Infonota - terugkoppeling verloop demonstraties

Informatienota Raad Onderwerp

informatienota terugkoppeling verloop demonstraties

Programma

11 - Bestuur en organisatie

Datum

02-06-2026

Portefeuillehouder

Dhr. dr. T.C.M. Horn

Zaaknummer

1428254

Adviseur

Nicole Bouman

Afdeling

Directie

Telefoonnummer

825

E-mail adres

nicole.bouman@epe.nl

Bijlage(n)

KENNISNEMEN VAN het verloop van de recent gehouden demonstraties bij het Fletcherhotel inzake de (nood)opvang asielzoekers en de demonstratie op het marktplein

INLEIDING In de afgelopen periode heeft een aantal demonstraties plaatsgevonden inzake (nood)opvang asielzoekers. Met deze informatienota geeft het college terugkoppeling over het verloop van deze demonstraties (18 april, 2 mei en 15 mei) en de demonstratie op het marktplein (21 mei)

KERNBOODSCHAP De burgemeester informeert de raad over de inzet van zijn (nood)bevoegdheden. Hierbij de berichtgevingen van de (loco)burgemeester. Terugkoppeling van de burgemeester van de demonstratie 18 april jl Via deze weg informeer ik u bij deze over een niet gemelde demonstratie die vandaag rond 16.00 uur plaatsvond bij de noodopvang in het Fletcher hotel. In de facebookgroep 'Geen Mega AZC in: Wapenveld Veessen Vorchten Heerde Epe!' werd opgeroepen om vandaag (in hun woorden) het hotel over te nemen. Drie weken geleden is hier ook toe opgeroepen, maar heeft er geen actie plaatsgevonden. Op basis van dit nieuwe signaal hebben we vanaf gisteren berichtgeving over deze voorgenomen actie gemonitord. Ook hebben we boa's en HBV beveiliging de locatie extra in de gaten laten houden vandaag. Zo kregen we al snel door dat er vandaag wel een actie zou plaatsvinden. Ook de politie en het coa waren voorbereid. Een groep van allereerst 10 mensen is het parkeerterrein van de noodopvang opgekomen en wilden naar binnen. Ze hebben rookbommen afgestoken en luide muziek afgespeeld. Politie en boa's hebben voorkomen dat ze de noodopvang in gingen. De demonstratie trok ook de aandacht van de Eper en Heerder jeugd waardoor er uiteindelijk zo'n 30 demonstranten waren. De demonstranten zijn onder begeleiding van de politie verplaatst naar het Hertenkamp.

Kort daarna gaf de organisatie aan de actie te staken. De vaste kern van deze actie en facebookgroep komt niet uit Epe. Tijdens de demonstratie heeft het COA de bewoners opgeroepen binnen te blijven. Ik heb geen gebruik gemaakt van mijn noodbevoegdheden.

Ik heb persoonlijk al eerder contact gehad met deze groep en enkele aanhangers daarvan. Ik ben bekend met hun standpunt en het is goed dat ze dat delen, maar op deze manier ‘het heft in eigen hand nemen’ is onacceptabel en nooit een oplossing. Ik keur deze actie dan ook af. Wij blijven de situatie monitoren en zullen opnieuw ingrijpen wanneer nodig. Terugkoppeling van de loco-burgemeester van de demonstratie 2 mei jl Vanavond heeft opnieuw een demonstratie plaats gevonden bij het Fletcherhotel. Deze was niet bij de gemeente aangekondigd en afgestemd, maar is rustig en in goede orde verlopen. Politie en boa’s waren aanwezig en hebben een poging - van een klein deel van de demonstranten - om de noodopvang in te gaan, kunnen stoppen. Wij blijven de situatie rondom de locatie in de gaten houden. Terugkoppeling van de burgemeester van de demonstratie(s) 15 mei jl Vanavond hebben tussen 18.30 en 19.30 uur er twee aangekondigde demonstraties plaatsgevonden in de nabijheid van de COA-locatie. De ene demonstratie was gericht tegen de opvang van asielzoekers in het Fletcherhotel en de tegendemonstratie op het tonen van medemenselijkheid richting de bewoners van het COA. Beide demonstraties hebben vooraf kaders meegekregen waaraan zij zich te houden hadden. De groep demonstranten die hun steun aan de bewoners wilde uitspreken, heeft zich gehouden aan de vooraf gestelde voorwaarden.

De demonstratie verliep rustig en ordelijk en demonstranten bleven binnen de afgesproken kaders. Hier was goed contact met de politie en deze groep heeft op vreedzame wijze hun standpunten kunnen uiten. De tweede demonstratiegroep tegen de opvang groeide in korte tijd naar circa 70 personen, bestaande uit personen uit de omgeving en leden van zogenoemde ‘defend’-groepen. Vanaf het begin was er weinig bereidheid om in het aangewezen demonstratievak plaats te nemen en werden er, tegen de voorwaarden, geluidsversterkers gebruikt om hun standpunt kenbaar te maken. De groep bleef echter wel grotendeels geclusterd rond het hertenkamp. De sfeer werd relatief snel grimmig, waarop is besloten een deel van de Dellenweg af te sluiten ter voorkoming van verdere escalatie. Vlak voor de geplande eindtijd (circa 19.15 uur) is door de politie preventief opgeschaald. Daarbij heeft de groep zich verplaatst richting het gemeentehuis. De politie heeft hier snel en adequaat op geacteerd. Bij het gemeentehuis is door enkele individuen zwaar vuurwerk afgestoken. Door het optreden van de politie hier de-escaleerde de situatie, waarna de groep geleidelijk uiteen is gegaan en huiswaarts keerde. Rond 21.00 uur zijn de operationele diensten teruggekeerd richting het politiebureau. Ik heb geen gebruik hoeven te maken van mijn noodbevoegdheden, die wel waren voorbereid om in te kunnen zetten.

Terugkoppeling van de burgemeester van de demonstratie 21 mei jl Een niet aangekondigde demonstratie (zonder openbare oproep) van ongeveer 15 personen voorafgaand aan de gemeenteraadsvergadering voor het gemeentehuis. Deze demonstratie, verkapt als picknick, verliep in goede orde. Wet openbare manifestaties (WOM) Het recht om te demonstreren valt onder de Wet openbare manifestaties (WOM). Het is vanuit deze wet aan de burgemeester om voorwaarden te stellen bij aangekondigde demonstraties, of om aanwijzingen te geven bij onaangekondigde demonstraties of in het ergste een demonstratie te verbieden. U heeft als raad in de algemeen plaatselijke verordening 2026 (en eerdere versies) aangegeven welke informatie we opvragen bij een organisator. Proces WOM Een melding om te demonsteren moet 48 uur vooraf worden ingediend. Nadat we de melding om te demonstreren hebben ontvangen nemen we contact met de organisator op over hoe we het recht op demonstreren zo goed mogelijk samen kunnen organiseren. We vragen aanvullende gegevens op om zo een goed beeld te hebben van wat het plan is. Relevant is of ze een statische demonstratie willen houden, of toch een mars, hoeveel demonstranten ze verwachten dat er komen, of ze een open oproep doen om te komen demonstreren of dat het een select gezelschap is en welke maatregelen ze zelf nemen om het ordelijk te laten verlopen.

Of het inhoudelijke doel van de demonstratie de burgemeester wel of niet bevalt is geen reden om de demonstratie te weigeren. Wel speelt het doel van de demonstratie een rol in de risicoanalyse. Hoe verlopen vergelijkbare demonstraties in het land, kunnen wij een vergelijkbare demonstratie verwachten. Wat zijn de ervaringen met eerder demonstraties van de organisator? Zo levert een demonstratie tegen en bij een noodopvang waar asielzoekers verblijven een ander risicobeeld op dan een demonstratie bij het gemeentehuis. Bij de demonstratie van 15 mei kwam er ook nog een tegendemonstratie bij waardoor er voor alle betrokkenen voorwaarden werden opgesteld. Voor de demonstratie van 15 mei 2026 zijn er enkele driehoek vergaderingen geweest. Hierin stemmen de burgemeester, de officier van justitie en de teamchef van de politie met elkaar af, omdat de burgemeester (openbare orde) en de officier van justitie (opsporing) beide het gezag hebben over de politie. In de driehoek werd gesproken over hoe we het recht op demonstreren kunnen faciliteren en wel op een veilige manier. Daar komen dan voorwaarden uit voor de demonstratie, denk hierbij aan demonstratievakken, aanrij- en vertrekroutes, verkeersveiligheid, brandgevaar, versterkte muziek en gezicht bedekking.

Hierna is contact met de organisatoren om de voorwaarden uit te leggen en om te controleren of o.a. de demonstratievakken voldoende invulling geven aan het recht om te demonstreren. Ook informeren we het COA en de buren over de actie zodat zij het COA hun inwoners kan informeren en instrueren binnen te blijven. Nadien blikken we gezamenlijk terug. Immers hebben we in de gemeente Epe normaal gesproken niet veel demonstraties.

COMMUNICATIE Niet van toepassing

VERVOLG