A. Bijlage 2 - Raadsladder

Bijlage 2 – Raadsladder De aandacht voor de betrokkenheid van de raad is in de afgelopen periode vergroot. Het beste voorbeeld is het instellen van de raadsadviescommissie. Daarnaast worden de raden op allerlei manieren betrokken in formele en informele zin. Om dit nog meer te stroomlijnen is met leden van de Raadsadviescommissie gesproken over de mogelijke manieren van het betrekken van raden bij de regio. Dit aan de hand van de ‘raadsladder’, naar analogie van de ‘participatieladder’. Hoe verder op de ladder, hoe meer invloed de raad heeft. De treden op de ladder zijn: informerend, beeldvormend, opiniërend, oordeelsvormend en besluitvormend. De eerste twee treden zijn informeel van aard en onder verantwoordelijkheid van de regionale werkorganisatie. De treden daarna zijn formeler van aard en onder verantwoordelijkheid van het lokale AB-lid. De termen uit de raadsladder zijn vergelijkbaar met de termen die binnen de individuele raden ook worden gebruikt. Voor de volledigheid wordt opgemerkt dat bij bijvoorbeeld besluitvorming door de raad (hoogste trede) de lokale raadscyclus wordt doorlopen en daar opiniërende of beeldvormende vergaderingen in voor kunnen komen.

TOELICHTING Informerend De lichtste vorm van betrokkenheid van de raad bij ontwikkelingen in de regio is dat de raden geïnformeerd worden. Informeren kan op verschillende manieren en de mate van actief informeren verschilt daarin ook. Via de website van de Regio Stedendriehoek kan iedereen de meest actuele informatie tot zich nemen. Dit is een passieve vorm van informeren. Meer actief zijn bijvoorbeeld de nieuwsbrieven die worden verstuurd. Dit is een algemene update waar diverse onderwerpen kort worden toegelicht met een link naar meer informatie op de website. Actiever worden de gemeenteraden geïnformeerd via een raadsinformatiebrief. Met deze brief worden de gemeenteraden geïnformeerd over een specifiek onderwerp. Met de brief wordt de gemeenteraad op de hoogte gebracht van de stand van zaken van het onderwerp. De meest actieve vorm van informeren van de gemeenteraden is het geven van een presentatie of een webinar. Dit kan gaan om een specifiek onderwerp of om een algemene stand van zaken van wat er speelt in de regio. De genoemde vormen van informeren gaan uit van informeren vanuit de Regio Stedendriehoek. De individuele colleges / AB-lid kunnen uiteraard separaat hun gemeenteraden informeren, afhankelijk van de lokale situatie.

Beeldvormend Op de beeldvormende trede wordt informeel bij gemeenteraadsleden informatie opgehaald of halen raadsleden onderling informatie bij elkaar op. Het helpt raadsleden om van elkaar te horen wat er speelt in de andere gemeente en bestuurders om richting te bepalen op een bepaald dossier. Het is nadrukkelijk niet bedoeld om gemeenteraadsleden vast te leggen op hun inbreng en het vervangt niet de officiële reactie van een gemeenteraad (zie hierna). De trede van beeldvorming is bedoeld om een beeld te krijgen hoe raadsleden aan kijken tegen een bepaald onderwerp en de samenwerking tussen raadsleden over gemeentegrenzen heen te versterken. Voorbeelden van raadpleging zijn de raadsconferenties, het organiseren van ateliers of een enquête.

Opiniërend Met de trede ‘opiniërend’ is de rol van de raad meer formeel. Op deze trede krijgt de raad de mogelijkheid om het AB-lid op een onderwerp een boodschap mee te geven voordat er besluitvorming plaatsvindt in het algemeen bestuur. Met deze consultatieronde heeft de raad invloed op de inbreng van hun bestuurder in het algemeen bestuur. Via de contacten binnen de RAC of bijvoorbeeld de raadsconferenties kunnen raden van verschillende gemeenten hun reactie op elkaar afstemmen.

Oordeelsvormend De raad heeft wettelijke bevoegdheden als het gaat om het indienen van zienswijzen. Dit geldt bijvoorbeeld voor de begroting of het vaststellen van een strategische visie. Met deze mogelijkheid heeft de raad invloed op de te nemen besluiten en zijn oordeel daarover uit te spreken. Wanneer een raad een zienswijze indient moet het algemeen bestuur deze zienswijze meewegen in het definitieve besluit. Naast de wettelijk vastgelegde documenten waarop een zienswijze kan worden ingediend, kan de Raadsadviescommissie adviseren om ook op andere documenten een zienswijzeprocedure toe te passen. Het is ook mogelijk dat wordt afgesproken dat raden een motie kunnen indienen, waarop het algemeen bestuur reageert (vergelijkbaar met de zienswijzeprocedure).

Besluitvormend De hoogste trede van invloed op de koers van de Regio Stedendriehoek is besluitvormend. Deze trede wordt altijd toegepast wanneer er sprake is van het vaststellen van beleid. Het algemeen bestuur van de Regio Stedendriehoek heeft namelijk geen bevoegdheid om te besluiten over beleidskeuzes die individuele gemeenten raken. Besluiten over regionale beleidskeuzes kan het algemeen bestuur alleen nemen na instemming van de gemeenteraden. De besluitvorming van de individuele raden volgt de lokale cyclus van besluitvorming.