Document · PDF

973467 Addendum bijlage 5

Gemeenteraad 11 juli 2024, gemeente EpeBij agendapunt: Actualiseren Integraal Huisvestings Plan onderwijs (Ordevoorstel Het onderwerp is van de agenda gehaald.)8.793 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Niet gevonden in dit document.

CBS Het Mosterdzaadje Gortel Haalbaarheidsonderzoek Opdrachtgever: Gemeente Epe

Auteurs: Arjan Grootkarzijn Datum: 22 januari 2024 Versie : 1.2

Inhoud 1

Inleiding ........................................................................................................................................... 3 1.1

Introductie ............................................................................................................................... 3

1.2

Aanleiding onderzoek .............................................................................................................. 3

1.3

Doel onderzoek ........................................................................................................................ 4

1.4

Leeswijzer ................................................................................................................................ 4

Huidige situatie ................................................................................................................................ 5 2.1

Kenmerken............................................................................................................................... 5

2.2

Technische staat ...................................................................................................................... 5

2.3

Functionele staat ..................................................................................................................... 6

2.4

Financieel ................................................................................................................................. 7

2.5

Juridisch ................................................................................................................................... 7

Leerlingprognose en ontwikkelingen ............................................................................................... 9 3.1

Leerlingprognose ..................................................................................................................... 9

3.2

Normatieve ruimtebehoefte .................................................................................................... 9

3.3

Terreinbehoefte ....................................................................................................................... 9

3.4

Bewegingsonderwijs .............................................................................................................. 10

3.5

Randvoorwaarden en doelstellingen voor gebouw/locatie ................................................... 12

Scenario’s....................................................................................................................................... 14 4.1

Scenario 1: Uitbreiding van de bestaande school .................................................................. 14

4.2

Scenario 2: Vervangende nieuwbouw op huidige locatie ...................................................... 17

4.3

Scenario 3: Vervangende nieuwbouw op huidige locatie met inzet kapel............................. 19

Toetsingscriteria ............................................................................................................................ 22

Analyse........................................................................................................................................... 24

Conclusie en vervolgstappen ......................................................................................................... 26

Bijlage 1 – Impressies studies 2006/2007 ...................................................................................... 28

kenmerk: 20240122AG

1 Inleiding 1.1 Introductie CBS Het Mosterdzaadje is een basisschool op reformatorische grondslag. De school is van origine een kleine dorpsschool, opgericht in 1890. Het Mosterdzaadje is een kleinschalige en gezellige school, waar veiligheid en verbondenheid centraal staan. De basis is de Bijbel, het Woord van God. Dat betekent dat ieder kind wordt gezien als een uniek schepsel, met eigen gaven en talenten. De school stimuleert leerlingen deze gaven en talenten te ontwikkelen en deze in de praktijk in te zetten. De school is momenteel gehuisvest in een semipermanent gebouw uit 2006. Het gebouw is later meerdere keren uitgebreid en aangepast. De school heeft te maken met forse groei (er is momenteel sprake van een leerling stop). In het IHP van de gemeente Epe is een uitbreiding van 220 m2 BVO opgenomen en is € 792.000,- gereserveerd (uitvoering op een nader te bepalen wijze en locatie). De school heeft zelf de afgelopen tijd diverse scenario’s onderzocht. Dit betreft onder andere: • het starten van een nevenvestiging op een andere locatie; • het huisvesten van een basisschool met 8 groepen en ca. 150-160 leerlingen op de huidige locatie. Beide scenario’s blijken niet haalbaar (vanwege diverse argumenten, waaronder organisatorische, financiële en/ of ruimtelijke bezwaren).

Om het huidige karakter van de school te behouden heeft het bestuur van de school besloten om het leerlingaantal te maximaliseren. Dit betreft een maximum van 120 leerlingen (gebaseerd op het huidig leerlingaantal). Indien nodig zal het schoolbestuur hierin sturend zijn door middel van het toelatingsbeleid. Vervolgens heeft het schoolbestuur opdracht gegeven aan Vundamenz om te onderzoeken hoe de bestaande huisvesting passend is te maken voor de huidige 110-120 leerlingen. De resultaten uit dit onderzoek zijn gedeeld en besproken met de gemeente Epe. In opdracht van de gemeente Epe wordt nu een vervolgonderzoek gedaan waarin we wat uitgebreider kijken naar de mogelijkheden van vervangende nieuwbouw.

1.2 Aanleiding onderzoek De school heeft een lange historie. De school is gestart in 1890 in een gebouw wat inmiddels is verdwenen. Daarna is de school vanaf 1904 gehuisvest in het gebouw wat in de volksmond ‘de kapel’ wordt genoemd. Vanaf 1972 is de school gehuisvest geweest in semipermanente gebouwen op het terrein achter de kapel. Het huidige gebouw is ook een semipermanent gebouw, opgebouwd uit units uit 2006 en is in de jaren daarna voorzien van een extra gevel / gebouwschil en later ook nog eens uitgebreid. Er is in het verleden steeds gekozen voor semipermanente oplossingen vanwege onzekerheid omtrent het leerlingaantal. De afgelopen jaren hebben een bestendige groei laten zien er is langjarig sprake van een leerlingaantal en leerling prognose welke ruimschoots boven de instandhoudingsnorm ligt. Dit rechtvaardigt conform de verordening ook de realisatie van een permanente voorziening. Het huidige semi permanente gebouw heeft een omvang van ca. 540 m2 bvo en is daarmee op basis van de verordening geschikt voor circa 67 leerlingen. Het huidig aantal leerlingen is 112. Dit laat de noodzaak tot uitbreiding/aanpassing van de huisvesting zien (deze opgave is daarom ook opgenomen in het IHP) en dit ruimtetekort vormt daarmee de tweede belangrijkste aanleiding voor het onderzoek.

kenmerk: 20240122AG

Een derde aanleiding is gelegen in het feit dat ondanks de diverse verbeteringen, het gebouw een semipermanent karakter heeft. Dit geeft functioneel, technisch, maar ook qua binnenklimaat (akoestiek, daglicht, ventilatie en temperatuur/opwarming) beperkingen. Uit het eerdere onderzoek van Vundamenz blijkt dat dit ook (o.a. constructief en technisch) beperkingen geeft ten aanzien van het uitbreiden. Bovendien is inmiddels een nieuw Integraal Huisvestingsplan (IHP) vastgesteld in de gemeente Epe. Schoolbesturen en gemeente streven naar een goed voorzieningenniveau voor Epe als het gaat om onderwijs en onderwijs gerelateerde functies.

1.3 Doel onderzoek Om goed en verantwoord onderwijs, dat aansluit bij de visie van Het Mosterdzaadje, voort te kunnen zetten, is nieuwe / aangepaste huisvesting noodzakelijk. Vundamenz is gevraagd hiervoor een aantal mogelijke scenario’s nader te onderzoeken. Als oplossingsrichting voor het realiseren van passende en financieel gezonde huisvesting voor Het Mosterdzaadje zijn in dit rapport de volgende 3 opties nader uitgewerkt en onderzocht: 1. Uitbreiding van de bestaande school (met ca. 220 m2 bvo); 2. Vervangende nieuwbouw op locatie; 3. Vervangende nieuwbouw op locatie met inzet van de kapel. Hierbij is gebruik gemaakt van de diverse verkregen informatie, waaronder: de gesprekken met gemeente en schoolbestuur, bezoeken aan de locatie, diverse rapporten en tekeningen van het gebouw.

1.4 Leeswijzer In dit haalbaarheidsonderzoek zijn de bovenstaande scenario’s onderzocht. Om een duidelijk beeld van de situatie te krijgen is in het tweede hoofdstuk de huidige situatie beschreven. In hoofdstuk 3 zijn de ontwikkelingen ten aanzien van de leerling prognose en ruimtebehoefte en de doelstellingen voor de nieuwbouw beschreven. In hoofdstuk 4 zijn toetsingscriteria uiteengezet waarna in hoofdstuk 5 de verschillende scenario’s worden beschreven en uitgewerkt. De scenario’s worden tegen de toetsingscriteria afgezet in hoofdstuk 6. In hoofdstuk 7 zijn de conclusie en vervolgstappen beschreven.

kenmerk: 20240122AG

2 Huidige situatie 2.1 Kenmerken CBS Het Mosterdzaadje is gehuisvest in een pand aan de Oranjeweg 116 in Emst, meer specifiek in het buurtschap Gortel. Het huidige gebouw is in 2006 gebouwd met een levensduur van 25 jaar en later voorzien van een nieuwe gebouwschil en uitbreiding aan de achterzijde. Op het terrein ligt daarnaast de voormalige school (momenteel in gebruik als kapel). Naast de school ligt de dienstwoning van de directeur, een deel van de tuin wordt ingezet voor natuurlijk spelen. De grond waarop de school is gehuisvest, de kapel en de dienstwoning zijn in eigendom van de Vereniging voor Evangelisatie “Het Mosterdzaadje”. Voor de oppervlakte van het schoolgebouw gaan we uit van de omvang zoals door de gemeente opgenomen in het IHP van 540 m2 bvo. Het gebouw heeft 6 groepsruimten voor basisonderwijs (allen gelegen op de begane grond), daarnaast een kleine personeelsruimte en 2 kantoren/spreekkamers. De verdieping is enkel toegankelijk voor opslag van materialen.

Figuur 1: overzicht situatie rondom de school

2.2 Technische staat Het gebouw verkeert technisch in een goede staat, zeker voor semipermanente huisvesting. Dit komt mede door de in 2018 gegeven upgrade en vernieuwing van de gebouwschil. Het gebouw voldoet echter niet aan de eisen die zijn opgenomen in het IHP als Frisse Scholen Klasse B, gasloos en Bijna Energie Neutraal Gebouw (BENG). Vanuit de gebruikers van het gebouw zijn er ook enkele klachten, direct gerelateerd aan de technische staat. Dit betreft o.a. het binnenklimaat en dan met name de temperatuur die bij warme dagen hoog oploopt (er is geen koeling, gebouw warmt snel op en houdt de warmte vast). Ook daglicht is een aandachtspunt. Er zijn een aantal lokalen met zeer beperkt daglicht. Dit komt o.a. omdat ze maar aan één zijde ramen hebben, waarbij dit ook nog eens de korte zijgevel van het lokaal is. Ook zorgt de extra gebouwschil voor terug liggende kozijnen met diepe neggen, waardoor inval van daglicht beperkt wordt. Tot slot is akoestiek een aandachtspunt wat is benoemd. Er is veel geluidoverdracht tussen ruimten.

kenmerk: 20240122AG

Een aantal van bovenstaande aandachtspunten is gerelateerd aan de basisopbouw van het gebouw. De units (semipermanente huisvesting) hebben een lager kwaliteitsniveau dan nieuwbouw / traditionele bouw. De modulaire opbouw van de basiselementen heeft specifieke voor- en nadelen (één van de bekende nadelen is akoestiek in de ruimte en tussen ruimten).

2.3 Functionele staat Het gebouw biedt functioneel onvoldoende ondersteuning om goed en gezond onderwijs te kunnen geven. Allereerst vanwege het tekort aan ruimte. Zoals eerder aangegeven is de 540 m 2 op basis van de normen geschikt voor ca. 67 leerlingen. In het huidige gebouw zijn momenteel 110-115 leerlingen gehuisvest. Er mist daarmee normatief ongeveer 200-250 m2 bvo. Dit wordt nu opgelost door zoveel mogelijk ruimte in te zetten voor groepsruimten en waar mogelijk door de kapel in te zetten voor sommige activiteiten. Onderstaand een ruimtelijk functionele weergave.

Figuur 2: plattegrond bestaand

Een greep uit de belangrijkste knelpunten: • De school beschikt niet over een eigen speellokaal. • De indeling van het pand sluit niet meer aan bij de manier van onderwijs geven. Er zijn enkel lokalen en er zijn beperkt tot geen andere werkplekken die gebruikt kunnen worden door leerlingen individueel, of in kleine groepen. De huidige invulling van de gangen leent zich hier ook niet voor. • Er zijn te weinig spreekkamers of overlegruimten in school (directie, ib, overleg met leerlingen/ouders, externe partijen die in school komen). • De school heeft geen ontmoetingsruimte (voor kinderen / ouders etc.). • De verkeersveiligheid rondom het halen en brengen van kinderen.

kenmerk: 20240122AG

2.4 Financieel 2.4.1 Boekwaarde Op het huidige gebouw rust een boekwaarde van € 655.000 (conform IHP, d.d. 31-12-2022). Uitgaande van een doorlooptijd van het project van 2 tot 3 jaar zal dit bedrag de komende jaren verder afnemen.

2.4.2 Exploitatiekosten Hierbij maken we onderscheid in de kosten voor onderhoud en energie. Voor beiden ontvangt de school een vergoeding van de rijksoverheid. De kosten worden vergeleken met deze inkomsten. In het IHP onderwijs is onderzoek gedaan naar de exploitatiekosten. Hieruit blijkt dat volgens ICS adviseurs de kosten voor energie en water ongeveer gelijk waren aan de MI-vergoeding (€11,- om €12,per m2/bvo) uitgaande van prijspeil 2022. Sinds 2022 zijn de energiekosten fors aan het stijgen, met enige vertraging werkt dit nu ook door voor scholen (men had nog een voordeel van langlopende contracten onder gunstige inkoopvoorwaarden). Op basis van de door de school aangeleverde informatie komen wij voor 2022 uit op gemiddeld €17,- p/m2/bvo in plaats van de € 11,- p/m2/bvo zoals opgenomen in het IHP. Deze kosten liggen daarmee al aanzienlijk hoger. Deze kosten worden bovendien al gereduceerd door de aanwezige PV-panelen. Een verdere verlaging is alleen mogelijk door treffen van nieuwe verduurzamingsmaatregelen (o.a. opnieuw verbeteren gebouwschil, ander installatieconcept zonder gas). Uit het IHP onderwijs blijkt daarnaast dat de onderhoudskosten op basis van het MJOP lager liggen dan de benchmark. De kanttekening daarbij is dat de onderhoudskosten zoals opgenomen in het IHP zijn gebaseerd op een MJOP wat veroudert is en niet is aangepast.

Deze aanpassing is achterwege gelaten omdat er een aanpassing in wetgeving aanstaande was t.a.v. het reserveren van onderhoudsmiddelen bij scholen. Dit vraagt een andere manier van reserveren en vraagt ook een andere opzet van het MJOP. Onze verwachting is dat de werkelijke onderhoudskosten op termijn wat hoger zullen liggen dan de benchmark (met name vanwege het semipermanent karakter van het gebouw).

2.5 Juridisch 2.5.1 Bestemmingsplan Er is een quick-scan gedaan naar de informatie in het bestemmingsplan. Onderstaand een uitsnede welke verkregen is via www.ruimtelijkeplannen.nl en waarop de locatie van de school en kapel zichtbaar is, alsook de naastgelegen percelen en bestemmingen.

Figuur 3: weergave bestemmingsplan

kenmerk: 20240122AG

Bestemming De bestemming van de locatie zoals nu in gebruik door de school is deels maatschappelijk en deels wonen. Het oranje gebied met school en kapel heeft de bestemming maatschappelijk. Het naastgelegen perceel heeft bestemming wonen (hier is een deel van in gebruik als schoolplein). Er zijn daarnaast twee relevante dubbelbestemmingen m.b.t. archeologie 4 en beschermd dorpsgezicht. Archeologie vraagt om een rapport bij >500 m2 en dieper dan 50 cm, waarin de archeologische waarde van de gronden die wordt verstoord wordt vastgelegd. Eventueel kan dit rapport leiden tot verplichtingen zoals bijv. het treffen van technische maatregelen, doen van opgravingen, uitvoering van werkzaamheden onder begeleiding van een deskundige. De dubbelbestemming beschermd dorpsgezicht kan leiden tot nadere eisen omtrent situering en omvang, nokrichting, afmeting en indeling van gevelopeningen, materiaalgebruik van gevels en dakbedekking en de kleurstelling van gebouwen. Van belang is een verantwoorde stedenbouwkundige en/of landschappelijke situering van zowel de karakteristiek van het dorpsgezicht, alsook de bebouwing onderling als ten opzichte van de omgeving. Wat daarnaast opvalt is de opmerking rondom de maatvoering. Deze geeft een maximum bebouwd oppervlak van 725 m2. Dit is ongeveer de footprint van huidige opstallen.

Op basis van het bestemmingsplan artikel 45 algemene wijzigingsregels lijkt de maximale oppervlakte aanpasbaar door het college van Burgemeester en wethouders met max. 10% /max. 20% tot een maximum van 1.000 m 2. Het is gewenst dat de afdeling Planologie/Vergunningen van de gemeente Epe dit nader beoordeeld. Ontheffing geeft meer mogelijkheden en voorkomt dat deel functies naar de verdieping moet, dit is mogelijk conflicterend met het punt beschermd dorpsgezicht.

2.5.2 Recht van opstal Kroondomein Een klein deel van de voorgaande uitbreiding aan de achterzijde is gedaan op grond van het Kroondomein. Dit is vastgelegd in een akte verlening recht van opstal, voor een termijn van 30 jaar, welke loopt tot 2048.

Figuur 4: situatietekening overschrijding perceelgrens Kroondomein

2.5.3 Overige onderzoeken Afhankelijk van het scenario zullen bij de nadere uitwerking nog een aantal onderzoeken relevant zijn. Hierbij met name te denken aan stikstof (overweging om opdracht te geven voor een pro-forma berekening), flora en fauna, verkeer en akoestiek.

kenmerk: 20240122AG

3 Leerlingprognose en ontwikkelingen In dit hoofdstuk zijn de ontwikkelingen en doelstellingen die relevant zijn voor de nieuwe huisvesting van CBS Het Mosterdzaadje beschreven, te beginnen met de leerlingprognose voor de komende jaren en de daaruit voortvloeiende ruimte en terrein behoefte, beschreven in de eerste twee paragrafen. Vervolgens wordt ingegaan op het onderwerp bewegingsonderwijs. In de laatste paragraaf zijn de doelstellingen ten aanzien van het nieuwe gebouw en locatie genoemd.

3.1 Leerlingprognose De leerlingprognose is in beeld gebracht met de informatie vanuit Pronexus, januari 2022 (zoals opgenomen in het IHP). De prognose laat een verdere groei zien naar 110-115 leerlingen. Het grootste deel van de leerlingen komt uit de gemeente Epe. De eigen verwachting/prognose van het schoolbestuur laat een grotere groei zien naar wellicht 150 leerlingen. Het Mosterdzaadje stuurt op een zo stabiel mogelijk leerlingaantal van zo’n 120 leerlingen. Eind 2023 heeft het bestuur een toelatingsbeleid opgezet waarbij het voedingsgebied van Het Mosterdzaadje duidelijk is afgebakend. In een ring rondom Het Mosterdzaadje zijn acht ‘toelatingsgebieden’ (op Vierhouten na allemaal binnen de gemeente Epe) gedefinieerd op basis van vaste criteria. Uitgangspunt is daarbij dat leerlingen vanuit Gortel, Niersen en de Pollen (de oorspronkelijke doelgroep) altijd worden toegelaten. Wanneer overmatige groei wordt verwacht, wordt de ring om Gortel waaruit leerlingen worden betrokken kleiner. Bij dreigende krimp wordt de ring weer uitgebreid

3.2 Normatieve ruimtebehoefte Op basis van de in de vorige paragraaf weergegeven leerlingprognose is de ruimtebehoefte voor het Mosterdzaadje berekend. Op basis van de bovenstaande prognose laat dit een ruimtebehoefte zien van 728 tot 768 m2 bvo. In de werkgroep is afgesproken om voor het onderzoek uit te gaan van 120 leerlingen. Hierbij hoort een normatieve ruimtebehoefte van 200 + 5,03 x 115 = 804 m2 bvo.

3.3 Terreinbehoefte In onderstaande tabel is een globale berekening van de terreinbehoefte weergegeven. De totale terreinbehoefte uitgaande van 120 leerlingen is 1.570 m². Terreinbehoefte Footprint gebouw, deels 2 bouwlagen Pleinvoorziening (3m2 per ll) Fietsenbergingen (norm 4,7 per 10 ll) Buitenberging en afvalcontainers Parkeerplaatsen Verkeersruimte terrein (entree, paden, circulatie, e.d.) (25%) Groenvoorziening (25%) Totaal Footprint huidige kapel (overgenomen uit plan Hogevest)

kenmerk: 20240122AG

120 ll 600 360 60 30 200 160 160 1.570 130

De huidige omvang van het plangebied is ca. 2.600 m2 (alleen eigen perceel). De totale omvang is daarmee groter dan de vereiste maximale omvang van 1.570 m2 (terreinbehoefte school) + 130 m2 (kapel) = ca. 1.700 m2 bvo. Er is daarmee ruimte voor het realisatie van extra oppervlakte voor een binnen- of buitensportvoorziening.

3.4 Bewegingsonderwijs Er is specifiek aandacht gevraagd voor het onderwerp bewegingsonderwijs. Er is op locatie geen fysieke binnensportvoorzieningen als een speellokaal en/of gymzaal aanwezig. Dit betekent dat de leerlingen nu voor het bewegingsonderwijs met de bus naar sporthal de Koekoek in Vaassen gaan (ca. 6 km). Een deel van het jaar werd ook buiten bewegingsonderwijs gegeven op een perceel van Kroondomein, maar dit lijkt niet meer mogelijk. Daarnaast is er sprake van een verplicht tweede klokuur bewegingsonderwijs. Het busvervoer en de daaraan gerelateerde kosten zullen dan gaan toenemen vanwege meer ritten richting de sporthal. Door de school is een kleine raming gemaakt die uitkomt op ca. € 45.000 per jaar (excl. kosten vervoer t.b.v. zwemmen). Landelijk speelt daarnaast nog de discussie om het aantal verplichte uren bewegingsonderwijs van twee naar drie te verhogen. De reistijd naar de binnensportaccommodatie geeft veel verlies aan onderwijstijd. Een binnensportaccommodatie in de directe nabijheid heeft daarom vanwege meerdere redenen de voorkeur. Qua accommodaties hebben we het dan over een speellokaal voor het bewegingsonderwijs in de onderbouw en een gymzaal voor bewegingsonderwijs voor groep 3 t/m 8. Speellokaal: De afmetingen van een speellokaal zitten in de praktijk meestal tussen de 80 en 100 m 2 FNO.

Aanvullend hierop is een berging noodzakelijk voor opslag van het speel- en spelmateriaal. Onderstaande informatie is overgenomen uit het Handboek huisvesting bewegingsonderwijs speellokaal KVLO 2021. • Modelverordening VNG gaat uit van een speellokaal van 90 m2 • Kwaliteitskader huisvesting PO gaat uit van een speellokaal 84 m 2 met bergruimte 6 m2 en een vrije hoogte van 3,5 m. • Handboek KVLO adviseert: minimaal 8 x 12,5 = 100 m2 (gebaseerd op 25 leerlingen x 4 m2 per leerling) bij inzet voor groep 1 en 2. Bij inzet voor groep 3 en 4 moet de vrije hoogte 4 meter zijn. Daarnaast een berging van 10 tot 12 m2. Een speellokaal kan binnen de berekende ruimtebehoefte voor een basisschool gerealiseerd worden. Dit vraagt geen aanvullende investering. Gymzaal Ook bij gymzalen zijn diverse afmetingen in gebruik. Onderstaande informatie is overgenomen uit het Handboek huisvesting bewegingsonderwijs speellokaal KVLO 2021. • Modelverordening VNG gaat uit van een lokaal bewegingsonderwijs van minimaal 252 m2 (gebaseerd op 30 leerlingen x 8 m2) en een vrije hoogte van 5 meter, daarnaast een toestellenberging en minimaal 2 kleedruimten met een was- of douchegelegenheid.

• Handboek KVLO adviseert: minimaal een zaal van 308 m2 en een vrije hoogte van 5,5 meter, een berging van 55 m2, 2 kleedruimten van minimeel 25 m2 en was-/doucheruimte van 15 m2 Er is daarnaast een gezamenlijke uitgave opgesteld door PO raad, VO raad en Ruimte OK, handreiking bewegingsonderwijs, september 2023. Deze gaat ook in op de afmetingen van accommodaties voor bewegingsonderwijs. Deze gaat ook in op de diversiteit aan afmetingen die in de praktijk wordt gehanteerd. Variërend van minimum eisen, wensen en richtlijnen die ook door elkaar worden gebruikt. Hierin wordt de volgende samenvatting gegeven: a) Uit voorgaande blijkt dat eisen, normen en richtlijnen in de praktijk erg door elkaar heen lopen. Leidend voor de wettelijke ondergrens is het bouwbesluit: 5 m2, 1,8 meter breed en 2,6

kenmerk: 20240122AG

m hoog. In de VNG modelverordening staat voor de bekostiging van nieuwe locaties nog minstens 252 m2 en een hoogte van minstens 5 meter; 1,8 m breed staat niet expliciet in de verordening. Dit is feitelijk nodig volgens het oude BB van 2003. b) Richtlijnen KVLO en Kwaliteitskader Onderwijshuisvesting kennen geen wettelijke verankering en moeten dus gezien worden als wensen. c) Het Kwaliteitskader Huisvesting volgt het KVLO in de aanbevelingen met betrekking tot de beste omvang van een gymzaal voor bewegingsonderwijs. Veel gemeenten stimuleren sport en bewegen én multifunctioneel gebruik van ruimten. Dat ondersteunt de realisatie van een grotere gymzaal bij nieuw te bouwen scholen Samengevat ligt het totale ruimtebeslag van een standaard gymzaal conform VNG op circa 450 m 2 BVO. Een gymzaal conform KVLO op 575 m2 BVO. Bij nieuwbouw van binnensportaccommodaties wordt vanuit KVLO geadviseerd om uit te gaan van het laatste omdat dit beter aansluit op het hedendaags bewegingsonderwijs. De meerkosten van een gymzaal conform KVLO bedragen circa 575 m2 x € 3.600 p/m2 = € 2.070.000,- incl. btw. Analyse Bij realisatie van een gymzaal hoeft geen eigen speellokaal gerealiseerd te worden. Dit geeft een besparing van 100 m2 x € 3.600 p/m2 = € 360.000,- incl. btw. De meerkosten voor realisatie van een eigen volwaardige gymzaal komen dan op ca. € 1.700.000,- incl. btw.

In dat geval wordt er de komende 40 jr. bespaard op de kosten voor leerlingvervoer naar sporthal de Koekoek. Bij beschikking over een eigen gymzaal voor Het Mosterdzaadje is de bezetting van deze gymzaal ongeveer: 2 x 3,75 klokuur (groep 1/2) en 4 x 2 klokuur (groep 3-8) = 15,5 klokuren / 26 = 60% Uitgaande van een toekomstige uitbreiding naar 3 klokuren bewegingsonderwijs geeft dit een bezetting van: 2 x 3,75 en 4 x 3 = 19,5 / 26 = 75%. Een bezetting van 60 tot 75% biedt overdag ook mogelijkheden voor ander gebruik (eventueel andere scholen, verenigingen, sporten senioren etc.) Daarnaast is de accommodatie eventueel ook inzetbaar in avonden voor verenigingssport. Door de gemeente Epe is aangegeven dat er echter naar verwachting geen andere beoogde gebruikers zijn in de nabije omgeving. Alternatieven Naast de financiële afweging speelt ook de ruimtelijk en landschappelijke inpassing een rol. De gymzaal is een groter en hoger volume wat niet direct eenvoudig inpasbaar lijkt in het huidige bestemmingsplan. Daarom is in gezamenlijk overleg gezocht naar alternatieve mogelijkheden om het bewegingsonderwijs vorm te geven. Dit doen we in een aantal opties. Stap 1: Speellokaal basis Als eerste is er de noodzaak voor realisatie van het ‘basis’ speellokaal. Uitgaande van 90 m 2 totaal (84m2 + 6 m2 berging en 3,5m vrije hoogte).

Dit kan binnen de berekende ruimtebehoefte voor de school bij nieuwbouw voor 120 leerlingen. Deze is inzetbaar voor groep 1/2. Stap 2: Speellokaal + Het speellokaal krijgt dusdanige afmetingen dat het ook geschikt is voor bewegingsonderwijs voor groep 3/4. In deze optie gaan we uit van een wat grotere omvang 130 m2 totaal (120m2 + 10 m2 berging en 4m vrije hoogte). Dit kan deels binnen de berekende ruimtebehoefte voor de school bij nieuwbouw voor 120 leerlingen. De aanvullende kosten zijn dan 40 m2 fno x 1,5 = 60 m2 bvo x € 3.600,- = € 216.000,-. Dit scheelt ca. 60% van de vervoerskosten. Stap 3: Speellokaal + & buitengymzaal Het speellokaal krijgt afmetingen conform stap 2. In aanvulling daarop wordt een buitensportvoorziening gecreëerd. Dit zien we o.a. terug in Scandinavische landen en wordt de laatste tijd ook steeds meer in Nederland toegepast. Diverse aanbieders van sportinventaris hebben concepten in de markt

kenmerk: 20240122AG

gebracht waarmee het mogelijk is om de kerndoelen 57 en 58 met betrekking tot het bewegingsonderwijs te behalen. Een deel van het bewegingsonderwijs kan in het speellokaal + en het overige waar mogelijk via de buitengymzaal. De kosten van een volledige buitengymzaal incl. sportveldje worden geraamd op ca. € 350.000,- (€ 250.000,- excl. sportveld). Als afschrijvingstermijn wordt door de leverancier aangegeven dat dit minimaal 25 jaar kan zijn. Specifieke onderdelen (sportinrichting) moet mogelijk eerder vervangen worden en daarnaast is er sprake van jaarlijkse keuringen. Dit zijn zaken die ook bij een reguliere gymzaal aan de orde zijn.

Figuur 5: voorbeeld buitengymzaal basisschool Het Woud in Rijnsaterwoude - www.nijha.nl

Figuur 6: voorbeeld buitengymzaal Oudenbosch

Stap 4: Speellokaal + & buitengymzaal & sportveldje In aanvulling op stap 3 wordt een sportveldje toegevoegd in de nabijheid van de school. Eventueel kan dit ook in combinatie met Kroondomein of met een meer recreatieve functie in combinatie met de omgeving. Qua afmetingen kan volstaan worden met een kleinere maat dan een regulier sportveld (64 x 100 m) zoals wordt gebruikt voor voetbal. In de praktijk zien we ook kleinere velden van 20 x 40 m of 25 x 45 m.

3.5 Randvoorwaarden en doelstellingen voor gebouw/locatie In de gespreken met CBS Het Mosterdzaadje zijn de volgende randvoorwaarden en doelstellingen genoemd. Deze zijn in het volgende hoofdstuk vertaald naar toetsingscriteria. • Het is een duurzame en ‘frisse’ school; • De school sluit aan op de door het onderwijs gevraagde visie/functionaliteit (meer variatie in ruimten, overzichtelijke structuur); • De school is goed en veilig bereikbaar per voet/fiets en heeft goede parkeermogelijkheden;

kenmerk: 20240122AG

• • • •

De beschikbare locatie is groot genoeg, er is voldoende ruimte voor buiten spelen; Gedurende het (ver)bouwproces kan het onderwijs doorgaan; De exploitatielasten (energie en onderhoud) worden verlaagd; Er is de mogelijkheid om ruimte te bieden aan bewegingsonderwijs (onderbouw en waar mogelijk ook deels midden- en bovenbouw).

kenmerk: 20240122AG

4 Scenario’s In dit hoofdstuk zijn de mogelijke toekomstscenario’s beschreven. Elk scenario is voorzien van een korte beschrijving, een weergave van de locatie en een raming van de kosten. De ramingen zijn gebaseerd op de omvang die hoort bij een leerlingaantal van 120 leerlingen. De scenario’s die zijn vastgesteld zijn: 1. Uitbreiding van de school (met ca. 220 m2 bvo); 2. Vervangende nieuwbouw op locatie; 3. Vervangende nieuwbouw op locatie met inzet van de kapel. Per scenario zijn onderstaand de volgende 4 onderdelen beschreven: • functionaliteit • duurzaamheid & frisse scholen • technische kwaliteit • kosten

4.1 Scenario 1: Uitbreiding van de bestaande school Scenario 1 gaat uit van het uitbreiden van het huidige gebouw met circa 200-250 m2. Dit wil zeggen dat er geen/beperkt aanpassingen worden gedaan aan het huidige gebouw. Met uitzondering van ingrepen die noodzakelijk zijn om de uitbreiding mogelijk te maken. In een eerder onderzoek zijn de onderstaande uitbreidingsmogelijkheden onderzocht.

4.1.1 Functionaliteit De uitbreidingsmogelijkheden scoren verschillend op het onderdeel functionaliteit. Onderstaand geven we kort enkele voor- en nadelen per uitbreidingsoptie. Optie 1: het optoppen van het bestaande gebouw aan de achterzijde In deze optie is maar 140 m2 bvo uitbreiding te realiseren op de verdieping. Ook lukt het in deze optie niet om een speellokaal te realiseren. Daarnaast ontstaat er geen hart/ontmoetingsruimte in de school en ontstaat er niet meer variatie aan onderwijsruimte nabij de lokalen. Ook moeten er een trap

kenmerk: 20240122AG

en lift worden ingepast op de begane grond voor ontsluiting van de verdieping. Voordelen zijn wel dat het wellicht binnen de bestemming is te realiseren en dat de beeldkwaliteit vanaf de weg niet wijzigt. Optie 2a/b: het uitbreiden aan de zijkant In deze optie is wel ca. 220 m2 bvo te realiseren. Echter niet binnen het bestemmingsplan (naastgelegen perceel = wonen). In deze optie is het mogelijk om een speellokaal en grotere personeelsruimte te realiseren. Er ontstaat geen hart/ontmoetingsruimte midden in de school en er ontstaat niet meer variatie aan onderwijsruimte nabij de lokalen. Bij een gestapelde variant (2b) is het daarnaast niet eenvoudig om een speellokaal te realiseren en zullen aanvullend ook een trap en lift ingepast moeten worden. Optie 3a/b: het uitbreiden aan de voorkant In deze optie is wel ca. 220 m2 bvo te realiseren. Echter niet binnen het bestemmingsplan bij een 1 laags volume (max. 725 m2 bebouwd). In deze optie is het mogelijk om een speellokaal en grotere personeelsruimte te realiseren. Ook is het beter mogelijk om een hart/ontmoetingsruimte midden in de school te realiseren en er ontstaat een mogelijkheid om wat meer variatie aan onderwijsruimte nabij de lokalen te organiseren. Bij een gestapelde variant (3b) lukt het mogelijk wel binnen het bestemmingsplan, maar zal het aanzicht van de school wijzigen en is opnieuw een trap en lift nodig.

Figuur 7: suggesties uitbreiding optie 3a

Optie 4: het uitbreiden aan de kapel In deze optie is wel ca. 220 m2 bvo te realiseren. Echter niet binnen het bestemmingsplan bij een 1 laags volume (max. 725 m2 bebouwd). In deze optie is het mogelijk om een speellokaal en bijvoorbeeld een apart leerplein met vergaderruimten te realiseren. Groot onderwijskundig nadeel is, dat het een ander gebouw betreft en daarmee niet direct aan de school verbonden is. Er is in deze optie geen hart/ontmoetingsruimte midden in de school en ook de variatie aan onderwijsruimte ligt niet direct nabij de lokalen. Resume: Geen van de uitgewerkte voorstellen is optimaal t.a.v. functionaliteit. De geconstateerde problemen en aandachtpunten kunnen niet worden opgelost. Optie 3 komt het beste naar voren, gevolgd door optie 4. Optie 1 en 2 zijn op voorhand onwenselijk.

4.1.2 Duurzaamheid & Frisse Scholen De geformuleerde eisen t.a.v. duurzaamheid en frisse scholen, richten zich in dit geval enkel op het deel uitbreiding.

kenmerk: 20240122AG

Voor wat betreft Frisse Scholen is het mogelijk om de nieuwe ruimten te laten voldoen aan Frisse Scholen Klasse B. Dit geldt voor alle opties van uitbreiding. Binnen het gebouw zal dan echter wel een duidelijk verschil ontstaan tussen de nieuwe ruimten en bestaande ruimten (met name t.a.v. temperatuur (koeler), ventilatie (frisser), daglicht (fors meer dan bestaand) en akoestiek. Voor wat betreft duurzaamheid (BENG/ENG) spelen met name onderdelen als isolatiewaarde, warmteopwekking en PV-panelen een belangrijke rol. Reken technisch is dit lastig te bepalen bij een uitbreiding. Wordt de uitbreiding aangesloten op de bestaande warmteopwekking, of wordt een nieuwe eigen duurzame warmteopwekking voorzien? Resume: Geen van de opties is optimaal t.a.v. duurzaamheid en frisse scholen. T.a.v. de eisen van frisse scholen zijn de nieuwe ruimten op niveau van Klasse B te realiseren, er zal echter een flink contrast zijn met de andere bestaande ruimten. Ten aanzien van de duurzaamheid ontstaat het probleem van voorzien in een eigen energieopwekking of aansluiten op het bestaand (voldoet niet aan de uitgangspunten van het IHP)

4.1.3 Technische kwaliteit De geformuleerde eisen t.a.v. technische kwaliteit, richten zich in dit geval enkel op het deel uitbreiding. De technische kwaliteit van de uitbreiding is op het niveau van nieuwbouw te brengen. Echter de technische kwaliteit van het huidige gebouw is van invloed op de mogelijkheden tot uitbreiding. Op basis van navraag bij de uitvoerende partijen van de vorige bouw lijkt de constructie en fundatie van het gebouw niet geschikt om optie 1 uit te voeren. Bij optie 2 en 3 hebben we te maken met een aansluiting op de bestaande school, bij optie 4 met een aansluiting op de bestaande kapel. Dit zal consequenties hebben voor de technische kwaliteit van het bestaande gebouw, maar lijkt oplosbaar. Nadeel is wel dat bij optie 2 en 3 opnieuw wordt voortgeborduurd op de semipermanente basis van het bestaande gebouw met een lagere technische kwaliteit. Resume: Geen van de opties is optimaal. Optie 1 ligt niet voor de hand en wordt sterk afgeraden om constructieve redenen. Optie 2,3 en 4 lijken mogelijk, met daarbij de kanttekening dat bij optie 2 en 3 wordt uitgebreid aan een gebouw met semipermanente basis. Dit leidt bij einde technische levensduur van het semipermanent gebouw opnieuw tot een soortgelijke afweging.

4.1.4 Financiën De kosten van dit scenario zijn op hoofdlijnen geraamd op basis van de kosten opgenomen in het IHP Onderwijsvoorzieningen van de gemeente Epe. Raming kosten scenario 1 Uitbreiding (BENG) cf IHP 111 ll extra bijdrage ENG Extra uitbreiding bij 120 ll extra bijdrage ENG bij 120 ll Meerprijs groter speellokaal extra bijdrage ENG Indexering2 (2023 & 2024) Meerprijs buitengymzaal Indexering 2025 Totale raming

kenmerk: 20240122AG

Omvang 220 220 45 45 60 60

Eenheidsprijs € 3.600,-1 € 150,€ 3.600,€ 150,€ 3.600,€ 150,18,9% 2,5%

Kosten € 792.000,€ 33.000,€ 162.000,€ 6.750,€ 216.000,€ 9.000,€ 230.344,€ 250.000,€ 42.477,€ 1.741.571,-

Bijdrage school Bijdrage gemeente Overige kosten Huur tijdelijke huisvesting3 Aanpassingskosten bestaand4 Budget 1e inrichting (264 m2)

€ 59.413,€ 1.682.158,270 200 264

€ 500,€ 1800,€ 171,-

€ 135.000,€ 360.000,€ 45.144,-

*Kosten indicatief, incl. btw en eenheidsprijzen IHP prijspeil juli 2022 *Exclusief aanpassingen infrastructuur, gemeentelijke plan- en apparaatskosten. *Voor tijdelijke huisvesting wordt uitgegaan van € 500 per m2 bvo/p/jaar. Ten aanzien van de geraamde kosten in het IHP zijn er de volgende opmerkingen: 1. Er is in het IHP rekening gehouden met een verschillende eenheidsprijzen gerelateerd aan de omvang. Hoe kleiner de omvang van de nieuwbouw of uitbreiding, hoe hoger het eenheidsbedrag. De huidige uitbreiding is met ca. 220 m2 echter dermate klein in verhouding tot overige nieuwbouw dat een hogere eenheidsprijs verwacht wordt dan de opgenomen € 3.600,-. Mede omdat initiële kosten als bijvoorbeeld een warmteopwekking, lift, bouwplaatskosten etc. zwaarder drukken op het totaal. 2. Indexering: het prijspeil zoals opgenomen in het IHP betreft juli 2022.Qua indexering is gerekend met de VNG index voor onderwijshuisvesting voor 2023 en 2024. Voor 2023 was deze 5,49% voor 2024 is deze 12,72%. Daarnaast is gerekend met een indexering richting toekomst van 2,5% per jaar tot en met 2025. 3. In het geval van uitbreiding op/aan bestaand zal ook rekening gehouden moeten worden met tijdelijke huisvesting. Er is in dit geval een aanname gedaan dat ca. 3 lokalen / de helft van het gebouw niet bruikbaar zijn tijdens de uitvoering van de werkzaamheden (optie 3). 4.

Aansluitingskosten op bestaand. De voorgestelde uitbreidingen hebben altijd een aanzienlijk raakvlak met het bestaande gebouw. Dit zal aanpassingen vragen in het bestaande gebouw om de uitbreiding mogelijk te maken. Met name bij optie 1 en 3 zullen deze kosten aanzienlijk zijn. Bij optie 4 hangt dit af van het raakvlak met de bestaande kapel. Als uitgangspunt is een stelpost opgenomen ter indicatie passend bij optie 3a. In dit geval wordt inpandig ca. 200 m 2 herschikt/aangeraakt. Er is gerekend met 50% van de kosten van nieuwbouw.

4.2 Scenario 2: Vervangende nieuwbouw op huidige locatie Een mogelijkheid is nieuwbouw te plegen op de huidige kavel. Als de school gedurende de bouw in gebruik moet blijven dan is dit gezien de huidige ligging van de school op de kavel, alleen mogelijk op het gebied tussen school en kapel. Indien nieuwbouw op een andere plek gewenst is, zal dus eerst gesloopt moeten worden, alvorens de bouw kan starten. Dit betekent dat de school circa 1 jaar in een ander gebouw, of in andere tijdelijke huisvesting geplaatst zal moeten worden.

4.2.1 Functionaliteit In dit scenario is optimaal rekening te houden met de ruimtelijk en functionele wensen van de school. Er kan een programma van eisen worden opgesteld waarin deze eisen worden opgenomen en de architect kan hier naar selectie optimaal rekening mee houden. Er zijn geen beperkingen vanuit een bestaand gebouw of door inpassing aanwezig.

4.2.2 Duurzaamheid & Frisse Scholen Met nieuwbouw is optimaal invulling te geven aan de eisen omtrent duurzaamheid (BENG/ENG) en Frisse Scholen. Er zijn geen beperkingen van een bestaand gebouw en dit kan integraal worden ontworpen. Daarnaast kan bij een nieuwbouwopgave ook breder worden gekeken naar het thema duurzaamheid. Onder andere door aandacht te hebben voor circulair bouwen en klimaatadaptatie.

kenmerk: 20240122AG

Ook bij de sloop van de school kan circulariteit worden meegenomen door uit te gaan van circulaire sloop of inzet elders.

4.2.3 Technische kwaliteit Met nieuwbouw is een optimale technische kwaliteit te realiseren. Bij het opstellen van het PvE en ontwerp zal voldoende aandacht moeten zijn voor het realiseren van een functioneel en doelmatig onderwijsgebouw waarbij goed gekeken wordt naar de levensduur van de toe te passen materialen en zal bij voorkeur gekozen moeten worden voor zo onderhoudsvriendelijk mogelijke materialisatie en detailleringen. Te denken valt aan het dak (in combinatie met de boomrijke omgeving), toepassen van aluminium kozijnen, voorkomen van schilderwerk.

4.2.4 Financiën De kosten van dit scenario zijn op hoofdlijnen geraamd op basis van de kosten opgenomen in het IHP Onderwijsvoorzieningen van de gemeente Epe. Raming kosten scenario 2 Omvang Nieuwbouw school extra bijdrage ENG Meerprijs groter speellokaal extra bijdrage ENG Indexering2 (2023 & 2024) Meerprijs buitengymzaal Indexering 2025 Totale raming

804 804 60 60

Eenheidsprijs Kosten € 3.300,-1 € 2.653.200,€ 150,€ 120.600,€ 3.300,€ 198.000,€ 150,€ 9.000,18,9% € 563.371,€ 250.000,2,5% € 94.854,€ 3.889.025,-

Bijdrage school Bijdrage gemeente Overige kosten Huur tijdelijke huisvesting3 Sloopkosten4 Boekwaarde Budget 1e inrichting (264 m2)

€ 157.947,€ 3.731.078,-

540 264

hangt af van locatie € 135,€ 72.900,€ 655.000,€ 171,€ 45.144,-

kenmerk: 20240122AG

3. Huur van tijdelijke huisvesting hangt af van de locatie van de nieuwbouw. De oppervlakte tussen kapel en school lijkt voldoende om een nieuw gebouw te realiseren, waarbij het bestaande gebouw in gebruik kan blijven. Tijdens de bouw is dan de buitenspeelruimte aanzienlijk beperkt. 4. Sloopkosten: er is gerekend met het kengetal conform IHP. Echter het is de vraag of dit in dit geval passend is. Mogelijk hebben de units / het gebouw een restwaarde, waardoor er per saldo een opbrengst of budget neutrale uitkomst is. Deze kosten kunnen mogelijk vervallen.

4.3 Scenario 3: Vervangende nieuwbouw op huidige locatie met inzet kapel Een derde scenario is de mogelijkheid om nieuwbouw te plegen op de huidige kavel, waarbij de kapel ook opnieuw wordt ingezet als onderwijsruimte en daarmee een dubbele maatschappelijke functie krijgt. De kapel is op dit moment in eigendom en beheer bij de Vereniging voor Evangelisatie “Het Mosterdzaadje”. Het bestuur heeft vergadert en kan instemmen met een inzet van de kapel t.b.v. het onderwijs. Dit onder voorbehoud van een aantal voorwaarden. Uiteindelijk zal dit besluit moeten worden voorgelegd aan de leden van de vereniging. Er zijn diverse scenario’s denkbaar omtrent de juridische aspecten van inzet van de kapel. 1. De gemeente gaat investeren in de renovatie. De kapel blijft eigendom van de Vereniging. Er worden afspraken gemaakt omtrent de langdurige inzet/ verplichting om het gebouw in te zetten en exploiteren voor onderwijsdoeleinden. 2. De gemeente gaat investeren in de renovatie. Het eigendom gaat over naar de gemeente en het gebouw wordt vervolgens in gebruik gegeven aan de school of overgedragen aan de school. De vereniging heeft het recht op eerste koop tegen het restant van de boekwaarde van de gedane investeringen. 3. De kapel blijft eigendom van de Vereniging. De vereniging gaat zelf investeringen in de renovatie ( geraamd ca.

€ 400.000,-) via eigen middelen of het aangaan van een lening. Middels een langjarig huurcontract op basis van kostendekkende huur, huurt de gemeente Epe deze ruimte als onderwijsruimte voor Het Mosterdzaadje

4.3.1 Functionaliteit In dit scenario is goed rekening te houden met de ruimtelijk en functionele wensen van de school. Er kan een programma van eisen worden opgesteld waarin deze eisen worden opgenomen en de architect kan hier bij het maken van het ontwerp goed rekening mee houden. Belangrijkste vraagstuk is hoe en op welke wijze de kapel ook functioneel kan worden ingezet. Als dit mogelijk is, dan kan worden volstaan met minder oppervlakte nieuwbouw. In 2007 zijn door verschillende architectenbureaus studies gedaan. In de bijlage 1 zijn enkele impressies uit deze onderzoeken opgenomen.

4.3.2 Duurzaamheid & Frisse Scholen Met dit scenario is goed invulling te geven aan de eisen omtrent duurzaamheid (BENG/ENG) en Frisse Scholen. Belangrijkste aandachtspunt is het verduurzamen van de bestaande kapel om het totaalontwerp te laten voldoen aan de uitgangspunten van BENG/ENG nieuwbouw. Randvoorwaarde is daarbij dat de warmteopwekking van de kapel gasloos wordt en dit zal een flinke upgrade van de isolatiewaarde van de kapel vragen.

4.3.3 Technische kwaliteit Met dit scenario is een goede technische kwaliteit te realiseren. Voor het grootste deel van het programma betreft dit nieuwbouw en is dit gelijk aan scenario 2. Voor de kapel zal dit een grondige renovatie vragen, om ook dit gebouw weer op een goed kwaliteitsniveau te krijgen.

kenmerk: 20240122AG

4.3.4 Financiën De kosten van dit scenario zijn op hoofdlijnen geraamd op basis van de kosten opgenomen in het IHP Onderwijsvoorzieningen van de gemeente Epe. Raming kosten scenario 3 Omvang Nieuwbouw school extra bijdrage ENG Meerprijs groter speellokaal extra bijdrage ENG Indexering2 (2023 & 2024) Meerprijs buitengymzaal Indexering 2025 Renovatie kapel5 Indexering2 (2023 & 2024) Indexering 2025 Totale raming

Eenheidsprijs Kosten € 3.300,-1 € 2.224.200,€ 150,€ 101.100,€ 3.300,€ 198.000,€ 150,€ 9.000,18,9% € 478.605,€ 250.000,2,5% € 81.523,132 € 2.520,€ 332.640,18,9% € 62.869,2,5% € 9.888,€ 3.747.825,674 674 60 60

Bijdrage school6 Bijdrage gemeente Overige kosten Huur tijdelijke huisvesting3 Sloopkosten4 Boekwaarde Budget 1e inrichting (264 m2)

€ 134.182,€ 3.613.643,-

540 264

hangt af van locatie € 72.900,€ 655.000,€ 171,€ 45.144,€ 135,-

*Kosten indicatief, incl. btw en prijspeil juli 2022 *Exclusief aanpassingen infrastructuur, gemeentelijke plan- en apparaatskosten en eventuele asbest- of bodemsanering. *Voor tijdelijke huisvesting wordt uitgegaan van € 500 per m2 bvo/p/jaar. Ten aanzien van de geraamde kosten in het IHP zijn er de volgende opmerkingen: 1. Er is in het IHP rekening gehouden met een verschillende eenheidsprijzen gerelateerd aan de omvang. Hoe kleiner de omvang van de nieuwbouw of uitbreiding, hoe hoger het eenheidsbedrag. In dit geval wordt vanwege de kleine omvang van de school ook een hoger eenheidsbedrag verwacht. 2. Indexering: het prijspeil zoals opgenomen in het IHP betreft juli 2022.Qua indexering is gerekend met de VNG index voor onderwijshuisvesting voor 2023 en 2024. Voor 2023 was deze 5,49% voor 2024 is deze 12,72%. Daarnaast is gerekend met een indexering richting toekomst van 2,5% per jaar tot en met 2025. 3. Huur van tijdelijke huisvesting hangt af van de locatie van de nieuwbouw. De oppervlakte tussen kapel en school lijkt voldoende om een nieuw gebouw te realiseren, waarbij het bestaande gebouw in gebruik kan blijven. Tijdens de bouw is dan de buitenspeelruimte aanzienlijk beperkt. 4. Sloopkosten: er is gerekend met het kengetal conform IHP. Echter het is de vraag of dit in dit geval passend is.

Mogelijk hebben de units / het gebouw een restwaarde, waardoor er per saldo een opbrengst of budget neutrale uitkomst is. Deze kosten kunnen mogelijk vervallen.

kenmerk: 20240122AG

5. Subsidies: bij keuze voor dit scenario kan er mogelijk gebruik gemaakt worden van landelijke of provinciale subsidiemogelijkheden voor verduurzaming kapel. Zie bijv. DUMAVA-regeling (nu gesloten, maar opent weer vanaf april 2024, mogelijk 20 tot 40% subsidie). Daarnaast zijn er een aantal regelingen bij de provincie Gelderland omtrent gebruik van erfgoed, maatschappelijk vastgoed, en aanpassen van gemeenschapsvoorzieningen. Ook kan verder onderzocht worden of aanspraak gemaakt kan worden op regelingen omtrent religieus erfgoed. 6. Bijdrage school afhankelijk van de keuze omtrent eigendom en investeringen in de kapel.

kenmerk: 20240122AG

5 Toetsingscriteria Om de opgestelde scenario’s op objectieve wijze te kunnen toetsen en tegen elkaar af te kunnen zetten zijn op basis van de randvoorwaarden en doelstellingen die in het rapport zijn beschreven een aantal toetsingscriteria vastgesteld. De toetsingscriteria worden in dit hoofdstuk toegelicht. In hoofdstuk 6 zijn de scenario’s afgezet tegen onderstaande toetsingscriteria. Kwaliteit (ruimtelijk en functioneel) 1. Aansluiting bij onderwijs (visie) Het gebouw is geschikt voor onderwijsvernieuwing en passend bij het onderwijs dat wordt aangeboden op CBS Het Mosterdzaadje. Het biedt ruimte om modern onderwijs te kunnen geven (doen, efficiënt, variatie). 2. Mogelijkheden bewegingsonderwijs Het is mogelijk om de leerlingen op of in directe nabijheid van de school bewegingsonderwijs te kunnen bieden. 3. Multifunctioneel De locatie is geschikt voor multifunctioneel gebruik. De school staat in verbinding met de omgeving en heeft een toegevoegde waarde. 4. Bereikbaarheid & ligging Er is een goede en veilige verkeersontsluiting naar de locatie. Leerlingen kunnen lopend, per fiets en met de auto de school goed bereiken. Het terrein biedt voldoende parkeerplaatsen voor auto’s en fietsen. Kwaliteit (techniek en duurzaamheid) 5. Duurzaamheid Het gebouw is duurzaam en voldoet aan gestelde BENG-eisen (Bijna Energie Neutraal) of wordt Energieneutraal.

Daarnaast kan er aandacht zijn voor het toepassen van circulaire materialen en / of circulaire sloop. 6. Frisse School Het gebouw gaat voldoen aan de eisen van Frisse Scholen Klasse B. Hiermee verbetert het binnenklimaat aanzienlijk, middels ventilatie en eventueel in combinatie met koeling is de binnentemperatuur in de warme periodes ook acceptabel. Geld 7. Investeringskosten De investering in uitbreiding of vervangende nieuwbouw komt voor rekening van de gemeente. De meer investering voor Energieneutraal komt voor rekening van de school. De exploitatielasten komen volledig voor rekening van de school. Door de uitbreiding of vervangende nieuwbouw worden de exploitatielasten verminderd tot haalbaar en betaalbaar niveau voor CBS het Mosterdzaadje c.q. de meer investering voor Energieneutraal verdient zich op redelijk termijn terug. 8. Exploitatiekosten De investering in uitbreiding of vervangende nieuwbouw komt voor rekening van de gemeente. De meer investering voor Energieneutraal komt voor rekening van de school. De exploitatielasten komen volledig voor rekening van de school. Door de uitbreiding of vervangende nieuwbouw worden de exploitatielasten verminderd tot haalbaar en betaalbaar niveau voor CBS het Mosterdzaadje c.q. de meer investering voor Energieneutraal verdient zich op redelijk termijn terug.

kenmerk: 20240122AG

Overig 9. Overlast Het is van belang dat het onderwijsproces ongehinderd kan doorgaan tijdens de bouw. Er is geen/beperkt sprake van (geluids)overlast tijdens de bouw waardoor leerlingen te veel worden afgeleid. 10.Tijdelijke huisvesting Tijdelijke verhuizingen naar andere locaties of nood-units worden voorkomen of blijven beperkt. 11.Planning Gezien het ruimtetekort, is de doorlooptijd zo kort mogelijk. Waar mogelijk wordt rekening gehouden met inpasbaarheid binnen het bestemmingsplan zodat vertraging door bezwaren t.a.v. bestemmingsplanwijzigingsprocedures wordt voorkomen. 12.Beheer en exploitatie Er zijn duidelijke afspraken omtrent beheer en exploitatie van het schoolgebouw en de kapel omtrent eigendom, taken en verantwoordelijkheden van vereniging en gemeente.

kenmerk: 20240122AG

6 Analyse Toetsingscriteria

Scenario 1 – Uitbreiding

Scenario 2 – Vervangende nieuwbouw

1. Onderwijsconcept

Alleen uitbreiding Huidige opzet blijft grotendeels gehandhaafd. Mogelijkheid tot eigen speellokaal Oranje of Geel afhankelijk van keuze voor plus variant.

Volledig obv wensen PvE te organiseren.

2. Bewegingsonderwijs

3. Multifunctioneel gebruik

Scenario 3 – vervangende nieuwbouw icm kapel Volledig obv wensen PvE te organiseren Aandachtspunt inzet kapel.

Mogelijkheid tot eigen speellokaal Oranje of Geel afhankelijk van keuze voor plus variant. Bij nieuwbouw mogelijkheden tot combineren van functies (hal, speellokaal, personeelsruimte, werkplekken. Nieuwbouw biedt optie om gehele buitenruimte na realisatie anders in te richten. Wellicht ook breder kijken in omgeving voor parkeren. Nieuwbouw: optimaal te realiseren.

Mogelijkheid tot eigen speellokaal Oranje of Geel afhankelijk van keuze voor plus variant. Door combinatie met de kapel ontstaan er meer mogelijkheden voor multifunctioneel gebruik (door school, maar ook extern). Nieuwbouw biedt optie om gehele buitenruimte na realisatie anders in te richten. Wellicht ook breder kijken in omgeving voor parkeren. ENG = aandachtspunt in relatie tot verduurzaming kapel.

4. Ligging & Bereikbaarheid

Geen directe aanleiding om het anders te organiseren

5. Duurzaamheid

BENG/ENG alleen voor uitbreiding, rest blijft in huidige staat.

6. Frisse School

Frisse Scholen alleen voor uitbreiding, rest blijft in huidige staat.

Nieuwbouw: optimaal te realiseren.

Optimaal te realiseren.

7. Investeringskosten

Aandachtspunt is afschrijvingstermijn in relatie tot bestaand / semipermanent 15/25 jr Rekening houden met extra kosten TH en aanpassingskosten. Geen aanpassingen aan bestaand. Geen effect op exploitatie school/vereniging.

Afschrijven in 40/50 jaar.

Afschrijven in 40/50 jaar. Inzet kapel verlaagt kosten beperkt, wel investeringen noodzakelijk. Kans op subsidies.

ENG leidt tot energiezuinig gebouw en gunstigere exploitatie school.

ENG leidt tot energiezuinig gebouw en gunstige exploitatie & exploitatie kapel wordt gunstiger.

8. Exploitatiekosten

kenmerk: 20240122AG

9. Overlast 10. Tijdelijke huisvesting 11. Planning

12. Eigendom en beheer Conclusie

Direct grenzend aan onderwijsruimten. Gedeeltelijk inzet van TH benodigd.

Naast school, tijdelijk minder buitenruimte.

Waarschijnlijk met ontheffing binnen bestemmingsplan.

Waarschijnlijk met ontheffing binnen bestemmingsplan, meer aandacht archeologie, dorpsgezicht, stikstof en participatie.

Afhankelijk van locatie zonder inzet TH.

Waarschijnlijk met ontheffing binnen bestemmingsplan, meer aandacht archeologie, dorpsgezicht, stikstof en participatie. Afspraken omtrent eigendom en beheer van de kapel met vereniging maken.

Legenda: = 4 punten = 3 punten = 2 punten = 1 punt

kenmerk: 20240122AG

Naast school, tijdelijk minder buitenruimte. Afhankelijk van locatie zonder inzet TH.

7 Conclusie en vervolgstappen Uit de analyse en middels toetsing aan de criteria, blijkt dat de scenario’s 2 en 3 met vervangende nieuwbouw tot een hogere score komen dan scenario 1. Dit is ook verklaarbaar omdat bij scenario 1, de diverse sub opties al verschillende nadelen hebben en dit bleek ook uit het eerdere onderzoek, bovendien blijft een groot deel van het gebouw in bestaande toestand en wordt dit daarmee niet aangepakt of verbetert. Het nadeel is ook dat de school voor een groot deel een semipermanent karakter blijft behouden, terwijl er recht is op een permanente voorziening. De criteria zijn nu van een gelijke weging voorzien. Door bepaalde onderwerpen een zwaardere weging te geven kan het beeld veranderen. Onderstaand een korte samenvattende beoordeling van de beide scenario’s: De analyse wijst uit dat vervangende nieuwbouw (scenario 2/3) ten opzichte van uitbreiding (scenario 1) met name gunstiger is als gekeken wordt naar de volgende onderdelen: • Bij nieuwbouw is een optimaal resultaat te behalen t.a.v. ruimtelijk en functioneel aan laten sluiten op onderwijsvisie en -concept, meer mogelijkheden voor multifunctioneel gebruik en er ontstaat een mogelijkheid om de buitenruimte her in te richten wat kan bijdragen aan verbeteren van de verkeersveiligheid. • Bij nieuwbouw ontstaat een optimale kwaliteit t.a.v.

duurzaamheid en criteria frisse scholen, terwijl er bij uitbreiding grote verschillen in kwaliteit binnen de bouwdelen ontstaan. • De totale exploitatielasten vallen bij nieuwbouw lager uit dan bij uitbreiding. • Bij nieuwbouw is er minder directe overlast en is mogelijk geen tijdelijke huisvesting nodig. De belangrijkste overweging die spreekt in het voordeel van scenario 1 - uitbreiding: • Investeringskosten op korte/middellange termijn liggen lager, de boekwaarde hoeft niet te worden afgeschreven. Vraag is wel of dit ook geldt voor de kapitaalslasten, als een integrale afweging wordt gemaakt over een periode van 40/50 jaar (afschrijvingstermijn van nieuwbouw). In dat geval moet ook gekeken worden naar de vervanging van de semi permanente basis over bijv. 10 jaar. Overige overwegingen die met name van invloed zijn op het verschil tussen scenario 2 en 3: • Bij scenario 3 (nieuwbouw met inzet van de kapel) ontstaan er meer mogelijkheden voor multifunctioneel gebruik van de kapel en is omtrent de kapel ook een duurzame en toekomstbestendige exploitatie te organiseren.

• Bij scenario 3 hoeft er minder m2 nieuwbouw plaats te vinden, is het sneller passend binnen bestemmingsplan en dit geeft een wat lagere investering, echter om de monumentale kapel op het gevraagde niveau omtrent duurzaamheid en frisse scholen te brengen zal een forse investering vragen in verduurzaming en levensduur verlengende renovatie. Dus per saldo is dit voordeel gering. • Scenario 3 biedt meer kansen op behalen van subsidies als dekking van de investeringskosten. • Scenario 3 vraagt meer financiële en juridische afspraken tussen gemeente Epe en vereniging Evangelisatie “Het Mosterdzaadje”. Los van de keuze voor een scenario is gekeken naar het goed huisvesten van het bewegingsonderwijs. Binnen de reeds toegekende uitbreiding van 220 m2 bvo is een speellokaal te realiseren wat de oplossing kan bieden voor het bewegingsonderwijs van de onderbouw (groep 1 en 2). Het probleem voor bewegingsonderwijs van groep 3 tot en met 8 is volledig op te lossen middels realisatie van een gymzaal i.p.v. een speellokaal. Dit vraagt een extra investering van ca. € 1.700.000,- incl. btw en voorkomt 40 jaar lang vervoerskosten. Dit vergroot het programma bebouwing op locatie echter aanzienlijk. Er zijn daarom ook enkele alternatieven in beeld gebracht, welke een acceptabel

kenmerk: 20240122AG

alternatief kunnen zijn tegen lagere kosten. Vooralsnog is in de scenario’s uitgegaan van realisatie van een groter speellokaal en realisatie van een buitengymzaal (excl. sportveldje). Vervolgstappen • Bespreken haalbaarheidsonderzoek met de gemeente Epe & bestuur vereniging; • Verwerken aanpassingen n.a.v. bespreking in definitieve rapportage; • Besluitvorming door bestuur van de vereniging; • Besluitvorming door gemeente; • Bij gezamenlijke keuze voor een scenario, nader uitwerken van dit scenario (ruimtelijk, functioneel, technisch, financieel en juridisch); • Verstrekken voorbereidingskrediet; • Uitwerken plan; • Verstrekken investeringskrediet.

kenmerk: 20240122AG

8 Bijlage 1 – Impressies studies 2006/2007 Schetsontwerp architectenbureau ir. A.T. Hofland

kenmerk: 20240122AG

Schetsontwerpen Van Hoogevest

kenmerk: 20240122AG

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/14275602/1