Rapport Informatie DEF 17042026

1

Rapport Informatie Coalitievorming Epe 2026

Rapport Informatie Collegevorming Epe

Opsteller

: Eric Kemperman

Datum

: 17 april 2026

Versie

: 1.0

1

2

Rapport Informatie Coalitievorming Epe 2026

Inhoud Inleiding ..................................................................................................................................3 Aanleiding ...............................................................................................................................4 Uitslag gemeenteraadsverkiezingen 2026 .............................................................................4 Duidingsdebat en raadsvergadering ......................................................................................5 Opdracht Informatie ................................................................................................................5 Proces Informatie ....................................................................................................................6 Inhoudelijke analyse ................................................................................................................7 Uitslag verkiezingen .............................................................................................................7 Duidingsdebat .....................................................................................................................7 Gesprekken .........................................................................................................................8 Wat kan er

niet?.......................................................................................................................9 Wat kan er wel? ..................................................................................................................... 10 Conclusie(s).......................................................................................................................... 10 Voorkeurscoalitie en type akkoord.......................................................................................... 12 Voorkeurscoalitie ............................................................................................................... 12 Type akkoord ..................................................................................................................... 13 Vervolgstappen ..................................................................................................................... 13 Nawoord ............................................................................................................................... 14

2

3

Rapport Informatie Coalitievorming Epe 2026

Inleiding Op 2 april 2026 nam uw Raad een besluit en gaf mij een opdracht om de volgende stap in uw coalitievorming te begeleiden. Sindsdien heb ik veel stukken gelezen en met velen van u gesproken. Het waren openhartige gesprekken, waarin we met elkaar gepoogd hebben om een spa dieper te steken dan de verkiezingsprogramma’s, de retoriek van campagnes – dat hoort er nu eenmaal bij - en de uitslag van de verkiezingen. Het zijn de gekozen volksvertegenwoordigers die met elkaar zullen moeten samenwerken in het belang van het openbaar bestuur in Epe en zoveel mogelijk loyaal aan hun opvattingen, principes en achterban en binnen de kaders van de lokale democratie. Dat is geen sinecure. Gelukkig klonk in onze gesprekken die bereidheid tot samenwerken in het algemeen belang voor de gemeente Epe door. Ik heb naar u geluisterd en u allemaal gehoord. De kaders, de opdracht en het proces heb ik beschreven. Mijn analyse, conclusie(s) en aanbevelingen treft u in dit rapport. Ik denk dat het kan, maar u moet het doen. Hierbij bied ik u mijn rapport aan.

Eric Kemperman

3

4

Rapport Informatie Coalitievorming Epe 2026

Aanleiding Uitslag gemeenteraadsverkiezingen 2026 De kiezer heeft gesproken. Epe ging op woensdag 18 maart 2026 naar de stembus om een nieuwe gemeenteraad te kiezen Een korte duiding van de uitslagen is op zijn plaats om te komen tot een goed advies voor een toekomstige coalitie. Er zijn 16.736 stemmen uitgebracht op kandidaten.

CDA Nieuwe Lijn VVD SGP - ChristenUnie D66 GroenLinksPvdA Gemeentebelangen Epe Forum voor Democratie Hart voor Lokaal

Stemmen 2026 2.245 2.326 2.197 1.831 1.745 1.513 963 2.607 1.309

Uitgebrachte stemmen

16.736

Lijst Politieke partij 1 2 3 4 5 6 7 8 9

Stemmen verschil 2022 2022 - 2026 2.788 -543 2.440 -114 2.183 14 2.035 -204 1.973 -228 1.963 -450 1281 -318 666 1.941 0 1.309 15.329

1.407

Zetels 2026 3 3 3 3 2 2 1 4 2

Zetels 2022 5 4 3 3 3 2 2 1 0

23

23

verschil 2022 - 2026 -2 -1 0 0 -1 0 -1 3 2

9,2%

De duiding van de uitslag in Gelderland en in Epe door de Gelderse media levert een aantal reacties op: Omroep Gelderland1 - 19 mrt 2026 - Gelderland heeft gestemd voor de gemeenteraadsverkiezingen. Welke partijen pakten de meeste zetels en waar zorgen verrassende verschuivingen ... Forum voor Democratie (FvD) is met 4 zetels de overtuigende winnaar geworden van de gemeenteraadsverkiezingen 2026 in Epe, wat wijst op een flinke ruk naar rechts. De partij haalde 15,6% van de stemmen, terwijl gevestigde partijen zetels inleverden. Lokale partijen blijven ondanks dit verlies een belangrijke factor in de gemeenteraad. De Stentor - 19 maart 2026 - Forum voor Democratie (FvD) is de grootste partij met 4 zetels. Veel traditionele partijen verloren zetels ten opzichte van de vorige verkiezingen. Het opkomstpercentage was 61,7%, een stijging ten opzichte van de 56,6% in 2022. D66 heeft al aangegeven een coalitie met de FvD uit te sluiten, zoekende naar politieke stabiliteit. Met de 4 zetels voor FvD en verliezen elders, verandert de politieke dynamiek in de 23 zetels tellende raad aanzienlijk. De definitieve uitslag toont een versplinterd landschap waarin FvD de grootste is, maar samenwerking met andere partijen complex kan worden, gezien de uitsluiting door D66.

1

https://www.gld.nl › nieuws › kijk-terug-lokale-partijen...

4

5

Rapport Informatie Coalitievorming Epe 2026

Gelderlander2 - 19 maart 2026 - Forum voor Democratie en lokale partijen winnen. SGP groeit en ChristenUnie krimpt. De steden blijven relatief links ten opzichte van het platteland, maar is er wel een provincie brede verschuiving naar conservatief rechts.

Duidingsdebat en raadsvergadering ‘De opkomst is gestegen van 56% naar 62%. En dat is echt een winst voor de democratie’, dit waren de woorden van de heer Vermaas in het duidingsdebat op 26 maart jl. ‘Wat deze verkiezingen vooral laten zien, is dat het politieke landschap in Epe behoorlijk is verschoven ten opzichte van de vorige keer. Dat is een ontwikkeling waar we niet om heen kunnen’…’ Wij sluiten een coalitie met Forum ook niet uit ’ citaten van mevrouw Tibben. ‘Met negen partijen in de Raad is samenwerken geen keuze maar een noodzaak’, zo sprak de heer Donkers. ‘De kiezer heeft gesproken en de kiezer heeft altijd gelijk’, waren woorden van duiding van de heer Boermans. Zomaar enkele citaten uit het duidingsdebat. Elke partij stelde het belang van Epe voorop, wilde luisteren naar het signaal van de kiezer en de verkiezingsuitslag respecteren. ‘Samenwerken’ en ‘met elkaar’ waren de meest gebruikte woorden. De coalitiepartijen spraken vooral hun wens uit voor rust, stabiliteit en continuïteit. U spreekt de wens uit dat er vertrouwen in elkaar wordt gesteld. Slechts eén partij sloot direct een andere partij expliciet uit; D’66 wil niet met Forum voor Democratie in een coalitie.

Opdracht Informatie In uw raadsvergadering van 2 april 2026 nam u - met 20 stemmen voor en 2 stemmen tegen - het besluit om mij aan te stellen als informateur. Ik kreeg van u een groot mandaat en voel hiervoor sterke verantwoordelijkheid. De Raad gaf ik mij de volgende opdracht mee: Raadsbesluit 2026 zaaknummer: 1421000 DE RAAD DER GEMEENTE EPE Gehoord de beraadslagingen in de raad op 2 april 2026; BESLUIT 1. De heer E. Kemperman te benoemen als informateur ter voorbereiding op het samenstellen van een nieuw college naar aanleiding van de gemeenteraadsverkiezingen van 18 maart 2026; 2. De informateur: o Opdracht te geven de mogelijkheden te verkennen van een kansrijke coalitie voor het vormen van een college, die kan rekenen op een

2

https://www.gld.nl/nieuws/8450532/dit-veranderde-er-bij-de-gemeenteraadsverkiezingen-in-gelderland

5

6

Rapport Informatie Coalitievorming Epe 2026

meerderheid in de raad, op basis van de verkiezingsuitslag, verkiezingsprogramma’s en informatiegesprekken; o Opdracht te geven voor het maken van een inhoudelijke verkenning op hoofdlijnen van onderwerpen en aandachtspunten voor bestuurlijke samenwerking; o Te verzoeken zijn bevindingen in een kort rapport vast te leggen met daarbij een advies over de te nemen vervolgstappen waaronder welk type akkoord en met welke inhoudelijke punten en een advies over de mogelijk te vormen coalitie en dit te bespreken met de raad tijdens een openbare raadsvergadering op 23 april 2026;Te verzoeken in het te volgen proces de volgende punten mee te nemen: o De informateur spreekt vertrouwelijk en in beslotenheid met twee vertegenwoordigers van iedere partij. De informateur stelt in de gesprekken in ieder geval het volgende aan de orde: o Wat zijn de belangrijkste (inhoudelijke) onderwerpen voor de komende bestuursperiode? o Zijn er (inhoudelijke) belemmeringen of zelfs breekpunten voor samenwerking in een coalitie met andere fracties? o Welk type bestuurlijk akkoord staat de partij voor ogen? o Welke coalitie geniet de voorkeur voor een goede samenwerking in college en raad in de komende bestuursperiode? Epe, 2 april 2026 De raad voornoemd, de voorzitter,

Proces Informatie Na uw Raadsvergadering op donderdagavond 2 april jl. maakte ik kort en informeel kennis met de daar aanwezige Raadsleden en commissieleden. Daags hierna ontving ik van de Griffie een lijst3 met documenten waarmee ik mij kon inlezen en voorbereiden op de gesprekken. Wanneer ik nadere achtergrondinformatie wilde bezocht ik websites van uw partijen. Om te komen tot het advies over de te nemen vervolgstappen, type akkoord en inhoudelijke punten en een advies over de mogelijk te vormen coalitie sprak ik tussen dinsdag 7 april en maandag 13 april met alle partijen. Daarbij werd ik ondersteund door de Griffie. De gesprekken werden – met instemming van de deelnemers – opgenomen en er zijn verslagen op hoofdlijnen van gemaakt, welke aan de partijen zijn gestuurd. Partijen konden reageren op de verslagen. De uiteindelijke verslagen vormen belangrijke input voor de beeld- en oordeelsvorming en het advies.

3

Zie bijlage A

6

7

Rapport Informatie Coalitievorming Epe 2026

Ook sprak ik op donderdag 9 april 2026 met de burgemeester; van dit vertrouwelijke gesprek is geen verslag gemaakt. Nadat de gesprekken waren gevoerd heb ik met enkelen van u nog telefonisch contact gehad om hier en daar wat nadere toelichting aan u te vragen, zo had ik dat ook in de informatiegesprekken aangekondigd. Ik heb in onze gesprekken gemeld dat ik uiterlijk zondagavond 19 april 2026 mijn rapport en advies aan de fractievoorzitters zou sturen. Ik ben klaar met mijn werkzaamheden en rapport en advies zijn geschreven. Daarom stuur ik u dit al op vrijdag 17 april 2026 toe, zodat u zich goed kan inlezen en zich kan voorbereiden op uw Raadsvergadering van 23 april 2026. Ik zal u dan desgewenst mijn toelichting geven. Gepoogd is om een transparant en navolgbaar proces in korte tijd te doorlopen.

Inhoudelijke analyse Uitslag verkiezingen Een analyse van de uitgebrachte stemmen op 18 maart 2026 levert de volgende conclusies op: •

•

• • • •

De opkomst is met 16.736 geldige uitgebrachte stemmen hoger dan 4 jaar geleden toen er 15.329 kiezers naar de stembus kwamen. Deze hogere opkomst (+ 9,2%) lijkt te verklaren door de stemmen op Hart voor Lokaal en Forum voor Democratie. De kiezer heeft de huidige coalitie niet beloond. Met uitzondering van de VVD hebben de partijen die de huidige coalitie vormen stemmen verloren (CDA – 19%, SGP-CU – 10% en D’66 – 12%). GroenLinks – PvdA verliest 22% van haar stemmen. Nieuwe lijn levert bescheiden in met 4,7% verlies. Gemeentebelangen levert bijna een kwart in ten opzichte van 2022. Forum voor Democratie (+290%) en Hart voor Lokaal zijn de grote winnaars (van 0 naar 1.309 stemmen).

Duidingsdebat Het viel mij op dat ik in de transcriptie van het duidingsdebat terug kon lezen dat u allen de bereidheid uitsprak om constructief en vanuit uw betrokkenheid bij het algemeen belang voor Epe deel te nemen aan de gesprekken; zo heb ik het ook ervaren. In het duidingsdebat bleek echter dat er eén partij was die een andere partij uitsloot; D’66 gaf aan niet met FVD in een coalitie te willen samenwerken. De overige partijen sloten geen andere partijen uit of spraken zich niet uit en wilden eerst deelnemen aan de informatiegesprekken. Ik moet overigens de heer Boermans van Hart voor Lokaal danken voor zijn niet aflatende inzet in het duidingsdebat om de overige partijen zich uit te laten spreken of zij al dan niet met FVD zouden willen samenwerken, een soort pre-informatie eigenlijk.

7

8

Rapport Informatie Coalitievorming Epe 2026

Gesprekken De gesprekken die ik met u heb gevoerd zijn nadrukkelijk eerst ingestoken vanuit de inhoud. Het was mijn inzet om langs inhoudelijke thema’s op zoek te gaan naar enerzijds de politieke visie van de partijen op de inhoudelijke thema’s, maar anderzijds ook naar de ‘mate van gestoldheid’ op deze thema’s. Zijn het ingegraven standpunten of gaf u ruimte voor consensus met andere partijen? Een dergelijke insteek is wat ongemakkelijk wanneer de kruitdampen van de verkiezingscampagne nauwelijks opgetrokken zijn. Juist in een campagne dingt ieder naar de gunst van de kiezer en wil zich onderscheiden van de ander door verschillen te vergroten. Om vervolgens in de coalitievorming op zoek te moeten gaan naar overeenkomsten en samenwerking. Ik volsta hier met de opmerking dat mij gebleken is dat er veel meer overeenkomsten zijn dan onoverbrugbare verschillen. Natuurlijk zijn er afwijkende standpunten op thema’s en soms tegengestelde perspectieven vanuit ideologische visies, maar dan heb ik het over het vertrekpunt en de manier waarop. De beoogde resultaten voor Epe zijn verrassend gelijkgestemd. Op inhoud bent u het grotendeels met elkaar eens. Tijdens de gesprekken werd mij duidelijk dat verschillende partijen aangaven dat zij continuïteit, stabiliteit en rust belangrijk vinden voor de nieuw te vormen coalitie.

Deze wens kwam voornamelijk van de huidige coalitiepartijen, maar ik vond dit lastig te verenigen met de uitslag van de verkiezingen en het signaal van de kiezer, ik zeg het u eerlijk. Deze wensen waren geen onderdeel van de opdracht, maar werden eerst in het duidingsdebat en later in de gesprekken vaak genoemd. Omdat ik constateerde dat u inhoudelijk het vaker in de breedte met elkaar eens bent dan oneens heb ik de wens om continuïteit maar geïnterpreteerd in continuïteit van het beleid en de grote waardering voor rust en stabiliteit in het bestuur van de gemeente Epe, waar eerder nogal turbulente tijden zijn gekend. Continuïteit van beleid laat zich beter verdedigen dan continuïteit van de samenstelling van de coalitie. Daarbij komt wel dat de uitdagingen van het openbaar bestuur op gemeentelijk niveau zullen toenemen en veranderen; ook daar zal een nieuwe coalitie mee geconfronteerd worden; de vraag of er dan behoefte is aan voortzetting van bestaand beleid of nieuw beleid moet vooral door de ogen van de kiezer worden beantwoord. Van alle (vertrouwelijke) gesprekken zijn gespreksverslagen gemaakt die met de deelnemers zijn gedeeld. Deze gesprekken zijn steeds op dezelfde wijze gevoerd langs dezelfde structuur / onderwerpen en bieden m.i. een vliegende start voor de formatiegesprekken, waarin een coalitieakkoord geschreven moet worden.

8

9

Rapport Informatie Coalitievorming Epe 2026

Wat kan er niet? Tijdens de informatie gaf ook SGP-CU aan niet met FVD te willen samenwerken. Beide partijen, D’66 en SGP-CU, wachtten het resultaat van de informatie niet af, zo gaven zij aan en brachten hun standpunt naar buiten. Dat geeft duidelijkheid, maar ook beperkingen voor wat betreft de mogelijke coalities die recht doen aan de wens van de kiezer(s). Ook de partijen CDA, VVD, PRO en Nieuwe Lijn gaven, gedurende het proces, aan niet met Forum voor Democratie in een coalitie te willen. Dit is uw goed recht, maar het maakte mijn opdracht niet eenvoudiger. Waar de uitslag van de verkiezingen volgens u allen leidend zou moeten zijn, zijn ‘uitsluitingen’ hiermee lastig te verenigen. Ook heb ik het persoonlijk als ‘verstorend’ ervaren dat gedurende de informatiegesprekken standpunten en uitsluitingen via andere kanalen (social media) naar buiten werden gebracht. Dan worden schuttersputjes dieper gegraven en gaan standpunten zich – eenmaal geopenbaard – stollen. De ruimte om te zoeken naar consensus en verbinding neemt dan af in een – toch al – lastige puzzel. Door deze ontwikkelingen en uitingen konden alle varianten van coalities met Forum geschrapt worden. Ik heb ook geprobeerd te onderzoeken hoe robuust ‘de lokale flank’ van drie lokale partijen is en hoe deze partijen zich tot elkaar verhouden.

Drie lokale partijen, deels als afsplitsing van elkaar ontstaan, dat vraagt om een nadere analyse. Inhoudelijk zou ‘lokaal’ het best met elkaar eens kunnen worden, echter in de relationele sfeer bleken nog pijnpunten te liggen; Nieuwe Lijn gaf aan niet met Hart voor Lokaal in een coalitie te willen en kwam terug op het informatiegesprek door toch Forum voor Democratie uit te sluiten. Ook zag zij voor zichzelf niet direct een rol in het toekomstig coalitie. Zo werd langs de weg van ‘elimineren’ duidelijk wat niet kon. Binnen deze groeiende beperkingen ben ik gaan zoeken naar coalities die recht doen aan de verkiezingsuitslag waarin rechts/midden en lokaal werd gestemd en uw uitgesproken wensen voor rust, stabiliteit en continuïteit.

9

10

Rapport Informatie Coalitievorming Epe 2026

Wat kan er wel? Op inhoud kunt u de komende raadsperiode samenwerken, zo is mijn verwachting. Welke variant er ook uiteindelijk door de Raad gekozen wordt, op de hoofdthema’s zie ik geen onoverkomelijke verschillen, ook niet met Forum voor Democratie. huidige coalitie FVD

Nieuwe Lijn

4 4

3 3

CDA

VVD

SGP-CU

D'66

GL-PvdA

3

3

2

2

3 3

3 3 3 3

3

3

3

2

2

Hart voor Gemeente Lokaal belangen

FVD Nieuwe Lijn CDA VVD SGP-CU D'66 GL-PvdA Hart voor Lokaal Gemeentebelangen zetels Gemeenteraad meest logisch obv inhoud en uitslag variant 1 Variant 2 niet logisch obv uitslag

3

3 3

2 2 2

1 (1) 1

23 12 12 12 13

Een variant met de huidige coalitiepartijen en GroenLinks/PvdA zou weliswaar ook een meerderheid opleveren, maar m.i. geen recht doen aan de duiding van de verkiezingsuitslag.

Conclusie(s) Een te vormen coalitie dient in eerste instantie gefundeerd te zijn op de uitslag van de verkiezingen. Het statische (numeriek) resultaat, van stemmen en zetels, staat niet op zichzelf, maar is onderdeel van een dynamische maatschappelijke- en politieke ontwikkeling, die we elders ook terugzien, zowel op landelijk niveau als in andere – min of meer vergelijkbare – gemeenten. Hoewel de gemeente een zelfstandige bestuurslaag is met een eigen mandaat zijn de uitdagingen, waarmee het gemeentebestuur zich de komende bestuursperiode geconfronteerd zal zien, niet los te zien van de ontwikkelingen op landelijk niveau en in de provincie. Denk hierbij aan ruimtelijke ordeningsvraagstukken, woningbouw, energie, milieu, natuur en landbouw en asiel en migratie. Prioriteiten worden soms door nationale programma’s bepaald of door provinciale regelgeving gestuurd; het gemeentebestuur zal zich hiertoe dienen te verhouden. Dat vraagt een robuust bestuur, wat de belangen op diverse niveaus weet te wegen en wat hierin de belangen van de gemeente Epe de juiste prioriteit geeft. Vanuit mijn analyse van de verkiezingsuitslag en de nationale en provinciale ontwikkelingen acht ik het daarom wenselijk dat de lokale stem in het bestuur van Epe wordt vertegenwoordigd.

10

11

Rapport Informatie Coalitievorming Epe 2026

Rekening houdend met de inhoudelijke overeenkomsten van de partijen, de uitslag van de verkiezingen en de ruimte (en beperkingen) die mij tijdens de gesprekken zijn meegegeven kom ik tot de conclusie dat er een poging moet worden gedaan om een coalitie te vormen die recht doet aan 4 duidelijke ontwikkelingen: -

Er zijn 2 duidelijke winnaars die qua standpunten dicht bij elkaar liggen; eén van de winnaars en grootste partij wordt door de meeste andere partijen uitgesloten; De kiezer heeft de lokale partijen in Epe gesteund en deze zijn gegroeid. De partijen die de huidige coalitie vormen hebben minder steun gekregen van de kiezers. Er is ‘rechts(er)’ en ‘lokaal’ gestemd, boven ‘links/progressief’; een aanvulling met GroenLinks/PvdA op het tekort aan zetels, om te komen tot een meerderheid voor het huidige college, lijkt mij daarom geen recht doen aan de wens van de kiezer.

Er waren wellicht meer routes te onderzoeken, echter de uitsluiting – nog voor de start van het informatieproces – door D’66 en later in het proces door SGP-CU, VVD en Nieuwe Lijn van de winnaar van de verkiezingen maakte dit op voorhand moeilijk. Bovendien zou ‘uitsluiten’ kunnen sturen naar een uitkomst die een coalitie zou opleveren, die een grote groep kiezers direct zou hebben uitgesloten. Een belangrijke weging voor mij is geweest dat Forum als winnaar en grootste partij in de Raad vanaf het begin heeft aangegeven wél met iedereen te kunnen willen samenwerken en ook bereid bleek haar standpunten niet in beton te gieten en – in het belang van een goede samenwerking ‘naar de geest’ in plaats van ‘naar de letter’ in te brengen. Toch lijkt op basis van de uitsluiting van FVD een vorming van een coalitie met FVD kansloos. De beweegredenen en motieven van partijen om FVD uit te sluiten zijn voor ieders rekening; inhoudelijk – op basis van programma’s en zeker de gesprekken – was samenwerking mogelijk geweest. Het advies wat ik u geef is dan ook geen advies wat recht doet aan de zuivere uitslag van de verkiezingen, immers -

De twee grootste partijen nemen geen deel aan de (geadviseerde) coalitie; de winnaar wordt uitgesloten; partijen die verliezen nemen deel aan de (geadviseerde) coalitie.

Dit advies is echter een realistisch gevolg van uw inbreng en de mogelijkheden en onmogelijkheden die mij in de gesprekken duidelijk zijn gemaakt.

11

12

Rapport Informatie Coalitievorming Epe 2026

Voorkeurscoalitie en type akkoord Voorkeurscoalitie Ik adviseer de volgende partijen om met elkaar te onderzoeken of zij tot een coalitieakkoord kunnen komen

Lijst

Politieke partij

Stemmen

Zetels

1

CDA

2.245

3

3

VVD

2.197

3

4

SGP - ChristenUnie

1.831

3

7

Gemeentebelangen Epe

963

1

9

Hart voor Lokaal

1.309

2

Deze coalitie steunt op 12 van de 23 raadszetels, geeft ‘lokale’ kiezers een stem en doet recht aan de wens om stabiliteit en continuïteit, met voorzetting van 3 van de 4 coalitiepartijen uit het huidige college. Inhoudelijk is er veel overlap of aansluiting tussen deze partijen en ieder heeft de bereidheid getoond om – in het grotere belang – partijstandpunten bij elkaar te brengen. SGP-CU bracht breekpunten in, maar die lijken mij geen spelbrekers voor een coalitievorming met deze partijen. Er zijn verder geen inhoudelijke breekpunten genoemd tussen deze partijen. De verdeling van de wethouders posities zou kunnen zijn: CDA

1

VVD

1

SGP-CU

1

Hart voor Lokaal

1

Het is aan partijen om te overwegen om Gemeentebelangen ook een part time (0,5) wethouderspost te laten invullen, maar dat hangt van de inhoudelijke verdeling van de portefeuilles af, dat zou een vervolgstap zijn. Gemeentebelangen heeft de bereidheid getoond om een wethouder te leveren. De bemensing van deze beoogde coalitie kan bestaan uit ervaren gemeentelijke bestuurders (beoogd wethouders). 12

13

Rapport Informatie Coalitievorming Epe 2026

Deze coalitie kan steunen op een brede inhoudelijke consensus in de Raad, ook met oppositiepartijen. Ik heb de roep om rust, stabiliteit en continuïteit duidelijk gehoord, maar betwijfel of dat de expliciete wens van de kiezer is geweest met deze verkiezingsuitslag. Het is eerder de wens van uw Raad en in het bijzonder van de zittende coalitie. Deze wens heb ik op deze wijze gepoogd in mijn advies mee te nemen.

Type akkoord Door alle partijen werd in de gesprekken aangegeven dat er voorkeur is voor een coalitieakkoord wat door het beoogde college wordt geschreven. Een raadsakkoord werd door vrijwel geen enkele partij als voorkeursoptie genoemd, alleen Forum noemde dit als optie. Ik adviseer een coalitieakkoord op hoofdlijnen Enerzijds omdat dit partijen meer ruimte geeft om consensus te vinden ook met oppositiepartijen. Anderzijds omdat de politiek werkelijkheid soms grillig en onvoorspelbaar is en colleges ruimte nodig hebben om behendig te manoeuvreren. Dichtgetimmerde bestuursakkoorden belemmeren dit. Ik adviseer de nieuwe Coalitie daarom om op belangrijke thema’s een duidelijk akkoord te sluiten; liever minder thema’s maar wel duidelijk, dan vage allesomvattende beleidsuitgangspunten, welke later tot onduidelijkheid zouden kunnen leiden. Dat geeft ook de oppositie duidelijkheid en biedt de coalitiepartners kaders voor hun beleid. Ik begrijp van de fractievoorzitters van de beoogde coalitiepartijen dat zij dit advies over willen nemen. Ik adviseer de verslagen van de (vertrouwelijke) informatiegesprekken als input en startpunt mee te nemen voor het te schrijven coalitieakkoord. Mijn stellige overtuiging is dat u een ruime mate van overeenstemming zult vinden.

Vervolgstappen Er zijn natuurlijk politiek ideologische verschillen onder u, maar in de gesprekken met ieder van u is mij gebleken dat de verschillen in Epe overwegend niet heel groot zijn en vaak overbrugbaar. Of verenigbaar, hoewel u ideologisch door verschillende brillen kijkt. Dit biedt kansen, voor alle partijen, zowel coalitie als oppositie. Voortschrijdend een informatie en formatie zou dit niet moeten leiden tot gestolde standpunten en het betrekken van stellingen, waar juist nu nagedacht en gesproken wordt over consensus, verbinden en samenwerken. U gaf allemaal aan het beste voor Epe te willen; uiteraard bracht uw politieke kleur met zich mee dat de weg ernaartoe door u anders beleefd wordt. Maar het vertrekpunt, de betrokkenheid bij uw gemeenschap en uw standpunten zijn – hier en daar – verrassend – eenduidig. Ik geef u mee dat dit het waard is om lang vast te houden. Oppositie benut dit momentum van coalitievorming; het akkoord moet nog geschreven worden. (Geadviseerde) coalitie benut deze (soms verholen) consensus om een steviger fundament onder uw bestuursakkoord te leggen.

13

14

Rapport Informatie Coalitievorming Epe 2026

Nawoord Er komt veel op u af, gemeentelijke besturen en - raden gaan een uitdagende tijd tegemoet. U staat er met Epe goed voor. Uw bestuurscultuur is constructief en u bent volksvertegenwoordigers in eén van de mooiere gemeenten van Nederland. Uw kiezers wonen naast elkaar, werken met elkaar als collega’s of zetten zich samen in voor hun verenigingen of scholen. Zij ervaren alleen de resultaten van uw werk als politici en zien uw gedrag. Politiek bedrijven heeft soms het risico dat de afstand met de leefwereld van de burgers groter wordt; het onbegrip groeit en de kiezer voelt zich minder vertegenwoordigd. U heeft mij aangegeven dat u dicht bij de burgers van Epe wilt staan en wilt besturen met de menselijke maat. Heb daarom oog voor de onderstroom in onze samenleving. Die is er. En die blijft of groeit wanneer de kiezer zich niet gehoord voelt. Ik wens u veel warmte en wijsheid bij uw werk, als coalitie lid of lid van de oppositie. En ik vond het een eer om hierover met u te spreken en een bescheiden bijdrage te mogen leveren in de vorm van dit advies. Tenslotte dank ik Jacqueline en Helen voor de plezierige samenwerking en voortreffelijke ondersteuning, Het is nu aan u, Eric Kemperman

14

15

Rapport Informatie Coalitievorming Epe 2026

BIJLAGEN A

Lijst met ontvangen documenten -

Memo formatiedossier Evaluatie collegeprogramma 2022 – 2026 Ontwikkelingen 2026 – 2030 Financieel beleid 2026 – 0230 Kerndocumenten Vergelijking verkiezingsprogramma’s 2026 Verkiezingsprogramma Hart voor Lokaal Verkiezingsprogramma Gemeentebelangen Verkiezingsprogramma (link) Forum voor Democratie Verkiezingsprogramma D’66 Verkiezingsprogramma SGP-CU Verkiezingsprogramma VVD Verkiezingsprogramma CDA Verkiezingsprogramma Groenlinks – PvdA Visiedocument Nieuwe Lijn Transcriptie duidingsbijeenkomst

15

16

Rapport Informatie Coalitievorming Epe 2026

B

Gespreksverslagen

De gesprekken en gespreksverslagen zijn vertrouwelijk.

Nieuwe Lijn

7 april 2026

Forum voor Democratie

7 april 2026

CDA

9 april 2026

D’66

10 april 2026

GroenLinks/PvdA

10 april 2026

SGP-CU

10 april 2026

Hart voor Lokaal

10 april 2026

Gemeentebelangen

13 april 2026

VVD

13 april 2026

16