft de Regio Deal voor de overige Partijen in stand voor zover de inhoud en de strekking ervan zich daartegen niet verzetten. 3.

Ingeval van beëindiging van de Regio Deal Stedendriehoek ‘Sterker in 3D’ krachtens opzegging is geen van de Partijen jegens een andere Partij schadeplichtig. Artikel 13 – Toetreding nieuwe partijen 1. In overeenstemming met alle Partijen kunnen anderen tijdens de looptijd van de Regio Deal Stedendriehoek ‘Sterker in 3D’ als nieuwe partijen toetreden tot deze Regio Deal. Een toetredende partij dient de verplichtingen die voor haar uit de Regio Deal voortvloeien te aanvaarden. 2. Het schriftelijke verzoek tot toetreding met daarbij de concrete bijdrage aan de Regio Deal Stedendriehoek ‘Sterker in 3D’ wordt gericht aan BZK. BZK informeert Partijen en vraagt hen om instemming. 3. Zodra alle Partijen aan BZK schriftelijk kenbaar hebben gemaakt in te stemmen met het verzoek tot toetreding, ontvangt de toetredende partij de status van Partij van de Regio Deal Pagina 10 van 11

Stedendriehoek ‘Sterker in 3D’ en gelden voor die partij de voor haar uit de deal voortvloeiende rechten en verplichtingen. 4. Het verzoek tot toetreding en de verklaringen tot instemming worden als bijlagen aan de Regio Deal Stedendriehoek ‘Sterker in 3D’ gehecht. Artikel 14 - Ongeldigheid Indien een bepaling van de Regio Deal in enige mate als nietig, vernietigbaar, ongeldig, onwettig of anderszins als niet-bindend moet worden beschouwd, bijvoorbeeld wegens strijdigheid met de Regeling Specifieke uitkering/Bijzondere uitkering ten behoeve van de uitvoeringsactiviteiten Regio Deals (zoals deze luidt op het moment dat de strijdigheid zich voordoet of alsdan in bestuursrechtelijke zin is vastgesteld), wordt die bepaling, voor zover nodig, uit de Regio Deal verwijderd en vervangen door een bepaling die wel bindend en rechtsgeldig is en die de inhoud van de niet-geldige bepaling zoveel mogelijk benadert. De overige bepalingen van de Regio Deal blijven in een dergelijke situatie ongewijzigd en onverminderd geldig. Artikel 15 – Publiekrechtelijke medewerking en toepasselijk recht 1. De in het kader van Regio Deal door Partijen te verlenen (publiekrechtelijke) medewerking laat de publiekrechtelijke positie en bevoegdheden van Partijen onverlet. 2. Op deze Regio Deal is uitsluitend Nederlands recht van toepassing. Artikel 16 - Nakoming De Regio Deal is niet in rechte afdwingbaar.

Partijen kunnen elkaar aanspreken op tekortkomingen in de nakoming van de Regio Deal in het Rijk-Regio overleg. Artikel 17 – Ondertekening in verschillende exemplaren De Regio Deal Stedendriehoek ‘Sterker in 3D’ kan worden ondertekend door Partijen in verschillende exemplaren, die samengevoegd hetzelfde rechtsgevolg hebben alsof deze Regio Deal is ondertekend door alle Partijen in één exemplaar. Artikel 18 - Citeertitel Deze Regio Deal kan worden aangehaald als Regio Deal Stedendriehoek ‘Sterker in 3D’ of ingekort Regio Deal ‘Sterker in 3D’. Artikel 19 – Inwerkingtreding en looptijd 1. Deze Regio Deal treedt in werking met ingang van de dag na ondertekening door alle Partijen en eindigt op 31 december 2027. 2. Partijen kunnen, na bespreking in het Rijk-Regio-overleg, de looptijd van de Regio Deal wijzigen. Hierna moet door regiokassier een verzoek tot wijziging van de beschikking Specifieke uitkering of bijzondere uitkering ten behoeve van de uitvoeringsactiviteiten Regio Deals worden gedaan bij BZK. Artikel 20 - Publicatie 1. Deze Regio Deal zal net als andere Regio Deals openbaar worden gemaakt door publicatie in de Staatscourant, waardoor anderen kennis kunnen nemen van de Regio Deals. 2. BZK rapporteert over de Regio Portefeuille, alsmede de hieruit voortvloeiende Regio Deals naar de Tweede Kamer van de Staten-Generaal.

Aldus overeengekomen en in tweevoud ondertekend, * Handtekeningenpagina volgt * (per partij 1 pagina; statutaire naam en ondertekenaar(s))

De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties

Pagina 11 van 11