BBV Beslisnota raad GR Lucrato Jaarstukken 2025 en Meerjarenbegroti

Beslisnota voor de raad Onderwerp

GR Lucrato Jaarstukken 2025 en Meerjarenbegroting 2027-2030

Programma

10 - Weer aan het werk

Portefeuillehouder

Dhr. mr. drs. M.B. Heere

Zaaknummer

1422381

Adviseur

Pol-Wielens

Afdeling

Ontwikkeling Samenleving

E-mail adres

lisanne.pol@epe.nl

TE BESLUITEN OM 1. Akkoord te gaan met het versturen van de bijgevoegde zienswijzenbrief aan Werkleerbedrijf Lucrato over de Jaarstukken 2025 en de Meerjarenbegroting 2027-2030.

INLEIDING De gemeente Epe werkt in de Gemeenschappelijke Regeling (GR) Lucrato samen met de gemeenten Apeldoorn en Heerde. Werkleerbedrijf Lucrato (Lucrato) voert de Wet sociale werkvoorziening (Wsw) uit voor de in Lucrato participerende gemeenten (Epe, Apeldoorn en Heerde), alsmede de dienstverlening aan inwoners die onder de Participatiewet vallen en een relatief korte afstand tot de arbeidsmarkt (tot 1 jaar) hebben. Lucrato is ook werkgever voor inwoners met een indicatie Beschut Werk of een Aan de Slag (ADS)dienstverband. In overeenstemming met het bepaalde in de Wet gemeenschappelijke regelingen en de GR Lucrato heeft het dagelijks bestuur van Lucrato de voorlopig vastgestelde Jaarstukken 2025 en de Meerjarenbegroting 2027-2030 aan uw raad toegezonden. Het dagelijks bestuur vraagt uw raad een eventuele zienswijze kenbaar te maken. Het college heeft de zienswijzenbrief voorbereid ten behoeve van de besluitvorming door de gemeenteraad.

BEOOGD EFFECT Een door de deelnemende gemeenten gedragen jaarverantwoording en meerjarenbegroting van de GR Lucrato, conform de eisen in de GR Lucrato.

ARGUMENTEN 1.1 Met een zienswijze kan de raad zijn opvatting kenbaar maken over de jaarstukken en de meerjarenbegroting. Op grond van de GR Lucrato, wordt de gemeenteraad gevraagd zijn zienswijzen op de ontwerpbegroting alsmede de algemene financiële en de beleidsmatige kaders (artikel 20, lid 5) en de jaarstukken (artikel 21, lid 3) te geven. 1.2 Met deze zienswijze kan de raad aandacht vragen voor de verdere uitwerking van de aanbevelingen uit het Evaluatierapport ‘Door naar Werk’. In 2024 is door Berenschot het evaluatierapport ‘Door naar Werk’ opgeleverd, waarin de GR Lucrato is geëvalueerd. In 2025 hebben Lucrato en de gemeenten Epe en Apeldoorn (als uitvoerder voor Epe) deze aanbevelingen uitgewerkt. Hieruit blijkt dat intensievere samenwerking tussen trajectregisseurs van de en de consulenten van Lucrato de doorstroom kan verbeteren. De doorontwikkeling richt zich op: • Eén gezamenlijke intake; • Eén gezamenlijk plan van aanpak; • Een verbeterd overdrachtsproces tussen gemeentelijke dienstverlening en Lucrato;

• AVG-conforme gegevensdeling; • Een pilotfase in 2026, gevolgd door structurele borging. De zienswijze biedt de mogelijkheid om het belang van een zorgvuldige en voortvarende implementatie te benadrukken, waaronder de versterking van de samenwerking tussen gemeenten en Lucrato. 1.3 Met deze zienswijze kan de raad aandacht vragen voor een samenhangende en transparante sturing. De doorontwikkeling vraagt om een helder sturingsmodel met passende indicatoren en kengetallen, met aandacht voor zowel de resultaten als maatschappelijke effecten. 1.4 Met deze zienswijze kan de raad de betekenis van relevante beleidsontwikkelingen duiden. Ontwikkelingen zoals de ‘Participatiewet in balans’ en ‘Van school naar duurzaam werk’ vragen om aanpassingen in de uitvoering en kunnen via de zienswijze worden meegegeven. 1.5 Met deze zienswijze kan de raad reflecteren op behaalde resultaten en aandachtspunten in de uitvoering. De behaalde resultaten sluiten over het algemeen goed aan bij de overeengekomen prestatieafspraken. Zo ligt de uitstroom naar werk of scholing iets hoger dan verwacht en is ook het aantal inwoners dat met een loonkostensubsidie aan het werk ging boven verwachting. De uitstroom van statushouders en het aantal gerealiseerde parttimebanen blijven iets achter bij de verwachtingen. De beperkte groei van het het aantal dienstverbanden Beschut Werk vraagt aandacht.

Daarnaast beïnvloeden ontwikkelingen in het personeelsbestand, zoals de daling en vergrijzing van de Wsw-populatie, de uitvoeringspraktijk. De zienswijze biedt ruimte om deze resultaten en aandachtspunten in samenhang te duiden. 1.6 Met deze zienswijze kan de raad zijn standpunt bepalen over de voorgestelde resultaatbestemming over 2025. De jaarstukken laten een positief resultaat zien over 2025. Het bestuur van Lucrato is voornemens dit resultaat deels toe te voegen aan de algemene reserve en daarnaast in overwegende mate te bestemmen via het vormen van bestemmingsreserves. Met de zienswijze kan de raad aangeven hoe zij tegenover deze voorgestelde resultaatbestemming staat en welke aandachtspunten zij daarbij van belang acht. 1.7 Met deze zienswijze kan de raad aandacht vragen voor de inzet van eventuele positieve resultaten in de toekomst. De raad verzoekt het bestuur om bij een positief resultaat in het lopende boekjaar de mogelijkheid van een incidentele uitkering aan de deelnemende gemeenten te betrekken, zodat gemeenten ruimte houden voor integrale afwegingen binnen de eigen begroting. 1.8 Met deze zienswijze kan de raad aandacht vragen voor de actualiteit en noodzaak van de reserve ‘Gevolgen invoering BBV in 2004’. Het is wenselijk te verkennen of de onderbouwing nog actueel is en of het aanhouden van deze reserve nog noodzakelijk is.

1.9 Met deze zienswijze kan de raad aandacht vragen voor de wijze waarop exploitatietekorten worden opgevangen. De raad vindt het van belang dat bij het dekken van eventuele tekorten primair gebruik wordt gemaakt van beschikbare eigen reserves, voordat een beroep wordt gedaan op aanvullende bijdragen van gemeenten.

KANTTEKENINGEN 1.1 De begroting van Lucrato blijft onzeker. Een aantal ontwikkelingen maakt dat de omstandigheden waaronder de begroting van Lucrato is opgesteld onzeker zijn. De rijksbijdragen vallen de afgelopen jaren positief uit voor Wsw, maar dit blijft altijd een onzekere factor. Dit maakt dat we het bestuur van Lucrato vragen om de gemeente vroegtijdig te informeren als er ontwikkelingen zijn die leiden tot een substantieel hogere bijdrage dan nu is begroot zodat wij daar rekening mee kunnen houden. Tegelijkertijd verzoeken wij het bestuur om de raad bij een mogelijk positief resultaat in het lopende boekjaar 2026, de optie van een incidentele dotatie aan de gemeente nadrukkelijk te betrekken in de besluitvorming. Een incidentele uitkering vanuit het resultaat van Lucrato kan de raad namelijk ondersteunen bij het maken van integrale afwegingen binnen de eigen begroting.

FINANCIËN Jaarrekening 2025 Het jaar 2025 kan in financieel opzicht worden aangemerkt als een zeer gunstig jaar voor Lucrato. Het boekjaar is afgesloten met een positief resultaat van € 1.661.000 hetgeen substantieel afwijkt van het in de

begroting geraamde verlies van € 856.000. Deze positieve afwijking is met name toe te schrijven aan een aanzienlijk hoger Wsw-subsidieresultaat (Wsw-subsidie minus Wsw-loonkosten) dan begroot, evenals een beter dan verwacht gerealiseerd bedrijfsresultaat. Per saldo leidt deze uitkomst ertoe dat de deelnemende gemeenten in de GR Lucrato over 2025 geen aanvullende financiële bijdrage hoeven te leveren. Daarmee wordt niet alleen de financiële druk op de gemeentelijke begrotingen beperkt, maar wordt ook de vermogenspositie van Lucrato versterkt. Het voorgenomen besluit van het bestuur van Lucrato om het positieve resultaat 2025 deels toe te voegen aan de algemene reserve en daarnaast over te gaan tot de vorming van vier bestemmingsreserves past binnen dit beeld. Met deze resultaatbestemming wordt enerzijds het weerstandsvermogen van Lucrato vergroot en anderzijds financiële ruimte gecreëerd voor toekomstige, doelgerichte investeringen, zonder dat daarvoor op korte termijn een beroep hoeft te worden gedaan op de deelnemende gemeenten. Een aandachtspunt is de jaren geleden gevormde reserve 'Gevolgen BBV in 2004'. Deze reserve telt voor de helft mee voor het weerstandsvermogen. Het is aan te bevelen om te onderzoeken of de huidige onderbouwing voor deze reserve nog actueel is en in welke mate er nog een noodzaak is om deze reserve in stand te houden.

Meerjarenbegroting 2027-2030 De Meerjarenbegroting 2027-2030 laat zien dat de financiële basis van Lucrato geleidelijk verandert. Waar de Wsw-middelen historisch gezien de belangrijkste pijler vormden onder de exploitatie, neemt het aandeel van deze doelgroep in volume af. De Wsw blijft daarmee een stabiele, maar krimpende financiële basis. Tegelijkertijd groeit het aandeel Beschut Werk, waarvoor de beschikbare financiering niet kostendekkend is. Deze ontwikkeling heeft een structureel negatief effect op het resultaat en werkt door in de meerjarenraming. In lijn met de Strategische Koers werken Lucrato en de deelnemende gemeenten gezamenlijk aan een toekomstbestendige financieringssystematiek. De huidige systematiek, die sterk leunt op de Wsw, sluit steeds minder aan bij de samenstelling en ondersteuningsbehoefte van de huidige en toekomstige doelgroepen. Een herijkte financieringsmethodiek, gebaseerd op transparantie, toekomstbestendigheid en aansluiting bij de maatschappelijke opgave, is noodzakelijk om de exploitatie structureel in balans te houden. De ontwikkeling van het bedrijfsresultaat wordt beïnvloed doordat de opbrengsten uit detachering en productie afnemen door de uitstroom van Wsw-medewerkers. Deze daling wordt slechts gedeeltelijk gecompenseerd door de instroom van medewerkers in Beschut Werk.

De begeleidingskosten voor deze groeiende groep liggen relatief hoger, terwijl het opbrengstvermogen lager is dan bij de traditionele Wswdoelgroep. Daar tegenover staat wel een verbetering van het Wsw-subsidieresultaat. In de voorliggende Meerjarenbegroting is rekening gehouden met een bijdrage van de deelnemende gemeenten in het tekort over 2027 van € 461.000, waarvan 16% op basis van de afgesproken verdeelsleutel tussen Apeldoorn, Heerde en Epe voor rekening komt van de gemeente Epe. In de begroting staat dat de gemeentelijke bijdrage in het exploitatietekort de komende jaren toeneemt. De bijdrage van Epe in het tekort van 2027 wordt nu begroot op € 74.000. Deze aanvullende bijdrage past binnen de bedragen waar wij in onze meerjarenbegroting rekening mee hebben gehouden.

COMMUNICATIE De vastgestelde zienswijzenbrief wordt ambtelijk, ter informatie toegestuurd aan de Adviesraad Sociaal Domein Epe.

UITVOERING Na de besluitvorming door de raad over de zienswijzenbrief wordt deze naar het bestuur van Lucrato verzonden. Het bestuur van Lucrato moet de door haar vastgestelde Jaarstukken 2025 vóór 15 juli 2026 bij de provincie Gelderland aanleveren. Voor de vastgestelde Meerjarenbegroting 2027-2030 geldt dat dit vóór 15 september 2026 moet gebeuren. Voor beide documenten geldt dat wanneer het bestuur de stukken eerder vaststelt, deze binnen twee weken na vaststelling bij de provincie aangeleverd moeten worden. Het bestuur van Lucrato vergadert op 29 juni 2026 over zowel de Jaarstukken 2025 als de Meerjarenbegroting 2027-2030 en het bestuur betrekt daarbij de door de raden ingediende zienswijzenbrieven. Volgens de Wet gemeenschappelijke regelingen is het bestuur verplicht om een reactie op de zienswijzenbrief van de raad te geven. De zienswijzenbrieven van de GR-gemeenten Epe, Apeldoorn en

Heerde worden, volgens de wet, ook door Lucrato aan de raden toegestuurd zodat de raden daar kennis van kunnen nemen.