933647 Informatienota Raad Algemene uitkering septembercirculaire 2023 incl. bijlage

Informatienota Raad Onderwerp Programma

Septembercirculaire Algemene gemeentefonds 11 - Bestuur en organisatie

Datum

19-12-2023

Portefeuillehouder

Dhr. mr. drs. M.B. Heere

Zaaknummer

933647

Adviseur

Jelle de Wit

Afdeling

Directie

Telefoonnummer

870

E-mail adres

jelle.de.wit@epe.nl

uitkering

Bijlage(n)

KENNISNEMEN VAN de ontwikkelingen in de Algemene uitkering uit het gemeentefonds zoals opgenomen in de septembercirculaire 2023.

INLEIDING Als regel informeert het Rijk de gemeenten drie keer per jaar over de ontwikkelingen in de Algemene uitkering uit het Gemeentefonds. De Algemene uitkering is de grootste inkomstenbron van de gemeente. Op 19 september 2023 is de septembercirculaire 2023 gemeentefonds verschenen. In de circulaire wordt informatie gegeven over de hoogte van de uitkering uit het gemeentefonds voor de jaren 2023 tot en met 2028. Ook is informatie opgenomen over de nieuwe financieringssystematiek vanaf 2027 en een actualisatie van het loon-/prijs accres op basis van de Miljoenennota 2024.

KERNBOODSCHAP Positief beeld De circulaire laat een positief financieel beeld zien. Met name voor 2027 en 2028. De positieve ontwikkeling is wel voor een belangrijk deel bedoeld om de consequenties van de verwachte hogere inflatie op te vangen en komt maar voor een klein deel tegemoet aan het landelijke tekort dat door de VNG is berekend voor de gemeenten vanaf 2026. De belangrijkste ontwikkelingen worden in deze informatienota toegelicht. In onderstaande tabel is het meerjarig effect van de septembercirculaire 2023 ten opzichte van de meicirculaire 2023 weergegeven. In de bijlage is per mutatie een korte toelichting opgenomen. (x €1.000)

Meicirculaire 2023 1. Accres (volume, LPO)/uitkeringsfactor)

2023

2024

2025

2026

2027

2028

62.600

66.228

69.442

65.743

67.259

68.882

-160

618

524

464

1.623

2.281

-1

-2

2. Financieringssystematiek deel BCF 3. Btw-compensatiefonds (voorschot 2023)

599

4. Decentralisatie-uitkering Participatie

61

54

51

48

45

42

-179

-192

-192

-192

-192

-192

6. Taakmutaties

6

151

60

13

13

-9

7. Overige

7

7

7

7

Septembercirculaire 2023

62.934

66.866

69.892

66.083

68.747

71.002

Financieel effect

+ 334

+ 638

+ 450

+ 340

+ 1.488

+ 2.120

5. WOZ-waarden mutaties

De uitkomst van de meicirculaire 2023 is uitgangspunt geweest bij het opstellen van de Programmabegroting 20242027. De septembercirculaire geeft een actualisatie van de verwachte ontwikkeling van de algemene uitkering ten opzichte van de meicirculaire, voor het lopende jaar 2023 en voor de komende 5 jaar. Hierbij is nu ook de ontwikkeling voor het jaar 2028 opgenomen.

VERVOLG Het financiële effect voor 2023 voor Epe is opgenomen in de tweede voortgangsrapportage 2023, die kort geleden aan de raad is aangeboden. Het effect voor 2024 wordt meegenomen in de eerste voortgangsrapportage 2024, die in het voorjaar van 2024 wordt opgesteld. Het financiële effect voor de jaren 2025 en verder wordt betrokken bij het opstellen van de Perspectiefnota en de volgende meerjarenbegroting voor de periode 2025-2028.

COMMUNICATIE N.v.t.

BIJLAGE bij informatienota septembercirculaire Algemene uitkering gemeentefonds Toelichting bij de mutaties 1. Accresontwikkeling Het 'accres' is gesplitst in een volume- en een nominaal deel, waarbij het nominale deel ter compensatie is van loon- en prijsstijging en het volumedeel ter compensatie van bevolkingstoename en reëel accres (gekoppeld aan de hoogte van de uitgaven van het Rijk). Huidige financieringssystematiek: - Volume: > voor 2022 t/m 2025 bevroren op het niveau van de meicirculaire 2022 > vooruitlopend op de nieuwe systematiek is voor 2026 (landelijk) € 1 mld. beschikbaar gesteld, waardoor het volume eigenlijk t/m 2026 is bevroren. - LPO (loon- en prijs ontwikkeling): indexering op basis van gecombineerde index (60% loonvoet overheid, 20% consumptie en 20% investeringen). Nieuwe financieringssystematiek vanaf 2027: - Volume: > de eenmalige € 1 mld. in 2026 is structureel gemaakt (voorjaarsnota Rijk 2023) > indexering op basis van de ontwikkeling van het bruto binnenlands product (bbp). Dit gebeurt op basis van een 8-jaars (t -9 t/m t -2) historisch gemiddelde van het bbp - LPO accres: de indexatie voor inflatie volgt de prijs bbp van het lopend jaar. De uitkomst resulteert in een hoger budget om de consequenties van de inflatie op te vangen. Dit wordt met name veroorzaakt door de doorwerking van de hogere inflatieverwachting voor 2024.

- Hoeveelheidsverschillen De hoeveelheidsverschillen (o.b.v. basisgegevens) van gemeente Epe zijn niet groot (voor 2023-2027 gemiddeld € 80.000 per jaar). Omdat er landelijk een stijging is van de volumes, wordt de uitkeringsfactor verlaagd (effect € 150.000 - € 250.000 per jaar). 2. Financieringssystematiek deel BCF In de meicirculaire 2023 is een structurele rijksbijdrage vanaf 2027 van € 1 miljard beschikbaar gesteld. In de septembercirculaire 2023 wordt, zoals in de meicirculaire aangekondigd, van dit bedrag nog een deel in het BTW compensatiefonds (BCF) gestort. Voor Epe is dat € 126.000. Dit was al als stelpost opgenomen (die nu vrijvalt), zodat het budgettair effect hiervan nihil is. 3. Btw-compensatiefonds (BCF) De niet bestede middelen in het btw-compensatiefonds worden toegevoegd aan het gemeentefonds. Dit betreft het voorschot over het jaar 2023. Voor Epe levert dit een eenmalig voordeel op van € 599.000. In de meicirculaire 2024 vindt de afrekening plaats. 4. Decentralisatie-uitkering Participatie Betreft compensatie Wsw voor bijzondere Wet Minimum loon verhoging. Voor Epe is dit € 61.000 in 2023, met een afbouw naar € 42.000 in 2028. 5. WOZ-waarden mutaties De WOZ-waarden zijn naar boven bijgesteld ten opzichte van de meicirculaire. Het eerder (in de meicirculaire) opgenomen rekentarief is ongewijzigd.

Hierdoor wordt de algemene uitkering lager (€ 179.000 in 2023 en € 192.000 vanaf 2024). 6. Taakmutaties In de septembercirculaire 2023 is een aantal taakmutaties opgenomen. Voor Epe gaat het om onderstaande bedragen (alleen bedragen > € 10.000): • Re-integratie: een verlaging van € 23.000 structureel vanaf 2028; • Bijzondere bijstand en vroegsignalering: € 59.000 eenmalig in 2024 • Jeugdzorg loon- en prijsbijstelling: € 79.000 in 2024 en € 47.000 in 2025 Energietoeslag Omdat de Wetswijziging met betrekking tot de Energietoeslag nog niet was aangenomen, is de uitbetaling hiervan nog niet verwerkt in de septembercirculaire. Op 21 september is het voorstel wel aangenomen door de Tweede Kamer en vervolgens op 3 oktober ook door de Eerste Kamer. Gemeenten kunnen daardoor – net als in 2022 – huishoudens op of net boven het sociaal minimum helpen met de hoge energiekosten.