Concept verslag Raad 2021-11-08

Dit onderwerp is nu weer van belang aangezien de coronabesmettingen toe zullen nemen en we als fractie geen herhaling wensen dat kinderen niet naar school kunnen vanwege de zorg om het binnenklimaat. En als u mij toestaat voorzitter lees ik het amendement voor. De voorzitter: Gaat uw gang. Mevrouw De Vries: Constaterende dat er wereldwijd en in Nederland, Tweede Kamer en RvO, veel aandacht is voor de ventilatie van scholen; deze aandacht voortkomt uit nieuwe inzichten vanuit de medische zorg van de afgelopen tien jaar; de pandemie Covid-19 een extra trigger is om aandacht aan ventilatie van onder andere scholen te besteden; de gezondheid en welzijn van kinderen door het ontmoeten en het kunnen volgen van onderwijs een zorg is voor iedereen en zeker ook voor het 15

voltallige gemeentebestuur van Epe; landelijk veel scholen nog niet duurzaam zijn aangepast volgens dat landelijk programma van Eisen Frisse scholen en de actieve hyperlink is aan de motie toegevoegd; de verwachting is dat in Epe een aantal scholen nog niet voldoen aan de prestatie-eisen voor ventilatie, volgens klasse B conform het Programma Frisse Scholen; veel gemeenten het convenant Schone Lucht Akkoord ondertekenen of inmiddels hebben gedaan. Van mening dat in 2050 alle schoolgebouwen klimaatneutraal moeten zijn; de gemeente volgens de richtlijn van het Landelijke Coördinatie Centrum Voor Scholen in het kader van Covid19-beheersing een ondersteunende taak heeft, om samen met schoolbesturen zorg te dragen voor effectieve ventilatie; door de landelijke overheid dit jaar 360 miljoen beschikbaar wordt gesteld ter verbetering van het binnenklimaat in scholen. En verzoekt het college om samen met de scholen en of schoolbesturen onderzoek uit te voeren naar de prestaties van de ventilatiesystemen met als tenminste kwaliteitstoetsnorm, Frisse scholen klasse B voor de scholen die niet aan het voorgaande eis norm voldoen, samen met de scholen een business case op te stellen ter voorbereiding op de aanvragen voor de tweede tranche van de landelijke regeling Subsidie Ventilatie in Scholen en de voortgang en uitkomsten van deze businesscases met de gemeenteraad te delen.

En gaat over tot de orde van de dag. Dank u wel voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Dat betekent dat deze motie onderdeel is van de beraadslagingen. Dank daarvoor. En aan het woord was mevrouw De Vries van de VVD in haar algemene toelichting. Zijn er vragen aan mevrouw De Vries? Alles is helder. De heer De Vries van Nieuwe Lijn. De heer De Vries: Voorzitter, een opmerking en een vraag. De opmerking is: wij worden door de VVD gepositioneerd als oppositiepartij, dat was mij nog niet bekend maar dank dat wij dat nu weten. In onze beleving hebben wij steeds ook in debat van september heel duidelijk aangegeven wat onze positie is, hoe wij omgaan met het college en voorstellen en ook vanavond heb ik aangegeven dat wij de begroting gaan steunen. Dus voorzitter, wij zijn geen oppositiepartij. Maar belangrijker lijkt mij toch even in de richting van de VVD, in de afgelopen jaren hebben we met elkaar meegemaakt dat we hele goede begrotingen hadden en dat blijkt ook wel uit de huidige positie waarin we nu verkeren, die zijn tot stand gekomen in de afgelopen jaren en daarbij stonden naar ons oordeel de lichten altijd op groen. En toch heeft VVD in die periode met name vaak tegengestemd, tegen die begrotingen. Nou, dat is een keuze. Nu zie ik, als ik vanuit VVD-perspectief naar deze begroting zou kijken een aantal seinen volledig op rood staan of op donkerrood staan.

De lastenontwikkeling is al genoemd, enorme uitbreiding van de ambtelijke organisatie, de solvabiliteit die verslechterd, de schuldenquote die wordt aangetast. Als ik vanuit VVD-perspectief naar deze begroting zou kijken dan kan hij er maar één antwoord nu zijn: dat u volledig gaat tegenstemmen. Dat doet u kennelijk niet want u zegt: ja die 2,5 miljoen voor die ambtelijke organisatie, nou dat gaan we wel met een motie met elkaar spreken. Dus heeft u nu in de afgelopen jaren als VVD ten onrechte tegengestemd of gaat u nu als VVD ten onrechte voorstemmen? Wat ik ben even het spoor bijster wat nu precies de VVD in Epe van het financieel beleid vindt van nu en de afgelopen jaren. De voorzitter: Ik snap mijnheer De Vries dat u het spoor bijster bent maar het is wel meer een uitnodiging tot een debat dan ... Maar misschien dat mevrouw De Vries van VVD daar toch korte antwoord op kan gegeven. Mevrouw De Vries. Mevrouw de Vries: Voorzitter, ik stel voor dat de heer De Vries zich aanmeldt als lid van de VVDfractie. Dank u wel. De voorzitter: Dat is ook weer een verrassende wending maar ik weet niet of de heer De Vries daar nu tevreden mee is maar ik neem aan dat het debat later nog terugkomt. De heer De Vries: Nee, ik ga graag serieus in debat, dank u.

16

De voorzitter: Dank. Andere mensen die de bijdrage van de fractie van de VVD vragen hebben? Nee. Dank. Dan gaan we naar de vijfde fractie en dat is D66, de heer De Goede. De heer De Goede: Ja dank u wel voorzitter. Het beeld valt meteen weg. Ik dacht eindelijk van we krijgen tien minuten het goede beeld maar, maar het is goed dat ik niet meer het voorbeeld van stilstand ben in deze raad, dat zou ik niet graag willen. Goed, voorzitter. Het zijn opmerkelijke tijden. Er is een tijd van zorgeloosheid en zeespiegelstijging en er is een tijd van verduurzamen. In Glasgow wordt momenteel vergaderd over onze toekomst: staat het water ons straks aan de lippen, wordt Amersfoort aan zee werkelijkheid en wordt de Veluwe de nieuwe duinenrij die ons beschermt tegen de Noordzee. Er is een tijd van afstand en van mondkapjes en er zijn tijden zonder afstand bewaren en zonder mondkapjes. Deze vergadering vindt weer op afstand plaats, de anderhalve meter, mondkapjes, handen wassen, het is weer werkelijkheid. En er is een tijd van niet luisteren en er is een tijd van luisteren: worden onze inwoners buitenspel gezet of kunnen onze inwoners participeren? Als gemeentebestuur, raad, college, ambtelijke organisatie zijn we dienstverlenend en dienstbaar voor al onze 33.000 inwoners. A, ik zie gelukkig een keer een ander beeld. Ik waarschuw de voorzitter ... De voorzitter: Laat u zich niet af...

De heer De Goede: Een jaar of vier geleden is dat een keer misgegaan en toen zat de toenmalige voorzitter de hele tijd koekjes te eten dus wees daar voorzichtig mee. De voorzitter: Nou, ik kan u verzekeren, de koekjes zijn op, maar een glaasje water gaat er wil in. Maar laat u zich niet afleiden en gaat u vooral door. De heer De Goede: Nou ja, als de koekjes dan toch langskomen van wij zijn hier niet bezig met de verkoop en aankoop van koekjes en ook niet voor onze inwoners. Want je kan op een gegeven moment kiezen van ik wil deze koekjes wel kopen, ik wel of niet dit bedrijf steunen met mijn financiën, of mijn geld gaat daar niet naartoe. Maar wij zijn een gemeente en van onze ambtenaren, van onze collegeleden, van onze raadsleden wordt elke euro en elke eurocent door onze inwoners betaald. En wij worden dus ook geacht dat elke ambtenaar, elk raadslid, elk collegelid dienstbaar is en dienstverlenend is aan 33.000 inwoners. Niet alleen aan de initiatiefnemer en dat de onze inwoners het vervolgens via de rechter mogen uitzoeken. En het laatste is dat in de commissie ook weer een keer langsgekomen door één van de partijen van de coalitie naar voren gebracht. Dat is niet de goede manier. We moeten naar nieuw evenwicht tussen er zijn voor onze inwoners en er zijn voor initiatiefnemers. Ik kom er straks nog even op terug. Nu is het tijd voor de begroting.

Programmabegroting 2022-2025, het is het laatste van dit college, dus geen grote nieuwe onderwerpen, dat komt na de gemeenteraadsverkiezingen. Deze begroting is wel een ijkpunt, anderen hebben er ook al op gewezen, voor wat de afgelopen periode ons heeft gebracht en wat nog nodig is in de toekomst. In 2018, vier jaar geleden, hadden we aan het eind van de vorige raadsperiode ook zo’n ijkpunt. En de begroting kende toen een thema, het ambitieuze thema, veranderen en vernieuwen. Dit college heeft voor deze begroting geen thema gekozen. En wat is er van het veranderen en vernieuwen wat toen werd aangekondigd terechtgekomen? Veel wel, veel is goed gegaan. Het hoge tempo van wethouderswisselingen dit jaar is op zijn minst vernieuwend en veranderend te noemen maar niet wat we willen. Met deze begroting geen thema maar sec de begroting en ik denk dat het goed is in deze tijd. De begroting gaat over geld maar vooral over keuzes. Goede keuzes maak je samen door moeilijkheden te bespreken en kansen op tafel te krijgen. Ons gemeentebestuur maakt werk van onderwijs, dat steunen wij van harte en daar is ook weer een grote post voor vrijgemaakt om met name in de RSG, naast andere scholen in Vaassen en Epe en andere dorpen, om nu in de RSG te gaan investeren. Wij steunen dat van harte. Puntje van aandacht: in de behandeling van de begroting in de commissievergadering hebben we erop gewezen 17

dat bij de uitgave van ICT niet de gebruikelijke degelijke wijze van financieren is gehanteerd die voor Epe gebruikelijk is. De wereld om ons heen verandert, het is terecht dat we extra geld uitgeven aan ICT-veiligheid, de bescherming van gegevens en nieuwe ontwikkeling en dat dat structureel wordt gedaan. Ik zou graag aan het college vragen van of ze toezegging kunnen doen dat bij de volgende begroting deze kosten en het gaat in het begin om 221.000 euro per jaar en dat loopt op naar 246.000 euro per jaar, of daar hoogste prioriteit aan kan worden gegeven dat dit een structurele dekking krijgt voor de toekomst. Als dat lukt dan valt er ook meteen bij de volgende begroting ten minste 868.000 euro uit deze ICT-reserve vrij en mogelijk kunnen we die voor andere verstandige dingen zoals het onderwijs inzetten. Het is een opgave om de energietransitie goed vorm te geven, hopelijk houden we het water buiten de deur en het maken van duurzaamheidsplannen kan alleen samen met onze inwoners en niet uitsluitend met buitenlandse energiebedrijven. Natuurinclusieve landbouw, ecotoerisme, ik sla af en toe even een stukje over want anders dan ga ik te lang worden, ecotoerisme kan een positieve ontwikkeling in gang zetten voor agrarische bedrijven. Kerstboomakkers en gladiolenvelden is niet wat onze toeristen zoeken als ze Epe honderd procent wild willen ervaren.

Ook zonneweides hollen de kwaliteit van ons landschap uit. Dat willen wij niet op landbouwgrond. Innovatieve en natuurinclusieve bedrijfsvoering moet op alle fronten voorrang krijgen. Dat zijn de boeren, de recreatieondernemers en de zorgbieders van de toekomst. Dat zijn de bedrijven die onze omgeving mooi en gezond houden en we moeten daar optimale mogelijkheden voor creëren. Corona is veel geld uitgetrokken om bedrijven overeind te houden. Ik heb net al een kleine wisseling gehad met de Nieuwe Lijn. Ik was verrast, blij verrast, dat ik in de Schaapskooi las dat Nieuwe Lijn inmiddels onderkent had dat er ook goede zaken uit Den Haag komen. En ook in 2022 is er nog steun van het Rijk in het kader van corona. Erfgoed, erfgoed is niet iets van vroeger. Het vertelt ons wie wij zijn. In onze gemeente zijn hoeveel sporen die onze leefomgeving betekenis geven. Het K.C. van Neslaantje is zo’n groen relict waar veel Epenaren aan gehecht zijn. Maar evenzoveel aan voorbijgaan. Met een investering in een groene wandelroute krijgt Epe meer smoel. Oude bomen zijn hier een prachtige oplossing voor de nieuwe vraagstukken over biodiversiteit en klimaat. Naast een investering in het groene fundament van onze gemeente is dit bovendien een versterking van het sociale fundament.

Meerdere organisaties werken hierin samen en participeren en zouden met de gemeente tot een mooie oplossing kunnen komen. Dat is wat deze wandelroute ook doet. Wat D66 is dit een mooi stap om uit te gaan van de kracht van onze gemeente, haar geschiedenis en haar inwoners. En wij zullen, dat zal ik nu eventjes doen, een amendement indienen in het kader van en dan moet ik weer eventjes ... ja daar komt hij, een amendement indienen. Constaterende ... En het amendement wordt ingediend door CDA, D66, GroenLinks, Partij van de Arbeid, SGP/ChristenUnie, Epe Liberaal, GemeenteBelangen en de VVD. En mochten er de komende dagen nog andere partijen willen aanhaken zijn ze natuurlijk van harte welkom. Constaterende dat binnen de dorpskern van Epe diverse historische plantsoenen aanwezig zijn met een bijzondere cultuurhistorische betekenis; een groot aantal van deze plantsoenen in 1925 aan de gemeente Epe is geschonken waarbij de voorwaarden zijn meegeven dat deze plantsoenen openbaar moeten blijven.

Van mening dat binnen de gemeente, gemeenschap in Epe er een breed gedragen behoefte bestaat deze historische plantsoenen te beschermen en opnieuw betekenis te geven; diverse organisaties op diverse manieren bij willen dragen om de plantsoenen beter toegankelijk te maken en te onderhouden; er een voorstel is gedaan door deze organisaties om deze plantsoenen te verbinden middels een wandelroute. Hierdoor ontstaat een groene slinger; deze wandelroute een bijdrage levert aan het versterken van het toeristisch profiel van de gemeente Epe; het versterken van groen en de groene lanen een bijdrage levert aan de uitvoering van de omgevingsvisie; door de groene slinger te verbinden met de klompenpaden in de buurt, het dorp Epe hiermee een wandelpad krijgt dat deel uit kan gaan maken van het netwerk van klompenpaden; er een financiële investering is vereist om de wandelroute aan te leggen. Ook andere partijen zijn bereid om financiële bijdrage te leveren in de investering en te zorgen voor het onderhoud; er een verzoek ligt voor een bijdrage van vijftig procent van de investeringskosten; deze kosten verspreid over de komende drie jaar gemaakt worden. Door deze middelen in 2022 beschikbaar te stellen, kunnen deze 18

als cofinanciering ingezet worden bij de aanvraag van andere subsidies en bijdragen van derden. En dan moet ik weer kijken of ik ... Ja. Besluiten wij: de programmabegroting 2022-2025 te wijzigen zodanig dat één, er 30.000 euro beschikbaar wordt gesteld voor het realiseren van een wandelroute in en rond de kern van het dorp Epe zodat in 2025 het honderdjarige bestaan van de historische plantsoenen gevierd kan worden met deze groene slinger. En deze middelen te dekken uit de reserve herstel- en stimuleringsagenda. Ondertekend namens de acht genoemde partijen. En mogelijk donderdag nog een aanvulling van andere partijen als die daartoe willen overgaan. De voorzitter: Daarmee is dit amendement ook een onderdeel van de beraadslagingen. Dank. Dit was uw bijdrage, mijnheer De Goede? De heer De Goede: Nee, ik kom nog tot een afronding. De voorzitter: O, gaat uw gang. De heer De Goede: Samen met onze inwoners, participatie met onze inwoners, bedrijven, instellingen blijft een wisselend beeld geven. Gelet op recente voorbeelden zoals de Kweekweg, de Van der Feltzlaan en de quickscan is er wat betreft communicatie en participatie slechter op geworden de afgelopen vier jaar. Vernieuwen en veranderen van vier jaar geleden is op dit punt in ieder geval niet geslaagd.

In november en december zullen we als gemeenteraad een tweetal aparte vergaderingen hebben om de uitkomst van de quickscan en de eventuele verbeteragenda te bespreken. Op dit moment vragen wij al aandacht voor één belangrijk verbeterpunt en dat is een punt wat de heer Van der Vlies van de Dorpspartij straks nader zal toelichten, dat wij het college willen uitnodigen en dat zal een motie zijn om ons een aantal dingen in beeld te brengen wat de mogelijkheden zijn van een referendum in ons dorpen. Regeren is vooruitzien. Bij de nieuwbouwplannen bij de Van der Feltzlaan lijkt veel mogelijk zonder dat de gemeenteraad nog enige betrokkenheid heeft of invloed kan uitoefenen op ontwikkelingen op die plek. Het geldende bestemmingsplan zo bleek of lijkt van elastiek. Dat soort situaties moeten we in de toekomst proberen te voorkomen. Daarom de volgende vraag aan het college, maar het is ook een vraag aan mijn collega raadsleden. Zouden wij en als raad geïnformeerd kunnen worden over de mogelijkheden die het bestemmingsplan van rond de oude Boskamp biedt en welke elastieken uitbreidingsmogelijkheden daarin zitten? Zodat we als raad voorbereid zijn op wat er zou kunnen komen en wellicht nog aanpassingen kunnen aanbrengen in het bestemmingsplan indien daar aanleiding voor is.

Het zou nog mooier zijn als we ook een openbare informatiebijeenkomst organiseren voor de omwonenden rond dit gebied zodat we ook kunnen kijken wat mogelijk is en wenselijk is voor de omwonenden rond dat bestemmingsplangebied. We hebben ons elf jaar geleden in de voet geschoten met de Van der Feltzlaan en we kunnen het nu als raad, regeren is vooruitzien, kijken van voldoet het bestemmingsplan wat wij nu hebben, of moeten we daar toch een aantal dingen in verduidelijken? Waarom zeg ik dit nog eens met name? In Hattem dreigde een grote zorginstelling te verrijzen naast een gezinswoning. We hebben dat afgelopen zaterdag in de krant kunnen lezen. Het is dezelfde initiatiefnemer die ook eigendom eigenaar is van de Boskamp en deze initiatiefnemer, bouwer, heeft een noemt wat er in Hattem gebeurt een logisch vervolg van het raadplegen van de inwoners. Daar denken de inwoners heel anders over. Dus laten we hier tijdelijk tijdig beginnen van hoe gaan we met dit gebied om? Daar ligt een grote mogelijkheid voor zorgwoningen maar ook voor gewone woningbouw en laten we dat op een ordentelijke manier als raad, college, inwoners en initiatiefnemer met elkaar die ongetwijfeld zal oplossen. Daar sluit ik graag mee af. En zoals Paul van Vliet in zijn conference zei: mannen, luisteren, sluit ik hier liever af met: mensen, bestuurders, ambtenaren, luisteren. Dank u wel.

De voorzitter: Dank u wel, dat was de heer De Goede namens de D66-fractie. Zijn er vragen? De heer Van Limburg van GemeenteBelangen. 19

De heer Van Limburg: Ja dank u wel voorzitter. Duidelijk betoog van de heer De Goede en ik was even benieuwd, ik hoorde dat D66 geen bloembollen wil, geen kerstbomen, percelen met bloembollen, percelen met kerstbomen zullen we maar zeggen. Hoe staat D66 ten opzichte van zonneparken? Dank u wel. De voorzitter: Heldere vraag. Eén voor de heer De Goede. De heer De Goede: Ik kon even niet zo goed horen wat de ... Van zonneparken? Een genuanceerd antwoord krijgt u daarvan, want één: ze zijn in Glasgow bezig onze wereld te redden en daar moet Nederland ook zijn stenen aan bijdragen. Ik heb gelukkig gehoord dat het kabinet vandaag besloten heeft dat ook wij actie, actie, actie gaan omzetten in actie, actie, actie en het niet blij bla bla blijft in Glasgow. Maar je moet wel twee dingen in ogenschouw nemen. We hebben ook een aantal ongelooflijk mooie natuurgebieden in de wereld. En u zou het denk ik toch niet willen dat de Rocky Mountains of het waddengebied of grote delen van het Veluwemassief vol gezet worden met windmolens of zonnepanelen. Dus wij moeten dat op zorgvuldig gekozen locaties in ons land en eventueel in onze gemeente doen. En wat ik daarstraks ook al aangaf: onze inwoners hebben voorrang als het om zonneweides, zonneparken en zonnepanelen gaat en daarna kijken we pas naar grote buitenlandse bedrijven als die daar een rol in willen spelen.

De voorzitter: Een uitgebreid antwoord. En ik zie de heer Van Limburg knikken dat hij tevreden is met het antwoord, in ieder geval. Ja, dank. Andere vragen aan de D66-fractie? De heer De Vries, Nieuwe Lijn. De heer De Vries: Voorzitter, het amendement wat de heer De Goede heeft ingediend namens heel veel fracties, nou dat zal geloof ik wel een meerderheid kunnen krijgen als ik geteld heb. Maar even over het besluit wat wordt voorgesteld, dat begrijp ik toch even niet zo goed want het besluit is een amendement dus om de begroting te gaan wijzigen, vanwege en dan dat te dekken uit de reserve herstel- en stimuleringsagenda, dat is dat coronafonds waar we het over hebben. Maar we hebben toch als raad het besluit genomen dat wij het beleidskader vaststellen en dat met de pijlers erin allemaal en met de diverse prioritering daarin, hè, van acuut en overbrugging en herstel. En dat het college met voorstellen zou komen en dat verder zou uitwerken en dat wij daarover gerapporteerd worden. En nu krijgen we volgens mij voor het eerst een onderwerp wat in die corona of in dat herstelfonds zit dat wij als raad moeten gaan beslissen. Is dat nou een logische volgorde want het zou toch logischer zijn dat de organisatie die dit initiatief neemt dat bij het college indient en dat het college dan de beslissing neemt over dat herstel- en coronafonds.

Of krijgen wij straks alle initiatieven vanuit de samenleving via de raad en via een amendement van de politiek? De voorzitter: Uw vraag is helder. De heer De Goede, D66. De heer De Goede. Ja dank u wel voorzitter. Eén dit is zorgvuldig voorbesproken met de ambtelijke organisatie maar ik geef graag, als de voorzitter dat toestaat, voor een nog nauwkeuriger beantwoording het woord aan mevrouw Hendriks. Mevrouw Hendriks: Ja. De voorzitter: Mevrouw Hendriks, CDA. Mevrouw Hendriks: Ja, dank u wel voorzitter. Natuurlijk hebben wij hier ook over nagedacht mijnheer De Vries dus dank voor uw vraag. En deze vraag van deze werkgroep en dus ook inderdaad via de politieke partijen sluit heel erg aan op de corona reserve en dan inderdaad de pijler economisch perspectief, investeren en stimuleren. En dat sluit aan bij de versnelling van de investering gericht op de versterking lokale economie en kwaliteitsverbetering toerisme en hierbij is ook cofinanciering 20

mogelijk want bij deze pijler wordt ook een multiplier gehangen en juist doordat er zoveel partijen zijn die ook een financiële bijdrage willen doen wordt er juist invulling gegeven aan die multiplier die in die pijler van de corona reserve genoemd is. Dus dat is een heel financieel technisch antwoord maar het was wat ons betreft wel de reden dat hij heel goed past binnen die corona reserve. De voorzitter: Dank. Mijnheer De Vries, Nieuwe Lijn. De heer De Vries: Ja voorzitter, dat hij past binnen de corona en het herstelfonds dat ben ik met iedereen eens maar volgens mij hadden we een andere aanvliegroute afgesproken namelijk wij stellen het beleid vast en het college voert uit op basis van initiatieven vanuit de samenleving. En nu gaat die andersom. Als dat veranderd wordt, de spelregels veranderen hier wekelijks dat weet ik, maar als het anders wordt hoor ik het graag maar we hebben iets anders afgesproken in mijn beleving en dus niet dat alle initiatieven vanuit de raad richting college gaan maar dat het college rapporteert over wat het college binnen het beleidskader heeft uitgevoerd. Dus het gaat mij niet om de inhoud want ik heb begrepen dat iedereen dit graag wil, het gaat mij om wat wij we hebben afgesproken of dat klopt wat we nu doen en dat is alleen maar techniek.

En dan het tweede, voorzitter als ik dat mag zeggen: zolang het de groene slinger nog niet is gerealiseerd en dat kan nog even duren. Ik heb hier een prachtige wandeling in het dorp Epe van de IVN Natuureducatie, die gaat ook over het K.C. van Neslaantje en na vijftig meter slaat u linksaf, buh buh buh. Allemaal heel erg gezellig dus dat ommetje is er, het zal ook de SGP/ChristenUnie aanspreken: het ommetje Epe heet de kerk in het midden. Nou mooier kan het niet. Dus de wandelroute is er al maar voor de liefhebber ik heb hem hier beschikbaar. De voorzitter: Fijn, dan zijn we daar ook van op de hoogte, mijnheer De Vries, Nieuwe Lijn. Ik kijk even nog even vanwege het procedurele punt of de heer De Goede, D66, of mevrouw Hendriks, CDA, nog iets willen toevoegen. De heer De Goede: Nou ik begrijp, dank u voorzitter, ik begrijp het punt van de heer De Vries wel maar het is wel vaker dat wij hier bij de begroting een bepaald initiatief wat toch ineens heel belangrijk blijkt te zijn vaststellen. Ik denk bijvoorbeeld aan, toen er een aantal bomen waren omgewaaid aan de Oude Wisselseweg en dat op tijd gerestaureerd moest worden, dat wij hier ook in de gemeenteraad daarover een besluit hebben genomen en financiering hebben gezocht, ook in overleg met het college om die investering naar voren te halen. Dus ja, dit soort onderwerpen doen we wel vaker.

Niet honderd per jaar maar een enkele keer dan is dat gewoon nodig. De voorzitter: Mijnheer De Vries. De heer De Vries: De financiering is er, want die zit in dat fonds. De vraag is: wie gaat over dat fonds? Daar hebben we een afspraak over gemaakt en dat lijkt nu anders zijn tenzij ik mij vergis en dat dit de route wordt dat dus organisaties het via de raad gaan aanvragen. Maar we hebben afgesproken: organisaties vragen het aan via het college en die rapporteert wat ermee is gebeurd. Dus we zijn het er helemaal mee over eens dat het moet gebeuren kennelijk maar hoe regelen we dit nou nu en voor andere initiatieven, dat is het belangrijke. De voorzitter: ik hoorde de heer De Goede het hebben over een uitzondering dus ... Maar misschien dat later daar nog op terug gekomen kan worden. Dank. Andere mensen die nog iets willen vragen, opmerken op het betoog van de heer De Goede, D66? Zo niet, dan sluiten we dat bij deze af en dan gaan we naar GroenLinks, mevrouw Baltus. Aan u het woord. Mevrouw Baltus: Dank u wel voorzitter. De programmabegroting 2022-2025 is de laatste in deze bestuursperiode. Een begroting die overigens een goede basis en vertrekpunt vormt voor een nieuwe raad en een college in 2022. Dat verdient een groot compliment. Een groot compliment aan de 21

ambtenaren. Maar tevens een even groot compliment aan het college. Het huidige college heeft al ruim een half jaar de niet-ingevulde portefeuilles als gevolg van twee vertrekkende wethouders aan hun bestaande portefeuilles toegevoegd. Wij willen onze dank aan hun uitbrengen voor een onvoorwaardelijke inzet voor onze inwoners. Wij zijn ook enorm blij met de voortzetting van de huidige coalitie om het coalitieakkoord 2018-2022 tot een succes te maken. Maar als we niet investeren ligt straks een onbetaalbare rekening op het bord van onze kinderen. En dat is waarom wij onze verantwoordelijkheid verder vorm willen geven. We dragen immers zorg voor de toekomst, voor een inclusieve gemeente en voor welzijn voor iedereen. De huizenmarkt is verziekt, ook in Epe. We bevinden ons in de grootste woningcrisis sinds de Tweede Wereldoorlog. We hebben immers allemaal recht op een dak boven ons hoofd. De wachtlijsten voor een sociale huurwoning zijn enorm waardoor starters en mensen met lage inkomens nauwelijks aan een woning kunnen komen. Het aantal daklozen is in tien jaar tijd verdubbeld. De welvaart van een land zie je immers niet af aan hoe de rijkste mensen leven maar hoe de mensen die nauwelijks rond kunnen komen leven. Voor GroenLinks zijn huizen bedoeld om in te wonen en niet om winst mee te maken. De wooncrisis vraagt om een radicale omslag.

In de programmabegroting wordt bij ruimte en wonen als één van de strategische doelen genoemd: het bevorderen van een diversiteit aan woningaanbod om de leefbaarheid in het dorp op peil te houden voor jong en oud. We moeten door de snelle veranderende situatie en crisis op de woningmarkt serieus in onze ogen de woonagenda heroverwegen. Slechts 28 procent van onze woningvoorraad is sociale huursector. Sinds 2017 heeft daar 1 procent groei plaatsgevonden. In 2020 zijn er slechts acht huurwoningen gebouwd beneden de huurliberalisatiegrens terwijl er in totaal 23 middeldure en dure huurwoningen gebouwd zijn. In 2020 zijn er slechts, of zijn er, nul goedkope koopwoningen gebouwd en 19 duren koopwoningen. Behalve dat de verschillen tussen de prijsklasse groot is is het totaal aantal woningen minimaal, en dat al jarenlang. Dat vereist in de ogen van GroenLinks een actieve inzet in Den Haag maar ook nu een actieve inzet binnen onze gemeente. En daar staan we als fractie niet alleen, ons amendement met betrekking tot stimulering woningbouw dienen we dan ook, behalve coalitiebreed, samen in met D66, de VVD en de dorpspartij. In het amendement hebben wij het verzoek om met een onderzoeksrapportage naar de raad te komen over mogelijkheden voor actieve grondpolitiek, zelfbewoningsplicht en voorrangsbeleid.

We komen langzaam uit de coronacrisis, al lijken de laatste weken we weer een stukje terug te vallen. Maar we zitten ook in een veel diepere, andere crisis die helaas nog niet voor iedereen zichtbaar of voelbaar is maar ook wel weer gelukkig steeds zichtbaarder wordt: de klimaat- en biodiversiteitscrisis. Daar kunnen we samen wat aan doen, wij, deze generatie, nu. In uw eigen huis, uw eigen straat en uw dorp. We moeten zoeken naar gezamenlijkheid, naar dat wat ons samen bindt, naar de motivatie om samen dingen te veranderen voor de volgende generaties. Maar de financiële kosten moeten door iedereen naar draagkracht gedragen worden. Iedereen moet meedoen en kunnen doen. De coronacrisis laat zien dat overheden heel erg doortastend kunnen zijn en die mentaliteit zouden wij ook graag zien in het klimaatbeleid. Vaak hoor je burgers worden mondiger, en burgers worden ook mondiger maar moeten soms ook harder roepen om gehoord te worden, en daar moeten we niet in een kramp van schieten, dat moeten we organiseren, en dat organiseren we ook en ja, we leren ook. De fractie van GroenLinks gaat er alles aan doen om naar aanleiding van de QuickScan een aantal flinke slagen te gaan maken.

Als GroenLinks blijven we overigens armoede, racisme en uitsluiting adresseren, en naar oplossingen zoeken voor woningnood, kansenongelijkheid in het onderwijs, en een goed woon-, werk- en leefklimaat ondersteunen. En overal geldt dat inclusiviteit de rode draad is. Blijvend vergroenen en biodiversiteit verrijken. Blijvend investeren in onze mooie, sociale, inclusieve gemeente, innoveren, investeren, en leren in onderwijs jeugd en cultuur alsook in volkshuisvesting, digitale veiligheid, en een gezonde gemeente. Dat maakt groen, dat maakt gezond en dat maakt gelukkig. Dan wil ik graag bij deze het amendement indienen. De voorzitter: Gaat uw gang.

22

Mevrouw Baltus: Constaterende dat er in ons land, onze regio en onze dorpen een grote woningopgave ligt om vooral betaalbare woningen te bouwen, tijdens de behandeling van de woonagenda door een meerderheid van de raad de wens uitgesproken is om voortvarend de zoektocht naar uit- en inbreidingslocaties op te pakken, de gemeente Epe voor het bouwen van woningen mede-afhankelijk is van ontwikkelaars en investeerders, woonwensen en economische haalbaarheid bepalen wat er mogelijk is voor de samenstelling van de woningvoorraad en ook in de gemeente Epe vormen van buy to let voorkomen. Van mening dat, wanneer we niet snel maatregelen nemen, betaalbare en passende woningen voor bijvoorbeeld starters en senioren niet bereikbaar is, dat baart ons zorgen voor de toekomst van onze jongeren en senioren, een actieve grondpolitiek mogelijkheden zou kunnen bieden om doelstellingen met betrekking tot woningbouw te bereiken omdat de gemeente niet wordt gehinderd door belangen van een derde partij, bijvoorbeeld een ontwikkelaar die eigenaar is van de grond, het voor ontwikkelaars en investeerders lucratief is om te ontwikkelen voor met name de duurdere sector omdat de verdiencapaciteit groter is, bij corporaties de mogelijkheden voor gemeentelijke sturing via de prestatieafspraken groter zijn dan die van particuliere investeerders, de gemeente Epe nog geen zelfsbewoningsplicht hanteert bij de

verkoop van woningen om speculatie en buy to let tegen te gaan en Epe een gemeente moet zijn en blijven waar voldoende betaalbare woningen beschikbaar zijn, besluit de programmabegroting 2022-2025 te wijzigen zodanig dat er 25.000 euro beschikbaar wordt gesteld zodat het college voor het zomerreces 2022 een onderzoeksrapportage kan opstellen en deze met aanbevelingen aan de raad voor kan leggen. In deze onderzoeksrapportage komen de volgende punten aan de orde: onder welke voorwaarden kan actieve grondpolitiek een ondersteuning geven voor het realiseren van voldoende betaalbare woningen? Een inventarisatie of en op wat voor wijze zelfbewoningsplicht is in te voeren voor een aantal jaren bij de verkoop van koopwoningen in de goedkope en middeldure prijsklasse om te voorkomen dat deze door beleggers worden ingezet als huurwoning of als dure huurwoning, en om te onderzoeken of er mogelijkheden zijn om voorrangsbeleid in te voeren voor inwoners die al enige tijd ingeschreven staan of een historische binding hebben bij nieuwbouwprojecten. Al deze uitgaven, ter grootte van 25.000 euro, komen ten laste van de reserve bouwgrondexploitatie en gaat over tot de orde van de dag. Inmiddels is het, zoals ik net al heb gezegd, het amendement ondertekend door negen partijen en dan zouden we het heel erg mooi vinden als we het af kunnen ronden tot een tiental. Dank u wel.

De voorzitter: Dank, daarmee maakt ook dit amendement onderdeel uit van de beraadslagingen van deze begroting, en dit was de bijdrage, de algemene toelichting van de fractie van GroenLinks. Ik zie dat de heer De Goede van D66 een vraag heeft. De heer De Goede: Ja, dank u wel voorzitter, ik heb twee vragen. Misschien dat het tiental volledig wordt de komende dagen, we gaan het merken. Mijn eerste vraag is even, ik was blij verrast toen ik het amendement in de mailbox kreeg, maar ik heb ook eventjes een klein vraagje van ik zag eerst alleen zes partijen van de coalitie daarin staan, worden de coalitiepartijen anders behandeld dan de niet-coalitiepartijen? Dat is even een vraag. Zal ik meteen de tweede vraag stellen? De voorzitter: Gaat uw gang. De heer De Goede: De tweede vraag is één: het is heel belangrijk dat we woningen bouwen dus het is een fantastisch amendement wat u heeft voorbereid en wat wij van harte mee ondertekend hebben, maar twee: soms gaat het ook over betaalbaarheid van woningen. Zou het ook, als we met actieve grondpolitiek aan de gang gaan, ook mogelijk zijn om bepaalde kavels in erfpacht uit te geven zodat wat dat betreft de prijs gedrukt kan worden en ook lagere inkomens die woningen kunnen gaan kopen? Zou dat een overweging zijn? De voorzitter: Dank. Mevrouw Baltus, GroenLinks. 23

Mevrouw Baltus: Ja dank u wel voorzitter. Om bij het laatste te beginnen, ik was het eigenlijk net nog een beetje vergeten, een tijdje geleden werd er al iets genoemd over het splitsen van woningen waarbij ik graag de heer Boon en andere collega’s zou willen uitnodigen om wellicht het amendement nog mooier te maken als dat het er nu al ligt en datzelfde geldt, antwoord zou ik eigenlijk ook willen geven op de vragen van mijnheer De Goede om te kijken of dat soort dingen als erfpacht wellicht ook nog opgenomen kunnen worden in het amendement en daar nodig ik u graag voor uit om daar samen naar te kijken. Uw eerste vraag die daar een beetje aan vooraf ging was of coalitiepartijen anders behandeld worden als niet-coalitiepartijen. Als u dat gevoel hebt dan zou ik dat heel erg betreuren want dat kan nooit de bedoeling zijn, want zoals u weet schrijft de fractie van GroenLinks sinds vier jaar al een hele korte, in mijn beleving een prachtige titel en dat is vooral dat we het samen moeten doen dus als u dat gevoel hebt, dat gevoel kan ik u niet ontnemen maar ik zou het wel heel erg jammer vinden als u dat gevoel hebt en binnen coalitie, en dat zal u ook niet vreemd in de oren klinken en dat weet u ook echt wel, we hebben altijd dat we met moties en amendementen eerst binnen onze coalitie gaan kijken en daarna het breed uit gaan zitten en dat weet u best wel denk ik. Dank u wel.

De voorzitter: Dank. Ik kijk naar de heer De Goede, D66. De heer De Goede: Ja dank u wel. Ik begrijp de procedure en ik, u heeft mijn zorg toch wel weggenomen hoor, met uw betoog. Dank u. De voorzitter: Dat is dan mooi, dan ga ik naar mevrouw De Vries, VVD. Mevrouw De Vries: Ja voorzitter, de VVD zal praktisch elk initiatief wel van harte ondersteunen die wat meer vaart geeft in de aanpak van de coronacrisis dus wij zijn mevrouw Baltus, fractievoorzitter van GroenLinks, zeer erkentelijk, maar misschien is ook nog te overwegen om het college mee te geven, want die toezegging heeft het college al eerder gedaan, om te kijken welke voor- en nadelen aan de actieve grondpolitiek feitelijk speelt, maar dat is meer een technische duiding ter aanvulling op de vragen van D66. D ank u wel voorzitter. De voorzitter: Dank. Mevrouw Baltus, wilt u daarop reageren? Mevrouw Baltus: Dank u wel voorzitter. Dat laatste staat volgens mij in het amendement, dat we moeten onderzoeken wat actieve grondpolitiek voor onze gemeente in positieve zin uiteraard natuurlijk kan betekenen, en verder, mevrouw De Vries, dank voor uw woorden. De voorzitter: Dank, ik denk dat daarmee dat voldoende is besproken, mevrouw De Vries. De heer De Vries, Nieuwe Lijn, aan u het woord. De heer De Vries: Ja voorzitter.

Naar aansluiting op de woorden van mijnheer De Goede, kennelijk is er dan wat misgegaan want ik heb nagevraagd maar iedereen hoopt dat Nieuwe Lijn meedoet met dit amendement maar wij zijn nooit gevraagd hiervoor, volgens mij bij geen enkel amendement of motie, dus het is een beetje lastig om nu in een positie te komen waarbij er steeds negen logo’s boven de brieven staan en wij van niks weten en iedereen kijkt, doet Nieuwe Lijn ook mee? Wij zijn niet gevraagd dus misschien is er bij mevrouw Baltus iets misgegaan maar dat komt nog wel misschien. Voorzitter, belangrijker dan dat wij niet mee mogen doen is denk ik ook als dit amendement dan toch dreigt te worden aangenomen dat we wellicht ook kijken niet alleen naar de oplossingen die er in het amendement verondersteld worden, maar dat we ook kijken hoe dan ook in Epe de huidige situatie is ontstaan. Dus dat je ook even met elkaar het doorkijkje maakt als je zo’n onderzoek wil gaan doen van hoe zijn we nou in Nederland, als Nederlandse gemeenten, en in Epe in de afgelopen tien jaar terecht gekomen in deze situatie? Wat hadden we wel kunnen beïnvloeden en wat ook niet? Eén van de antwoorden is wellicht actieve grondpolitiek, we moeten ons wel realiseren dat we dat tien jaar 24

geleden hadden in Nederland, dat alle Nederlandse gemeenten gillend zijn weggelopen omdat ze met miljoenen afschrijvingen kwamen en nu gaan we het misschien weer invoeren. Dus volgens mij missen we op dit moment de historische context om zo’n onderzoek goed te doen. En een tweede kritisch punt: de vraag is wel een onderzoek is mooi, is belangrijk, maar lost natuurlijk niet zo heel veel op op korte termijn. Die jongeren willen graag kopen en de kopen echt niet omdat ze eerst een half jaar op een onderzoek gaan wachten dus wat ons betreft zouden we willen zeggen ga nu inderdaad invullen wat je al kunt doen, bijvoorbeeld die eigen bewoningsverplichting die alle gemeenten nu gaan hanteren om beleggers buiten de deur te houden, en dat soort zaken, woningsplitsen, ga dat toestaan meer dan nu want dat geeft op korte termijn veel meer lucht dan wachten op een rapport. Maar voorzitter, wij zullen de plannen bestuderen want we waren er niet van op de hoogte. Dank u. De voorzitter: Dank. Mevrouw Baltus, wilt u daarop reageren? En daarna mevrouw Hendriks. Mevrouw Baltus, GroenLinks. Mevrouw Baltus: Ja dank u wel. Ik wil op twee dingen even reageren, het amendement wat we opgesteld hebben is, en dat weet mijnheer De Vries net zo goed als mijnheer De Goede, is een amendement of een motie die eerst naar de coalitie gaat en vanmiddag is die opengezet voor alle andere partijen ook.

Dus wat dat betreft is het voor mijnheer De Vries niet anders als bijvoorbeeld voor de Dorpspartij of voor de VVD, wat dat betreft zijn ze daarin op gelijke manier behandeld en is er niet anders. U bent tenslotte om allerlei moverende redenen begin dit voorjaar uit de coalitie gestapt, dat is uw goed recht, dat is uw keus geweest, u hebt volgens mij alleen ... De heer De Vries: Voorzitter hier maak ik bezwaar tegen dit vind ik helemaal niks, sorry. Mevrouw Baltus: Als ik even mag afmaken. De voorzitter: Het zou prettig zijn als u ….. Mevrouw Baltus: Wel heel nadrukkelijk toen vermeld, en dat kan ik ook alleen maar bevestigen, dat de fractie van Nieuwe Lijn toen duidelijk heeft uitgesproken dat ze het coalitieakkoord zouden blijven steunen. De voorzitter: Ik denk dat ... Mevrouw Baltus: Verder hoor ik u een aantal dingen zeggen over actieve grondpolitiek, ik hoor er ook heel erg mooie dingen in en het is eigenlijk jammer dat u daar dan nu in deze begroting, waar u kans had, daar dan niks mee gedaan heeft want ik hoor u echt heel erg mooie dingen zeggen dus wellicht kunt u zich ook nog aansluiten bij de wijzigingen die we wellicht gaan invoeren bij het amendement en ik nodig u graag van harte uit. De voorzitter: Ik zie dat de heer De Vries daar nog even op wil reageren, Nieuwe Lijn.

De heer De Vries: Voorzitter ik vind dit wel heel erg jammer dat mevrouw Baltus dit op deze manier gaat doen. Als je kennelijk op de middag een amendement of een motie doorstuurt en dan zegt van ja nee maar jullie kunnen toch volop meedoen en meedenken? Dan vind ik dat geen stijl, dan moet je ook de fractie de gelegenheid geven om daar serieus mee om te gaan en om het in de loop van de middag toe te sturen en te zeggen ja je hebt volop kans gehad en de vergadering begint hier om vier uur, dat vind ik echt beneden alle peil, zo gaan wij niet met elkaar om. U bent hier misschien al dagen of weken mee bezig en wij krijgen het vanmiddag door de strot geduwd en dan moeten we zeggen oh oh oh. Voorzitter zo doen we dat niet, of we nou coalitiepartij zijn of niet, met elkaar moeten we dit doen, het is een belangrijk onderwerp, we hebben daar, u hoort dat zo ‘...’ kunnen wij daar een 25

belangrijke bijdrage aan leveren, dat willen we ook doen, maar op deze manier vind ik wel dat we echt aan de kant worden gezet en dat lijkt mij niet dat we dat in onze raad zouden moeten willen. Dank u wel. De voorzitter: Dank. Als uw voorzitter blijf ik er ook maar even op hameren dat wij natuurlijk gezamenlijk besluiten nemen en dat het minder belangrijk is wie er boven een motie of amendement staat dan wel wat er donderdag door u als gemeenteraad in gezamenlijkheid wordt besloten, en er is natuurlijk nog gelegenheid om met elkaar te overleggen, maar laten we proberen het op de inhoud te houden. Ik kijk nog even naar mevrouw Hendriks als u iets hebt toe te voegen. Mevrouw Baltus, GroenLinks. Mevrouw Baltus: Ja ik wil nog heel graag kort iets op zeggen, ik vind dat mijnheer De Vries de woorden een beetje omdraait. Hij kwam namelijk met het argument dat de fractie van Nieuwe Lijn blijkbaar op een andere manier behandeld is als andere fracties, dat zijn niet de woorden die ik heb gezegd, ik heb alleen gezegd het amendement is in eerste instantie naar de coalitiepartijen gegaan en vanmiddag naar alle andere partijen die niet deel uitmaken van de coalitie en daarin is de fractie van Nieuwe Lijn niet op nog een derde manier of iets dergelijks behandeld, en verder wil ik deze woorden graag laten bij de fractie van Nieuwe Lijn, dank u wel.

De voorzitter: Dank, maar ik wil ook proberen dit af te sluiten want volgens mij moeten we proberen met elkaar de juiste stappen te zetten zodat we het voor de samenleving van Epe weer een stuk verder kunnen brengen. Mevrouw Hendriks, u zit de hele tijd met uw hand omhoog, u wilt nog wat zeggen. Mevrouw Hendriks: Als het mag. De voorzitter: Mevrouw Hendriks, CDA, aan u het woord. Mevrouw Hendriks: Dank u wel. Ik wou een kleine correctie doen op de discussie tussen mevrouw Baltus en mijnheer De Vries, vanmorgen om één minuut over half twaalf, dus deze ochtend, zijn de stukken rondgestuurd. En inhoudelijk: mijnheer De Vries, u zegt dat er geen enkele gemeente meer is die actieve grondpolitiek voert, die zijn er wel zeker. Er zijn legio gemeenten die nog actief grondpolitiek voeren, ook inderdaad na alle gedoe van grondpolitiek in 2008 waarvan we natuurlijk allemaal de gevolgen kennen. Maar goed, laten we daar wellicht donderdag over in discussie gaan. Dank u wel. De voorzitter: Dat lijkt mij inderdaad een uitstekend punt want woningbouw is voor iedereen een belangrijk thema. Dat was zover ik nu kan inschatten de bijdrage van GroenLinks, de algemene toelichting van mevrouw Baltus, ja. Dan ga ik naar de Partij van de Arbeid, mevrouw Boer, aan u het woord. Mevrouw Boer: Dank u wel voorzitter.

Onze gemeente presenteert weer een structureel sluitende begroting, nu zonder financiële taakstelling. De budgetten voor herstel en stimulering door de coronacrisis lijken zelfs voor 2022 voldoende te zijn. Door solide financieel beleid in het verleden zijn er mooie reserves opgebouwd waardoor regelmatig geld vrijkomt voor eenmalige uitgaven. Bij de overschotten is wel een dalende tendens te zien, maar zonder financiële tekorten kan het huidige beleid voortgezet worden en ons coalitieakkoord sociaal duurzaam en verbindend op goede wijze worden afgerond. Het is goed wonen in een plattelandsgemeente waar de financiën op orde zijn en men omkijkt naar elkaar. Voor de P van de A blijft het belangrijk dat we zeker kunnen blijven van hulp als dat nodig is. Op vragen van onze fractie over toenemende armoede in gezinnen door onder andere hogere energielasten werd door het college geantwoord dat er voor nu en in 2022 voldoende budget beschikbaar is. Dat is geruststellend voor de P van de A. De hulp bij armoedebestrijding, 26

schuldhulpverlening en zorgverlening van vrijwilligers en mantelzorgers wordt door ons altijd zeer gewaardeerd. Zeker kunnen blijven van goed basisonderwijs in alle vier dorpen. De gemeente blijft zorgen voor een goede huisvesting van alle scholen in onze dorpen. Daarvoor wordt een groot deel van de nog te ontvangen precariogelden gereserveerd. Zo kunnen onze jongeren dichtbij naar de lagere en de middelbare school blijven gaan. Zeker blijven van een baan. Door steunmaatregelen van het Rijk en onze gemeente zijn geen banen verloren gegaan en hebben we onze ondernemers en inwoners kunnen helpen waar dat nodig was. Dit zal ook voortgezet kunnen worden in 2022. Veel gaat er dus erg goed in onze gemeente, maar we blijven ons zorgen maken of we zeker kunnen zijn van een betaalbaar dak boven ons hoofd. Want huren of kopen is voor veel woningzoekenden bijna onmogelijk. Economische belangen van investeerders bepalen wat er wordt gebouwd. Een actievere en sturende rol van de gemeente is nodig om meer spreiding in huur en koopprijs krijgen. De P van de A heeft hier al vele malen aandacht voor gevraagd. Nu is er gelukkig draagvlak voor een amendement, zelfs door de hele coalitie en bijna voltallig wordt hij mede-ingediend. Een gedegen onderzoek zou kunnen zorgen voor goede kaders bij de actualisatie van de woonagenda 2022.

Maar op korte termijn betaalbare woonruimte realiseren kan alleen door meer in te zetten op renovatie van langdurige leegstaande panden en door eventueel braakliggende terreinen in de centra te herbestemmen. Gelijktijdig maak je daardoor de centra ook compact en levendig, wat ook een doel is wat door ons gesteld is. Langdurige leegstand is onwenselijk en ook niet goed voor het toerisme. Graag horen we van het college wat voor inspanningen zijn of worden gedaan om het probleem van langdurige leegstand tegen te gaan. Ziet het college hier mogelijkheden op korte termijn? Ook zeker blijven van een gezonde en duurzame leefomgeving. Meer aandacht en budget zal in 2022 nodig zijn voor de klimaatopgave. De invoering van de omgevingswet en het oplossen van woningtekorten. In ... De voorzitter: Dames en heren, ik hoor nu dat er nog steeds technische problemen zijn en dat we ons zeker moeten stellen van het feit dat deze uitzending ook goed gaat verlopen. Ik heb net de vergadering geschorst. Het voorstel is dat wij toch gewoon nu de dinerpauze ingaan, eten is geserveerd beneden, tenminste, ik rook al wat dus dat rook wel goed.

Laten we daar vooral even gebruik van maken, dat betekent dat we, met excuses natuurlijk voor mevrouw Boer van de PvdA, dat zij straks weer even de gelegenheid krijgt om haar betoog voort te zetten en de andere fracties die nog aan de beurt komen en dat we daarna misschien nog even moeten schorsen dat het college nog de laatste inbreng ook nog even mee kan nemen in haar beantwoording. Excuses, ook excuses natuurlijk aan de kijkers en luisteraars, maar ik denk dat we op dit moment niet veel beters kunnen doen. Het diner wordt geserveerd op de begane grond en om voldoende ruimte te creëren vragen we u om in het landschap, zowel op de eerste en op de begane grond, om die beide te gebruiken zodat u lekker ruim uit elkaar kunt zitten en kunt genieten van de maaltijd. Dan schors ik de vergadering nu definitief tot 20:00 uur. Schorsing De voorzitter: Beste mensen, goedenavond. Ik heropen de vergadering met de welgemeende excuses dat het vandaag allemaal technisch niet helemaal loopt zoals het zou moeten lopen. Dat is jammer, want de begrotingsraad is natuurlijk een heel belangrijk onderdeel van uw werkzaamheden. Maar goed, we moeten het er even mee doen, ik heb begrepen dat de uitzending nu inclusief beeld wel loopt, dat u ook straks weer netjes in beeld bent als u spreekt, maar dat er geen naamherkenning onder staat dus vandaar dat u het pasje niet hoeft te gebruiken.

Dus ik zal, we proberen weer zoveel mogelijk duidelijk uit te drukken wie aan het woord is zodat de kijker en de luisteraar dat kan vernemen. We waren gebleven in de eerste termijn van de raad, mevrouw Boer van de PvdA wast aan het woord en zij gaat haar eerste inbreng vervolmaken of in ieder geval aanvullen, te beginnen bij een stuk waar u gebleven bent. Mevrouw Boer, PvdA. Misschien dat de griffie even kan kijken. Dus nu doe ik hem aan en nu ...

27

Mevrouw Boer: Ja! De voorzitter: Dames en heren, het is een beproeving maar dat mag ons niet afleiden van waarvoor we bijeengekomen zijn dus ik geef het woord aan mevrouw Boer, Partij van de Arbeid. Mevrouw Boer: ik ga even terug naar het stukje waar ik mee begonnen was want ik weet niet hoeveel of daarvan verstaan is door iedereen. Ik eindigde met veel gaat er heel goed in onze gemeente maar we blijven ons zorgen maken of we zeker kunnen zijn van een betaalbaar dak boven ons hoofd. Want huren of kopen is voor velen woningzoekenden bijna onmogelijk. Economische belangen van investeerders bepalen wat er wordt gebouwd. Een actievere en sturende rol van de gemeente is nodig om meer spreiding in huur- en koopprijzen te krijgen. De PvdA heeft hier al vele malen aandacht voor gevraagd. Nu is er gelukkig draagvlak voor een amendement die door de gehele coalitie wordt ingediend, zelfs negen van de tien partijen dienen mee in. Een gedegen onderzoek zou kunnen zorgen voor goede kaders bij de actualisatie van de woonagenda 2022. Maar op korte termijn betaalbare woonruimte realiseren kan wellicht meer door in te zetten op renovatie van langdurig leegstaande panden en door braakliggende terreinen in de centra te herbestemmen. Gelijktijdig maak je daardoor de centra ook compact en levendig. Want langdurige leegstand is onwenselijk, ook voor het toerisme.

Graag horen we van het college wat voor inspanningen zijn of worden gedaan om het probleem van langdurige leegstand tegen te gaan. Ziet het college hier mogelijkheden voor bouwen op korte termijn? Zeker blijven van een gezonde en duurzame leefomgeving is ook heel erg belangrijk voor ons. Meer aandacht en budget zal in 2022 nodig zijn voor de klimaatopgave, de invoering van de omgevingswet en het oplossen van het al genoemde woningtekort. Inwonersorganisaties en bedrijven doen dus vaker een beroep onze gemeentediensten. Verbetering van dienstverlening, communicatie en participatie is nodig om werkzaamheden efficiënter en beter te kunnen verrichten. Daar wordt al hard aan gewerkt door ambtenaren en het college. Dit doen we allemaal om de rijkdom van de natuur, de kwaliteit van ons landschap en het dorpse karakter in onze mooie gemeente te kunnen behouden en versterken. Complimenten aan het college en de ambtenaren voor deze sociaal een solide begroting. Wij hebben het amendement over het onderzoek over een actievere rol van de gemeente bij woningbouw uiteraard mede-ingediend. Het amendement over de groene slinger is een mooi plan van onze inwoners, ook dit zullen we mede-indienen. De reactie over de andere moties en amendementen wachten we met belangstelling af. Dank u voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Als u uw lichtje uit doet.

Dat was de bijdrage, de algemene toelichting van de Partij van de Arbeid, zijn er leden van de raad die er vragen over hebben? De heer Van der Vlies, Dorpspartij. De heer Van der Vlies: Dank u wel voorzitter. Ik hoor mevrouw Boer zeggen in haar betoog met name dat er wat gedaan moet worden aan de leegstaande winkels. Ook voor de Dorpspartij is dat een doorn in het oog, maar ik zou willen vragen of mevrouw Boer misschien voorbeelden heeft hoe we dat zouden kunnen oppakken of oplossen. De voorzitter: Dank u. Mevrouw Boer, PvdA. Mevrouw Boer: Een oplossing heb ik niet maar als je beleid hebt als gemeente kun je ook daarin wellicht sturen. Er zijn dorpen en steden waar een pand niet langer als een jaar bijvoorbeeld leeg mag staan en dat er dan echt gevraagd wordt van de eigenaar van we moeten er iets mee of huur verlagen of zeg maar een andere bestemming ervoor zoeken. Dus dat zijn mogelijkheden. Op dit moment is er aan de Hoofdstraat zijn drie leegstaande panden. Eén pand staat misschien dan wel vijf of zes jaar leeg of misschien al wel langer. Gelukkig ziet dat er wel goed verzorgd uit maar het is geen visiteplaatje voor onze gemeente. Dus ik denk dat als je de dorpscentra vitaal wil houden dat je

28

daar gewoon echt daadwerkelijk beleid op moet maken en wellicht net zoals in Heerde bijvoorbeeld gedaan wordt, wat winkelmeters inruilen voor woonruimte. De voorzitter: Dank. Ik kijk even naar de heer Van der Vlies of hij tevreden is, ja die is daar tevreden mee met uw antwoord. Als er nog andere vragen zijn ... Zo niet dan sluiten we hiermee het deel van de Partij-van-de-Arbeid-fractie af en gaan we naar GemeenteBelangen, de heer Van Limburg, aan u het woord. De heer Van Limburg: Ja dank u wel voorzitter. Als eerste excuses voor mijn verkouden stem, het lijkt wel of ik een wasknijper op mijn neus heb maar dat is toch niet het geval. Maar goed, de begroting is vooruitkijken maar we willen toch ook nog even terugkijken. Er is nogal wat gebeurd het afgelopen jaar en dan bedoel ik niet alleen op de COVID-19-pandemie. In mei 2018 is er een coalitieakkoord gedicteerd door de grootste fractie in onze gemeente. De inbreng van GemeenteBelangen Epen was alleen het tekenen bij het kruisje, als we het daar niet mee eens waren dan konden wij geen onderdeel vormen van de coalitie. Eerder dit jaar begint het te rommelen in de coalitie. De wethouder treedt af voordat hij door de gemeenteraad naar huis zou worden gestuurd. Er ontstaat een situatie waarbij Nieuwe Lijn de dienst uit wil maken wat betreft het aanstellen van een nieuwe wethouder, en dat lukt ook nog.

GemeenteBelangen Epe was vanaf het begin tegen de aanstelling van deze nieuwe wethouder, maar Nieuwe Lijn drukt door en de nieuwe wethouder komt er. Dan ontstaat er een pijnlijke situatie als blijkt dat er een ontslagverzoek komt met als gevolg een hoge wachtgeldverplichting voor onze gemeente. Dit was voor GemeenteBelangen Epe reden genoeg om aan te geven dat we ons niet meer prettig voelden in de opgelegde manier van werken in de coalitie en hebben we aangegeven om de coalitie te willen verlaten. Het probleem loste zich echter vanzelf op doordat Nieuwe Lijn de coalitie verlaat. Nieuwe Lijn geeft de inwoners de indruk dat de inwoners naar huis zijn en wel als kuddedier weer zullen gaan volgen. GemeenteBelangen Epe is op dit moment blij met de huidige coalitie. In die periode komt ook de QuickScan en het gemeentebestuur krijgt de cijfer één van de inwoners. GemeenteBelangen maakt zich ernstig zorgen over het vertrouwen van het college en ambtenaren in de gemeenteraad. Wij vinden dat het aantal respondenten, zijnde twee procent vanuit onze inwoners, geen representatief beeld kan geven. Bij het aangaan van de QuickScan zou dit al bekend moeten zijn.

Geen enkele gemeenten die een QuickScan heeft gedaan heeft veel inwoners kunnen horen naar de mening en waarom zou het dan wel lukken in onze gemeente? Wordt het rapportcijfer dan alleen maar gegeven door inwoners die hun zin niet krijgen? Wij vinden het belangrijk om wel een goed beeld te krijgen hoe de inwoners over het gemeentebestuur denkt met voldoende respondenten. Als wij het goed hebben komen we later dit jaar hier nog op terug. Nu wat opmerkingen over de toekomst. De beschouwingen over de begroting. Er komt de komende jaren nogal wat op ons af, met name de omgevingswet en de energietransitie zal gepaard gaan met de nodige hoge kosten. De omgevingswet is aangenomen maar nog niet in werking getreden Nederlandse wet die een verdergaande vereenvoudiging van het stelsel van wetgeving voor ontwikkeling en het beheer van de leefomgeving beoogt door tientallen wetten en honderden regels te bundelen in één wet, aldus Wikipedia. Ik heb het zelf ook niet verzonnen. Dit is natuurlijk een goede zaak, maar wij als GemeenteBelangen Epe missen is een budget voor opleiding coaching van het ambtelijke apparaat om cultuuraanpassing te kunnen maken die nu nodig is om de omgevingswet in te kunnen voeren. We zien dit wel bij de invoering van de WOO, de wet open overheid, pagina 150. We willen deze vraag dan ook graag voorleggen aan het college.

De energietransitie heeft ook een prijskaartje, wie gaat dat daadwerkelijk betalen om huizen, wijken van het gas af te krijgen? GemeenteBelangen Epe vindt dat er duidelijkheid moet komen vanuit het Rijk wat wel en wat niet gesubsidieerd wordt door de overheid. Als tweede vraag hebben wij een beleidsvraag. Het groeiend aantal gemeenten wil de overlast van houtkachels, vuurkorven en andere houtstook in woonwijken tegengaan. Hierbij komt de vraag is hout stoken wel duurzaam? Onze vraag is dan ook hoe het college om wil gaan met de houtgestookte koekoek. Moet hier niet gewerkt worden aan een betere en duurzamere oplossing? En dan de zonneparken. We kunnen de 29

agrarische onderneming wel begrijpen, vijf- tot tienduizend euro’s per jaar per hectare, en dat gedurende twintig tot dertig jaar als opbrengst van de grond. Dit is met agrarisch ondernemen niet halen. GemeenteBelangen Epe vindt dat verhuur van landbouwgrond aan dit soort instellingen ontmoedigd moet worden. We zien meer in de lokale samenwerking zoals bijvoorbeeld met de energiecorporatie Epe waarbij de subsidies niet naar het buitenland worden gesluisd maar onze inwoners profiteren van een zonnepark. Dat er een probleem in de wereld is door het verstoken van fossiele brandstof is een feit. Dat er wat moet gebeuren is ook een feit. In tegenstelling tot de links georiënteerde fracties in onze gemeente is GemeenteBelangen Epe duidelijk tegen zonneparken en windturbines in onze gemeente. Tot zover onze algemene beschouwing, voorzitter. Het is in grote lijnen een goede begroting waar GemeenteBelangen Epe achter kan staan. Dank u wel. De voorzitter: Dank. Zijn er, dit was de bijdrage van de GemeenteBelangen in eerste termijn. Zijn er mensen die daar vragen over hebben? Zo niet dan gaan wij door met de Dorpspartij, de heer Van der Vlies, aan u het woord. De heer Van der Vlies: Voorzitter dank u wel. Voorzitter, voor ons ligt een begroting die sluitend is en ondanks alle COVID-ellende toch een basis vormt voor de nieuwe bestuursperiode.

Als fractie zien wij dat onze ambtenaren goed hun best hebben gedaan om alle uitgaven op een redelijke manier binnen het budget te houden, hulde daarvoor. Voorzitter, maar misschien ook dat er nog risico’s zijn, met name in de jongerengezondheidszorg, de schuldhulpverlening welke wij alleen maar zullen zien toenemen, zeker gezien de stijgende prijzen van ons levensonderhoud. Wij hopen dat deze mensen dan ook snel geholpen worden. Voorzitter, naar onze mening zit er te weinig slot in het bouwen van nieuwe woningen. Andere fracties hebben hier ook al het één en ander over gezegd. De nieuwbouwlocaties zijn reeds aangewezen maar de plannen blijven vooralsnog uit. Wij vragen dan ook aan het college om hier meer op in te gaan zetten, zeker want de woningnood is echt hoog in onze gemeente Epe. Voor wat betreft de uitvoering van de RES regionale energietransitie weet u inmiddels dat wij geen voorstander zijn van zonnepanelenparken op landbouwgrond en landschapsvervuilende windturbines binnen onze mooie gemeente. Wij hopen dan ook dat de nieuwe regering zich meer zal gaan inspannen om nieuwe kerncentrales te gaan bouwen voor onze toenemende energiebehoefte. Voorzitter, na de QuickScan te hebben gehouden onder onze inwoners komen wij als gemeente maar karig vanaf. We scoren vele onvoldoendes.