Document · PDF

821616 Begroting 2024 Regio Stedendriehoek

Gemeenteraad 6 juli 2023, gemeente EpeBij agendapunt: (Hamerstuk) Regio Stedendriehoek - Begroting 202412.216 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Niet gevonden in dit document.

Begroting

Q0Q4

13 april 2023

})� Regio

� Stedendriehoek Apeldoorn • Deventer • Zutphen

Inhoudsopgave 1.

Voorwoord

Algemene ontwikkelingen

Uitgangspunten en kaderstelling

Begroting 2024: toelichting per programma

4.1

Programma 001 Uitvoeringsagenda 2023-2030

4.1.1

Toelichting

4.1.2

De plannen voor 2024

4.1.3

Kosten: wat gaat het programma 1 kosten?

4.2

Programma 002 Lobby, communicatie en regionale samenwerking

4.2.1

Toelichting

4.2.2

De plannen voor 2024

4.2.3

Kosten: wat gaat het programma 2 kosten?

4.3

Programma 003 Stafbureau en bestuur

4.3.1

Toelichting

4.3.2

De plannen voor 2024

4.3.3

Kosten: wat gaat het programma 3 kosten?

4.4

Resultaat

Recapitulatie op programmaniveau en

meerjarenperspectief 2024-2027 6.

Paragrafen

6.1

Weerstandvermogen en risicobeheersing

6.1.1

Weerstandscapaciteit

6.1.2

Risico

6.1.3

Kengetallen

6.2

Financiering

6.2.1

Kasgeldlimiet

6.2.2

Renterisiconorm

6.2.3

Kredietrisicobeheer

6.2.4

Relatiebeheer

6.3

Bedrijfsvoering

6.4

Verbonden partijen

6.5

Rechtmatigheid

Bijlagen 1. 2. 3. 4. 5. 6.

30 Taakveldenoverzicht 2024 Staat van personele lasten Overzicht reserves en van overheidswege ontvangen gelden Bijdragen deelnemende gemeenten voor begroting 2024 Balans jaarstukken 2022 Niet uit balans blijkende verplichtingen

31 32 33 33 34 35 2

Voorwoord Beste lezer, ‘De cost gaet voor de baet uyt’ is een bekend oud-Nederlands gezegde. Vrij vertaald: om winst te maken zul je eerst moeten investeren. Dat past ook bij ons. We zijn een ondernemende, netwerkende regio van acht gemeentes die met het onderwijs, bedrijven en tal van andere partners werken aan de toekomst. Maar als organisatie is de regio natuurlijk

zelf

geen ondernemer.

En omdat

we met

gemeenschapsgeld

gemeenschappelijke doelen bereiken, willen we scherp in beeld houden wat we samen in de pot stoppen en wat dit oplevert. Voor de Regio Stedendriehoek is alles rondom de ‘cost’ nu op een nieuwe manier overzichtelijk gemaakt in bijgaande Begroting 2024. Wat we willen bereiken staat centraal, langs de lijnen van het nieuwe uitvoeringsprogramma 2023-2030 dat ook dit voorjaar gereed komt. Vervolgens ziet u wat we investeren in al het verbindende en bouwende werk: lobby, communicatie en regionale samenwerking. De sturing en ondersteuning die nodig is om de regionale organisatie te laten functioneren, is het derde deel van de begroting. En de ‘baet’? Wat ons betreft is die zo helder als glas. Onze gezamenlijke investering maakt mogelijk dat we over tien, twintig jaar nog steeds een regio in balans zijn. Waar jongeren kunnen rekenen op een goede opleiding en werk, waar lucht en leven is voor mens en natuur, waar we zelf energie opwekken en elkaar goed kennen en weten te vinden om alle uitdagingen aan te gaan. Met de grote transities en uitdagingen van deze tijd, staan we voor stevige dilemma’s. En we moeten aanhaken op de grote ontwikkelingen van Nederland. Alleen dan lukt het om de basis voor onze regionale welvaart sterk te houden. Onze gezamenlijke investering maakt mogelijk dat we, vanuit die urgentie, op alle sporen actief kunnen blijven.

In dat oude gezegde mist wat ons betreft tussen die kosten en baten het belangrijkste aspect van ondernemen: hard werken en volhouden. Dat konden we, dat kunnen we en dat blijven we doen. De ‘cost’ staat helder op een rij en is meer dan ooit gekoppeld aan het wat en hoe van ons werk. Dat de begroting er ligt, danken we aan een klein team binnen onze regio. Maar voor het creëren van de ‘baet’ staan we allemáál aan de lat. Daarom onze oproep: laten we ook in 2024 samen het maximale halen uit onze investering! Namens het Dagelijks Bestuur van de Regio Stedendriehoek, Alex van Hedel (portefeuillehouder Financiën) Ron König (voorzitter)

2. Algemene ontwikkelingen Belang van het regionale niveau groeit Regionale samenwerking is belangrijker dan ooit, niet alleen tussen overheden maar zeker ook in het netwerk met onderwijs, bedrijfsleven en andere maatschappelijke organisaties. De hoge opkomst bij de verkiezingen van Provinciale Staten en de waterschappen laat zien dat de grote keuzevraagstukken en ontwikkelopgaven die het Rijk bij de provincies neerlegt, ertoe doen voor de inwoners van Nederland en daarmee ook voor de inwoners van onze regio. Deze opgaven gaan onder meer over verstedelijking, landelijk gebied, mobiliteit, arbeidsmarkt en energietransitie. Rijk en provincies zoeken bij de uitvoering van deze opgaven steeds meer de aansluiting bij samenwerkingsverbanden op regionaal niveau, zoals de Regio Stedendriehoek. We zien dat financieringsstromen om deze opgaven te realiseren steeds meer van het Rijk en de provincies naar die regio verbanden gaan. Voorbeelden hiervan zijn de Regiodeal, de Woondeal, het regioarrangement. We zien om ons heen dat sterk georganiseerde regio’s het voor elkaar krijgen om lokale en regionale ontwikkelvraagstukken beter voor het voetlicht te krijgen bij bijvoorbeeld de provincies of de Rijksoverheid. Daarmee hebben zij meer invloed op Rijksbeleid en meer toegang tot investeringen die nodig zijn voor de grote transities waar gemeentes voor staan.

Kortom, om als individuele gemeente grote investeringen te kunnen doen, is het noodzakelijk om bovenlokaal samen te werken. Hoe sterker de regio, hoe meer kracht in het streven naar een gezonde toekomst voor de lokale gemeenschap.

Een regio met een duidelijk doel Een sterke regio is een regio die hoog scoort op brede welvaart, een term die steeds meer ingeburgerd raakt en die laat zien dat welvaart gaat over alle aspecten van het leven en niet alleen over de geldkant van de economie. Om het niveau van onze brede welvaart vast te houden en te versterken hebben we wél voldoende financiële middelen nodig. Juist omdat het belang van het regionale niveau groeit, hebben we elkaar hiervoor nodig. Als Regio Stedendriehoek zijn we een groeiregio; we groeien gestaag richting 500.000 inwoners. Deze schaal van 500.000 inwoners is ook nodig om ons voorzieningenniveau op peil te houden. We gaan voor een regio in balans op grote maatschappelijke thema’s van leefbaarheid. We willen leven in een aantrekkelijk gebied met goede scholen, winkels, groen, openbaar vervoer, sportfaciliteiten, huisvesting voor iedereen, cultuur en zorg. We willen dat bedrijven van klein tot groot hier kunnen vestigen en groeien. Dat vraagt om ruimte, goede vakmensen, goede fysieke en digitale bereikbaarheid en goed onderwijs. En alles moet een plek vinden in goede balans met ons mooie maar kwetsbare landschap van Veluwe en IJssel. Hoe we werken aan die doelen, staat uitgewerkt in de Uitvoeringsagenda 2023-2030.

Van twee naar één: werkorganisatie, bestuur, begroting Om de doelen uit de Uitvoeringsagenda te realiseren, hebben we een sterke werkorganisatie nodig die de gemeenten ondersteunt, een gezamenlijke krachtige regionale koers ontwikkelt, voortdurend lobbyt voor steun bij provincies, Rijk en Europa en samenwerkt in een stevig regionaal en bovenregionaal netwerk. Kenmerkend voor de nieuwe werkorganisatie is haar vermogen met een ondernemende werkwijze, maatschappelijke doelen te realiseren.

Vanaf 1 januari 2024 is de regionale werkorganisatie volledig georganiseerd langs de lijnen van de uitvoeringsagenda. De afgelopen jaren was er sprake van twee werkorganisaties met twee besturen: de Strategische Board en de Regio Stedendriehoek, die separaat werden aangestuurd. Vanaf 1 januari 2024 is er sprake van slechts één werkorganisatie en één bestuur die ten dienste staan van de realisatie van de uitvoeringsagenda. Er is voortaan één begroting, met één verantwoording richting de gemeenteraden in elk van onze acht gemeentes. De samenwerking tussen overheden, onderwijsinstellingen en ondernemers, waar de Strategische Board aan werkt en waarvoor een aparte jaarlijkse afdracht van gemeenten plaatsvond, wordt volledig in de structuur en werkwijze en dus ook de begroting van de nieuwe organisatie verankerd. De Strategische Board blijft haar cruciale rol spelen in het regionale netwerk maar niet meer als bestuur met een separate werkorganisatie; in de nieuwe vorm is de Strategische Board een netwerk met impactvolle regionale en bovenregionale leden, die samen advies uitbrengen aan het bestuur van de Regio Stedendriehoek over landelijke en regionale ontwikkelingen en een belangrijke rol speelt in de externe profilering van de regio. De ondersteuning van de Strategische Board vindt plaats vanuit de werkorganisatie.

Cruciaal voor het versterken van de regio en het realiseren van de uitvoeringsagenda zijn mensen. Mensen met hart voor de regio die partijen aan elkaar weten te verbinden omdat we samen verder komen dan alleen. Dat geldt voor de mensen uit het regionale netwerk maar zeker ook voor de medewerkers die de werkorganisatie vormen en voor het bestuur dat richting geeft aan de regionale koers. Daarom ziet u in de begroting 2024 vooral een groei van de menskracht en meer budget om de netwerkfunctie en externe profilering te kunnen versterken.

Toename begroting Voor 2024 vragen wij € 3.917.100 van de acht gemeenten in totaal. Alle financiering voor de regio is hierin samengevoegd zodat in één oogopslag duidelijk is wat de kosten zijn van de regionale samenwerking. Voorheen was een aantal kostenposten in andere financieringsstromen ondergebracht. De begrotingen van de huidige Strategische Board en de Regio Stedendriehoek voegen we nu samen. Door de werkorganisaties samen te voegen, besparen we op overhead (van een dubbele directie gaan we terug naar 1 directeur, wat ook een vermindering van de managementondersteuning met zich meebrengt). De vrijvallende middelen zetten we in voor een versterking van de programma’s van de uitvoeringsagenda, lobby, communicatie en regionale samenwerking. We nemen u graag mee in wat er veranderd is ten opzichte van 2023. In 2023 was de totale gemeentelijke afdracht aan de regionale samenwerking het volgende: -

De initiële begroting voor de Regio Stedendriehoek was € 1.335.419 (€2,98 per inwoner)

In de Begroting 2023 van de Strategische Board is een bijdrage van € 805.632 opgenomen (€ 1.80 per inwoner).

In 2023 heeft u akkoord gegeven op een extra inzet van €360.000, vooruitlopend op een structurele versterking van de regionale werkorganisatie (€0,80 per inwoner)

Tot nu toe worden medewerkers uit de gemeentelijke organisaties voor een aantal uur per week in-kind (om niet) ingezet. Dit omvat tot nu toe een waarde van ca € 500.000 (1,12 per inwoner).

Dit is een bedrag van €6,70 per inwoner dat uit verschillende financiële potjes kwam. Daarnaast zijn de loonkosten fors gestegen, in verband met de nieuwe CAO voorwaarden. Dit is een bedrag van ca. € 250.000 (€0,56 per inwoner). Bij elkaar opgeteld komt dit op een bedrag van €7,26 per inwoner. Dit zijn de structurele kosten die nodig zijn voor de versterking van de organisatie ten behoeve van de uitvoeringsagenda. 5

Bovenop deze structurele kosten vragen we voor 2024 en 2025 jaarlijks incidenteel €1,49 extra per inwoner. De totale bijdrage voor 2024 en 2025 komt hiermee op €8,75 per inwoner. De redenen hiervoor zijn: -

We zetten de komende twee jaar extra in op lobby en externe profilering om de belangen van de Regio Stedendriehoek zoals verwoord in de uitvoeringsagenda voor het voetlicht te brengen in Den Haag en Brussel. Dit vraagt extra middelen voor de inhuur van senior lobbycapaciteit maar ook additionele middelen voor het organiseren van gerichte evenementen ten behoeve van de netwerksamenwerking in de regio en de lobby in Den Haag en Brussel (€0,93 per inwoner).

In de begroting is een nieuwe post opgenomen van €250.000 voor de opstart van het investeringsplatform, zie programma 001. Het investeringsplatform is een van de middelen om externe financiering naar de regio te krijgen ten behoeve van de uitvoeringsagenda (€0,56 per inwoner).

Voor beide onderdelen geldt dat er een gerichte opdracht aan gekoppeld is. Na twee jaar vindt een evaluatie plaats of de investering de gewenste resultaten oplevert en vindt besluitvorming plaats over al dan niet voortzetten. De bundeling naar één werkorganisatie met één begroting maakt een einde aan een voor alle gemeenten ongewenste situatie. Er was sprake van gebrek aan overzicht en scheve verhoudingen tussen wat elke gemeente bijdraagt aan de regio door inzet van eigen medewerkers zonder daarvoor een vergoeding te vragen. Dit is vanaf nu verleden tijd. Uit de nieuwe begroting wordt al het regionale werk betaald, zodat gemeenten transparant een passende compensatie krijgen als ze medewerkers leveren voor projecten en werkzaamheden in de regio. Voor iedereen is inzichtelijk wat het werk is en wat de vergoeding is.

Nieuwe indeling begroting De begroting 2024 ziet er anders uit dan u gewend bent. De Uitvoeringsagenda 2023-2030 is leidend voor alles wat we regionaal oppakken. Nog sterker dan voorheen leggen we de nadruk op een krachtige regionale koers, gebaseerd op de doelen uit de Uitvoeringsagenda, en op externe profilering van de regio door een krachtige lobby en communicatie. Om in aanmerking te komen voor grootschalige investeringen door het Rijk en Europa voor de transities waar we voor staan, hebben we als regio een kwalitatief, gedragen verhaal nodig. De begroting is opgedeeld in drie programma’s:

Programma 001 Uitvoeringsagenda 2023-2030 In dit programma treft u een overzicht aan van alle uitgaven die nodig zijn om de doelen van de uitvoeringsagenda 2023-2030 te realiseren. Ook de inzet (capaciteit en middelen) voor het Investeringsplatform zijn in dit programma opgenomen omdat het bijdraagt aan de realisatie van de doelen uit de agenda.

Programma 002 Lobby, communicatie en regionale samenwerking Lobby, communicatie en het actief verbinden van regionale en bovenregionale partners aan de regionale opgaven is, naast het ontwikkelen van een gedragen inhoudelijke regionale koers, hét speerpunt van de regionale werkorganisatie. In dit programma vindt u de capaciteit en middelen die nodig zijn om de Regio Stedendriehoek op de juiste podia te zetten.

Programma 003 Stafbureau en Bestuur In dit programma vindt u de capaciteit en middelen terug die nodig zijn voor de aansturing van de werkorganisatie, de ondersteuning van het bestuurlijke proces en de ondersteuning van de bedrijfsvoering.

Begroting 2024 Programma 001 Uitvoeringsagenda 2023-2030 Inzet Capaciteit Groene en Slimme Verstedelijking Regionale Economie van de Toekomst Vitaal Landelijk Gebied Bereikbaarheid Gebiedsontwikkeling Algemeen Totaal

1.707.542 50.000 50.000 50.000 100.000 50.000 50.000 2.057.542

Programma 002 Lobby, Communicatie en Regionale Samenwerking Inzet Capaciteit Regionale Congressen Communicatie Monitoring Totaal

744.365 100.000 125.000 90.000 1.059.365

Programma 003 Stafbureau en Bestuur Inzet Capaciteit Werkplek Control Bestuur Totaal

544.193 154.000 87.000 15.000 800.193

Geraamd totaal saldo lasten

3.917.100

Bijdrage gemeenten (baten)

3.917.100

Geraamde resultaat

Voor vergelijk met voorgaande jaren en het resultaat 2022 wordt verwezen naar de overzichten verderop in de begroting

Uitgangspunten en kaderstelling

De begroting van de Regio Stedendriehoek moet voldoen aan het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). De bijdragen van de gemeenten worden op basis van het aantal inwoners verdeeld. In haar bestuursvergadering van 15 december 2022 heeft het Dagelijks Bestuur de kaderbrief voor de programmabegroting 2024 vastgesteld en via de colleges van de aangesloten gemeenten verzonden aan de raden. Voor de indexeringscijfers wordt aansluiting gezocht bij de indexeringsrichtlijnen van de gemeente Apeldoorn. De volgende indexcijfers zijn voorlopig gehanteerd in de begroting 2024-2027: materiële index loonkostenindex gewogen index huurindex

2024

2025

2026

2027

1,040 1,078 1,065 1,031

1,040 1,054 1,050 1,031

De jaarlijkse inwonersbijdrage 2024 komt uit op de volgende bedragen per gemeente: inwoners dec 2022 begroting 2024 lasten

Apeldoorn Brummen 165.611 20.890

Deventer 101.466

Epe 33.257

Heerde 18.976

Lochem 34.069

Voorst 24.944

Zutphen 48.330

Totaal 447.543 baten

Uitvoeringsagenda 2023-2030 Lobby, communicatie en regionale samenwerking Stabureau en Bestuur

2.057.542

761.383

96.040

466.482

152.896

87.241

156.629

114.678

222.193

2.057.542

1.059.365 800.193

392.013 296.107

49.448 37.351

240.177 181.418

78.722 59.462

44.917 33.928

80.644 60.914

59.044 44.599

114.400 86.413

1.059.365 800.193

Totaal inwonerbijdrage 2024

3.917.100

1.449.503

182.839

888.077

291.080

166.087

298.187

218.321

423.006

3.917.100

Totaal inwonerbijdrage 2023 *

2.141.051

792.012

99.972

485.330

159.096

90.774

163.057

119.479

231.332

2.141.051

Totaal inwonerbijdrage 2022 *

2.067.532

763.821

96.889

469.789

154.066

87.130

157.532

115.082

223.225

2.067.532

Totaal inwonerbijdrage 2021 *

2.030.087

747.026

95.234

462.610

152.335

85.341

154.748

112.699

220.094

1.254.286

* inclusief bijdrage Strategische Board Stedendriehoek

De bijdrage op basis van de voorliggende begroting 2024 ziet er dan als volgt uit. Bijdrage per gemeente (o.b.v. inwoners dec 2022 CBS) 2024 2025 2026

2027

Apeldoorn Brummen Deventer Epe Heerde Lochem Voorst Zutphen Totaal per inwoner

1.687.796 212.897 1.034.073 338.933 193.391 347.208 254.212 492.547 4.561.058 10,19

1.449.503 182.839 888.077 291.080 166.087 298.187 218.321 423.006 3.917.100 8,75

1.524.909 192.350 934.276 306.223 174.727 313.700 229.679 445.012 4.120.875 9,21

1.604.270 202.361 982.899 322.160 183.820 330.026 241.632 468.172 4.335.340 9,69

De bijdrage per inwoner bedraagt in 2024 € 8,75. Voor de opbouw van de inwonersbijdrage ten opzichte van 2023 verwijzen wij naar pagina 5, onder het kopje Toename begroting, waar het verschil wordt verklaard.

4. Begroting 2024: Toelichting per programma 4.1 Programma 001 Uitvoeringsagenda 2023-2030 4.1.1 Toelichting In dit programma treft u een overzicht aan van alle uitgaven die nodig zijn om de doelen van de uitvoeringsagenda 2023-2030 te realiseren. Er wordt in 2024 gewerkt vanuit 6 programma’s: De 3 centrale programma’s: •

Slimme, groene verstedelijking

•

Vitaal landelijk gebied

•

Regionale Economie van de toekomst

En de 3 voorwaardenscheppende programma’s: •

Gebiedsontwikkeling

•

Bereikbaarheid en mobiliteit

•

Regionale Energiestrategie (valt bestuurlijk en financieel niet onder de GR)

Elk programmateam bestaat uit een programmamanager en een programmasecretaris die de vaste formatie vormen. Daarnaast bestaat elk programma uit verschillende opgaven waar projectleiders op werkzaam zijn. In de uitvoeringsagenda ziet u welke opgaven/doelen dit zijn. Dit is een flexibele schil, in het jaarplan 2024 staat vermeld aan welke specifieke opgaven er wordt gewerkt en welke capaciteit daar voor nodig is. Elk programma beschikt daarnaast over een algemeen budget dat besteed wordt aan benodigde onderzoeken/analyses, aan expertsessies of andere bijeenkomsten die nodig zijn om het regionale netwerk op deze opgave bij elkaar te brengen. De opgave van de programmateams is om, samen met àlle regionale partijen die voor het resultaat nodig zijn, de doelen uit de uitvoeringsagenda te realiseren en te werken aan concrete projecten en initiatieven. Aan elke programma is een Programmaberaad gekoppeld dat bestaat uit bestuurders van gemeenten, op thema aangevuld met bestuurders vanuit waterschappen en/of andere betrokken organisaties. Bij een aantal programma’s vindt u naast uitgaven ook inkomsten terug uit subsidies die ontvangen worden van de Rijksoverheid. Dit geldt met name voor de programma’s Slimme, groene verstedelijking en Bereikbaarheid en Mobiliteit.

Uitzonderingen: RES en Regio Deal Het programma RES is op inhoud gelinkt aan de Uitvoeringsagenda en een integraal onderdeel van het Ruimtelijk regioverhaal (wat onder het programma Gebiedsontwikkeling valt) maar valt bestuurlijk en financieel niet onder verantwoordelijkheid van de Regio Stedendriehoek. Er is een aparte Stuurgroep RES die rechtstreeks schakelt met de colleges van de 7 betrokken gemeenten en de bestuurlijke organen van de waterschappen en de netbeheerder. Het programma heeft een eigen begroting vanuit het Nationaal programma RES. De gemeente Brummen is kassier voor deze begroting. Het programma wordt op inhoud niet beschreven in deze begroting.

Dit geldt ook voor de huidige Regio Deal (looptijd tot eind 2024. Er is een Stuurgroep Regio Deal, die rechtstreeks schakelt met de 8 colleges. Ook hier is sprake van een eigenstandige begroting. De gemeente Apeldoorn is kassier voor deze begroting.

Investeringsplatform In dit programma is ook een post opgenomen voor fase 1 van het Investeringsplatform. In 2023 is de kwartiermakersfase afgerond. Uit de kwartiermakersfase, waar aan de hand van verschillende voorbeeldprojecten onderzocht is hoe deze financierbaar te maken, is gebleken dat de benodigde investeringen niet goed van de grond komen. Dat geldt voor de markt en voor gemeenten. Obstakels zijn bijvoorbeeld het eigenaarschap, de rolneming door gemeenten, de kosten en een mismatch tussen de business cases en de voorwaarden voor financiering. Daardoor ontstaat er spanning tussen de opgaven waar de Regio Stedendriehoek voor staat en de concrete activiteiten. Om de uitvoeringsagenda te realiseren zijn projecten nodig èn externe financiering. Het Dagelijks Bestuur heeft besloten om te starten met fase 1 van het investeringsplan om daarmee de 1e stap te zetten op weg naar ‘samen regionaal investeren’. Het hoofddoel is projecten mogelijk te maken die individuele gemeenten of bedrijven niet op eigen kracht kunnen realiseren. Hiervoor is een post van €250.000 opgenomen. Het spreekt voor zich dat de doelen van de uitvoeringsagenda leidend zijn voor het soort projecten dat begeleid gaat worden. Het eigenaarschap van de projecten blijft bij de desbetreffende gemeente , onderneming etc.

Het gaat om de begeleiding van de projecteigenaren zodat zij hun business case aanscherpen om deze beter te laten matchen met de voorwaarden die externe financiers stellen. Na twee jaar wordt geëvalueerd en vindt besluitvorming plaats over het al dan niet voortzetten van het investeringsplatform.

4.1.2 De plannen voor 2024 In deze paragraaf vindt u per programma beschreven wat we willen bereiken in 2030 (de doelen uit de uitvoeringsagenda) en wat we daarvoor gaan doen in 2024. Het programma Regionale energiestrategie wordt hier niet beschreven, de plannen ven financiering oor 2024 worden via de Stuurgroep RES rechtstreeks met de colleges gedeeld. Wat we willen bereiken binnen de programma’s is in deze begroting procesmatig beschreven. In het Jaarplan 2024, dat begin 2024 wordt opgeleverd, worden per programmaonderdeel concrete resultaten benoemd. In het jaarverslag 2024 wordt over de uiteindelijk bereikte resultaten gerapporteerd.

Slimme, groene verstedelijking We wonen, leven en werken in één van de mooiste regio’s van Nederland, met een aantal mooie kernen en steden in een groen ommeland en goed bereikbaar. Die kwaliteiten willen we behouden, versterken en waar dat nog beter benutten. In het programma Slimme, groene verstedelijking komen opgaven zoals wonen, voorzieningen, bereikbaarheid en energietransitie samen. Dat doen we op een eigentijdse manier, klimaatadaptief, natuurinclusief én met toepassing van nieuwe technologie. De doelen voor 2030 waar wij ons op richten zijn: •

24.000 nieuwe woningen en verduurzamen bestaande wijken

•

Versterken stationsgebieden

•

Goede bereikbaarheid voor inwoners 11

De gemeenten hebben met elkaar woningbouwafspraken gemaakt, samen met de provincies Gelderland en Overijssel, de corporaties en het ministerie van BZK. We kijken zowel naar de demografische ontwikkeling van de regio en naar de wervingskracht die deze regio heeft op nieuwe vestiging voor jongeren en jonge gezinnen. We investeren met onze partners in de publieke en culturele voorzieningen. We werken hiervoor de regionale woondeal in 2024 uit in woonprogramma’s per gemeente. Onze stationslocaties zijn in 2030 plekken waar je wilt wonen, werken, leren of gewoon vermaken. Het zijn goed bereikbare plekken met het omliggende gebied. We hebben in 2024 een duidelijk plan voor de stationsgebieden en spoorzones van Apeldoorn, Deventer, Voorst, Zutphen en Brummen. Voorzieningen, werk, kennisclusters, onderwijs en wonen komen hierbij samen op goed bereikbare plaatsen. We trekken waar dat zinnig is gezamenlijk op naar onze partners provincie, rijk, ns en ProRail. Ons woningbouwprogramma is divers en betaalbaar. De gemeenten hebben een gezamenlijke afspraak gemaakt over het aandeel sociale woningen en betaalbare huur- en koopwoningen. We houden rekening met nieuwe woonvormen en zorgen er voor dat we regionaal onze opgave realiseren voor bijvoorbeeld arbeidsmigratie, vluchtelingen en statushouders.

Bij nieuwbouw en vernieuwing van de bestaande bouw vergroten we het aandeel circulaire en natuurlijke grondstoffen. Dit doen we in samenwerking met bedrijven en agrariërs in de regio. We werken in 2023 samen met private en publieke partners een uitvoeringsplan uit voor circulair en biobased (ver)bouwen. In 2024 realiseren we diverse voorbeelden. We verduurzamen bestaande wijken, kernen of dorpen. Daarbij werken we integraal en kijken verder naar bijvoorbeeld de mogelijkheden van klimaatadaptieve en natuurinclusieve inrichting. Ook onze mobiliteit en energievoorziening verandert. Dit heeft effect op de openbare ruimte en de ordening van de energieinfrastructuur. De kennis die we in lopende projecten opdoen in de energietransitie en verduurzaming benutten we voor andere locaties. Met de gemeenten werken we in 2024 een plan uit hoe we in 2030 de 20.000 woningen in wijken, kernen en dorpen gaan verduurzamen op een integrale wijze.

Vitaal landelijk gebied Het programma Vitaal Landelijk Gebied is in een korte tijd uitgegroeid tot een inhoudelijk goed doordacht integraal programma. De totstandkoming van de Uitvoeringsagenda Regio Stedendriehoek 2023-2030 viel min of meer samen met de toenemende aandacht op de ontwikkelingen in het buitengebied in het algemeen en de uitdagingen rondom stikstof in het bijzonder. Parallel daaraan werd duidelijk dat juist ook de regio’s gevraagd werd daarbinnen een rol te pakken. De doelen waarop wij ons richten zijn •

Gezond en robuust water- en bodemsysteem

•

Leefbaar landelijk gebied

•

Hoge landschappelijke kwaliteit

•

Ruimte voor agrarisch ondernemerschap

•

Duurzaam voedselsysteem

Voor het onderwerp gezond- en robuust watersysteem en hoge landschappelijke kwaliteit wordt er intensief samengewerkt met partners zoals de waterschappen, maar ook agrarisch natuurbeheer, natuurorganisaties etc. Wij gaan aan de slag met de uitwerking van het Plan van Aanpak dat in 2023 wordt opgesteld. Voor leefbaar landelijk gebied is de samenwerking noodzakelijke met andere programma’s. Het gaat onder andere om een gevarieerd en betaalbaar woningenaanbod in de dorpen en kernen en een goede bereikbaarheid van voorzieningen. Dit zijn onderdelen die opgepakt worden in het programma slimme, groene verstedelijking en vanuit de mobiliteitsagenda. Het onderdeel ruimte voor agrarisch ondernemerschap werken we uit via de scholing en netwerken gericht op Natuurinclusieve landbouw met behulp van POP3 gelden, middelen die we tot eind 2024 kunnen aanwenden.. Ook werken we samen met de innovatiecooperatie aan verdere vulling van dat onderdeel.De versterking van het duurzaam voedselsysteem loopt eveneens via POP3 gelden. Ook dit loopt door tot eind 2024. Overige onderdelen zijn mede afhankelijk van uitstaande sporen via provincie rijk, binnen de VLGG gelden, regiodeal, DAW subsidiespoor, leadergelden etc. Of en in welke mate deze toegekend worden zal pas in de loop van 2023 bekend worden vervolgens door middel van een begrotingswijziging in de begroting opgenomen worden.

Regionale economie van de toekomst Een sterke regionale economie en goed functionerende bedrijven creëren werk en inkomen. Dat is belangrijk voor de bestaanszekerheid van onze inwoners. Het midden- en kleinbedrijf is de drijvende kracht van onze regionale economie. De gewenste groene en digitale groei vraagt om meer en toekomstbestendige werklocaties. De doelen voor 2030 waar wij ons op richten zijn: • Ruimte voor werk door uitbreiding van bedrijventerreinen • Toekomstbestendige bedrijventerreinen • Een veerkrachtige arbeidsmarkt • Een logistiek ecosysteem A1/IJssel • Kweekplaatsen voor groene en digitale groei in het MKB Voldoende ruimte voor werk is essentieel voor onze regionale economie. Daarom maken we in 2024 nieuwe regionale afspraken over de uitbreiding van bedrijventerreinen. Met de Regio Deal (3e tranche) hebben we mooie stappen gezet samen met het georganiseerde bedrijfsleven om een deel van de bedrijventerreinen in onze regio toekomstbestendig te maken. Het gaat om projecten rondom Smart Grids, vergroening, veiligheid, circulariteit en de organisatiegraad. In 2024 zetten we dit voort. De arbeidsmarkt is in beweging. We zetten in op het vergroten van arbeidsproductiviteit en arbeidsparticipatie door onbenut arbeidspotentieel krachtiger te mobiliseren. Daarom ontwikkelen we met onze achterbannen de komende tijd een human capital agenda.

In 2024 geven we de uitvoering van deze strategische agenda verder vorm. Voor het logistiek ecosysteem A1/ IJssel richten we ons in 2024 op de verdere professionaliseren van het logistiek netwerk en geven we invulling aan de (Europese) ambities voor de North Sea-Baltic Corridor. 13

Het bedrijfsleven wordt uitgedaagd door crises, ontwikkelingen in de markt en op de arbeidsmarkt, energievraagstukken, verduurzaming, veiligheid en digitalisering. In al deze uitdagingen spelen kennis en innovatie een sleutelrol. We bouwen in 2024 daarom aan een regionale mkb ondersteuningsinfrastructuur.

Gebiedsontwikkeling We staan als regio, net als in de rest van Nederland, voor grote ruimtelijke opgaven. Onze leefomgeving staat onder druk. Het woningentekort, de stikstofdepositie, de behoefte aan duurzame energie, het teruglopen van de kwaliteit van natuur, en extremere weersomstandigheden vragen om keuzes. De ruimte is beperkt en als regio willen we onze kwaliteit van leven borgen. Deze ruimtelijke opgaven hebben een groot effect op de inrichting van de ruimte, het beslag daarop en ze zijn grensoverschrijdend. Het belang om deze ruimtelijke opgaven vanuit regionaal perspectief op te pakken is groot. Leidende principes als Bodem en Water Sturend maken ruimtelijke opgaven niet langer voor elke gemeente per definitie even geschikt. Er is binnen gebiedsontwikkeling ook veel aandacht voor onze regio-grensoverschrijdende samenwerkingen. De integraliteit met de drie programma’s Slimme groene verstedelijking, Vitaal landelijk gebied en Regionale economie van de toekomst is essentieel voor het programma Gebiedsontwikkeling. Gebiedsontwikkeling richt zich tot 2030 en verder op de drie perspectieven die door het Rijk, via de provincies, bij de regio’s neergelegd worden: 1) perspectief voor landbouw en natuur, 2) ordenende netwerken voor energie en (circulaire) economie en 3) leefbare steden en regio’s.

De komende jaren is de Regio Stedendriehoek een belangrijke gesprekspartner voor provincies en Rijk en zorgen we binnen het programma Gebiedsontwikkeling dat we regionaal ons ruimtelijk perspectief inhoudelijk en bestuurlijk verder uitwerken. Dit om ook aanspraak te kunnen maken op financierings- of ondersteuningsmogelijkheden vanuit Rijk en provincies.

Bereikbaarheid en mobiliteit Mede als input voor de uitvoeringsagenda heeft het Dagelijks Bestuur op 14 december 2022 de mobiliteitsagenda 2023-2027 vastgesteld. De agenda gaat niet alleen over het verbeteren van de bereikbaarheid, maar ook over het verbeteren van de leefomgeving, het economisch vestigingsklimaat en de klimaatdoelstellingen. Mobiliteit staat voor een grote klimaatopgave. In het klimaatakkoord is een CO2 reductie van 49% CO2 aangegeven voor 2030. De inzet richt zich op drie doelen:

1. Verbetering van de bereikbaarheid met omliggende regio’s

Veel verplaatsingen uit de regio zijn naar de Randstad en naar het oosten, maar ook in noord-zuid richting. Op dit moment slibben wegen van en naar de regio dicht, zijn treinsporen aan vernieuwing en verbreding toe en blijft logistiek potentieel onbenut door achterblijvende waterinfrastructuur. Met name de A1 corridor vormt hierbij een knelpunt, zowel op de weg als op het spoor. Maatregelen: •

Aanpak A1-corridor

•

Uitvoeren maatregelen A50-corridor

•

Mobiliteit en verstedelijking

•

Verbeteren waterbereikbaarheid 14

2. Regionale knelpunten op wegennet verlichten

Binnen de regio vinden veel reisbewegingen plaats tussen de grote woongebieden en belangrijke werkgebieden. En er zijn veel logistieke verplaatsingen. De beoogde ruimtelijke ontwikkelingen en verdere groei van de mobiliteit leidt daarmee niet alleen tot problemen op het bovenregionale netwerk, maar ook op het regionale netwerk ontstaan problemen. Om een toename van het aantal reisbewegingen efficiënt en duurzaam te kunnen faciliteren, is het nodig naar het hele vervoerssysteem te kijken waarbij alle mogelijke modaliteiten aan bod komen. Maatregelen: •

Stimuleren fietsgebruik

•

Ontwikkeling mobiliteitshubs

•

Transitie naar slimme mobiliteit

•

Samenwerking met bedrijven

3. Bereikbaarheid binnen de (nieuwe) verstedelijkte gebieden versterken

Niet alleen nieuwe woongebieden zorgen voor congestie, verkeersproblemen en negatieve milieueffecten. Ook bestaande woongebieden dragen daaraan bij. Voor binnenstedelijke gebieden geldt dat de menging van functies hoog is. Om inbreiding met verduurzaming te kunnen faciliteren zijn slimme oplossingen voor het omgaan met ruimte voor verkeer en mobiliteit noodzakelijk. Maatregelen: •

Nieuwe mobiliteitsoplossingen in planvorming

•

Stimuleren fiets, stimuleren deelmobiliteit (STOMP principe)

Op elk van deze 3 doelen worden in 2024 specifieke maatregelen ingezet, conform de Mobiliteitsagenda.

Investeringsplatform In 2023 is de kwartiermakersfase afgerond en heeft besluitvorming plaatsgevonden over de start van een investeringsplatform. Dit platform richt zich op revolverende financieringen van renderen projecten. Het doel voor 2030 waar wij ons op richten: •

Een sterke toename van het aantal projecten dat succesvol gekoppeld is aan externe financiering ten behoeve van de realisatie van de uitvoeringsagenda

In 2024 wordt een team van financieel experts opgericht dat als taak heeft om kansrijke projecten te identificeren in het licht van de uitvoeringsagenda. Een belangrijk onderdeel is communicatie, het ‘in de markt zetten’ van deze nieuwe begeleidingsvorm, en een triple helix governance, wie besluit welke projecten kansrijk zijn en welke niet. Er wordt een begeleidingsprogramma ontwikkeld met als doel om de projecteigenaren de tools in handen te geven hun business case zodanig op te stellen dat de match met externe financiering beter gemaakt kan worden. Het financieringslandschap wordt in kaart gebracht en de relaties met de financiers wordt onderhouden.

4.1.3 Kosten: wat gaat het programma kosten?

omschrijving

rekening

begroting na wijziging 2023

2022 Inzet capaciteit Bijdrage Board Groen, slimme verstedelijking Vitaal landelijk gebied Werkplek van de toekomst Bereikbaarheid Gebiedsontwikkeling Algemeen Totale lasten Agenda omschrijving

2024

328.677 70.373 13.310 25.394 27.498 610.048 245.140

465.836 72.460 10.297 15.445 23.168 118.720 113.571

1.707.542 50.000 50.000 50.000 100.000 50.000 50.000

1.320.440

819.497

2.057.542

rekening

begroting na wijziging 2023

2022 Bijdrage gemeenten agenda Bijdrage bereikbaarheid subsidies Vergoeding detachering Bijdrage strategische uitvoeringsagenda Bijdrage verkenning regonaal bodembeleid Bijdrage kwartiermaker logistiek netwerk

begroting

begroting 2024

557.175 532.634 40.821 53.966 7.525 2.723

819.497 -

2.057.542 -

Totale baten Agenda

1.194.844

819.497

2.057.542

Bijdrage uit reserves

152.515

Saldo

26.919

2025 2.166.249 2.166.249

2026 2.280.707 2.280.707

2027 2.401.219 2.401.219

Meerjarenperspectief Lasten Baten Saldo

Toelichting Bedragen Bereikbaarheid: Bij het programma Bereikbaarheid zijn in de cijfers 2022 naast het programmabudget, ter grootte van € 77.414, de subsidies in de lasten meegenomen die vanuit de provincies en het Rijk beschikbaar zijn gesteld, de omvang van de subsidie bedraagt € 532.634. Het betreft de subsidies Werkgeversaanpak 2019-2021 (€ 211.020), Slimme en schone mobiliteit 2020 (€ 151.140) en Packagedeal fiets (€ 171.474). Het totaalbedrag aan de lasten kant komt in 2022 uit op € 610.048. Het subsidiebedrag wordt aan de batenkant in 2022 verantwoord. De subsidies over 2023 en 2024 zijn nog niet bekend en zijn derhalve niet opgenomen in de begrote cijfers.

4.2 Programma 002 Lobby, communicatie en regionale samenwerking 4.2.1 Toelichting Lobby, communicatie en het actief verbinden van regionale en bovenregionale partners aan de regionale opgaven is, naast het ontwikkelen van een gedragen inhoudelijke regionale koers, hèt speerpunt van de regionale werkorganisatie. In dit programma vindt u de capaciteit en middelen die nodig zijn om de Regio Stedendriehoek op de juiste podia te zetten. In het programma is ook budget opgenomen voor monitoring.

Lobby De lobby door de werkorganisatie van de Regio Stedendriehoek heeft als doel om voor de regio belangrijke thema’s op de agenda van provincies en het Rijk te krijgen (denk aan een goede dekking van het OV in het landelijk gebied, de flessenhals Apeldoorn-Barneveld op de A1, capaciteit op het spoor, aandacht voor onderwijs en arbeidsmarkt, etc.) en bij te dragen aan het binnenhalen van additionele middelen via een Regio Deal, het regioarrangement (waar o.a. het transitiefonds Landbouw en het Klimaatfonds aan gekoppeld is), Europese subsidie en andere financiële bronnen. Lobby vindt plaats door veel regionale partners, waaronder gemeenten. Vanuit de regionale werkorganisatie wordt de lobby voorbereid, aangejaagd en, samen met inhoudelijke experts, bestuurders en lobbyisten van gemeenten, bedrijven en kennisinstellingen, uitgevoerd. De lobby richt zich op het identificeren van benodigde en kansrijke lobbydossiers, het aanscherpen van de lobbyboodschap, het opstellen van lobbyfiches (handelingsperspectief), het opbouwen van een netwerk, het uitdragen van de lobbyboodschap in Arnhem, Zwolle, Den Haag en Brussel en het positioneren van bestuurders van zowel de Regio Stedendriehoek als Strategische Board om de lobby uit te kunnen voeren.

Het aanvragen van een nieuwe Regio Deal vraagt, naast een stevige inzet op regionale samenwerking (de aanvraag bestaat immers uit innovatieve programma’s en projecten vanuit de brede achterban van de Regio Stedendriehoek), ook om niet aflatende lobby bij het Rijk. Daarnaast is binnen de werkorganisatie een subsidieadviseur werkzaam die zich richt op het identificeren van kansrijke subsidies bij provincies, Rijk en Europa en het daadwerkelijk ondersteunen van gemeenten en regionale consortia in het aanvragen van subsidies. Lobby en externe profilering is hèt speerpunt van de regionale samenwerking en vraagt aanhoudende bestuurlijk en ambtelijke aandacht. De capaciteit voor 2024 en 2025 wordt dan ook stevig uitgebreid, bovenop de bestaande structurele capaciteit. Aan de inzet van de extra senior lobbyist wordt een gerichte opdracht gekoppeld. Na 2 jaar wordt geëvalueerd of de extra lobby de beoogde vruchten afwerpt.

Communicatie De lobby en externe profilering van de Regio Stedendriehoek is onlosmakelijk verbonden aan communicatie. Om goed beslagen ten ijs te komen in onze lobby, is het nodig om een scherpe, aantrekkelijk geformuleerde boodschap te hebben, de website op orde te hebben, actief te communiceren via social media, goede perscontacten te hebben, onze aanwezigheid kenbaar te maken via verschillende communicatiemiddelen en verschillende events. Dit geldt zowel voor de corporate boodschap als voor de communicatie vanuit de verschillende programma’s. Als er een Woon Deal wordt afgesloten, een regionaal logistiek netwerk van ondernemers actief is, we inwoners willen verleiden vaker de fiets te pakken, is er communicatieve ondersteuning nodig.

In het programma vindt u de benodigde capaciteit voor een betrokken communicatieteam terug, inclusief de financiële middelen die nodig zijn voor een professionele uitstraling als Regio Stedendriehoek.

Regionale samenwerking (multiple helix) De vernieuwde Strategische Board speelt een belangrijke rol in het verbinden van impactvolle regionale en bovenregionale spelers aan de regionale ambities. Om dit te kunnen doen, is het belangrijk om goede en inhoudsvolle contacten te hebben met de vele ondernemers en ondernemersverenigingen die de regio rijk is, de onderwijs- en kennisinstellingen als Saxion, Aventus, het Zone College en regionale parels als de Kien in Deventer en het Centrum voor Veiligheid en Digitalisering in Apeldoorn, raadsleden, culturele- en zorginstellingen, jongeren, gedeputeerden van de provincies, de Economic Boards van andere regio’s in OostNederland. Om deze contacten te onderhouden en toe te werken naar gezamenlijk eigenaarschap op de regionale ambities en van daaruit ook te handelen, is het nodig elkaar te ontmoeten en elkaar te inspireren. In de wat kleinere setting van de Strategische Board en de grote setting van regionale congressen en raadsconferenties. Vanuit de regionale werkorganisatie wordt de Strategische Board en het regionale netwerk ondersteund door een accountmanager Regionale Samenwerking. De accountmanager Regionale Samenwerking onderhoudt actief de contacten met ondernemers, onderwijsinstellingen en andere niet overheids-stakeholders in de regio. Hij of zij is verantwoordelijk voor de netwerkevents die vanuit de Board worden geïnitieerd.

In het programma zijn ook de financiële middelen opgenomen die nodig zijn voor de netwerkevents binnen en buiten de regio.

4.2.2 De plannen voor 2024 Lobby en fondsenwerving Het hoofddoel van de lobby is het versterken van de uitvoeringskracht van de regio, doordat er additionele middelen vanuit Rijk en Europa naar de regio vloeien en voor de regio belangrijke lobbydossiers op de juiste beleidstafels van provincies/Rijk liggen. Dit ten behoeve van de realisatie van de uitvoeringsagenda en het vergroten van de brede welvaart van de regio. Om dit doel te bereiken zetten we in 2024 in op het volgende: We geven uitvoering aan het Strategisch Public Affairs-plan dat eind 2023 bestuurlijk is vastgesteld. Dat betekent bestuurlijke en ambtelijke lobby op de prioritaire regionale lobbydossiers, waaronder het voorzieningenniveau en bereikbaarheidsthema’s. Op basis van het strategisch public affairs plan vormt de lobby een samenhangend geheel waarbij de verschillende onderdelen en activiteiten elkaar versterken. We versterken de zichtbaarheid en bekendheid van de regio zodat onze lobby beter landt. En we werken aan het uitbreiden en versterken van ons netwerk op de prioritaire lobbydossiers. De Strategische Board speelt een belangrijke rol in de externe profilering, met name richting de provincies en Den Haag. We zetten ook in op het versterken van bovenregionale lobby. Door gezamenlijk vanuit Oost-Nederland op te trekken richting Den Haag en Brussel zetten we onze belangen veel sterker op de kaart.

Daarom nemen we deel aan verschillende bovenregionale netwerken en lobbytrajecten. Onderdeel van de lobby is onder andere een bezoek aan de European Week of Regions and Cities in oktober 2024 en een werkbezoek aan Tweede Kamerleden in het najaar van 2024. De intentie is om in november 2023 een Regio Deal-aanvraag te doen. Als deze gehonoreerd wordt, vindt in de 1e helft van 2024 de dealmaking plaats om het aanbod aan het Rijk te concretiseren. Daarnaast worden meer 18

mogelijkheden voor subsidiëring geïdentificeerd en gaan we in 2024 aan de slag met het voorbereiden van en/of ondersteunen van aanvragen van andere subsidies. Daarbij neemt de regio als rol op zich om een voortdurende subsidiescan uit te voeren, uiteraard op basis van de prioriteiten van de uitvoeringsagenda en gericht op regionale en bovenregionale projecten waarin verschillende partners samenwerken. Hierbij kijken we naar provinciale, landelijke en Europese subsidies. Daarnaast kan de regio de ontwikkeling van een gezamenlijke aanvraag faciliteren.

Communicatie Het hoofddoel van communicatie is het versterken van de relevantie, zichtbaarheid, herkenbaarheid en aantrekkingskracht van de Regio Stedendriehoek (‘daar wil je bij horen’), zodanig dat er toegenomen traffic is op onze online media, regionale evenementen beter bezocht worden, er meer aanvragen voor werkbezoeken vanuit provincies en Rijk aan de regio zijn, de Regio Stedendriehoek vaker in het nieuws verschijnt t.o.v. 2023 en de lobby zichtbaar succes heeft. Om dit doel te bereiken zetten we in 2024 in op het volgende: We ondersteunen het strategisch Public Affairs-plan op communicatief gebied door via de juiste middelen op het juiste moment de prioritaire lobby-dossiers bij de juiste doelgroep voor het voetlicht te brengen. Dit is een van de hoofdtaken van communicatie. Daarnaast werken we aan een steeds sterkere profilering voor Regio Stedendriehoek door onze centrale boodschap het hele jaar door onder de aandacht te brengen, zowel intern in onze organisatie als naar buiten toe, zodanig dat iedereen die de vraag krijgt waar Regio Stedendriehoek voor staat dit in drie zinnen kan uitleggen. We hebben aandacht voor regionale succesverhalen en uitdagingen en delen deze via onze website, nieuwsbrieven en social media. Ook positioneren we de regio door een of meer publicaties, zoals een voortgangsrapportage of agenda.

We ondersteunen de regionale samenwerking door onze kanalen in te zetten om verbinding te creëren tussen alle betrokken partijen, met extra aandacht voor het betrekken en goed informeren van de gemeenteraden. Daarnaast ondersteunt het team de organisatie met alles wat maar nodig is op communicatief gebied: van het produceren van middelen tot het ondersteunen bij evenementen.

Regionale samenwerking Het hoofddoel van de regionale samenwerking is het versterken van het eigenaarschap en commitment bij impactvolle regionale en bovenregionale spelers aan de regionale opgaven en het creëren van een succesvol regionaal netwerk dat gezamenlijk uitvoering geeft aan de regionale opgaven. Om dit doel te bereiken zetten we in 2024 in op het volgende: We ondersteunen de Strategische Board in de externe profilering, in de voorbereiding en uitvoering van bijeenkomsten (4x per jaar) en de netwerkevents, waaronder een regioconferentie in februari 2024 en een bezoek aan Den Haag in oktober 2024. De werkwijze van de Strategische Board is gebaseerd op het maximaal benutten van de regionale denkkracht, door hoogwaardige kennis en inspirerende externe deskundigen te koppelen aan regionale professionals en bestuurders, die concrete strategische vraagstukken voorleggen aan de Board. Door deze bijzondere bijeenkomsten zorgvuldig te cureren en professioneel te organiseren, krijgt de Strategische Board haar gezaghebbende, zwaarwegende strategische status. De Board bestaat uit een invloedrijke kerngroep en een grotere schil van ondernemers, professionals, bestuurders en andere regionale smaakmakers. Diversiteit in leeftijd, achtergrond, cultuur en gender is hierbij het uitgangspunt. 19

We zetten actief in op het onderhouden en vergroten van het netwerk van impactvolle ondernemers, kennis- en onderzoeksinstellingen en andere maatschappelijke organisaties door hen te verbinden aan de activiteiten van de Strategische Board, gezamenlijke kennis- en innovatietrajecten te starten en het netwerk nauw te verbinden op de projecten en initiatieven die voortkomen uit de uitvoeringsagenda (consortia bouwen ten behoeve van lobby, financiering etc). In tegenstelling tot het recente verleden zal deze triple- (of wellicht multiple-) helix samenwerking vooral operationeel, dus relatief dicht op de inhoud van de regionale activiteiten worden georganiseerd. We zijn immers een regio van doeners en vinden het belangrijk onnodige bestuurlijke drukte en praatclubs te vermijden. We zetten actief in op het betrekken van raadsleden door in 2024 2x per jaar een raadsconferentie te organiseren en op reguliere basis met de raadsadviescommissie (bestaande uit 2 vertegenwoordigers per raad) bij elkaar te komen om de betrokkenheid van de raden op het regionale werk te vergroten en gezamenlijk koers te bepalen over proces en aanpak.

Monitoring Met onze Uitvoeringsagenda zetten we in op brede welvaart. We willen de kwaliteit van de Regio Stedendriehoek versterken. De kwaliteit van leven, werken, leren, recreëren, natuur en klimaat. Het verbeteren van de kwaliteit van brede welvaart, begint bij het in kaart brengen van onze brede welvaart en het bepalen van ons streefbeeld. De planbureaus en het CBS hebben ervoor gekozen om aan de hand van een set indicatoren te monitoren hoe het gaat met de ontwikkeling van brede welvaart in de samenleving. De perfecte set indicatoren voor brede welvaart bestaat natuurlijk niet. In de Regio Stedendriehoek hebben we de uitdaging om de monitor van Gelderland te verbinden aan die van Overijssel, aansluiting te houden bij de Monitor Brede Welvaart die de verschillende gemeenten hanteren en ervoor te zorgen dat we voldoende cijfers beschikbaar hebben op regionaal niveau. Daarnaast gaan we onderzoeken of de huidige set voldoende de lading dekt om de impact te meten die wij willen maken met onze Uitvoeringsagenda en toekomstige Regiodeals. Daarbij maken we een koppeling met de Sustainable Development Goals om ervoor te zorgen dat Brede Welvaart geen vaag begrip blijft.

4.2.3 Kosten: wat gaat het programma kosten? omschrijving

Inzet capaciteit Regionale Congressen Communicatiekosten Monitoring Totale lasten Agenda omschrijving

rekening

begroting na wijziging 2023 231.000 41.645 272.645

begroting

begroting na wijziging 2023

begroting

258.032 258.032

272.645 272.645

1.059.365

36.418

2025 1.115.311 1.115.311

2026 1.174.214 1.174.214

2027 1.236.233 1.236.233

2022 185.865 35.749 221.614 rekening 2022

Bijdrage gemeenten agenda Totale baten Agenda Bijdrage uit reserves Saldo Meerjarenperspectief Lasten Baten Saldo

2024 744.365 100.000 125.000 90.000 1.059.365

2024 1.059.365

4.3 Programma 003 Stafbureau en Bestuur 4.3.1 Toelichting Vanaf 1 januari 2024 is de nieuwe werkorganisatie actief. De werkorganisatie is triple helix van karakter en bestaat wat werknemers betreft uit een mix van zzp-ers, ambtenaren, medewerkers van kennis- en onderzoeksinstellingen en waterschappen. Voor sommige opgaven uit de uitvoeringsagenda is een ondernemer nodig, voor andere een ambtenaar en voor weer een andere iemand die gepokt en gemazeld is op het gebied van onderwijs en/of onderzoek. De aansturing van de werkorganisatie vindt in 2024 plaats door een secretaris/directeur. Daarnaast is binnen het stafbureau een bestuursadviseur actief (die met name het bestuurlijke proces rondom algemeen en dagelijks bestuur en de raden in het pakket heeft) en een strategisch adviseur (die op inhoud adviseert, monitoring aanstuurt etc). Ook de accountmanager regionale samenwerking (die het regionale netwerk van ondernemers en onderwijs- en onderzoeksinstellingen onderhoudt en gekoppeld is aan de Strategische Board) werkt vanuit het stafbureau, al valt deze functie budgettair onder programma 2. Ten slotte zijn in het stafbureau een coördinator bedrijfsvoering en een managementassistent actief. De regio is in transitie, er is sprake van een groeimodel.

In het eerste kwartaal van 2024 vindt besluitvorming plaats over de vereisten die gesteld worden aan de werkorganisatie en welke aansturing daarbij past, inclusief het profiel van de directeur/directie.

4.3.2 De plannen voor 2024 Vanaf 2024 werken we in een nieuwe structuur en met een andere werkwijze. Veel aandacht zal uitgaan naar het inrichten en zo optimaal mogelijk laten functioneren van de triple helix programmateams en het zo goed mogelijk ondersteunen van de vernieuwde Strategische Board en het verbinden van het regionale netwerk aan de opgaven. Daarnaast richt het stafbureau zich in 2024 op het volgende: •

Het opleveren en uitvoeren van het jaarplan 2024 met daarin de concrete activiteiten voor 2024.

•

Het adviseren en ondersteunen van het Dagelijks Bestuur, de Regioraad en andere bestuurlijke overleggen.

•

Het vertalen van de adviezen van de Strategische Board naar de werkorganisatie.

•

Stakeholdermanagement provincies en het Rijk.

•

Het doorvoeren van de wijziging van de Wet Gemeenschappelijke Regeling.

•

Het ondersteunen van de raadsadviescommissie en stakeholdermanagement richting de raden.

•

Het verzorgen van de financiële cyclus (kaderbrief, begroting, jaarstukken).

•

De uitvoering van reguliere personeels- en bedrijfsvoeringstaken.

4.3.3 Kosten: wat gaat het programma kosten? omschrijving

rekening

begroting na wijziging 2023

2022 Personele lasten Inzet capaciteit Personeelsgerelateerde kosten Totaal personele lasten

begroting 2024

271.173 9.537 280.710

378.684 11.826 390.510

520.193 24.000 544.193

60.420

114.133

154.000

60.420

114.133

154.000

23.824 55.792

20.660 67.145

27.000 60.000

-136

203

Totaal control

79.480

88.008

87.000

Totaal bestuurskosten

8.474

10.626

15.000

429.084

603.277

800.193

Werkplek Kosten werkplek (dig archief, huur, meubilair, kantoorbenodigdheden) Totaal werkplek Control Accountantskosten Kosten controller/financiële ondersteuning Kosten betalingsverkeer

Totaal lasten omschrijving

rekening

begroting na wijziging 2023

2022 Bijdragen van gemeenten Rente deposito Totaal baten

495.045 3.999 499.044

Saldo

69.960

Meerjarenperspectief Lasten

begroting 2024

603.277 603.277

800.193 800.193 -

2025 839.315

2027 880.419

2027 923.606

Baten

839.315

880.419

923.606

Saldo

Indicator Formatie Bezetting Apparaatskosten Uitvoeringsagenda Kosten Bestuur Externe inhuur Overhead

Omschrijving FTE per 1000 inwoners FTE per 1000 inwoners Kosten per inwoner Kosten per inwoner Kosten per inwoner Kosten als % van totale loonsom+totale kosten inhuur % van de totale kosten

0,04670 0,04670 7,65 0,78 0,32 2,02% 43,85%

4.4 Resultaat 2023-2024 Omschrijving

Rekening

Begroting

2022

2023

2024

146.672

2025

2026

2027

Lasten

Baten

Saldo

Begroot saldo Gerealiseerd saldo Voorstel reservering reserve OP

Saldo na bestemming reserves

146.672

Meerjarenperspectief

5.Recapitulatie op programmaniveau en meerjarenperspectief ** betreft inwonerafhankelijke lasten

rekening 2022

omschrijving

lasten

baten

begroting 2023 na wijziging lasten baten

Uitvoeringsagenda 2023-2030

1.320.440

1.194.844

819.497

2.057.542

Lobby, communicatie en regionale samenwerking

221.614

258.032

272.645

1.059.365

Stafbureau en Bestuur

429.084

499.044

603.277

800.193

13.375

Totaal Uitvoeringsovereenkomsten

1.695.419

lasten

baten

Geraamd totaal saldo baten en lasten

1.971.138

1.965.295

Resultaatrekening Resultaat exploitatie voor bestemming - onttreking Overlopend projectbudget

146.672 -

152.515

Totaal mutaties reserves

146.672

152.515

2.117.810

Geraamde resultaat

1.695.419

begroting 2024

1.695.419

3.917.100

Meerjarenperspectief 2024-2027 begroting 2024

** betreft inwonerafhankelijke kosten

begroting 2025

begroting 2026

begroting 2027

omschrijving Uitvoeringsagenda 2023-2030 Totaal Uitvoeringsagenda 2023-2030

lasten 2.057.542 2.057.542

baten 2.057.542 2.057.542

lasten 2.166.249 2.166.249

baten 2.166.249 2.166.249

lasten 2.280.707 2.280.707

baten 2.280.707 2.280.707

lasten 2.401.219 2.401.219

baten 2.401.219 2.401.219

Lobby, communicatie en regionale samenwerking

1.059.365

1.115.311

1.174.214

1.236.233

Totaal Lobby, communicatie en regionale samenwerking

1.059.365

1.115.311

1.174.214

1.236.233

800.193 800.193

839.315 839.315

880.419 880.419

923.606 923.606

3.917.100

4.120.875

4.335.340

4.561.058

Stafbureau en Bestuur Totaal Stafbureau en Bestuur Geraamd totaal saldo baten en lasten Mutatie reserves

Totaal mutaties reserves

Geraamde resultaat

3.917.100

3.917.100 + pm

4.120.875

4.120.875 + pm

4.335.340

4.335.340 + pm

4.561.058

De meerjarige bijdrage per gemeente op basis van de inwoneraantallen van deze begroting is als volgt: Bijdrage per gemeente (o.b.v. inwoners dec 2022 CBS) 2024 2025 2026 Apeldoorn 1.449.503 1.524.909 1.604.270 Brummen 182.839 192.350 202.361 Deventer 888.077 934.276 982.899 Epe 291.080 306.223 322.160 Heerde 166.087 174.727 183.820 Lochem 298.187 313.700 330.026 Voorst 218.321 229.679 241.632 Zutphen 423.006 445.012 468.172 Totaal 3.917.100 4.120.875 4.335.340 per inwoner 8,75 9,21 9,69

2027 1.687.796 212.897 1.034.073 338.933 193.391 347.208 254.212 492.547 4.561.058 10,19

4.561.058 + pm

Paragrafen

6.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing In deze paragraaf wordt de relatie gelegd tussen weerstandscapaciteit (in hoeverre beschikt de regio over middelen en mogelijkheden om niet-begrote kosten te dekken) en de risico’s waarvoor geen financiële voorzieningen zijn gevormd of die niet tot afwaardering van activa hebben geleid en die van materiele betekenis kunnen zijn in relatie tot het balanstotaal of de financiële positie. Indien onverhoopt zich een situatie voordoet waarbij dusdanige onvoorziene “schades” optreden die niet uit regionale middelen voldaan kunnen worden zal een beroep gedaan moeten worden op de regiogemeenten.

6.1.1 Weerstandscapaciteit De regio kent geen algemene reserve. De exploitatielasten worden jaarlijks verrekend met de gemeenten.

6.1.2 Risico Medio 2020 is door de secretaris, de controller en de manager bedrijfsvoering uitvoerig stil gestaan bij de mogelijke risico´s voor onze organisatie. De conclusie is dat deze zeer beperkt zijn en derhalve geen separaat management benodigd is. Er is ook geen extra financiële buffer nodig. In de loop van 2023 worden de risico’s opnieuw geïnventariseerd en wordt bekeken of bestaande conclusies aanpassing behoeven.

6.1.3

Kengetallen

De volgende kengetallen zijn voorgeschreven: 1.

netto schuldquote: de netto schuldquote geeft inzicht in het niveau van de schuldenlast van de

medeoverheid ten opzichte van de eigen middelen. Het geeft zodoende een indicatie in welke mate de rentelasten en aflossingen op de exploitatie drukken. Omdat er bij leningen onzekerheid kan bestaan of ze allemaal worden terugbetaald, wordt bij de berekening van de netto schuldquote onderscheid gemaakt door het kengetal zowel inclusief als exclusief de doorgeleende gelden te berekenen. Op die manier wordt duidelijk wat het aandeel van de verstrekte leningen in de exploitatie is én wat dat betekent voor de schuldenlast. Bij beide berekeningen worden bij de financiële activa de verstrekte leningen opgenomen. De regio heeft geen langlopende leningen meer, deze zijn in 2015 afgelost. Verder staat de Regio in principe niet “rood”. Het kengetal fluctueert met het in “kas” hebben van voorschotten van subsidies. b

netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen: zie bij a. De regio verstrekt geen leningen,

daardoor wijzigt de ratio niet. 2.

solvabiliteitsratio: deze ratio geeft inzicht in de mate waarin de regio in staat is aan zijn financiële verplichtingen te voldoen.

grondexploitatie; Grondexploitatie is geen deel van het takenpakket van de Regio Stedendriehoek.

structurele exploitatieruimte: deze is niet van toepassing. De structurele exploitatieruimte is van belang om te kunnen beoordelen welke structurele ruimte een gemeente of provincie heeft om de eigen lasten te dragen, of welke structurele stijging van de baten of structurele daling van de lasten daarvoor nodig is. Bij de regio worden de structurele lasten jaarlijks begroot en vervolgens verrekend met de bijdrage van de gemeenten op basis van inwoneraantallen.

belastingcapaciteit: Belasting heffen is geen deel van het takenpakket van de Regio Stedendriehoek. 26

Het opstellen van de begroting t+1 (t is het huidige jaar) valt gelijktijdig met opstellen van de jaarstukken voor jaar t-1. Vanwege deze werkwijze is het voor de regio niet mogelijk om kengetallen te berekenen op begrotingsbasis. Kengetallen Netto schuldquote Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle leningen Solvabiliteitsratio Grondexploitatie Structurele exploitatieruimte Belastingcapaciteit

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/12870869/1