986069 Beslisnota Perspectiefnota 2025-2028

Beslisnota voor de raad Onderwerp

Perspectiefnota 2025-2028

Programma

11 - Bestuur en organisatie

Portefeuillehouder

Dhr. mr. drs. M.B. Heere

Zaaknummer

986069

Adviseur

van den Bedem

Afdeling

Directie

E-mail adres

wim.van.den.bedem@epe.nl

TE BESLUITEN OM De Perspectiefnota 2025-2028 vast te stellen en daarmee het college van B&W bij de voorbereiding van de programmabegroting 2025-2028 zes richtinggevende uitspraken mee te geven en deze te betrekken bij de integrale afwegingen, bij de volgende onderwerpen: 1. De financiële impact van de ontwikkelingen binnen het sociaal domein (betaalbaarheid van het sociaal domein); 2. De uitwerking van de visie op “Toekomstbestendige maatschappelijke accommodaties”, waaronder sportvelden, en het Integraal Huisvestingsplan voor onderwijsvoorzieningen; 3. De opvang van de statushouders, van ontheemden uit Oekraïne en van asielzoekers (uitvoering van het aanvullend beleid); 4. Het opvangen van de gevolgen van klimaatverandering (gemeentelijk klimaatadaptatiebeleid); 5. Verbetering van het verblijfsklimaat van een deel van het centrum van het dorp Epe (herontwikkeling van de Hoofdstraat). 6. Mobiliteitsmaatregelen bij het realiseren van woningbouwlocaties Kerkenland, Zuukerenk en ’t Slath en bedrijventerrein Eekterveld IV, incl. ontwikkeling van de regionale fietsroute Apeldoorn-Epe (F50) (uitbreiding mobiliteitsfonds).

INLEIDING De perspectiefnota is onderdeel van de planning en controlcyclus en is een rapportage over de maatschappelijke, bestuurlijke en financiële ontwikkelingen. Het gaat om ontwikkelingen die actie verlangen bij de nieuwe programmabegroting of waarvoor op termijn actie nodig is, zowel inhoudelijk als financieel. Op basis van deze ontwikkelingen kan de raad richtinggevende uitspraken doen voor de opzet en invulling van de programmabegroting die door het college wordt voorbereid. Het opstellen van de perspectiefnota vindt plaats in de context van de uitwerking van het raads- en coalitieakkoord via het collegeprogramma en van de richtinggevende kaders voor de domeinen sociaal, ruimte, economie en bestuur/organisatie zoals beschreven bij de pijlers in de programmabegroting. Het college nodigt de raad uit om haar visie te geven ten aanzien van de richtinggevende uitspraken die in deze rapportage zijn opgenomen en ter vaststelling worden aangeboden. In ons collegeprogramma hebben we opgenomen om uw raad jaarlijks bij de perspectiefnota te rapporteren over de uitwerking daarvan. In de bijlage treft u het collegeprogramma aan met daarin vermeld de voortgang in de uitwerking. Dit jaar vindt een tussenevaluatie van het raads-/coalitieakkoord plaats. Daarnaast start een doorlichting van de begroting met een taakstelling.

Dat is reden geweest om voor het opstellen van de perspectiefnota een kader te hanteren. Aanvullend op de richtinggevende uitspraken wordt alleen nieuw beleid opgenomen als: 1. er een aantoonbare wettelijke verplichting is; 2. het aantoonbaar een ‘bedrijfskritische’ activiteit is; 3. het aantoonbaar noodzakelijk is gelet op de uitvoering van het collegeprogramma.

BEOOGD EFFECT

Een vastgestelde Perspectiefnota 2025-2028 met richtinggevende uitspraken voor het college om te betrekken bij de voorbereiding van de programmabegroting 2025-2028.

ARGUMENTEN 1.1 Ontwikkelingen in het sociaal domein hebben impact op de financiële houdbaarheid. Binnen de Wmo en Jeugd staat transformatie van zorg en ondersteuning centraal vanuit respectievelijk het Integraal Zorgakkoord IZA)/Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en de Hervormingsagenda Jeugd. Tevens heeft de Wmo te maken met vergrijzing én staan de tarieven onder druk (er loopt een kostprijsonderzoek). Op dit moment wordt nieuwe inkoop per 2026 voorbereid (zowel voor Wmo als Jeugd). Daarnaast volgt in ieder geval een (inhoudelijk) voorstel voor het deelnemen in een verplichte Gemeenschappelijke Regeling die voortkomt uit de plannen van het Rijk. Dit brengt mogelijk extra benodigde capaciteit met zich mee. Het inkoopkader Jeugd en Wmo 2026 en verder wordt door de Raad vastgesteld. Door de inflatie en crises in de afgelopen jaren is binnen werk en inkomen groei zichtbaar naar bijstand, schuldhulpverlening en minimaregelingen. 1.2. Uitwerking plannen voor maatschappelijke en onderwijsaccommodaties vraagt voldoende financiële middelen. De visie op “Toekomstbestendige maatschappelijke accommodaties” en het Integraal Huisvestingsplan voor onderwijs (IHP) zijn de kaders die richting geven aan de uitwerking van de plannen voor maatschappelijke en onderwijsaccommodaties. De uitwerking is een meerjarig traject.

Om de benodigde onderwijshuisvesting en gewenste toekomstbestendige accommodaties te realiseren zijn voldoende financiële middelen nodig. Voor dit doel is reeds een reserve gevormd waarin eerder al incidenteel middelen zijn gestort. Daarnaast bestaat er de reserve sportvelden die ook voldoende financiële middelen vraagt. 1.3. De uitvoering van de extra taken voor opvang vraagt structureel extra personele capaciteit en financiële middelen. De gemeente heeft een taakstelling voor de opvang van de statushouders, is verantwoordelijk voor de opvang van ontheemden uit Oekraïne en heeft per 1 februari 2024 de wettelijke taak voor de opvang van asielzoekers volgens de “Spreidingswet”. De uitvoering van deze taken vraagt aanvullend inhoudelijk beleid en extra capaciteit. Dat vraagt structureel voldoende financiële middelen. 1.4. Vooruitlopend op het vaststellen van klimaatadaptatiebeleid is alvast een eenmalig werkbudget nodig. Om de gevolgen van de klimaatverandering op te vangen is een gemeentelijk klimaatadaptatiebeleid in ontwikkeling. De besluitvorming over dat beleidsplan vindt naar verwachting eind 2024/begin 2025 plaats. Vervolgens volgt op basis van het vastgestelde beleid een uit te voeren maatregelenpakket. De kosten van dat maatregelenpakket zijn nog niet inzichtelijk.

Om in 2025 toch concrete activiteiten alvast te kunnen ondersteunen, bijvoorbeeld bij de woningbouwontwikkeling of bij het beheer van de openbare ruimte, zijn extra financiële middelen nodig. 1.5. Het realiseren van de herontwikkeling van de Hoofdstraat in Epe vraagt financiële middelen. De gemeente Epe wil een aantrekkelijke gemeente zijn voor inwoners, ondernemers én bezoekers Dat vraagt om een prettig verblijfsklimaat in de dorpscentra. Om dat in het dorp Epe te verbeteren is een herontwikkeling van een deel van het centrum nodig. In samenspraak met inwoners, organisaties en ondernemers is een plan in ontwikkeling. De realisatie van het uiteindelijke plan vraagt een budget van naar verwachting €5.000.000,- (in totaal voor de jaren 2025 t/m 2027). 1.6. Het realiseren van de benodigde mobiliteitsmaatregelen vraagt extra financiële middelen. De realisatie van de forse regionale en lokale woningbouwopgave leidt tot een forse toename van de verkeersintensiteiten op de A50 en op ons lokale wegennet. Daarvoor zijn maatregelen nodig. Vanuit kosteneffectiviteit wordt een koppeling gezocht tussen ruimtelijke ontwikkeling (woningbouwlocaties en bedrijventerrein) en mobiliteit (regionale fietsroute F50 en directe looproutes naar de dorpscentra). Om het benodigde pakket aan mobiliteitsmaatregelen te realiseren zijn forse investeringen nodig bovenop de bestaande budgetten.

Daarnaast bestaat de mogelijkheid van co-financiering door Rijk, provincie en/of regio.

KANTTEKENINGEN Niet van toepassing.

FINANCIËN

De financiële consequenties van de richtinggevende uitspraken worden betrokken bij de voorbereiding van de programmabegroting 2025-2028.

COMMUNICATIE De presentatie van de Perspectiefnota 2025-2028 vindt plaats op de gemeentelijke voorlichtingspagina in het nieuwsblad “Rondom de sprengen”. De informatie is ook beschikbaar op onze gemeentelijke web-site.

UITVOERING Met de richtinggevende uitspraken bereidt het college de programmabegroting 2025-2028 voor. Op 24 oktober 2024 staat de begroting op de agenda van de raadscommissie. De behandeling en besluitvorming door de raad staat gepland voor 11 en 14 november 2024.