Reactie op artikel 34 vragen NL over brief provincie over de begroting 2024

Fractie Nieuwe Lijn

Zaaknummer Behandelaar Telefoonnummer

: 955876 : J. de Wit : 14 0578

Onderwerp

: beantwoording artikel 34 vragen

Epe, 26 maart 2024 Geachte heer Vos, Op 6 maart 2024 heeft u ons een aantal vragen gesteld over de brief (d.d. 5 februari 2024) van de Provincie Gelderland over de begroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027. Door middel van deze brief beantwoorden wij de door u gestelde vragen. Algemeen In de aanloop naar uw vragen geeft u aan dat u grote zorgen heeft over de aanpak van het college om de financiën van de gemeente op orde te houden. U wijst erop dat de financiën van Epe op dit moment solide zijn en dat de gemeente de komende jaren te maken krijgt met financiële tekorten door de aanzienlijk lagere inkomsten vanuit het Rijk. U verwacht een degelijke aanpak met concrete bezuinigingsmaatregelen en haalbare taakstellingen. Ook de Provincie constateert dat vanaf 2026 tekorten worden gepresenteerd en dat college en raad met de beoogde doorlichting van de begroting vanaf 2026 tot een structurele bezuiniging van € 2 min. willen komen, die nu als taakstelling is ingeboekt. Door de Provincie wordt geadviseerd om tijdig maatregelen in beeld te brengen en te onderzoeken op welke wijze deze tekorten kunnen worden opgevangen. Het daadwerkelijk en op tijd realiseren van de maatregelen is van belang voor het herstellen van het structurele evenwicht.

De Provincie heeft in haar brief aan de gemeente een grafiek opgenomen, waarin zij visueel maakt wat het effect is van enkele ‘correcties’ die zij aanbrengt met betrekking tot incidentele posten en opgenomen taakstellingen die nog om concrete invulling vragen. Dit is een gebruikelijke methodiek. Hierdoor wordt helder gemaakt dat de begroting op termijn (vanaf 2026) een structureel tekort laat zien en dat dit vraagt om concrete maatregelen en (politiek-bestuurlijke) keuzes. De genoemde ‘correctie’ heeft als doel om het genoemde inzicht te geven. Het betekent niet dat de Provincie ‘heeft ingegrepen in de begroting 2024’, zoals u veronderstelt. De Provincie past de begroting niet aan. De begroting is vastgesteld door de gemeenteraad. De door de raad vastgestelde begroting is door de Provincie beoordeeld, met als conclusie dat er voor 2024 sprake is van structureel en reëel in evenwicht. Gemeente Epe staat in 2024 onder ‘repressief toezicht’ van de Provincie. Dit is de reguliere vorm van toezicht. De begroting 2024 en de daarop betrekking hebbende begrotingswijzigingen behoeven daarom geen goedkeuring van het college van Gedeputeerde Staten (GS). GS geven als aandachtspunt mee: haalbare bezuinigingsmaatregelen en taakstellingen.

In de bijlage bij de brief wordt aangegeven wat hiermee wordt bedoeld: de dekkingsmaatregelen voor het begrotingstekort zijn nog niet volledig ingevuld of concreet onderbouwd om door de Provincie als reëel dekkingsmiddel te kunnen worden beoordeeld. De realisatie van de ingeboekte bezuinigingen is nodig om de meerjarenraming sluitend te houden. Het college herkent zich in de bevindingen en aandachtspunt van de Provincie. Het college onderkent dat maatregelen nodig zijn om de financiële positie ook in meerjarenperspectief op orde te houden. Dat staat al in de Programmabegroting 2024-2027 opgenomen (o.a. pag. 5, 11, 12). Gemeente Epe | bezoekadres: Marktplein 1, 8161 EE Epe | postadres: Postbus 600, 8160 AP Epe | telefoon: 14 0578 | fax: (0578) 678788 e-mail: gemeente@epe.nl | website: www.epe.nl | KvK 50483714 | IBAN NL23BNGH0285002430 | BTW NL001299992B01

Er is sprake van “een financieel tekort dat vraagt om beleidsmatige en politiek-bestuurlijke keuzes ten aanzien van hoe hiermee om te gaan” (pag. 11). Aangegeven is (pag. 5) dat het college verantwoord wil besturen door te anticiperen en te handelen op de huidige financiële situatie. Met de huidige begroting kunnen we het ingezette beleid vanuit de vorige begroting voortzetten en hebben we maatregelen getroffen voor het oplossen van het financiële tekort: - met een doorlichting van de begroting willen we vanaf 2026 tot een structurele opbrengst/ bezuiniging van € 2 mln. komen; door te onderzoeken waar financiële ruimte aanwezig is die niet nodig is voor realisatie van het beleid en door te onderzoeken welke keuzes kunnen worden gemaakt in het beleid (wel of niet doorgaan met bestaand beleid) (pag. 12); - voor 2024 en 2025 passen we op beïnvloedbare kostenposten (met uitzondering van subsidies) geen indexatie toe van 7,5%. Dit is een maatregel voor de korte termijn, vooruitlopend op de beleidsmatige en financiële doorlichting.

2

Inmiddels is een concept projectopdracht voor de doorlichting opgesteld. Het college verwacht deze op korte termijn aan de raad te kunnen voorleggen. Tegen de achtergrond hiervan gaan we nog kort in op de door u gestelde vragen. Vraag 1: Is het de laatste 10 jaar eerder gebeurd dat de provincie Gelderland zo ingreep in een lopende begroting van de gemeente Epe, en zo ja, met welke reden? Antwoord: hierboven is aangegeven dat bij de werkwijze van de Provincie bij de beoordeling van de begroting van de gemeente op geen enkele manier sprake is van ‘ingrijpen’. In de methodiek is sprake van (grafisch weergegeven) ‘correcties’ die als doel hebben om inzichtelijk te maken waarop de Provincie haar adviezen en het toezichtregime baseert. In de afgelopen 10 jaar heeft de Provincie soms op een vergelijkbare wijze als nu aandacht gevraagd voor het concreet maken van op termijn ingeboekte bezuinigingen of taakstellingen. Vraag 2: Is het de laatste 10 jaar eerder gebeurd dat de provincie zo ingreep in een lopende meerjarenraming, en zo ja, met welke reden? Antwoord: hiervoor geldt hetzelfde als bij het antwoord onder vraag 1.

Vraag 3: Is het de laatste 10 jaar eerder gebeurd dat de provincie sluitende meerjarenramingen van de gemeente Epe omboog van sluitend naar een met forse tekorten, en zo ja, met welke gevolgen? Antwoord: de hierboven beschreven methodiek wordt al jaren door de Provincie toegepast; hierbij is geen sprake van ‘ombuigen’. De Provincie geeft inzicht in hoe zij naar de (structurele ontwikkeling van de) begroting kijkt; dit heeft in de afgelopen reeks van jaren niet geleid tot een ander toezichtregime dan het gebruikelijke repressieve toezicht. Vraag 4: Is het college met ons van mening dat de gepresenteerde meerjarenraming 2024-2027, zoals behandeld in november 2023, een onjuist beeld geeft van de gemeentelijke financiën? Antwoord: Het college deelt deze mening niet. In de vastgestelde begroting wordt transparant weergegeven hoe de financiële situatie voor dit jaar en de komende jaren is, op basis van de actuele feiten en verwachtingen; en wat concreet nodig is om de financiële situatie op orde te houden. Vraag 5: Welke stappen gaat het college zetten om de aanbevelingen van de provincie op te nemen in haar begroting? Antwoord: de belangrijkste stap is het uitvoeren van de beleidsmatige en financiële doorlichting van de begroting, zoals hierboven aangegeven. Een concept projectopdracht hiervoor is inmiddels opgesteld.

Wij gaan er van uit dat wij u hiermee voldoende antwoord hebben gegeven op uw vragen. Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Epe, de burgemeester, de secretaris, dhr. dr. T.C.M. Horn

dhr. N.L.J.J. Dusink