Nieuwe Lijn, Algemene Beschouwingen 2022

Algemene Beschouwingen 2022 – 2025 “Een platte schurkenstreek”. Zo noemde de burgemeester Ton Strien van onze Overijsselse buurgemeente Olst-Wijhe de handelwijze van het Kabinet over het gemeentefonds. Nog altijd krijgen de gemeenten minder geld van het Rijk als gevolg van de ooit bedachte verplichte herindeling van Nederlandse gemeenten tot minstens 100.000 inwoners. Het plan van Rutte 2 is nooit doorgegaan. Maar het Rijk stak wel meteen de veronderstelde voordelen in eigen zak, en de gemeenten worden tot op de dag van vandaag hiervoor gekort. Waren de gemeenten bij Rutte 2 in de ban van de herindeling, sinds Rutte 3 worden we gegijzeld door de herverdeling. Van indeling naar verdeling. De herverdeling van het gemeentefonds, onze belangrijkste inkomstenbron. Consultatie hierover is sinds vorige week uitgesteld. Nog steeds weten gemeenten niet op hoeveel Rijksmiddelen ze mogen rekenen. Geen enkele gemeente is zo in staat om op verantwoorde wijze te begroten en plannen te maken. Ook buurgemeenten als Heerde en Voorst weten niet of ze projecten wel of niet kunnen realiseren of dat de OZB wel of niet moet worden verhoogd. Een grote schande. Gemeenten weten niet waar ze aan toe zijn. Ook inwoners en ondernemers weten nauwelijks nog waar ze aan toe zijn. De ene crisis of tegenslag volgt op de andere. Covid-19, prijsstijgingen, inflatie, klimaat, de woningmarkt en noem maar op.

Zeker niet alle problemen zijn uitsluitend onze nationale overheid of ons Kabinet aan te rekenen. Integendeel, veelal zijn ook Europese beslissingen of mondiale zaken van grote invloed. De wereld is één stad geworden, Nederland hooguit een straat en Epe slechts een huis. Maar zelfs dan moeten we ervoor zorgen dat ons straatje schoon is en ons huis op orde. Belang en voordeel eigen inwoners Hoewel onze manoeuvreerruimte beperkt lijkt en onze mogelijkheden ogenschijnlijk niet groot, menen wij dat we wel degelijk keuzen kunnen maken die in het belang en voordeel van onze inwoners, ondernemers en verenigingen zijn. Het financiële fundament van ons huis is sterk en stevig. Het is ontstaan dankzij anticiperend begroten. Tijdig remmen wanneer nodig en gas geven bij voldoende ruimte. Mede daardoor zijn we in staat geweest om als één van de weinige gemeenten in ons land een eigen coronafonds van € 5,4 miljoen in te stellen voor onze gemeenschap. Door het verstandige beleid beschikken we over een goed voorzieningenniveau tegen lage lasten. En dat laatste is meteen een groot punt van zorg. Wij zien een ontwikkeling van sterk stijgende lasten. Evenals Nieuwe Lijn wijst ook de fractie van SGP-CU hier bij de schriftelijke vragen op. De woonlasten stijgen in 2022 met én het inflatiepercentage én de extra stijging van 1,5% én de kosten van de lediging van de grijze container van 2021.

Het jaar daarna is ook de woonlastenverlichting van € 50 per huishouden voorbij. Gezinnen met kinderen die gebruikmaken van de € 100 per kind, per vereniging raken deze ook kwijt, omdat deze wordt afgeschaft in de voorliggende begroting. Vele gezinnen worden in 2022 en 2023 geconfronteerd met, naast landelijke prijsstijgingen, ook met zeer sterk

stijgende gemeentelijke lasten, nu al volgens het college in totaal 12%. Het zijn deze gezinnen, de gewone gezinnen met kinderen op school, die de prijs gaan betalen voor deze keuzes. Waarom extra stijgende woonlasten? De extra 1,5% stijging van de OZB gedurende drie jaar is indertijd ontstaan vanuit de gedachte van de onzekerheid van de Rijksuitkering én ten behoeve van beleidsintensiveringen. De onzekerheden zullen altijd blijven maar duidelijk is dat wel degelijk op het punt van Jeugdzorg en bijstelling van de herverdeling van het gemeentefonds een volstrekt andere situatie is ontstaan. Waarom vasthouden aan oude keuzen terwijl er een nieuwe situatie zich voordoet? De keuzen die wij zien die het college maakt zijn die van het vullen van reserves en voorzieningen. En deze zijn al rijk gevuld. Volgens D66 richting de € 60 miljoen. Vele miljoenen worden nu toegevoegd ten behoeve van toekomstige onderwijshuisvesting. Er ligt nu al geld op de plank voor sportvelden, voor over 10 jaar. De afgelopen jaren zien we dat ieder jaar gemiddeld € 4,8 miljoen vrijvalt uit onder meer reserves die we eerder hebben gevuld en nu toch niet nodig zijn. Duidelijk is dat er veel geld bij de gemeente zit. Maar nu lijkt het ons dat het beter zou zijn geweest om dit deels en herkenbaar in te zetten voor onze inwoners die het nu veel zwaarder krijgen dan eerder gedacht.

In het gemeentehuis van Epe zijn de vleespotten rijk gevuld, maar het volk heeft honger. Niet wegkijken Een ander voorbeeld. Eén van de grotere zorgen in onze samenleving is de bewegingsarmoede bij kinderen, met als uiteindelijk gevolg toenemende obesitas en diabetes-2. Veel kinderen en jongeren spelen nog nauwelijks buiten en zitten binnen. Een stimulerende speelruimte in de eigen omgeving is een uitstekende mogelijkheid hier wat aan te doen. De CDA-fractie stelde terecht aan de orde dat het Speelruimtebeleidsplan niet meer actueel is en dat budget ontbreekt. De wethouder erkende dat. De reactie namens het college daarover in de commissievergadering verbijsterde ons. Hij kan niets doen. Hij stelde dat de politieke partijen dit maar in hun verkiezingsprogramma ’s moeten opnemen. Neen, niet wegkijken of doorschuiven. Als zaken niet op orde zijn dan moet dat nú worden aangepakt. Of je vindt het niet belangrijk, dat kan ook. Het moet en kan wat Nieuwe Lijn betreft anders en beter. De politiek-bestuurlijke omstandigheden zijn in Epe gewijzigd. Deze begroting laat dat al zien. In een andere situatie waren we gekomen met fundamentele wijzigingsvoorstellen. De realiteit is dat deze kansloos en daardoor zinloos zijn. Echter, steeds heeft Nieuwe Lijn aangegeven dat we ons constructief en collegiaal opstellen. Dat doen we ook nu.

Nieuwe Lijn is van een man, een man, een woord, een woord. We zijn niet voor deze koers en keuzen, maar stemmen ook niet tegen. Het is nu immers niet het moment om te verwachten dat het anders wordt. Dat moment komt later wel. Ten slotte. Molukse gemeenschap Vaassen In september heeft de gemeenteraad een motie aangenomen over de grafrechten van KNIL-militairen. Nieuwe Lijn heeft hiermee ingestemd. We bevestigen onze instemming en erkenning van het verdriet dat de Molukse samenleving is aangedaan. Tegelijk betreuren we dat de motie onvoorbereid aan de gemeenteraad is aangeboden en zonder directe en algehele inbreng van onze plaatselijke Molukse gemeenschap tot stand is gekomen. De gemeenteraad heeft daarmee bijgedragen aan de tweespalt tussen inwoners in plaats van aan herstel te hebben gewerkt. Over de kosten van dit onderwerp is veel onduidelijkheid. Naar analogie van de gemeente Deventer zou het minimaal kunnen gaan om € 300.000. Op basis van onze eigen

tarieventabel wellicht € 900.000. Is daarover al wat meer bekend? Niet dat bij dit onderwerp de financiën leidend zijn maar de gemeenteraad moet toch minstens een idee hebben over de omvang van de consequenties van de eigen besluiten. Vrije toegankelijkheid om te wandelen Dit jaar heeft de fractie van Nieuwe Lijn meerdere malen aandacht gevraagd voor de zonering van natuurgebieden, het Kroondomein, de openstelling van terreinen en het Nonnenbos in Vaassen. Het is een onderwerp dat erg leeft in de samenleving. Onze inwoners hechten er zeer aan om in eigen omgeving te kunnen blijven wandelen en te recreëren, vrij toegankelijk en beschikbaar. Wij zien juist dat afsluiting van wegen en paden, het ontoegankelijk maken van terreinen, het invoeren van tarieven e.d. juist aan de orde is of komt. Het lijkt erop dat inwoners pas in beeld zijn als gebieden ontoegankelijk worden gemaakt, zoals in Hulshorst, gemeente Nunspeet. Vorige week woensdag hebben wij een bijeenkomst hierover van de provincie Gelderland bijgewoond. Nieuwe Lijn is absoluut niet gerustgesteld over de ontwikkelingen.

Is er bij het college en de gemeente Epe voldoende urgentie en ambitie op dit punt? Zijn onze inwoners voldoende betrokken bij dit onderwerp? Of laten we het over aan de provincie, de grondeigenaren en de natuurorganisaties en staan we straks overal voor gesloten hekken, net zo als in het Nonnenbos in Vaassen.