CTR Reactiebrief handelingsperspectief wind op de Veluwe

Provincie Gelderland T.a.v. Jan van der Meer Postbus 9090 6800 GX ARNHEM

Kenmerk: Behandeld door: Telefoon: Onderwerp:

Z-22-04439_RS-22-0151 Deventer, 20 mei 2022 H. van Ganzenwinkel Uw referentie: 06-27189070 Handelingsperspectief voor windenergie op en rondom de Veluwe

Geacht college van GS, In de stuurgroep RES van de Cleantech Regio hebben we als deelnemende gemeenten, waterschappen en netbeheerder Liander vernomen langs welke richting u als college een handelingsperspectief wilt uitwerken voor windenergie op en rondom de Veluwe. Graag willen we gezamenlijk reageren op uw besluit. Bij het komen tot Regionale Energiestrategieën in de afgelopen jaren bleek dat voor het realiseren van grootschalige windenergie op en rondom de Veluwe nadere afweging nodig is uit oogpunt van natuurbescherming, in het bijzonder voor de Wespendief als beschermde doelsoort. De aanpak van de klimaatcrisis komt in dit gebied in aanraking met de biodiversiteitscrisis. Dat vraagt om een integrale afweging en brengt ook zorgen met zich mee over realiseerbaarheid van onze ambities op de verschillende domeinen. De betrokken RES-regio’s en provincies spraken in februari 2021 af om een handelingsperspectief uit te werken. In afwachting van de uitwerking van dit handelingsperspectief heeft u met de RES partners in de stuurgroep RES besloten de ambitie voor windenergie in de Cleantech Regio niet nader te specificeren in de RES 1.0. Ook als Cleantech Regio ondersteunen we het nastreven van een ruimtelijk en energetisch optimale verdeling van vergunbare ruimte voor windenergie in het gebied, waarbij zo veel mogelijk vaart behouden blijft voor lopende initiatieven.

In het door u beoogde handelingsperspectief wordt een beperkte windopgave mogelijk gemaakt met een stilstandsvoorziening in de zone van 1 tot 8 km buiten het Natura2000-gebied van de Veluwe. Op het moment dat andere mitigerende maatregelen inzetbaar zijn ontstaat ruimte voor het terugdringen van de stilstandsvoorziening en een grotere windopgave. Onze reactie is tweeledig. Enerzijds zijn we positief over door de provincie uitgevoerde verkenningen, de basiskeuze voor het instrument van een stilstandmodel en de inzet op verder onderzoek naar mitigerende maatregelen. Dat u als college heeft besloten het handelingsperspectief nader uit te willen werken in overleg met de betrokken provincies, regio’s en initiatiefnemers van windparken achten we net als u een logische vervolgstap. Anderzijds is er teleurstelling over de consequenties voor de ambities van de Cleantech Regio voor windenergie zoals omschreven in de RES 1.0 van onze regio. U concludeert dat er een beperkte windopgave weggelegd is voor de Veluwe en omgeving, terwijl de maatschappelijke urgentie voor het realiseren van hernieuwbare energie hoog is. Met het oog op klimaat, maar ook de geopolitieke situatie.

1

Een optimale verhouding tussen wind- en zonne-energie in relatie tot het energienetwerk is met het bod in de RES 1.0 voor onze regio fragiel. Bij blijvende onzekerheid en/of het uitblijven van nieuwe ruimte voor windenergie komt deze verhouding nog verder in onbalans.

Over de richting die u ziet voor het uit te werken handelingsperspectief hebben we op onderdelen de volgende visie: •

Wind óp de Veluwe tot 1km daarbuiten wilt u uitsluiten, terwijl ook daar een (langere) stilstandvoorziening denkbaar is. We beseffen net als u dat hiermee de financiële haalbaarheid van windparken in dit gebied sterk onder druk komt te staan, maar we zien dat bij voorbaat niet als uitsluitingsgrond. Graag verkennen we verder de mogelijkheden om de te verwachten rendementsproblemen en ontwikkelrisico’s op te vangen.

•

In de zone van 1 tot 8 km liggen in onze regio meerdere mogelijke zoekgebieden. Uw besluit betekent voor onze regio in deze zone een pas op de plaats de komende jaren. Het bod voor windenergie uit de RES 1.0 (0.11 TWh) kan met deze vertraging en onzekerheid niet vergund worden voor 1-1-2025. Realisatie voor 1-1-2030 dreigt uit het zicht te raken. Deze situatie en onzekerheid over toekomstige ruimte kan verlammend werken en gemeenten plus initiatiefnemers weerhouden van planontwikkeling. Wij willen in dit stadium juist vasthouden aan de ambitie voor windenergie in de Cleantech Regio zoals omschreven in de RES 1.0, inclusief de beoogde realisatie van windenergie aan de A1 en A50. Indien concrete kansen voor planvoorbereidingen zich aandienen willen we daar aan mee kunnen werken. Wellicht niet met als doel voor realisatie de eerstkomende jaren, maar wel later op weg naar 2030 en verder.

Graag zijn we als RES-partners van de Cleantech Regio onderdeel van het vervolgproces om tot een afgewogen handelingsperspectief te komen, in samenhang met de ontwikkeling van de RES de komende periode (voortgangsdocument 2023 en herijking 2.0). Daarbij zien we voor onze regio de volgende uitgangspunten: •

We werken versneld aan de mogelijkheden voor aanvullende mitigerende maatregelen als ‘zwarte wiek’ en ‘cameradetectie’ om zo spoedig mogelijk ruimte te creëren voor nieuwe windinitiatieven binnen de 8-km zone op de Veluwe.

•

Indien de potentie voor windenergie op en rond de Veluwe lager uitpakt naar aanleiding van het handelingsperspectief zien we binnen de regio geen alternatieven ter compensatie elders binnen de regio; we willen geen ‘waterbed effect’.

•

We gaan er vanuit dat het achterblijven op gestelde ambities ons niet kan worden aangerekend, wanneer dit het gevolg is van het beoogde handelingsperspectief.

We kijken uit naar het vervolgproces en hopen dit spoedig met u en andere RES-regio’s in te kunnen zetten en vragen u onze reactie in uw verdere afwegingen te delen met Gedeputeerde Staten. Met vriendelijke groet, Namens de partners (gemeenten, waterschappen, netbeheerder, Board) in de Stuurgroep RES CTR,

E. Visser Waarnemend voorzitter Stuurgroep RES Cleantech Regio

2